11 20260618 BOPA-motivering N272 - Laarbeek (2026-04-21)
Tekst van het document
0 BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek
BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 1 BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 1.1 Aanleiding 5 1.2 Begrenzing projectgebied 6 1.3 Te vergunnen activiteiten BOPA 7 1.4 Voorbereiding, participatie en procedure 8 1.4.1 Participatieproces 8 1.4.2 Procedure 9 1.5 Leeswijzer 10 2 Huidige en beoogde situatie 11 2.1 Historische ontwikkeling 11 2.2 Huidige situatie 12 2.3 Maatschappelijke en beleidsmatige context 14 2.3.1 Rijksbeleid 14 2.3.2 Provinciaal beleid 15 2.3.3 Gemeentelijk beleid 20 2.4 Planopzet 21 2.4.1 Van voorkeursalternatief naar voorkeursalternatief plus 21 2.5 Ruimtelijke inpassing 24 2.5.1 Toetsingskader 24 2.5.2 Invulling van de motiveringsplicht landschappelijke kwaliteitsverbetering 25 2.5.3 Conclusie 27 3 Toetsing aan omgevingsplan 28 3.1 Huidige bouw- en gebruiksmogelijkheden 28 3.2 Mer-beoordeling 31 3.2.1 Mer-beoordelingsplicht 31 3.2.2 Is voor dit project een MER nodig? 31 3.2.3 Proces mer-beoordeling 31 3.2.4 Uitkomsten mer-beoordeling 31 3.2.5 Conclusie 32 4 Toetsing aan evenwichtige toedeling van functies aan locaties 33 4.1 Algemeen 33 4.1.1 Ladder voor duurzame verstedelijking 33 4.1.2 Positieve gezondheid en toegankelijkheid 34 4.1.3 Duurzaamheid 35 4.1.4 Welstand 36 4.2 Cultureel erfgoed 36 4.2.1 Archeologie 36 BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek
datum 21-04-2026 3 4.2.2 Cultuurhistorie 37 4.3 Weging van het waterbelang 38 4.3.1 Toetsingskader 38 4.3.2 Waterkwaliteit 39 4.3.3 Waterkwantiteit 39 4.3.4 Onderhoudslegger waterschap 41 4.3.5 Conclusie 42 4.4 Verkeer en parkeren 42 4.4.1 Toetsingskader 42 4.4.2 Toetsing verkeersgeneratie 42 4.4.3 Toetsing parkeren 43 4.4.4 Conclusie 43 4.5 Ecologie 43 4.5.1 Toetsingskader 43 4.5.2 Bescherming van Natura 2000-gebieden 43 4.5.3 Natuur Netwerk Brabant 46 4.5.4 Houtopstanden 48 4.5.5 Flora en fauna (beschermde soorten) 49 4.5.6 Conclusie 51 4.6 Gezondheid en milieu 52 4.6.1 Kwaliteit van de buitenlucht 52 4.6.2 Bodemkwaliteit 53 4.6.3 Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen 54 4.6.4 Trillingen 56 4.6.5 Geur 57 4.7 Waarborgen omgevingsveiligheid 58 4.7.1 Toetsingskader 58 4.7.2 Toetsing 58 4.7.3 Aanlegvergunning bestemming ‘Leiding’ 60 4.7.4 Conclusie 60 5 Financiële haalbaarheid 61 5.1 Wijze van bekostiging 61 6 Evenwichtige toedeling van functies aan locaties 62 6.1 Toetsingskader 62 6.2 Afweging 62 BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 4 Bijlagen behorende bij deze BOPA-motivering 1. Strijdigheden omgevingsplan Laarbeek 2. Referentie-ontwerp 3. Rapportage VKA+ 4. Ruimtelijk kwaliteitsplan, landschapsplan en beeldkwaliteitsplan 5. Aanmeldingsnotitie mer-beoordeling 6. Aardkundig waardevolle Peelrandbreuk 7.1.
Archeologisch bureauonderzoek 7.2. Oplegnotitie archeologisch bureauonderzoek 8. Verkeersrapport 9. Stikstofdepositieonderzoek 10. Nee, tenzij-toets 11. Effectenstudie 12. Natuurcompensatieplan 13. Natuurtoets 14. Nader ecologisch onderzoek 15. Nesten- en holtecontrole 16. Milieuhygiënisch vooronderzoek 17. Vooronderzoek ontplofbare oorlogsresten 18.1. Akoestisch onderzoek 18.2. Invoergegevens en resultaten geluidmodel BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 5 1 Inleiding 1.1 Aanleiding De provincie Noord - Brabant gaat samen met de gemeenten Gemert -Bakel en Laarbeek de N272 aanpakken. Het gaat om het deel tussen de rotonde die aansluit op de N279 (‘berenkuil’) tot aan de rotonde die kruist met de N605 (Noord-Om). De verbetering en herinrichting van de provinciale weg N272 is noodzakelijk om de weg toekomstbestendig te maken. De huidige weg vraagt om aanpassing om de verkeersveiligheid en de doorstroming op een adequaat niveau te kunnen blijven waarborgen. De recons tructie en het groot onderhoud zijn ook bedoeld om de weg in stand te houden en aan te passen aan de verwachte verkeersontwikkeling. Het eerder vastgestelde voorkeursalternatief (VKA) is in 2024 herzien en geoptimaliseerd tot een waarde gedreven voorkeursalternatief (VKA+ Waardegedreven N272 ).
Deze optimalisatieslag is uitgevoerd om een evenwichtige afweging te maken tussen verkeersveiligheid, doorstroming, kosten en ruimtelijke inpassing. De provincie Noord-Brabant, de gemeenten Gemert-Bakel en Laarbeek en andere betrokken partijen hebben geconcludeerd dat verbetering van de N272 noodzakelijk is om de verkeersveiligheid en bereikbaarheid in de regio structureel te waarborgen en de weg beter af te stemmen op de huidige en toekomstige gebruiks- en omgevingssituatie. De provincie Noord -Brabant is initiatiefnemer voor de reconstructie en het groot onderhoud van de N272. De gemeenten Gemert -Bakel en Laarbeek treden op als bevoegd gezag. Omdat het aan te pakken deel van het tracé is gelegen in twee gemeenten wordt per gem eente een procedure gevoerd waarbij elke gemeente een omgevingsvergunning dient te verlenen. Afgesproken is dat de beide BOPA- procedures parallel aan elkaar lopen. In beide motiveringen is gemotiveerd dat sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De nu voorliggende motivering gaat in op de werkzaamheden die plaatsvinden voor de gronden gelegen in de gemeente Laarbeek. Omdat er sprake is van één project zijn de motiveringen voor beide gemeenten grotendeels identiek en zijn de onderzoeken als éénn geheel uitgevoerd. De overwegingen en uitkomsten van de onderzoeken zijn voor beide gebieden dan ook meestal hetzelfde.
BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 6 1.2 Begrenzing projectgebied Het totale tracé van de N272 heeft een lengte van c irca 5,8 km, waarvan het gedeelte binnen de gemeente Laarbeek een lengte van ongeveer 0,8 km heeft. Het project richt zich op de N272 vanaf de rotonde N279 tot de rotonde N605 (km 1.0 tot km 6.8). De direct aansluitende wegen zijn geen onderdeel van het project. Het projectgebied betreft uitsluitend die delen waar de reconstructie van de N272 niet in overeenstemming is met het omgevingsplan. Dit geldt bijvoorbeeld voor terreinen met een huidige natuurbestemming of agrarische bestemming. Zie voor een overzicht van deze gebieden bijlage 1. Op onderstaand figuur is het projectgebied weergegeven. Het projectgebied is verdeeld in een aantal deelgebieden. Binnen deze deelgebieden is een aantal locaties aanwezig waar het project zal afwijken van de regels in het omgevingsplan. Deze locaties zijn in bijlage 1 opgenomen. Deelgebied 1 heeft betrekking op de voorliggende aanvraag in de gemeente Laarbeek. Fig. 1. Overzicht N272 met daarop aangegeven de deelgebieden
BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 7 Fig. 2. Projectgebied binnen de gemeente Laarbeek 1.3 Te vergunnen activiteiten BOPA AFWIJKEN VAN REGELS IN HET OMGEVINGSPLAN De aanvraag gaat over de activiteit ‘afwijken van regels in het omgevingsplan’ (strijdig gebruik). Het project omvat onder andere het verleggen van wegen, het aanpassen van kruispunten en rotondes, het aanleggen van fietspaden en het verbeteren van de wegi nrichting met het oog op verkeersveiligheid. Daarnaast behoren het realiseren van benodigde waterhuishoudkundige voorzieningen tot de activiteiten die moeten worden vergund. De aanleg van de weg is in strijd met het tijdelijke omgevingsplan, omdat deze activiteiten niet zijn toegestaan op gronden met de bestemming en Agrarisch met waarden – Landschapswaarden, Agrarisch met waarden – Landschaps- en Natuurwaarden, Agrarisch – Agrarisch bedrijf en Water. Het is mogelijk dat kabels en leidingen moeten worden verlegd als gevolg van aanpassingen aan de weg. Bij de uitvoering wordt uitgegaan van het geldende omgevingsplan. Indien nodig is het aanlegvergunningenstelsel van toepassing. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt hiervoor de technische eisen vast.
BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 8 OPVOLGENDE VERGUNNINGPLICHTIGE ACTIVITEITEN Hoewel de voorliggende BOPA-aanvraag formeel uitsluitend ziet op de activiteit afwijken van regels in het omgevingsplan, maakt deze activiteit onderdeel uit van een breder samenhangend project. De uitvoering van het project kan daarnaast leiden tot andere vergunning- of meldingsplichten, bijvoorbeeld op het gebied van natuur, water, houtopstanden en bouwen. Deze aanvullende vergunningen maken geen onderdeel uit van de voorliggende BOPA -aanvraag en worden, voor zover aan de orde, via afzonderlijke procedures beoordeeld en vergund door het daartoe bevoegde gezag. Met het oog op de uitvoerbaarheid van de BOPA en de toets aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, zijn deze aspecten in de motivering wel betrokken. In de thematische hoofdstukken is per relevant aspect aangegeven of een aanvullende vergu nning of toestemming vereist is en is gemotiveerd dat deze naar verwachting vergunbaar is binnen de geldende wet - en regelgeving. Daarmee is inzichtelijk gemaakt dat de uitvoering van het project niet op voorhand wordt belemmerd door andere vergunningplichten, terwijl de reikwijdte van deze BOPA-procedure helder en afgebakend blijft.
1.4 Voorbereiding, participatie en procedure 1.4.1 Participatieproces De provincie Noord -Brabant hecht veel waarde aan participatie en transparantie bij de herinrichting van de N272. Het participatieproces is zorgvuldig vormgegeven om alle betrokken partijen tijdig te informeren en actief te betrekken bij de besluitvorming. Het oorspronkelijke Voorkeursalternatief (VKA) uit 2021 is door gewijzigde omstandigheden (nieuwe wensen, verkeersmodel BBMA 2024, vertraging N279 -project) geoptimaliseerd tot VKA+ Waardegedreven N272 (vastgesteld in september 2024). Het proces startte met een uitgebreide stakeholderanalyse volgens de Factor C -methode. Deze methode deelt stakeholders in op basis van hun invloed en betrokkenheid bij het project. Op basis hiervan is bepaald welke partijen intensief zouden worden betrokken. Wensen en eisen die tijdens het proces zijn opgehaald, zijn vastgelegd in een Klanteisen Specificatie (KES). Voor de communicatie is gebruikgemaakt van verschillende kanalen. De projectwebsite https://www.brabant.nl/N272 biedt informatie over het doel van het project, de planning, participatiemogelijkheden en relevante documenten. Daarnaast zijn regelmatig nieuws brieven verstuurd naar circa 300 betrokkenen en gepubliceerd op de website. Ook via lokale media en sociale kanalen zijn uitnodigingen gedeeld om een breed publiek te bereiken.
BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 9 BIJEENKOMSTEN EN OVERLEGSTRUCTUUR Gedurende het project zijn diverse overlegvormen georganiseerd. De ambtelijke begeleidingsgroep (ABG), waarin vertegenwoordigers van de gemeenten Laarbeek en Gemert-Bakel en de provincie zitting hebben, komt maandelijks bijeen om de voortgang te bespreken. Op bestuurlijk niveau is een stuurgroep ingesteld, bestaande uit de gedeputeerde en wethouders van beide gemeenten. Deze stuurgroep neemt besluiten over het ontwerp. Daarnaast zijn gemeenteraden geïnformeerd via raadsinformatienotities en bijeenkomsten met de raad, waaronder een gezamenlijke raadsavond voor de gemeenteraad van Gemert-Bakel en Laarbeek op 3 juni 2025. Voor beleidsmedewerkers en specialisten van gemeente n en provincie zijn themabijeenkomsten georganiseerd om inhoudelijke input op te halen. BETROKKENHEID VAN BEWONERS EN BEDRIJVEN Bewoners, bedrijven en belangengroepen zijn actief betrokken via KES -gesprekken. Tijdens deze gesprekken konden wensen en eisen worden ingebracht, die waar mogelijk zijn verwerkt in het ontwerp. Ook zijn meerdere inloop - en informatieavonden gehouden, waaronder op 23 januari 2024 en 10 oktober 2024. Op 24 juni 2025 vond een inloopavond plaats waarin het ruimtelijk ontwerp (90–95% gereed) werd gepresenteerd.
Bij deze inloop -/informatieavonden konden mensen hun aandachtspunten kenbaar maken via ‘wat wil je meegeven’-kaartjes. Uit het participatieproces kwamen verschillende thema’s naar voren die van groot belang zijn voor de omgeving. Veiligheid voor fietsers, onder andere in relatie tot de snelfietsroute Gemert – Helmond/Eindhoven, kreeg veel aandacht. Daarnaast is er behoefte aan een OV-hub nabij de kruising West-Om. Ook geluidmaatregelen en oplossingen voor waterproblematiek, passend binnen de Omgevingswet, zijn belangrijke aandachtspunten. Tot slot is er aandacht voor de ontsluiting van bedrijven en de bereikbaarheid van woningen. 1.4.2 Procedure Tussen alle partijen is afgesproken om de aanpassingen van de N272 mogelijk te maken door middel van twee BOPA-procedures (per gemeente één BOPA). Een BOPA is vereist wanneer een activiteit niet voldoet aan de regels van het geldende omgevingsplan en niet vergunningvrij is. De beoordeling van een BOPA vindt plaats op basis van de regels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Dit betekent dat de vergunning alleen kan worden verleend: − met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (artikel 8.0a, tweede lid Bkl); − indien wordt voldaan aan de beoordelingsregels zoals opgenomen in artikel 8.0b tot en met 8.0e Bkl.
Deze regels komen overeen met de regels die gelden voor het opstellen van een omgevingsplan en omvatten ook de instructieregels uit hoofdstuk 5 van het Bkl. BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 10 Daarnaast moet het plan voldoen aan: − de instructieregels uit de Omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant; − de bepalingen uit de Waterschapsverordening van het Waterschap Aa en Maas; − het geldende gemeentelijke beleid. In deze motivering wordt onderbouwd dat sprake is van een evenwichtige toedeling van functies en dat wordt voldaan aan de beoordelingsregels uit het Bkl. De volgende hoofdstukken werken deze aspecten nader uit, inclusief de toetsing aan provinciale, waters chaps en gemeentelijke instructieregels. 1.5 Leeswijzer De hoofdstukken zijn als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 2 behandelt de huidige en beoogde situatie, inclusief de beleidsmatige context en ruimtelijke inpassing. In hoofdstuk 3 wordt getoetst aan het geldende omgevingsplan en wordt de mer- beoordeling toegelicht. Hoofdstuk 4 bevat de toetsing aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, waarbij onder meer aandacht wordt besteed aan cultuurhistorie, water, verkeer, ecologie, gezondheid, milieu en veiligheid. De financiële haalbaarheid komt aan bod in hoofdstuk 5. Tot slot volgt in hoofdstuk 6 de uiteindelijke afweging en conclusie.
BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 11 2 Huidige en beoogde situatie 2.1 Historische ontwikkeling Het tracé van de N272 ligt in een gebied met een rijke ontginningsgeschiedenis. In de middeleeuwen werd het natte broekgebied ontwaterd via beken , zoals de Snelle Loop, waardoor landbouw mogelijk werd. Het landschap kende oorspronkelijk een kleinschalige structuur met houtwallen, houtsingels en heggen rondom erven en kavels. Door schaalvergroting in de landbouw is dit besloten karakter grotendeels v erdwenen, waardoor het landschap opener is geworden. Toch zijn cultuurhistorische elementen nog herkenbaar, zoals de landweer bij de Snelle Loop en het essencomplex bij Boekent. Fig. 3. Kaartuitsnede topografische kaart uit 1920 van de omgeving waar nu de N272 ligt. De kleinschalige structuur van het landschap is nog vrij intact (bron: Topotijdreis/Kadaster) De N272 heeft zich ontwikkeld als een belangrijke regionale verbinding tussen Beek en Donk en Gemert. Oorspronkelijk was het een lokale route die dorpen met elkaar verbond, maar door toenemende mobiliteit en economische groei is de weg in de 20e eeuw opgewaardeerd tot provinciale gebiedsontsluitingsweg. Rotondes, kruispunten en verkeerslichten zijn aangelegd om het verkeer vlotter en veiliger te laten doorlopen bij toenemende drukte.
De weg vervult nu een cruciale rol in de ontsluiting van Gemert richting de N279 en vormt een schakel in het regionale netwerk.
BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 12 Fig. 4. Kaartuitsnede topografische kaart uit 2024 van de omgeving waar de N272 ligt. De kleinschalige structuur van het landschap is grotendeels verdwenen (bron: Topotijdreis/Kadaster) 2.2 Huidige situatie Het projectgebied betreft het traject van de N272 tussen de rotonde bij de N279 en de rotonde bij de N605, zuidelijk langs Gemert. De weg is ingericht als gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 80 km/uur en kent meerdere rotondes en kruispunten die het lokale en regionale verkeer verbinden. De weg loopt door verschillende landschapstypen en vormt op sommige plekken een harde grens tussen de bebouwing van Gemert en het omliggende agrarische gebied.
BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 13 Fig. 5. Kaartbeeld van het tracédeel van de N272 PROFIEL EN INRICHTING Het huidige wegprofiel bestaat uit twee rijstroken met smalle middenberm en beperkte obstakelvrije zones. Op diverse locaties staan bomen en sloten dicht langs de rijbaan, wat niet overal voldoet aan de richtlijnen die gelden voor gebiedsontsluitingswegen. VERKEERSBEELD De verkeersintensiteiten variëren sterk over het tracé. Het westelijke deel van de N272, bestaande uit wegvakken A en B (tussen de rotonde N279 en het kruispunt West -Om), verwerkt ruim 21.000 motorvoertuigen per etmaal. In het oostelijke deel, bestaande ui t wegvakken C, D en E (vanaf het kruispunt West -Om richting de rotonde Noord -Om), neemt de intensiteit af tot circa 10.000 motorvoertuigen per etmaal. De doorstroming op de wegvakken is overwegend goed . Knelpunten doen zich vooral voor bij kruispunten in de spits. De bestaande infrastructuur kent knelpunten op het gebied van doorstroming, verkeersveiligheid en oversteekbaarheid voor langzaam verkeer, met name voor fietsers en voetgangers. Langs de N272 zijn er diverse erfaansluitingen, met name voor agrarische bedrijven. Ook landbouwverkeer moet soms gebruikmaken van de hoofdrijbaan. Dit is volgens de provinciale richtlijnen niet wenselijk bij intensiteiten boven de 12.000 mvt/etmaal.
De hu idige intensiteiten benaderen deze waarde.
BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 14 FIETS- EN VOETGANGERSVOORZIENINGEN Langs delen van de N272 ligt een vrijliggend fietspad, dat op termijn wordt opgewaardeerd tot een snelfietsroute. Op enkele locaties zijn fietsoversteken aanwezig, waarvan sommige als onveilig worden beschouwd (koude oversteken). De oversteekbaarheid voor voetgangers is op de drukkere wegvakken matig tot slecht, vooral waar geen middenberm aanwezig is. 2.3 Maatschappelijke en beleidsmatige context 2.3.1 Rijksbeleid NATIONALE OMGEVINGSVISIE (NOVI, 2020) Het Rijk wil sturen en richting geven op vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie. 2. Een duurzaam en (circulair) economisch groeipotentieel. 3. Sterke en gezonde steden en regio's. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Deze BOPA biedt het kader voor het verbeteren van een provinciale weg. Deze ontwikkeling past binnen de nationale belangen in de NOVI en sluit aan bij prioriteiten 2 en 3, daar waar het gaat om ‘er wordt ingezet op een aantrekkelijke, gezonde en veilige omgeving en een goed vestigingsklimaat, inclusief een goede bereikbaarheid en duurzame mobiliteit’ (prioriteit 2) en ‘ een goed bereikbaar netwerk van steden en regio's’ (prioriteit 3). ONTWERP-NOTA RUIMTE 2050 Inmiddels is er een nieuwe ontwerp-Nota Ruimte 2050.
De ontwerp-Nota Ruimte 2050 is een doorontwikkeling van NOVI: het behoudt de integrale visie, maar voegt meer nationale regie, concrete keuzes en een uitvoeringsagenda toe. Daarmee verschuift het van een richtinggevend kader naar een instrument dat ook echt sturing geeft aan de inrichting van Nederland. Het project is geen nationaal sleutelproject, maar regionaal maatwerk dat past binnen de ontwikkelstrategie “versterken” voor regio’s met economische en mobiliteitsopgaven. Het draagt bij aan de uitvoering van de nationale visie door: − het borgen van bereikbaarheid in de regio; − het combineren van infrastructuur met landschappelijke en ecologische kwaliteit; − het voorbereiden op toekomstige verkeersstromen door koppeling met N279 en regionale corridors. BESLUIT KWALITEIT LEEFOMGEVING EN OMGEVINGSREGELING In hoofdstuk 5 van het Bkl is een groot aantal instructieregels opgenomen. Aan deze instructieregels moet worden voldaan. De meest relevante instructieregel betreft de regels voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. In navolgende tabel zijn de voor dit planvoornemen van toepassing zijnde thema’s opgenomen waarover in het Bkl instructieregels staan opgenomen. In de tabel is per thema aangegeven in welke paragraaf in deze motivering hier nader op is ingegaan. BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 15 Tabel 1.
Instructieregels Bkl Thema Paragraaf Bkl Verwijzing paragraaf Veiligheid 5.1.2 4.7 Waterbelangen 5.1.3 4.3 Luchtkwaliteit 5.1.4.1 4.6.1 Geluid van wegen, spoorwegen en industrieterreinen 5.1.4.2a 4.6.3 Bodemkwaliteit 5.1.4.5 4.6.2 Ladder voor duurzame verstedelijking 5.1.5.4 4.1.1 Cultureel erfgoed en werelderfgoed 5.1.5.5 4.2 Daarnaast zijn er instructieregels die van toepassing zijn afhankelijk van het project en/of de locatie. Deze instructieregels zijn niet van toepassing op onderhavig projectgebied. 2.3.2 Provinciaal beleid PROVINCIALE OMGEVINGSVISIE De provincie wil een robuust mobiliteitssysteem creëren met voldoende capaciteit om pieken en calamiteiten op te vangen en de doorstroming van het verkeer te garanderen. Als wegbeheerder zorgt zij voor veilige provinciale wegen. De verbetering van de N272 sluit daarop aan. BELEIDSKADER MOBILITEIT: KOERS 2030 Het provinciale Beleidskader Mobiliteit: Koers 2030 schetst de transitie naar een veilig, samenhangend, robuust, betrouwbaar, schoon en gezond mobiliteitssysteem dat bijdraagt aan de brede welvaart in Brabant. Hierbij staan verkeersveiligheid, multimodale bereikbaarheid, duurzaam reizen en gebiedsgericht werken centraal. De reconstructie van de N272 sluit nadrukkelijk aan bij deze koers. De relatie met de hoofdambities wordt hierna geschetst. 1.
