11 20220602 Bestuursakkoord 2022-2026.pdf

Samen aan zet! Bestuursakkoord gemeente Laarbeek 2022 - 2026

Inhoudsopgave Voorwoord 5 Thema’s: • •

Programma 1 Burger en bestuur 6-9 Programma 2 Veiligheid 10-11

•

Programma 3 Woon- en leefklimaat

12-19

•

Programma 4 Economie en werkgelegenheid

20-21

•

Programma 5 Gezondheid, welzijn, zorg en onderwijs

22-27

•

Programma 6 Financiën en bedrijfsvoering

28-31

Portefeuilleverdeling 33 Begrippenlijst 34-35

3

Voorwoord Laarbeek - opgebouwd uit vier fraaie kernen - bestaat 25 jaar! Een nieuwe gemeente met een kleurrijk verleden is tot bloei gekomen. Met een eigen profiel aan de rand van de stadsregio en een positief zelfbeeld. Een topprestatie waar we samen trots op mogen zijn. Er liggen nieuwe uitdagingen in het verschiet die onze gemeentegrens ver overschrijden. We ondervinden de slagschaduw van de coronapandemie en de Oekraïnecrisis. Ook de woningbouwopgave, de uitdagingen in het buitengebied en de toenemende tweedeling en armoede in de samenleving vergen de komende jaren een eensgezinde aanpak. We kunnen het samen, dat hebben we al bewezen in de afgelopen 25 jaar. De opgaven zijn ons bindmiddel. De coalitie met PNL, ABL en De Werkgroep is gebaseerd op een goede afspiegeling van de lokale verkiezingen. In het recente informatie- en formatietraject is bewezen dat we uitdagingen in goede harmonie kunnen overwinnen. We willen graag gezamenlijk vooruit, de toekomst tegemoet met respect voor de standpunten van alle partijen. Samen aan zet! In het doorlopen informatie- en formatietraject is serieus geluisterd naar de standpunten en accenten van de overige partijen CDA, PvdA en Ouderen Appèl-Hart voor Laarbeek. Een aantal van deze ontvangen suggesties heeft dan ook haar weg gevonden in dit bestuursakkoord. Geen enkele partij heeft zich opgesloten in haar eigen gelijk.

Dat biedt perspectief. De uitgangspunten in dit akkoord bieden een kompas voor de toekomst, maar zijn niet in steen gehouwen. De toekomst is onzeker: er moet ruimte blijven voor koerswijziging, ruimte om het denkspoor los te laten. Dat doen we niet alleen met de raad, college en de ambtelijke organisatie, dat doen we ook samen met onze inwoners, organisaties, verenigingen en bedrijven. SAMEN AAN ZET!

Namens de fractie PNL, Ronnie Tijssen

Namens de fractie De Werkgroep, Nicole Otten

Namens de fractie ABL, Ron Verschuren

5

Ontwikkelingen 6

Programma 1 Burger en Bestuur

De veranderende rol van de overheid De maatschappelijke opgaven van deze tijd worden steeds omvangrijker en complexer. Deze vraagstukken kunnen we als gemeente niet alléén oplossen. De hulp van inwoners, instanties en verenigingen is hard nodig. De omwenteling die de gemeente maakt in relatie tot de inwoner en groepen inwoners kan getypeerd worden als: ‘meer loslaten en minder bemoeizucht’. Dit vraagt om een ander soort lokaal bestuur. De gemeente is op zoek naar haar nieuwe rol. Zaken niet dichtregelen met beleidsnota’s maar gebruik maken van de energie en kennis in de samenleving en hierbij een faciliterende, ondersteunende en verbindende houding aannemen. We staan open voor initiatieven vanuit de samenleving en - waar nodig en gewenst - ondersteunen en faciliteren we deze. Deze houding is ook verwerkt in de aanstaande Omgevingswet die naar verwachting op 1 januari 2023 in werking treedt. We gaan van nee, tenzij, naar ja, mits. Dit vraagt een andere manier van werken van ons bestuur en onze medewerkers. De Omgevingswet schrijft bij ruimtelijke planvorming - zo vroeg mogelijk in het traject - tevens een omgevingsdialoog voor tussen initiatiefnemers en omwonenden. Toenemende digitalisering en transparantie We gaan steeds meer naar een digitale wereld waarbij persoonlijk contact steeds verder afneemt. Dit heeft ook gevolgen voor de dienstverlening binnen onze gemeente.

Dit is een doorlopend proces want de digitalisering van de wereld gaat erg snel. Bovendien is het zaak te bewaken dat in deze voortgaande digitalisering, de kwetsbare groepen - zoals ouderen en minima - mee kunnen blijven doen.

De maatschappij vraagt ook om meer transparantie bij de totstandkoming van besluiten. Daarom is per 1 mei 2022 de Wet Open Overheid in werking getreden. Deze wet is bedoeld om overheden actief transparanter te maken. Overheidsinformatie dient beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren zijn. Dit sluit aan bij de bovengenoemde veranderende rol van de overheid. Samenwerking op basis van goedschaligheid Met het vaststellen van de Toekomstvisie “Samen daadkrachtig en energiek naar 2030” is er door de gemeente en de gemeenschap een bewuste keuze gemaakt om een zelfstandige gemeente te blijven. Voor een deel van de maatschappelijke opgaven kan de uitvoering het best plaatsvinden op het laagste schaalniveau, namelijk dat van de gemeente Laarbeek. Bij andere opgaven ligt het echter voor de hand om op basis van ‘goedschaligheid’ de samenwerking met anderen aan te gaan. Voorbeelden hiervan zijn Metropoolregio Eindhoven, Belastingsamenwerking Oost-Brabant, de samenwerking met Gemert-Bakel, de Peelgemeenten, Senzer, de Veiligheidsregio en de Omgevingsdienst Zuidoost Brabant. Niet alleen zijn sommige vraagstukken te complex om lokaal op te pakken, maar ze zouden ook te kostbaar zijn. Denk aan de regionale afvalinzameling door Blink of de coronabestrijding door de GGD. We kijken als gemeente dus ook over de lokale en regionale grenzen heen.