Veilige mobiliteit Koers 2030 streeft naar het terugdringen van verkeersslachtoffers en een veilige inrichting van provinciale wegen. Het project N272 verbetert de verkeersveiligheid door: − het realiseren van iVRI‑gereguleerde kruispunten; − aanleg van ongelijkvloerse fietskruisingen en snelfietsroute; − verbeteren van oversteekbaarheid en scheiding langzaam/overig verkeer; − verbreden van obstakelvrije zones. Deze maatregelen passen binnen de provinciale ambitie “veilig mobiliteitssysteem”. 2. Samenhangend en multimodaal mobiliteitssysteem Koers 2030 zet in op versterking van ketenmobiliteit en hoogwaardige fietsverbindingen. De N272‑herinrichting draagt hieraan bij door: BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 16 − het verbeteren van de snelfietsroute Eindhoven–Gemert; − aanleg van veilige oversteken en fietstunnel Eeuwsel; − betere aansluiting op OV‑knooppunten (zoals West‑Om‑locatie). Deze maatregelen versterken de regionale bereikbaarheid en passen bij de multimodale netwerkbenadering. 3. Robuust en betrouwbaar netwerk Koers 2030 vraagt om een robuust provinciaal netwerk met voorspelbare doorstroming.
Het VKA+ Waardegedreven N272 verbetert de doorstroming door onder andere: − optimalisatie van kruispunten (iVRI’s, verplaatste rotonde, bypass‑mogelijkheden); − aanpassingen aan het dwarsprofiel; − het oplossen van knelpunten bij Oudestraat en Heijtsveld. Daarmee ondersteunt het project de provinciale strategie voor betrouwbaarheid van infrastructuur. 4. Schone, stille en gezonde mobiliteit Koers 2030 zet zwaar in op CO₂‑reductie, schonere mobiliteit, en stimulering van actieve mobiliteit. De N272‑reconstructie levert daaraan een bijdrage door: − stimuleren van fietsgebruik via snelfietsroute; − verbeteren van luchtkwaliteit door betere doorstroming (minder stilstaand verkeer); − toepassing van duurzame en klimaatadaptieve maatregelen (wadi’s, schaduwbomen). Dit sluit aan bij de provinciale doelen om gezondheid en duurzaamheid te bevorderen. 5. Gebiedsgericht en adaptief werken Koers 2030 benadrukt maatwerk per regio en samenwerking met gemeenten. Het project N272 is gebiedsgericht onderbouwd door: − intensieve samenwerking met gemeenten Laarbeek en Gemert‑Bakel; − participatie met omgeving (KES‑proces); − landschappelijke inpassing conform artikel 5.60 Omgevingsverordening; − integrale afweging van water, ecologie, cultuurhistorie en landschap.
De reconstructie van de N272 ondersteunt de doelen van Koers 2030 en draagt bij aan provinciale ambities, zoals verkeersveiligheid, bereikbaarheid, duurzaamheid, netwerkrobuustheid en gebiedsontwikkeling. Het initiatief is volledig in lijn met het mobiliteitsbeleid van de provincie. OMGEVINGSVERORDENING Op basis van de provinciale verordening (geldende versie, in werking vanaf 7 maart 2026) gelden een aantal omgevingswaarden, regels voor beperkingengebiedactiviteiten en milieubelastende activiteiten, beoordelingsregels omgevingsvergunning en instructieregels voor het omgevingsplan. Deze BOPA ziet BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 17 uitsluitend op het uitvoeren, in werking hebben en in stand houden van het project en is beperkt tot die delen van de BOPA die in strijd zijn met de regels van het omgevingsplan. Bij de motivering van een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ (ETFAL) spelen ook deze waarden uit de omgevingsverordening een rol. De volgende thema ’s uit de omgevingsverordening raken het projectgebied. Tabel 2.
Thema’s Omgevingsverordening Artikel POV Onderwerp Paragraaf motivering 5.27 Attentiezone geluid provinciale weg 4.6.3 Een omgevingsplan ter plaatse de attentiezone geluid provinciale weg laat alleen geluidgevoelige gebouwen toe met een geluidbelasting tussen de 55 dB Lden en 60dB Lden als is geborgd dat ten minste bij één geluidgevoelige ruimte een geluidluwe zijde aanwezig is met ten minste één te openen deel. Deze BOPA laat geen nieuwe geluidgevoelige gebouwen toe. 5.41 Attentiezone waterhuishouding 4.3 Een omgevingsplan binnen de attentiezone waterhuishouding is gericht op de bescherming van de waterhuishouding en sluit functies en activiteiten uit die een negatief effect kunnen hebben op de hydrologische instandhoudingsdoelen van het aanwezige NNB. Uit paragraaf 4.3 blijkt dat er geen effecten worden verwacht op zowel de grondwaterstanden als de grondwaterstroming (kwantiteit) als gevolg van het VKA+ Waardegedreven N272, noch door ondergrondse constructies, omvangrijke grondlichamen of een toename in verharding. 5.42 Behoud en herstel watersystemen 4.3 Een omgevingsplan bevat regels die bebouwing, verharding en ophoging in watergebieden beperken, ter bescherming van het watersysteem. Uitzonderingen op deze beperkingen zijn mogelijk als alternatieven ontbreken en het waterschap akkoord is.
In dit geval ga at het om een wegverbetering waarvoor geen alternatieven zijn en overleg met het waterschap heeft plaatsgevonden. Het watersysteem biedt op diverse locaties mogelijkheden voor herstel, onder meer door het verplaatsen van watergangen. Hierbij betreft het doorgaans kleinere bermsloten, die verbreed kunnen worden om de extra verharding te compenseren, eventueel gecombine erd met een stuw aan het einde van de watergang zodat het water niet direct wordt afgevoerd. Ter hoogte van kruisingen worden vijvers en wadi’s aangelegd als compensatie voor de toename aan verhard oppervlak. De kwaliteit van het oppervlaktewater blijft ongewijzigd. 3.11 Diep grondwaterlichaam 4.3 Er mag geen onconventionele winning van koolwaterstoffen plaatsvinden. Dit is niet aan de orde. 5.46 Groenblauwe waarden 4.3 Een omgevingsplan voor gebieden met groenblauwe waarden is gericht op het behoud, herstel of duurzame ontwikkeling van het bodem- en watersysteem en bijbehorende ecologische, landschappelijke en hydrologische kenmerken, biodiversiteit en landschappelijke w aarden. Het plan bevat een overzicht van deze relevante waarden in het gebied. In de mer-beoordeling zijn de ecologische, landschappelijke en hydrologische kenmerken beschreven. Om effecten op het bodem - en watersysteem en gerelateerde waarden te voorkomen, worden maatregelen getroffen, zoals beschreven in paragraaf 4.3.
5.30 Natuur Netwerk Brabant 4.5.3 Een omgevingsplan voor gebieden in het Natuur Netwerk Brabant (NNB) is gericht op het behoud, herstel of de duurzame ontwikkeling van ecologische waarden en kenmerken. Het plan bevat daartoe bepalingen ter bescherming van deze waarden, waarbij tevens rekening wordt gehouden met andere relevante aspecten, zoals BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 18 rust, stilte, en cultuurhistorische waarden. Bestaande bebouwing en huidige gebruiksactiviteiten zijn slechts toegestaan zolang het NNB nog niet is gerealiseerd. Indien een omgevingsplan ontwikkelingen toestaat die nadelige gevolgen hebben voor de ecologische waarden binnen het NNB, geldt aanvullend op het Ba l dat negatieve effecten waar mogelijk moeten worden beperkt en eventuele resterende negatieve effecten dienen te worden gecompenseerd, conform artikel 5.37 Compensatie. Het projectgebied van de N272 overlapt deels het NNB. Aan de noord - en zuidkant van het tracé ligt de weg (deels) in of direct aan het NNB. Door de herinrichting en verbreding van de N272 wordt circa 7.227 m² van het NNB aangetast, verdeeld over verschille nde natuurbeheertypen (zoals beek - en brongebieden, kruiden - en faunarijke akker, rivier- en beekbegeleidend bos, haagbeuken- en essenbos, dennen-, eiken- en beukenbos).
De aantasting van het NNB is juridisch en ecologisch geborgd via de ‘ nee, tenzij’ -toets en het natuurcompensatieplan. Door deze aanpak wordt voldaan aan de eisen van de Omgevingsverordening. 2.3 Norm wateroverlast buiten stedelijk gebied 4.3 Binnen de norm wateroverlast buiten stedelijk gebied geldt met het oog op de bergings - en afvoercapaciteit waarop regionale wateren moeten zijn ingericht, als omgevingswaarde wateroverlast een overstromingskans van 1/100 per jaar voor gebieden met de ruimtelijke bestemming hoofdinfrastructuur en spoorwegen. Deze norm wordt gerespecteerd. 2.2 Norm wateroverlast stedelijk gebied 4.3 Binnen de norm wateroverlast stedelijk gebied geldt met het oog op de bergings - en afvoercapaciteit waarop regionale wateren moeten zijn ingericht, als omgevingswaarde wateroverlast een overstromingskans van 1/100 per jaar voor gebieden die in een ruimtelijk plan bes temd zijn voor de doeleinden bebouwing, hoofdinfrastructuur en spoorwegen. Deze norm wordt gerespecteerd. 2.4 Normvrij gebied wateroverlast 4.3 Binnen het normvrij gebied geldt geen omgevingswaarde wateroverlast. Dit heeft geen gevolgen.