Dit is goed voor de regio en goed voor Laarbeek.

7

Ambitie

Afspraken

A.

1.

B.

C.

D. E.

F.

Het samenspel tussen raad, bestuur en organisatie is een kracht van Laarbeek die we willen behouden; We vinden het belangrijk om bewoners te betrekken bij de voorbereiding en uitvoering van gemeentelijke plannen. Daarbij staan we open voor initiatieven uit de samenleving; We zetten conform de Wet open overheid in op een actievere informatieverstrekking over onze besluitvorming en beleidsstukken; We communiceren in begrijpelijke en duidelijke taal met onze inwoners; We nemen een proactieve rol in regionale netwerken en kijken over de bestaande regiogrenzen heen om gemeentelijke en regionale belangen te behartigen en kansen te benutten; De gemeentelijke milieustraat voldoet aan de eisen van deze tijd.

2. 3.

4. 5.

6.

7.

8.

Met enige regelmaat wordt de samenwerking tussen raad, bestuur en organisatie geëvalueerd en vormgegeven, bijvoorbeeld door thematische bijeenkomsten; We evalueren de nieuwe vergaderstructuur van commissie en raad; De gemeente stelt een participatieverordening op. Basis voor deze verordening is het in 2021 vastgestelde participatiebeleid. In deze verordening wordt uiteengezet wat onder participatie wordt verstaan en wat inwoners en gemeente in dit verband in alle redelijkheid van elkaar mogen verwachten; Initiatieven uit de samenleving worden - waar nodig en mogelijk - door de gemeente ondersteund en gefaciliteerd; We spreken initiatiefnemers bij de beoordeling van plannen aan op het voeren van een zorgvuldige omgevingsdialoog; We hanteren taalniveau B1 bij de communicatie met inwoners en spreken daarbij duidelijke en realistische verwachtingen uit op welke termijn men een reactie krijgt; In het kader van goedschaligheid en samenwerking - met een natuurlijke gerichtheid op de Peelgemeenten en Brainport - wordt de horizon verbreed, bijvoorbeeld naar de gemeente Meierijstad; Er wordt een besluit genomen over en krediet beschikbaar gesteld voor de noodzakelijke renovatie van de milieustraat. Hierbij wordt een aantal scenario’s van dienstverlening, bijbehorende kosten en eventuele samenwerking met omliggende gemeenten onderzocht.

9

10

Programma 2 Veiligheid Ontwikkelingen Gezamenlijke verantwoordelijkheid Inwoners moeten zich veilig voelen in hun eigen leefomgeving. Kleine irritaties, zoals foutparkeren en zwerfvuil, maar ook grotere vraagstukken, zoals overlast van verwarde personen, criminaliteit en illegale wietplantages, geven inwoners een onveilig gevoel. Het is belangrijk dat dit in een vroegtijdig stadium wordt gesignaleerd. Dat vraagt om ogen en oren in de wijk, onder meer van de politie en van gemeentelijke handhavers, maar ook van inwoners. Ogen en oren van bewoners zijn nog belangrijker in het buitengebied, waar het natuurlijk toezicht door de omvang van het terrein nu eenmaal minder aanwezig is. Een veilige samenleving is dan ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Door de bank genomen voelen de inwoners van Laarbeek zich veilig. De integrale en systematische aanpak van onveiligheid zoals we die al jaren -samen met onze veiligheidspartners- toepassen, werpt nog steeds vruchten af. Resultaten uit de veiligheidsmonitor en de criminaliteitscijfers wijzen dat ook uit. Begin 2022 is tevens het uitvoeringsprogramma Aanpak Ondermijnende Criminaliteit opnieuw vastgesteld voor een periode van vier jaar. Een van de meest tastbare onderdelen van deze samenwerking is de inzet van het Peelland Interventie Team (PIT) en de aansluiting bij Meld Misdaad Anoniem. Verschuiving in criminaliteit Mede door de corona-pandemie en de digitalisering is er een opvallende verschuiving

waarneembaar geweest van de traditionele vormen van criminaliteit (zoals diefstallen, woninginbraken en overvallen) naar andere vormen van criminaliteit zoals cybercrime en horizontale fraude. Ook opvallend is dat het tijdsverloop van een handhavingsproces steeds vaker wordt opgerekt.

Dat vraagt om een nog zorgvuldigere, inhoudelijke check van mogelijke risico’s en passende maatregelen.

Ambitie

Afspraken

A.

1.

Brandweer Brandweerposten krijgen steeds vaker te maken met een tekort aan vrijwilligers. Regionaal is een wervingstraject gestart dat zijn vruchten heeft afgeworpen. Het is belangrijk Evenementen Als gevolg van corona zijn er minder ver- dat de posten voldoende zijn bemenst. Sagunningaanvragen binnen gekomen voor men met de andere hulporganisaties waken evenementen. We constateren dat het aantal zij over onze veiligheid. aanvragen voor evenementen weer groeiende is. Dit vanaf het moment dat de be- Sociale veiligheid perkende maatregelen als gevolg van corona De afgelopen periode hebben we geïnveszijn opgeheven, maar ook ten opzichte van teerd in de sociale veiligheid. De Aanpak ter de periode voor corona. Vanuit de omge- Voorkoming Escalatie is hierop ingericht en ving wordt steeds kritischer gekeken naar de de procesregisseur is de spil tussen het socivoorwaarden waaronder evenementen wor- aal domein en het veiligheidsdomein. den toegestaan. We zoeken naar een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid.

B. C. D.

Inwoners dragen op basis van wederkerigheid mede verantwoordelijkheid voor een veilige samenleving; Ondermijning wordt aangepakt en niet geaccepteerd; Een integrale beoordeling en afweging van aanvragen voor evenementen is noodzakelijk; De kwaliteit en kwantiteit van de brandweer is op orde en de genormeerde aanrijtijden worden gehaald.

2.

3.

4. 5.

6.

Raad en college staan zij-aan-zij in de aanpak van ondermijning en andere vormen van criminaliteit; We treden daadkrachtig op tegen afvaldumping, stropers en crossers, in het bijzonder in kwetsbare natuurgebieden als De Biezen en ’t Gulden Land; Er wordt gezocht naar extra toezicht in het buitengebied, bijvoorbeeld door herschikking of aanstelling van een ‘groene BOA’; Het evenementenbeleid wordt herijkt; De door de veiligheidsregio ingezette wervingsactie voor vrijwilligers bij de lokale brandweer wordt gecontinueerd tot het moment dat de brandweer voldoende is bemenst; We gaan beleid ontwikkelen op het gebruik van cameratoezicht in de openbare ruimte.

11

Ontwikkelingen 12

Programma 3 Woon- en Leefklimaat

Leefbaarheid Laarbeek is een vitale en toekomstbestendige gemeente waar het goed wonen is. Om dit te blijven wordt voortdurend gewerkt om het dorpse karakter te behouden. Er is aandacht voor voldoende geschikte woningen die aansluiten bij huidige en toekomstige behoeften. Op verschillende manieren spant de gemeente zich in voor een verdere verbetering van natuur, milieu en landschap. Voor de gebiedsontwikkeling aan de Heuvel in Lieshout wordt een integraal plan ontwikkeld. Door de raad is de opdracht gegeven om dit samen met inwoners te doen.

zondermeer nog realiseerbaar. Kwalitatief en kwantitatief goed onderbouwde plannen, afgestemd met de regio en provincie, geven mogelijkheden om meer te bouwen dan de prognose. Inbreiding gaat daarbij voor uitbreiding. Dit zorgt voor een aantal uitdagingen. Deze locaties zijn schaars en brengen hogere ontwikkelkosten met zich mee dan uitbreidingslocaties. Ook treedt er spanning op ten opzichte van klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen. Verder geeft inbreiding meer kans op bezwaren en dus langere procedures. In onze woonvisie is aangegeven vooral te kiezen voor goedkope woningen; dit zorgt ook ten aanzien van de planexploitatie voor een uitdaging. Er moeten dan ook prioriteiten gesteld worden: welke plannen worden wel en niet uitgevoerd en in hoeverre passen deze binnen de uitwerking van de woonvisie?

Omgevingsvisie Op 9 december 2021 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie buitengebied vastgesteld. De Omgevingswet schrijft een omgevingsvisie voor het gehele grondgebied voor, vast te stellen vóór 1 januari 2025. Dit betekent dat er ook nog voor 1 januari 2025 Klimaatverandering een omgevingsvisie voor de kernen moet Ons klimaat verandert, er komen steeds worden opgesteld. meer extremen in de weersomstandigheden. Dit vraagt een andere manier van denIn het buitengebied worden enerzijds steeds ken van iedereen. De leefomgeving moet meer agrarische bedrijven beëindigd, ander- namelijk anders ingericht worden om hierzijds is er de toenemende schaalvergroting. op voorbereid te zijn. Hier wordt vanuit het Dat leidt tot vraagstukken met betrekking tot Nationale Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie op het hergebruik van de vrijkomende agrari- gestuurd. De openbare ruimte moet groener sche bebouwing en gronden, verloedering worden en we zetten vol in op het uitvoeren en toename van (drugsgerelateerde) crimi- van ons natuur- en landschapsbeleid. De naliteit. Het gaat dus om economische be- huidige beleidsplannen voor openbaar groen langen maar zeker ook om andere waarden (2011) en bomenbeheer (2013) zijn verouzoals gezondheid, agrarisch erfgoed, natuur derd. Nieuwe uitgangspunten dwingen ons en landschap, biodiversiteit en klimaat.

om het onderhoudsniveau van het openbaar groen kritisch tegen het licht te houden en Woningbouw zo nodig te herzien. De provincie geeft jaarlijks een bevolkingsprognose en het daaruit voortvloeiende Energietransitie aantal woningen dat in principe gebouwd Er zijn toenemende Rijksambities op het mag worden. In Laarbeek naderen we deze gebied van de energietransitie die zich uiprognose snel, en zodra we deze bereikt ten in strengere regelgeving, toenemenhebben, zijn uit- en inbreidingslocaties niet de gemeentelijke verplichtingen, maar ook

13

14

subsidieprogramma’s en projecten. Denk aan de duurzame warmtetransitie. Laarbeek voert de Transitie Visie Warmte uit door toe te werken naar een aardgasvrij Laarbeek in 2050. Laarbeek zet in op grootschalige opwek van duurzame energie door onder andere onderzoek te doen naar mogelijkheden voor een windpark, met inachtneming van de conclusies uit de recent gevoerde omgevingsdialoog. Ook zet Laarbeek zich - voor zover dit lokaal mogelijk is - in tegen energie-armoede.

king op het vlak van vrijetijdseconomie verder vormgegeven. ’t Gulden Land in Aarle-Rixtel en de Blauwe Poort in Beek en Donk worden ontwikkeld voor recreatie en natuur, met de nadruk op natuurontwikkeling. In de transitie van het buitengebied zijn recreatieve en toeristische ontwikkelingen meer en meer een alternatief voor stoppende agrariërs en veehouders. In de Omgevingsvisie buitengebied zijn de globale kaders gesteld voor deze ontwikkelingen.