3.108 Provinciale weg - De regels in de Omgevingsverordening zijn gesteld met het oog op: het behoud van de functie van de provinciale weg als stroomweg, gebiedsontsluitingsweg of erftoegangsweg, het behoud van de kwaliteit van de provinciale weg, het beschermen van de doorstroming en verkeersvei ligheid van het verkeer op de provinciale weg en het beschermen van de provinciale weg tegen negatieve invloeden op of rond die weg, waaronder het belang tot onderhoud, verruiming of wijziging van de provinciale weg. Activiteiten die door of in opdracht van de provincie worden uitgevoerd worden niet gezien als beperkingengebiedactiviteit binnen de locatie Provinciale weg (het gaat om alle activiteiten die aan, op, onder, langs of over de provinciale weg plaatsvinden, anders dan het gebruik voor verkeersdoeleinden). Het verbeteren van de N272 past hierbinnen en is geen beperkingengebiedactiviteit. 5.56a Grootschalige logistiek - Ter plaatse van het gebied ‘beperking grootschalige logistiek’ is nieuwvestiging, vestiging en uitbreiding van grootschalige logistiek verboden. Hiervan is met deze BOPA geen sprake. 5.60 Verkeersdoeleinden 2.5 Dit artikel stelt dat een omgevingsplan in landelijk gebied mag voorzien in de aanleg of wijziging van een gemeentelijke of provinciale weg, inclusief bijbehorende kunstwerken, mits dit goed wordt onderbouwd.
Die onderbouwing moet ingaan op de noodzaak van de weg, de keuze van het tracé en de maatregelen voor een zorgvuldige inpassing in de omgeving, waarbij kwaliteitswinst voor functies zoals natuur en landschap wordt nagestreefd. Daarnaast moeten maatregelen worden getroffen die bijdragen aan een gezonde leefomgeving en moet de noodzaak van gerelateerde voorzieningen worden aangetoond. Artikel 5.60 kan samenlopen met andere regels uit de Omgevingsverordening, zoals die voor cultuur, natuur of landschappelijke kwaliteit. Het wegenproject moet daarom ook aan deze beleids - en beschermingsregels voldoen. BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 19 Doorvertaling BOPA De reconstructie van de N272 voldoet aan de randvoorwaarden van artikel 5.60, zoals toegelicht in paragraaf 2.5 van deze BOPA-motivering. Daarnaast wordt voldaan aan de relevante bepalingen uit de Omgevingsverordening die verband houden met artikel 5.60, waaronder de bescherming van natuur en groenblauwe waarden. Dit is onder meer vastgelegd in het compensatieplan Natuurnetwerk Nederland (Natuurcompensatieplan N272.10, bijlage 11). Het betreft geen nieuwe ontwikkeling, maar een bestaande provinciale weg waarvan bepaalde delen worden aangepast. Deze aanpassingen zijn gericht op het verbeteren van de doorstroming, verkeersveiligheid en noodzakelijk onderhoud van de provinciale weg.
Om deze redenen wordt het project als van openbaar belang beschouwd. Er is sprake van efficiënt ruimtegebruik doordat de weg zoveel mogelijk behouden blijft en enkel op cruciale punten wordt aangepast of uitgebreid. Het besluitgebied omvat uitsluitend die del en van het tracé die niet binnen de (tijdelijke) omgevingsplannen van de gemeenten Gemert -Bakel en Laarbeek passen. Er is bovendien getoetst aan de kwaliteit van de leefomgeving (zie paragraaf 2.5). 5.7 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit 2.5 Een omgevingsplan geeft bij de evenwichtige toedeling van functies aan locaties invulling aan een veilige, gezonde leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit. Voor het realiseren hiervan worden zorgvuldig ruimtegebruik, de lagenbenadering en meerwaardecreatie toegepast. Bij de verbetering van de N272 is de lagenbenadering toegepast (zie bijlage n 2 en 3) door rekening te houden met bodem en water, de bestaande infrastructuurnetwerken en de landschappelijke inpassing in het landelijk gebied. De ingreep optimaliseert het bestaande tracé en versterkt de ruimtelijke kwaliteit. Hiermee wordt ook voldaan aan artikel 5.9 van de Omgevingsverordening Noord-Brabant.
5.11 Kwaliteitsverbetering landschap 2.5 Een omgevingsplan dat activiteiten mogelijk maakt in landelijk gebied bepaalt dat deze ontwikkeling gepaard gaat met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit in het betreffende gebied of de omgeving. Wat betreft de verbetering van het landschap is in paragraaf 2.5 de gebruikswaarde van het landschap beoordeeld. Volgens het VKA+ Waardegedreven N272 verbetert de ontsluiting van het gebied, waardoor de doorstroming van verkeer efficiënter verloopt en functies in het gebied beter worden verbonden. Instandhouding en versterking van groenstructuren dragen bij aan het inzicht in de ruimtelijke ontwikkeling van het gebied. Paragraaf 4.5.3 van deze BOPA -motivering bevat mitigerende en compenserende maatregelen, waarvan een deel is opgenomen in het voorkeursalternatief in deze BOPA. Dit betreft met name het behoud en het herplanten van bomenrijen. Bomen die worden gekapt en niet langs de weg kunnen worden teruggeplaatst, zullen elders moeten worden gecompenseerd. Tot op heden is hieraan nog niet voldaan. H et natuurcompensatieplan waarin de concrete plekken worden vastgelegd, is vastgesteld.
5.12 Ontwikkelingsrichting 2.5 Een omgevingsplan dat de uitbreiding van een bestaande activiteit of de toekenning van een nieuwe functie of activiteit in landelijk gebied mogelijk maakt, bevat een onderbouwing dat deze ontwikkeling past binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied. De ontwikkeling past binnen de ontwikkelingsrichting voor het landelijk gebied , zoals opgenomen in de Omgevingsverordening Noord‑Brabant. Het gaat niet om de toevoeging of uitbreiding van een nieuwe functie, maar om een optimalisatie van een bestaande infrastructuurfunctie die van regionaal belang is. De aanpassingen vinden grotendeels plaats binnen of direct aansluitend aan het bestaande wegtracé en leiden niet tot een ingrijpende wijziging van het gebruik of karakter van het omliggende landelijk gebied. De ontwikkeling is in overeenstemming met de beoogde ontwikkelingsrichting van het gebied en voldoet daarmee aan artikel 5.12 van de Omgevingsverordening Noord‑Brabant. BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 20 2.3.3 Gemeentelijk beleid De gemeente streeft naar een veilige, duurzame en goed bereikbare leefomgeving. Provinciale wegen, zoals de N272 , spelen hierin een sleutelrol. De gemeente heeft diverse beleidsnota’s waarin onder andere verkeersveiligheid, doorstroming, landschappelijke inpassing en het versterken van cultuurhistorische waarden worden genoemd.
AANKNOPINGSPUNTEN UIT GEMEENTELIJK BELEID − Omgevingsvisie Buitengebied Laarbeek (december 2021): De reconstructie van de N272 sluit aan bij de Omgevingsvisie Buitengebied Laarbeek door aandacht te geven aan landschappelijke kwaliteit, verkeersveiligheid en duurzaamheid. Waar er ingegrepen plaatsvin den, wordt dit ingepast in het bestaande landschap, met behoud van houtwallen en zichtlijnen. Ook wordt zorgvuldig omgegaan met ecologische verbindingen en biodiversiteit. Daarnaast vraagt de visie om klimaatadaptieve maatregelen , zoals waterberging en gro enstructuren, en om het stimuleren van duurzame mobiliteit via snelfietsroutes en veilige oversteekplaatsen. Door deze elementen te integreren in het voorkeursalternatief, voldoet het project aan de kernambities van de omgevingsvisie en versterkt het de leefomgeving. − Landschapsinvesteringsregeling gemeente Laarbeek: Nieuwe gebiedsontwikkelingen moeten in principe voldoen aan de Landschapsinvesteringsregeling (LIR) van Laarbeek, die kwaliteitsverbetering van het landschap verplicht stelt. Voor het project N272 zijn een Ruimtelijk Kwaliteitsplan (RKP), Landschapsplan (LP) en Beeldkwaliteitsplan (BKP) opgesteld, waarin de landschappelijke en ruimtelijke kwaliteitsverbetering integraal, project specifiek en middels maatwerk specifiek is uitgewerkt. De LIR is niet toegesneden voor wegen projecten.