Laarbeek profileert zich als Waterpoort van de Peel en spant zich in voor een aantrekkelijk buitengebied met extensieve en laagdrempelige recreatie. De komende periode wordt verder ingezet op (het faciliteren van) In 2022 wordt de organisatiestructuur voor kleinschalige recreatieve functies. Land van de Peel en regionale samenwerRecreatie en toerisme In 2021 hebben we samen met de Brabantse Peelgemeentes een regionale marketingorganisatie opgezet: Land van de Peel.

Erfgoed In 2021 is het nieuwe erfgoedbeleid vastgesteld voor de periode 2021-2026. Hierin is een uitvoeringsprogramma opgenomen. In 2022 worden diverse acties opgepakt zoals het paraplubestemmingsplan archeologie en monumenten en de Kerkenvisie. De inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft consequenties voor de bescherming van erfgoed. Om de bescherming goed te waarborgen moeten de nodige acties worden uitgevoerd op korte en lange termijn. Verkeer Vanuit de Bereikbaarheidsagenda worden diverse projecten in Laarbeek uitgevoerd zoals de aanleg van diverse snelfietspaden, het opwaarderen van de bushalte bij Bavaria en het oplossen van het knelpunt bij de Beekse

brug. Dit knelpunt staat hoog op de politieke agenda. Voor de gewenste oplossing bij de Beekse brug is nog geen overeenstemming met de provincie in verband met de cultuurhistorische waarde van Landgoed Eyckenlust. Er wordt veel overlast ervaren van doorgaand verkeer door de kernen.

15

Ambitie A.

B.

C. D.

E.

F.

G. H.

klimaatverandering wordt zoveel als technisch en financieel mogelijk, voorkomen en teruggedrongen; Laarbeek blijft zich profileren als een I. We blijven investeren in de ombouw landelijke, zelfbewuste gemeente die naar en het onderhoud van een haar positie op korte afstand van toekomstbestendige openbare ruimte; Helmond en Eindhoven benut door te J. We zetten in op het verankeren van werken aan een aantrekkelijk duurzaamheid in alle beleidsonderbuitengebied en woon- en leefklimaat. werpen en het aanbrengen Aantrekkelijk voor zowel de inwoner van focus in concrete duurzaamheidsals de (stedelijke) recreant die rust en doelstellingen; ruimte ambieert (Profielschets K. We beschermen het erfgoed en houden Omgevingsvisie Buitengebied). Groei het in stand; van het aantal woningen en inwoners is L. We werken aan een verbeterde geen doel op zich; bereikbaarheid en beperken, in het Tot behoud van het dorpse karakter van kader van de leefbaarheid, de ervaren de kernen wordt terughoudend verkeersoverlast; omgegaan met het bebouwen van open M. We stimuleren recreatief en plekken. Er dient in de kernen een functioneel fietsverkeer. goede balans te worden gezocht tussen woningbouw, groenbehoud, groenbeleving, speelvoorzieningen en Afspraken klimaatadaptatie (waaronder waterretentie); Leefbaarheid We zetten in op behoud van de eigen 1.

Tussen de kernen Lieshout, Aarle-Rixidentiteit van de vier Laarbeekse tel, Beek en Donk en Mariahout wordt kernen; een bebouwingsvrije zone in acht geIn het kader van de aanstaande nomen om te voorkomen dat deze kerinwerkingtreding van de Omgevingswet nen sluipenderwijs naar elkaar groeien. wordt toegewerkt naar één Doel is dat de kernen - met behoud omgevingsvisie en één omgevingsplan van een eigen identiteit - zelfstandig voor het gehele grondgebied van waarneembaar blijven en niet visueelLaarbeek; ruimtelijk versmelten; We blijven streven naar kansen en 2. Bij het proces rond de gebiedsontwiknieuwe economische dragers voor keling aan de Heuvel in Lieshout is vrijkomende agrarische niets doen geen optie. We gaan voor bedrijfsgebouwen; het beste plan voor Lieshout. Het plan Laarbeekse jongeren en ouderen wordt naast verlevendiging, stedenhebben de mogelijkheid om in hun bouwkundige inpassing en verkeerseigen dorp passende woningen te veiligheid, ook getoetst aan haalbaarkopen of te huren. Het aandeel heid, betaalbaarheid en draagvlak. De jongeren en ouderen in de vier kernen politieke beoordeling is voor de partijen dient zoveel mogelijk op peil te worden een vrije kwestie in een open debat; gehouden; We streven bij bestaande en nieuwe Omgevingsvisie woonbuurten naar aanwezigheid van 3.

Wij stellen een Omgevingsvisie op voor groen op korte afstand voor iedereen; de kernen die door de raad vóór 1 Wateroverlast ten gevolge van de januari 2025 moet zijn vastgesteld.

17

4.

5.

6.

Het centrale thema hierin is meer integrale aandacht voor wonen, klimaat, water en groen binnen de bebouwde kom; De beleidslijnen zoals verwoord in de beide omgevingsvisies voor het buitengebied en de kernen, worden in een omgevingsplan geïmplementeerd; De Brede Plattelandsbestemming wordt uitgewerkt zoals verwoord in de vastgestelde Omgevingsvisie Buitengebied. Doel hiervan is meer juridische ruimte te bieden voor omzetting naar een andere functie in het buitengebied, zonder kostbare en tijdrovende procedures; Landelijke en provinciale regels zijn leidend voor de landbouw. Wel stimuleren we boeren en tuinders om hun bedrijfsvoering te verduurzamen;

Woningbouw De gemeente wordt overspoeld met woningbouwinitiatieven. Het aantal woningen dat hiermee gepaard gaat overstijgt de woningbehoefte op de lange termijn. We maken in 2022 daarom ingrijpende keuzes in het woningbouwprogramma om de ontwikkeling van kansrijke projecten, in lijn met onze ambities in de Woonvisie, mogelijk te maken; 8. Bij inbreiding wordt allereerst ingezet op herbestemming, transformatie of vervanging van bestaande gebouwen, met name gericht op het bereiken van de doelstellingen in de Woonvisie; 9. Bij het streven om meer groen in de nabijheid van woningen te handhaven of te realiseren, geldt de 3-30-300 regel als denkrichting; 10. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen wordt natuur-inclusiviteit van bebouwing en openbare ruimte als norm gehanteerd; 11. In afspraken met gebiedsontwikkelaars wordt bij de toewijzing van koop- en 7.

huurwoningen ingezet op voorrang voor de eigen inwoners, personen met een economische binding en spijtoptanten. Bij de uitgifte van gemeentelijke gronden worden eveneens de (juridische) mogelijkheden hiervoor benut. Daarnaast integreren we zelfbewoningsplicht in ons beleid;

natuur en landschap van Laarbeek, met het oog op het bevorderen van de biodiversiteit, met als zwaartepunten ’t Gulden Land en de tweede fase van waterhouderij De Blauwe Poort. ’t Gulden Land wordt in goede samenwerking met de gemeente Helmond en Waterschap Aa en Maas gecontinueerd;

Klimaatverandering 12. Er worden onderhoudsplannen opgesteld voor het openbaar groen, waarbij groenbeleving, biodiversiteit en klimaatadaptatie leidende principes zijn; 13. We werken aan een normering voor een toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte, waarbij rekening wordt gehouden met mensen met een geestelijke of fysieke beperking; 14. Bij het terugdringen van wateroverlast ten gevolge van clusterbuien wordt ingespeeld op kansen (grondverwerving), maar worden inwoners ook gestimuleerd om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen;

Erfgoed 19. We vinden de bescherming en instandhouding van het erfgoed in het algemeen en van Landgoed Eyckenlust, Landgoed Croy in ‘t bijzonder en Missieklooster Heilig Bloed erg belangrijk. Hierbij geldt ‘behoud door ontwikkeling’ als uitgangspunt; 20. Het paraplubestemmingsplan archeologie en monumenten en de Kerkenvisie worden opgesteld;

Energietransitie 15. Op het gebied van grootschalige opwek van energie wordt in beginsel ingezet op bewezen en effectieve maatregelen. Besparende maatregelen en zonnepanelen op het dak worden met voorrang gestimuleerd; 16. Bij de eventuele plaatsing van windmolens is voldoende draagvlak een vereiste, met lokaal eigenaarschap als uitgangspunt. Daarbij worden de resultaten en conclusies van de omgevingsdialoog meegenomen. Recreatie en toerisme 17. De gemeente blijft investeren in regionale samenwerking op het gebied van toerisme en recreatie. Laarbeek wordt als onderdeel van Land van de Peel gepromoot; 18. We zetten in op het versterken van de

Verkeer 21. In verband met het grote aantal verkeersuitdagingen binnen het grondgebied van Laarbeek, wordt een Integrale Verkeersstudie verricht, met daarin een doorkijk naar en afstemming met de regionale verkeersproblematiek en de kansrijke inbreidings- en uitbreidingslocaties. In deze studie worden ook onderwerpen als de Sonseweg en de ervaren verkeersoverlast in de kernen meegenomen; 22. We accepteren een 2x2-baans N279, indien nut en noodzaak (Ladder van Verdaas) op basis van actuele cijfers zijn aangetoond; 23. Bij de planontwikkeling voor de N279 wijzen wij een omleiding rond Dierdonk, hetgeen nieuw asfalt betekent, af; 24. De aansluiting van de N615 op de N279 (fly-over) en de aansluiting van de Peeleindseweg op de N615 (slimme verkeerslichten) worden bij voorrang met een hoge urgentie geprioriteerd; 25. We streven naar het oplossen van het verkeersknelpunt bij de Beekse brug.