Om die reden is de Landschapsinvesteringsregeling niet hier van toepassing. De borging van de kwaliteitsverbetering vindt plaats via vergunningvoorschriften, waarbij uitvoering overeenkomstig het landschapsplan en beeldkwaliteitsplan verplicht is gesteld (zie paragraaf 2.5 en het landschappelijk inpassingsplan). − Mobiliteitsvisie 2040 en het Mobiliteitsplan Laarbeek: Dit plan richt zich op verkeersveiligheid, onderhoud en bereikbaarheid. Belangrijke punten uit het plan: − meer ruimte voor lopen en fietsen, met veilige oversteken, aantrekkelijke routes en comfortabele voet- en fietspaden; − betere verbindingen met het openbaar vervoer, zoals een verbetering van de huidige buslijnen, een verkenning naar nieuwe busverbindingen en toegankelijke haltes. − slim omgaan met autoverkeer, door knelpunten aan te pakken, het verbeteren van huidige verkeersnetwerk en deelauto’s te stimuleren. − duurzame keuzes stimuleren, zoals elektrisch rijden en minder uitstoot. De aanpassing van de N272 draagt bij aan deze doelen door verbeterde kruispunten, een snelfietsroute en het verbeteren van de verkeersstromen.
CONCLUSIE De reconstructie van de N272 past binnen het gemeentelijk beleid door niet alleen de verkeersfunctie te verbeteren, maar ook door bij te dragen aan bredere ambities: een veilige, duurzame en BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 21 aantrekkelijke leefomgeving waarin mobiliteit, landschap en cultuurhistorie in samenhang worden ontwikkeld. 2.4 Planopzet 2.4.1 Van voorkeursalternatief naar voorkeursalternatief plus Bij het ontwerp van de N272 is een voorkeursalternatief uitgewerkt. De provincie Noord-Brabant en de gemeenten Gemert -Bakel en Laarbeek hebben het voorkeursalternatief (VKA) vastgesteld. In het voorjaar van 2024 is besloten dat het vastgestelde VKA voor het project N272 zal worden geoptimaliseerd. Hiervoor zijn verschillende alternatieve maatregelen onderzocht, waarbij is gekeken naar de toegevoegde waarde op het gebied van verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid in verhouding tot de bijbehorende kosten. Aanvullende inzichten: − Verkeersveiligheid en doorstroming: Analyse toonde dat enkele kruispunten (zoals Oudestraat, West-Om en Heijtsveld) in het VKA onvoldoende toekomstvast waren. − Klimaatadaptatie: Waterberging en schaduwvoorzieningen langs de snelfietsroute werden toegevoegd. − Ecologie en natuur: Aanvullende maatregelen voor faunapassages (zoals dassentunnels) en compensatie van bomenkap kwamen in beeld.
− De aanbevelingen uit het rapport ‘014706.20251111.R1.01 N272 Beek en Donk – Gemert – akoestisch onderzoek’ van 7 januari 2026 zijn verwerkt in het Referentieontwerp (RO). Op basis hiervan zijn in het ontwerp geluidbeperkende maatregelen opgenomen in de vor m van geluidwerende geleiderails en geluidreducerend asfalt. Dit heeft geleid tot een voorkeursalternatief plus (VKA+ Waardegedreven N272). Het VKA+ Waardegedreven N272 omvat meerdere deelgebieden. In het navolgende wordt per deelgebied de opzet van het plan uiteengezet. Voor een uitgebreide toelichting op het VKA+ Waardegedreven N272 wordt verwezen naar bijlagen 2 en 3. BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 22 Fig. 6. Kaartbeeld van alle locaties die in het VKA+ Waardegedreven N272 worden heringericht Fig. 7. Overzicht van deelgebied 1 waar in de gemeente Laarbeek wordt afgeweken van het omgevingsplan TRACÉ N272 TUSSEN N279 EN WEST-OM (DEELGEBIEDEN 1 EN 2). Vanuit de as van de bestaande rijbaan wordt de N272 verbreed naar weerszijden. Hierdoor ontstaat ruimte voor het inpassen van een fysieke middenberm waardoor sprake is van een nieuw 2x1 dwarsprofiel. Vanaf de N279 tot het kruispunt Peeleindseweg is dit één rijbaan. Vanaf het kruispunt Peeleindseweg tot aan de rotonde bij de N279 wordt de weg in deze richting twee rijstroken breed. De
BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 23 aansluiting voor gemotoriseerd verkeer blijft bij de Professor Dondersweg. Vanaf Gemert kan niet rechtstreeks de Professor Dondersweg worden ingereden, maar moet gebruik worden gemaakt van de rotonde op de N279 om op deze weg te komen. Er zal een intelligente verkeersregelinstallatie (iVRI) worden aangelegd met aansluiting van Gemertseweg 28 bij de kruising Peeleindseweg. De ‘koude oversteek’ Derde Steeg/Drie Ossensteeg komt te vervallen. Voor gemotoriseerd verkeer zijn via omliggende wegen voldoende alternatieven om de N272 te bereiken. Fietsers kunnen, om de N272 over te steken, de rotonde West -Om gebruiken of de (nieuwe) verkeerslichten bij de Peeleindseweg, wat tot minimale omrijafstanden leidt. Aan de noordwestzijde wordt een snelfietsroute aangelegd, aan de zuidoostzijde een parallelweg. Deze parallelweg dient ter ontsluiting van de bedrijven aan de Beeksedijk 10 en de Galgeveldseweg 15. KRUISPUNT WEST-OM EN KOUDE OVERSTEEK GROENENDAAL (DEELGEBIED 3) De bestaande rotonde komt te vervallen en hiervoor in de plaats wordt een iVRI -kruispunt toegepast met vier takken en gelijkvloerse oversteken voor fietsers bij de kruising West -Om. De aansluiting Broekstraat blijft behouden.
Aanvullende voordelen zijn dat een iVRI de mogelijkheid biedt het verkeer te reguleren of bepaalde doelgroepen prioriteit te geven. Dit is een voordeel voor de fietsers op de SFR-route Eindhoven-Gemert, die ter hoogte van de West-Om start, en ook voor het openbaar vervoer. KRUISPUNT OUDESTRAAT (DEELGEBIED 4) Ook hier komt de bestaande rotonde te vervallen en zal er een iVRI -kruispunt worden toegepast met gelijkvloerse oversteken voor fietsers met behoud van linksaffer naar de benzinepomp en de uitrit N272 naar de molen. De bestaande kruising wordt verplaatst naar het westen zodat de hoeken van de aansluitende takken allemaal onder een hoek van 90 graden kunnen worden aangesloten. Daarnaast zorgt deze verschuiving ervoor dat aan beide zijden van de Oudestraat vrijliggende fietspaden kunnen worden ingepast. TRACÉ TEN OOSTEN VAN HEIJTSVELD INCLUSIEF OVERSTEEK EEUWSEL Er zal bij Heijtsveld een enkelstrooksrotonde worden gerealiseerd. Er is rekening gehouden met een toekomstige uitbreiding van een bypass op de hoofdrichting (oostelijke richting). Ter hoogte van Eeuwsel is een fiets-voetgangerstunnel gepland. Auto’s die momenteel een ontheffing hebben voor de huidige oversteek, moeten in de situatie met een fietstunnel een andere route nemen. OVERIG TRACÉ Op het overige tracé tot de rotonde Noord-Om zijn geen extra maatregelen nodig.