19

Ontwikkelingen 20

Programma 4 Economie en werkgelegenheid

Detailhandel De detailhandel in Laarbeek staat onder druk. De belangrijkste oorzaken zijn toenemende mobiliteit, internetmogelijkheden, schaalvergroting en de behoefte aan recreatief winkelen. De winkels in Laarbeek hebben vooral een lokale functie en zijn van belang voor een leefbare woonomgeving voor alle inwoners, maar ook voor economie en werkgelegenheid. Het is belangrijk de winkelstructuur te bewaken en het winkelen door inwoners in de eigen kernen te stimuBedrijfskavels De uitgifte van bedrijfskavels is de afgelopen leren. jaren versneld. Bedrijventerrein Bemmer IV is zo goed als uitverkocht en er is meer Stichting Ondernemersfonds vraag naar kavels dan aanbod. Dat geldt Laarbeek heeft sinds 2017 een ondernevoor de gehele regio. In de toekomst is het mersfonds. Het is een initiatief van Parkmogelijk gewenst om een onderzoek op te management Laarbeek, CentraManagement starten naar de mogelijkheden om vraag en Laarbeek en ZLTO. Het fonds is bedoeld om georganiseerd ondernemerschap in staat aanbod meer op elkaar af te stemmen. te stellen om collectieve zaken structureel te financieren en daarmee de economie in Laarbeek te versterken. Regionale schaalsprong Onze regio staat aan de vooravond van een forse schaalsprong: een nieuwe ontwikkelfase die mede wordt ingegeven door de snelle groei van de bedrijven in de Brainportregio.

De verwachte groei van onze industriële bedrijven tot 2030 en verder is dermate groot, dat dit ook impact zal hebben op het woonen leefklimaat in onze regio en in onze gemeente.

Ambitie A. B.

C.

Afspraken

Er zijn voldoende bedrijfskavels 1. beschikbaar in Laarbeek en in de regio; We nemen een actieve houding aan in het versterken van de winkelcentra en het tegengaan van leegstand van centrumpanden; 2. Arbeidsmigranten worden op een 3. menswaardige manier gehuisvest. 4.

De gemeente ondersteunt de realisatie van een regionaal bedrijventerrein in de regio en zet tevens in op uitbreiding van bedrijventerrein Bemmer ten behoeve van de lokale behoefte; De bestaande Retailnota wordt op actualiteit ververst; In ons vestigingsbeleid wordt het bieden van (meer) werkgelegenheid als toewijzingscriterium gehanteerd; De gemeente neemt haar verantwoordelijkheid waar het gaat om de huisvesting van arbeidsmigranten, conform recent vastgesteld beleid.

21

Ontwikkelingen 22

Programma 5 Gezondheid, welzijn, zorg en onderwijs

Decentralisatie en integraliteit De decentralisatie richting gemeente is de afgelopen jaren steeds verder doorgevoerd en de transitie in het sociaal domein heeft vorm gekregen. De komende jaren ligt het zwaartepunt op het gebied van preventie. Het koersdocument ‘Samenwerken door Samen Werken’ van de vijf Peelgemeenten - georganiseerd in een gemeenschappelijke regeling - geeft de komende jaren richting met de nadruk op de omgeving en context van de gemeenten. De integrale aanpak van het sociaal domein heeft zijn vruchten afgeworpen. Door te ontschotten staat er momenteel een sociaal domein waarin over de verschillende leefdomeinen wordt samengewerkt, met als doel de goede en adequate ondersteuning voor onze inwoners. Dit is ook financieel merkbaar, Laarbeek heeft de afgelopen periode hard gewerkt aan een financieel stabieler sociaal domein. We willen maatwerk bieden, toegesneden op de individuele ondersteuningsbehoefte. Van het gelijkheidsbeginsel naar erkende ongelijkheid, het ongelijkheidsbeginsel. Doen wat nodig is in dít geval, in déze situatie binnen déze omstandigheden. Integrale samenwerking is de sleutel tot het voorkomen van escalaties of het snel de-escaleren. De Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) geeft hier meer handvatten voor. De Wams helpt gemeenten om bij inwoners met ‘gestapelde problemen’ de regierol te pakken voor een integrale aanpak.

Vroegsignalering We willen steeds meer aandacht besteden aan de voorkant van het proces. Daarbij is vroegsignalering een belangrijke methodiek. Momenteel is vroegsignalering reeds actief bij schuldhulpverlening; dit wordt breder uitgerold. Ook gaan we meer inzetten op

preventie en collectiviteit. Hierdoor hoeven minder inwoners een beroep te doen op specialistische zorg en ondersteuning. Voorbeelden hiervan zijn o.a. de huiskamers in de kernen en de acties rondom Vitaal Laarbeek. Hierin blijven we met onze maatschappelijke partners innoveren en ontwikkelen op basis van de behoeften binnen de samenleving. Eenzaamheid Je goed voelen wordt voor een belangrijk deel bepaald door mensen om je heen. Mensen met wie je lief en leed kunt delen en op wie je een beroep kunt doen als het even minder goed gaat. Helaas heeft niet iedereen een sociaal netwerk waarop hij terug kan vallen. Eenzaamheid wordt door veel van onze inwoners als een groot probleem ervaren. Het gemis aan verbondenheid met anderen kan nadelige gevolgen hebben voor de gezondheid en ertoe leiden dat mensen meer gebruik maken van voorzieningen. Eenzaamheid is bovenal vanuit menselijke oogpunt ongewenst. Wij willen hen (jong en oud) niet aan hun lot overlaten. Vrijwilligers Onze vrijwilligers zijn cruciaal voor het functioneren en floreren van onze maatschappij. Onze waardering hiervoor is groot en heeft onze voortdurende aandacht. Tegelijkertijd zetten we in op slimme samenwerkingen tussen verenigingen, mede om de inzet van vrijwilligers toekomstbestendig te houden.

Positieve gezondheid Gezondheid kan gezien worden als ‘het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven’. Het gaat niet alleen om de afwezigheid van ziekte. Mensen die goed leren omgaan met hun ziekte (aanpassingsvermogen) ervaren hun gezondheid over het algemeen ook als

23

24

goed. Er wordt niet zozeer gekeken naar problemen of beperkingen, maar naar de mogelijkheden die mensen zelf nog hebben. Wij willen blijvend inzetten op deze nieuwe benaderingswijze van gezondheid.

markt zijn voorzieningen nodig, zoals werkervaringsplaatsen en mogelijkheden voor maatschappelijke deelname bij lokale voorzieningen. Door een breder aanbod van dergelijke (laagdrempelige) voorzieningen wordt de kans tot de toeleiding naar de arbeidsDementie markt vergroot. Hierbij wordt geconstateerd Door de toenemende vergrijzing van onze dat de complexiteit van de doelgroep toemaatschappij wordt het aandeel van men- neemt met meer intensieve begeleiding tot sen met een vorm van dementie in de toe- gevolg. komst groter. Laarbeek probeert daar op in te spelen door een dementie-vriendelijke Participatie en armoede gemeente te zijn waarin gekeken wordt naar We zetten ons in om (verborgen)armoede te de dementerende mens en zijn omgeving. bestrijden, armoede die voor de samenleOmdat mensen langer thuis blijven wonen ving niet zichtbaar, is met als uitgangspunt moet de zorg hierop aangepast worden. Ook gelijke kansen voor iedereen. Daarbij willen het begrip voor mensen met dementie in we speciale aandacht besteden aan kinderonze dorpen zal moeten veranderen zodat armoede. ze langer mee kunnen doen in hun buurt en Preventie en vroegtijdig signaleren van bevereniging. talingsachterstanden kunnen helpen om (problematische) schulden te voorkomen.

Mantelzorg Problematische schulden leiden niet zelSteeds vaker wordt bij het verlenen van zorg den tot gezondheidsproblemen, een beroep een beroep gedaan op vrijwilligers die man- op de bijstand en/of huisuitzetting of zelfs telzorg verlenen. Mantelzorg verlenen, hoort tot jeugdhulpvraagstukken. We vinden het bij het leven. Dat neemt niet weg dat man- daarom van belang om de schulddienstvertelzorgers overbelast kunnen raken. Slechts lening verder door te ontwikkelen. een beperkt gedeelte van de mantelzorgers is in beeld bij de welzijnsorganisatie. Veel Jeugdparticipatie van hen vinden het normaal wat ze doen en Jeugdparticipatie is het maatschappelijk hebben geen behoefte aan ondersteuning of meedoen van jeugd, bijvoorbeeld door vrijadvies. In de toekomst zal steeds vaker een willigerswerk of via een maatschappelijke beroep op mantelzorgers moeten worden stage. Dit geeft jongeren inspraak en invloed gedaan. De mantelzorger moet, daar waar en een bredere kijk op de maatschappij waar nodig en gewenst, vanuit de sociale basis- ook zij onderdeel van uitmaken. Ze krijgen structuur ondersteund en ontlast worden. de mogelijkheid om initiatief te nemen en verantwoordelijkheid te dragen. Participatiewet Sinds 1 januari 2015 is de Participatiewet Statushouders/vluchtelingen van kracht.

Dit betekent dat gemeenten ver- De komst van vluchtelingen naar Nederland antwoordelijk zijn voor het bieden van on- betekent ook iets voor de gemeente Laardersteuning aan mensen met (verminderd) beek. Sommige vluchtelingen krijgen de staarbeidsvermogen bij het vinden van passend tus ’statushouder‘ en iedere gemeente heeft werk. Laarbeek werkt hiervoor regionaal sa- een opgave om een bepaald aantal statusmen in het werkbedrijf Senzer. Om mensen houders te huisvesten. Naast de huisvesting met een afstand tot de arbeidsmarkt te kun- moeten de statushouders wegwijs gemaakt nen begeleiden naar de reguliere arbeids- worden in de gemeente, wordt arbeidspar-

ticipatie in gang gezet en moeten kinderen naar school. Als gevolg van de oorlog in Oekraïne is onze gemeente gevraagd om de mogelijkheden te onderzoeken voor opvang voor langere tijd. Deze opvang zal ook het nodige vragen van onze sociale voorzieningen. Accommodaties In Laarbeek is de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in voorzieningen in alle dorpen, waardoor er een uitstekend niveau aan sociale, culturele en educatieve voorzieningen aanwezig is. Dit willen we naar de toekomst toe ook zo behouden. Dat vraagt om reserveringen/investeringen voor het beheer en onderhoud van de voorzieningen en ook om een andere verdeling van de verantwoordelijkheden. Er zal een grotere rol en inbreng van de inwoners en organisaties worden verwacht. Energie-neutrale gemeentelijke gebouwen De gemeente heeft circa negentig gemeentelijke objecten in beheer. Deze worden via planmatig onderhoud beheerd aan de hand van een meerjaren-onderhoudsprogramma. In het licht van het klimaatakkoord zijn er doelstellingen op het gebied van verduurzaming maatschappelijk vastgoed bijgekomen. De provincie en de MRE-gemeenten hebben een ondersteunende taak richting (kleine) gemeenten om deze opgave te realiseren. Laarbeek is hiervoor pilotgemeente met twee projecten. Daarnaast is de opdracht verstrekt om een routekaart voor verduurzaming voor al onze objecten in kaart te brengen.

De komende jaren moet rekening worden gehouden met een forse investering voor het energieneutraal maken van de gemeentelijke gebouwen. Deze investeringen betalen zich op termijn terug door een beduidend lagere energielast.

25

Ambitie

3.