Daar is het beperkt tot uit te voeren van groot onderhoud. BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 24 WIJZIGINGEN NA HET VKA+ WAARDEGEDREVEN Na vaststelling van het VKA+ Waardegedreven zijn in de verdere uitwerking enkele ruimtelijke en functionele keuzes definitief vastgelegd, waardoor de ontwerpruimte is verkleind en deze als dwangpunten voor het referentieontwerp zijn benoemd. Het betreft met name: − het vastleggen van de ligging van de nieuwe bedrijfsinrit bij Gemertseweg 28 in combinatie met een te behouden natuurcontour; − de expliciete keuze om bestaande greppels en waardevolle knotwilgen tussen Peeleindseweg en West-Om te behouden (waardoor het tracé structureel is verschoven); − het respecteren van perceelgrenzen van bedrijven aan de Beeksedijk en Galgeveldseweg; − de beperkte uitbreidingsmogelijkheden bij het kruispunt Oudestraat door bebouwing aan de oostzijde; − het handhaven van de noordelijke watergang bij Heijtsveld; − de keuze om de Paashoefsedijk niet te verleggen ten behoeve van de fietstunnel Eeuwsel. Deze keuzes zijn na het VKA+ Waardegedreven N272 concreet gemaakt en vormen sindsdien vaste randvoorwaarden waarmee het ontwerp rekening moet houden. 2.5 Ruimtelijke inpassing 2.5.1 Toetsingskader Bij de herinrichting van de N272 moet rekening worden gehouden met de kernkwaliteiten van het gebied.
Vanuit de Omgevingsverordening Noord -Brabant is voor de herinrichting van de N272 artikel 5.60 het primaire toetsingskader. Dit artikel, specifiek voor provinciale wegen, bepaalt in lid 2 sub c dat de maatregelen voor de inpassing van de weg in samenhang met de omgeving moeten worden beschouwd, met als doel een grotere kwaliteitswinst voor meerdere ruimtelijke functies, waaronder natuur en landschap. Artikel 5.60 staat echter niet op zichzelf. De toepassing van dit artikel moet worden bezien binnen het overkoepelende kader van de zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit (artikel 5.7) en de verplichting tot landschappelijke kwaliteitsverbetering (artikel 5.11). Deze instructieregels werken door in de beoordeling van een BOPA op dezelfde wijze als bij een wijziging van het omgevingsplan. Daarnaast is artikel 5.8 (zuinig ruimtegebruik) van toepassing, als generiek basisprincipe voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Dit artikel vereist dat het ruimtebeslag van infrastructuur wordt beperkt tot wat functioneel noodzakelijk is en dat bestaande structuren zoveel mogelijk worden benut.
De toetsing aan artikel 5.60 omvat daarmee een integrale afweging van: − de noodzaak van de weg en de aanpassing daarvan; − de zorgvuldige tracékeuze; − de inpassing in landschap, natuur en leefomgeving; − de borging van ruimtelijke en landschappelijke kwaliteitswinst BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 25 2.5.2 Invulling van de motiveringsplicht landschappelijke kwaliteitsverbetering Deze paragraaf licht toe hoe de motiveringsplicht, zoals hiervoor beschreven, wordt ingevuld. Voor het project N272 is deze kwaliteitsverbetering projectspecifiek, locatiespecifiek en integraal uitgewerkt in: − het ruimtelijk kwaliteitsplan (RKP); − het landschapsplan (LP); − het beeldkwaliteitsplan (BKP) van TAUW. Dit is uitgewerkt in één rapport: ‘Ruimtelijk kwaliteitsplan, landschapsplan en beeldkwaliteitsplan’ van TAUW (kenmerk R014-1291461KME-V05; zie bijlage 4). NOODZAAK, TRACÉKEUZE EN ZUINIG RUIMTEGEBRUIK De reconstructie van de N272 is noodzakelijk om de verkeersveiligheid, doorstroming en bereikbaarheid lokaal en regionaal duurzaam te waarborgen. Uit verkeerskundige analyses blijkt dat zonder aanpassing knelpunten ontstaan bij kruispunten en oversteken, m et negatieve gevolgen voor de verkeersveiligheid en leefbaarheid.
De gekozen oplossing betreft grotendeels herinrichting binnen het bestaande tracé, met slechts beperkte uitbreidingen van het ruimtebeslag. Daarmee wordt invulling gegeven aan het principe van zuinig ruimtegebruik (artikel 5.8 Omgevingsverordening). Nieuwe gronden met een verkeersfunctie worden uitsluitend ingezet waar dit verkeerskundig onvermijdelijk is, bijvoorbeeld bij kruispunten, fietstunnel Eeuwsel en waterhuishoudkundige voorzieningen. Daarmee is sprake van een zorgvuldige tracékeuze, waarbij altern atieven zijn afgewogen en onnodige aantasting van het landelijk gebied is vermeden. ZORGPLICHT OMGEVINGSKWALITEIT EN RUIMTELIJKE KWALITEIT (ARTIKEL 5.7) De Omgevingsverordening verlangt dat ruimtelijke besluiten bijdragen aan een veilige, gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Deze zorgplicht vormt het overkoepelende kwaliteitskader waarbinnen artikel 5.60 moet worden toegepast. De ruimtelijke kwaliteit is voor dit project integraal beoordeeld aan de hand van de vier waarden van ruimtelijke kwaliteit: herkomst, beleving, gebruik en toekomst. Deze beoordeling is uitgewerkt in het rapport van TAUW ‘Ruimtelijk kwaliteitsplan, landsch apsplan en beeldkwaliteitsplan – Landschappelijke inpassing N272 bij Gemert’.
Herkomstwaarde: De N272 ligt in een landschap met een duidelijke ontstaansgeschiedenis, waaronder het broekontginningslandschap langs de Snelle Loop, essencomplexen bij Boekent en cultuurhistorische structuren, zoals de landweer en de molen De Volksvriend. Het ontwerp is hierop afgestemd door , waar mogelijk, deze structuren te behouden, te herstellen en beter zichtbaar en beleefbaar te maken. Belevingswaarde: De landschappelijke inpassing is gericht op een leesbaar en beleefbaar landschap, met afwisseling tussen open en besloten delen, herkenbare overgangen tussen landschapstypen en een ingetogen vormgeving van de infrastructuur. Hierdoor blijft de weg onderdeel van het landschap, zonder deze te domineren. BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 26 Gebruikswaarde: De verkeersfunctie wordt versterkt door verbeterde doorstroming en verkeersveiligheid voor auto- en fietsverkeer en langzaam verkeer. Tegelijkertijd is rekening gehouden met waterhuishouding, ecologie, landbouw en recreatief gebruik, onder meer door faunapassages, parallelwegen en waterbergingsvoorzieningen. Toekomstwaarde: Het ontwerp is robuust en toekomstbestendig door toepassing van klimaatadaptieve maatregelen, biodiversiteit bevorderende beplanting en een landschappelijk raamwerk dat ook toekomstige ontwikkelingen kan dragen zonder kwaliteitsverlies.
De afweging is tot stand gekomen volgens het principe van ‘diep, rond en breed kijken’ , gebaseerd op een diepgaande analyse van landschap en omgeving, een integrale afweging van belangen en een breed participatieproces met overheden en omgeving. LANDSCHAPPELIJKE KWALITEITSVERBETERING (ARTIKELEN 5.11 EN 5.60) Hoewel het project grotendeels een herinrichting betreft, is sprake van een (beperkte) uitbreiding van gronden met een verkeersfunctie. Daarmee blijft de verplichting tot landschappelijke kwaliteitsverbetering van toepassing. De Omgevingsverordening verlangt dat bij aanleg of wijziging van een weg inzichtelijk wordt gemaakt hoe de landschappelijke kwaliteit wordt versterkt. Voor het project N272 is deze kwaliteitsverbetering projectspecifiek, locatiespecifiek en integraal uitgewerkt in: − het ruimtelijk kwaliteitsplan (RKP); − het landschapsplan (LP); − het beeldkwaliteitsplan (BKP) van TAUW. In deze plannen zijn de kernkwaliteiten van het gebied leidend geweest en vertaald naar concrete maatregelen, waaronder: Waterlopen en beekdalen Waterlopen, zoals de Snelle Loop, Mortelseloop en Rips , worden benut als structurerende landschappelijke elementen en ecologische verbindingen. Beekbegeleidende beplanting wordt hersteld of versterkt, natuurvriendelijke oevers en waterbergingsvoorzieningen worden aangelegd en overkluizingen worden beperkt tot het ecologisch noodzakelijke.
Op locaties waar de wegverbreding leidt tot het dempen of doorsnijden van bestaande watergangen, worden deze één op één verlegd. Daarbij blijft/blijven: − het profiel (breedte en diepte) gelijk; − de afvoerfunctie intact; − de verbindingen met andere watergangen behouden. Landschapselementen en groenstructuren Houtwallen, houtsingels, bospercelen en bomenrijen worden zoveel mogelijk behouden, hersteld of versterkt met gebiedseigen soorten. In overgangszones worden laanstructuren hersteld met een gelijk BOPA-motivering N272 - tracédeel gemeente Laarbeek datum 21-04-2026 27 ritme passend bij het landschapstype. Hagen worden toegepast langs bebouwingslinten en tussen rijbaan en fietspad om schaalverschillen te markeren en het wegprofiel landschappelijk te verzachten. Cultuurhistorische structuren De middeleeuwse landweer, historische wegenstructuren en de molen De Volksvriend blijven zichtbaar en beleefbaar door gerichte inrichting, behoud van zichtlijnen en accentuering van historische ‘koppen’ met boomgroepen of laanbeplanting. Ecologie en fauna Faunapassages, ecoduikers, geleidende afrastering en herstel van vleermuisroutes worden integraal ingepast in het landschap. Deze maatregelen beperken de barrièrewerking van de weg en versterken de ecologische samenhang.
Beeldkwaliteit, duurzaamheid en klimaatadaptatie De beeldkwaliteit is ingetogen en gebiedseigen, met sobere materialen en minimale verrommeling. Bermen worden ingericht met kruiden- en bloemrijke mengsels, wadi’s dragen bij aan waterberging en biodiversiteit, en bij kunstwerken wordt ingezet op duurzame en circulaire ontwerpprincipes. De Landschapsinvesteringsregeling (LIR) is niet toegepast, omdat deze niet is toegesneden op infrastructuurprojecten. De landschappelijke kwaliteitsverbetering wordt volledig en aantoonbaar gerealiseerd via het RKP, LP en BKP, die als maatwerkregeling voor dit project gelden. Juridische borging via vergunningvoorschriften De landschappelijke inpassing en kwaliteitsverbetering worden juridisch geborgd via vergunningvoorschriften bij de BOPA. Daarbij geldt dat: − de uitvoering van het project verplicht plaatsvindt overeenkomstig het RKP, LP en BKP; − deze documenten als bijlagen integraal onderdeel uitmaken van de beschikking; − en de aanleg en instandhouding van de landschappelijke maatregelen als voorwaardelijke verplichting worden opgenomen. Hiermee is de landschappelijke kwaliteitsverbetering niet alleen onderbouwd, maar ook juridisch afdwingbaar geborgd. 2.5.3 Conclusie Met deze aanpak wordt voldaan aan de motiveringsplicht uit de Omgevingsverordening Noord - Brabant.
De N272 wordt zorgvuldig ingepast, met respect voor de kernkwaliteiten van het gebied en met maatregelen die bijdragen aan kwaliteitsverbetering voor natuur, landschap en andere ruimtelijke functies. 3 | Toetsing aan omgevingsplan 3.1 | Huidige bouw- en gebruiksmogelijkheden Totdat het gemeentedekkende omgevingsplan van kracht is, bevat het tijdelijke omgevingsplan van de gemeente | Laarbeek | de | op | dit | moment | nog | geldende | bestemmingsplannen | en omgevingsvergunningen. Ter plaatse van het projectgebied kent het tijdelijke omgevingsplan | de | onderstaande geldende ruimtelijk plannen: Tabel 3. Geldende ruimtelijke plannen Naam | Type plan | Datum vaststelling Parapluplan Archeologie en monumenten gemeente Laarbeek | Bestemmingsplan | 29-09-2022 (NL.IMRO.1659.BPARCHMON-VG01) Buitengebied | Bestemmingsplan | 06-07-2010 (NL.IMRO.1659.BPBGbuitengebied-VG01) Het projectgebied omvat de delen van het tijdelijke omgevingsplan waar het aanleggen van een weg niet overeenkomt met de geldende bestemmingsregels. | In navolgende tabel is aangegeven welke bestemmingen in strijd zijn met de activiteit aanleg van een weg. Bijlage 1 geeft een overzicht van de deelgebieden met daarin alle strijdige bestemmingen op kaart. Tabel 4.
Overzicht strijdige bestemmingen Naam enkelbestemming | Strijdigheid Agrarisch | met | waarden | - | - | De | bestemmingsomschrijving | bevat | geen | enkele | verwijzing | naar Landschapswaarden | infrastructuur of verkeersfunctie. - | Toegestane | voorzieningen | zijn | beperkt | tot | agrarische | activiteiten, natuur, waterbeheer en recreatieve paden (onverhard). - | Een weg is een verhard verkeersobject en heeft een geheel andere ruimtelijke en functionele impact dan de genoemde bestemming. - | Het realiseren van een weg zou strijdig zijn met het doel van herstel en behoud | van | natuurlijke | en | landschappelijke | waarden | en | de beeldkwaliteit. Agrarisch | met | waarden | – | - | De | bestemmingsomschrijving | bevat | geen | enkele | verwijzing | naar Landschaps- | en | infrastructuur of verkeersfunctie. Natuurwaarden | - | Toegestane | voorzieningen | zijn | beperkt | tot | agrarische | activiteiten, natuur, waterbeheer en recreatieve paden (onverhard). - | Een weg is een verhard verkeersobject en heeft een geheel andere ruimtelijke en functionele impact dan de genoemde bestemming. - | Het realiseren van een weg zou strijdig zijn met het doel van herstel en behoud | van | natuurlijke | en | landschappelijke | waarden | en | de beeldkwaliteit.
BOPA-motivering N272 | - tracédeel gemeente Laarbeek | datum 21-04-2026 | 28 Agrarisch | – | Agrarisch | - | De | bestemming | richt | zich | op | bedrijfsactiviteiten | en | bijbehorende bedrijf | voorzieningen, niet op grootschalige infrastructuur. - | Verkeersvoorzieningen | zijn | toegestaan | uitsluitend | in | de vorm | van parkeervoorzieningen op eigen terrein, niet als openbare wegen. - | Een | weg | is | een | zelfstandige | verkeersfunctie | en | valt | buiten | de omschreven doeleinden. - | Realisatie van een weg zou strijdig zijn met het bestemmingsplan, omdat het geen ondergeschikte voorziening is maar een ingrijpende wijziging van het gebruik. Water | - | De bestemming richt zich primair op waterbeheer en natuur, niet op grootschalige infrastructuur. - | Alleen ontsluiting is toegestaan waar dit expliciet is aangeduid, en langzaamverkeersroutes | over | bruggen, | niet | een | doorgaande verkeersweg. - | Een volwaardige weg is een zelfstandige verkeersfunctie en zou het waterbeheer en landschappelijke waarden verstoren. - | Realisatie van een weg is daarom in strijd met het doel van deze bestemming. Groen – | - | De | bestemmingsomschrijving | is | gericht | op | behoud, | herstel | en Landschapselement | ontwikkeling | van | groen- | en | landschapselementen | en | bevat | geen verwijzing naar een verkeers- of infrastructuurfunctie.
- | Toegestane | functies | beperken | zich | tot | groen, | bermen, | water, voorzieningen | voor | langzaam | verkeer | en | extensief | recreatief medegebruik. - | De verbreding van de N272 betreft een verhard verkeersobject voor gemotoriseerd verkeer, wat functioneel en ruimtelijk niet past binnen deze bestemming. - | De realisatie van de weg gaat gepaard met grondverzet, verharding en (mogelijk) het verwijderen van landschapselementen, werkzaamheden die vergunningplichtig zijn en niet vallen onder normaal onderhoud of ondergeschikt gebruik. Naam dubbelbestemming | Strijdigheid Waarde – Archeologie 4 | − | De | dubbelbestemming | is | gericht | op | bescherming | van archeologische waarden, niet op infrastructuur. − | Bodemverstorende | ingrepen | > 0,3 | m | diep | en | > 250 | m² | zijn vergunningplichtig en vereisen archeologisch onderzoek. − | De | aanleg | of | reconstructie | van | de | N272 | omvat grondwerkzaamheden. Realisatie van (delen van) de weg kan daarmee in strijd zijn met de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 4’, tenzij wordt aangetoond dat | geen | onevenredige | aantasting | van | archeologische | waarden optreedt. Waarde – Archeologie 5.1 | − | De | dubbelbestemming | is | gericht | op | bescherming | van archeologische waarden, niet op infrastructuur.