We blijven inzetten op activerend huisbezoek; A. We willen een bijdrage leveren aan het 4. Het minimabeleid krijgt een stevige impuls met extra aandacht voor vroegsigtegengaan van de toenemende sociale nalering; en culturele tweedeling in de 5. We ontwikkelen de huiskamerprojecten maatschappij; door; B. We werken toe naar een sociaal 6. Laarbeek blijft inzetten op een ‘demendomein zonder schotten met minder tie-vriendelijke gemeente’; regels, met als doelstelling om goede 7. De mantelzorger wordt ondersteund en zorg betaalbaar te houden; ontlast; C. We richten ons op de bestrijding van 8. Schulddienstverlening wordt verder de (verborgen) armoede; uitgebouwd; D. We zetten ons in voor een 9. We zijn ruimhartig in de opvang van eenzaamheidsaanpak statushouders en vluchtelingen; (voor jong en oud); 10. We zetten in op maatwerk door samenE. Vanwege het belang voor de werking met alle partners die nodig zijn samenleving om mensen te helpen volwaardig deel blijven we verenigingen en vrijwilligers te nemen aan de arbeidsmarkt en kijactief ondersteunen; ken daarbij over de grenzen van de beF. We blijven inzetten op een bredere kijk staande regels en kaders heen; op (positieve) gezondheid; 11. Er vindt een herijking plaats van het G. We willen overbelasting van accommodatiebeleid, waarbij tevens mantelzorgers voorkomen; wordt gestudeerd op de wenselijkheid H.

Voor mensen met een grote afstand en uitvoerbaarheid van omni-verenitot de arbeidsmarkt worden gingen; laagdrempelige voorzieningen 12. We zetten in op het toekomstbestendig gecreëerd, gericht op participatie maken van het Ontmoetingscentrum (inclusiviteit); Beek en Donk; I. De participatie van jeugd in de 13. De energieneutraliteit van gemeentesamenleving wordt bevorderd; lijke gebouwen wordt aangepakt, hetJ. We onderschrijven het belang van geen een forse investering tot gevolg algemeen toegankelijke voorzieningen; kan hebben. Hierbij wordt niet alleen K. We zorgen ervoor dat de functionaliteit naar de kosten, maar ook naar de open het beheer van onze brengsten en vervangingsinvesteringen accommodaties op orde blijven. gekeken. De gemeente streeft naar een 55% reductie van de CO2-voetafdruk Afspraken van haar gemeentelijke gebouwen in 2030 (ten opzichte van 1990). Maat1. De komende raadsperiode wordt geregelen worden bij voorkeur uitgevoerd werkt aan een nieuw Beleidsplan sotijdens natuurlijke vervangingsmomenciaal domein met als centrale thema’s ten. integraliteit, maatwerk, inclusiviteit, toegankelijkheid (in brede zin) en vindbaarheid; 2. We rollen vroegsignalering breder uit over het sociaal domein;

27

Ontwikkelingen 28

Programma 6 Financiën en bedrijfsvoering

De financiële situatie De financiële situatie van de gemeente is gezond. We hebben een structureel sluitend meerjarenperspectief in de begroting 2022 en volgende jaren gepresenteerd. De provincie als toezichthouder heeft geen kritische kanttekening bij onze begroting gemaakt. Hierbij moet worden aangetekend dat we in hoge mate afhankelijk zijn van de Rijksvergoedingen.

ondermijning, maar ook de juridisering van de maatschappij. Ook het aantal ruimtelijke plannen dat om een beoordeling vraagt heeft een enorme vlucht genomen. Burgers worden bovendien steeds mondiger en nemen sneller met de gemeente contact op als zij ergens een klacht over hebben. Dit vraagt van onze medewerkers een andere manier van werken waarbij goede communicatieve vaardigheden belangrijk zijn.

Door steunpakketten vanwege corona, structurele compensatie voor de gestegen kosten van het sociaal domein en meevallers in de september-circulaire 2021 is er bij de totstandkoming van de begroting 2022 een ruime financiële situatie ontstaan. Er zijn bedragen in de begroting opgenomen voor risico’s voor het sociaal domein en de herverdeling van het gemeentefonds. Onze reservepositie is goed. Daarnaast zijn er veel bewegingen in grondexploitaties, waardoor steeds gekeken moet worden of de risicoreserve grondexploitatie toereikend dan wel te hoog of te laag is in relatie tot de onderliggende risico’s. De reserve bedraagt nu keurig 4,4 miljoen euro. Wanneer deze te hoog is, wordt deze afgeroomd naar de algemene reserve.

Aan de andere kant ligt het vraagstuk van kwetsbaarheid en goedschaligheid ook steeds op tafel, bij een ambtelijk apparaat waar veel vakgebieden/functies bemenst worden door één persoon. Dit maakt ons kwetsbaar - zeker in een veranderende arbeidsmarkt - en maakt ook dat we steeds bestuurlijke ambities in balans moeten brengen en houden met én eventueel uitbreiden van onze capaciteit. Strategisch personeelsbeleid en -planning is hiervoor een belangrijk instrument dat de komende jaren verder uitgewerkt wordt. Het boeien en binden van kwalitatief goed personeel is één van de belangrijkste uitdagingen de komende jaren.

Personeelsbestand De ambtelijke organisatie bestaat uit de gemeentesecretaris, vier afdelingen met elk een afdelingsmanager, een kleine staf en de griffie. Op het moment van het opstellen van de begroting 2022 was er sprake van een formatie-omvang van 114,55 fte. Een organisatie, waarvan de (wettelijke) taken en opgaven de afgelopen jaren enorm zijn toegenomen qua complexiteit in samenhang, wetgeving en eisen. Denk bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van jeugdzorg, de Omgevingswet, vertaling van de doelen uit het Klimaatakkoord, burgerparticipatie,

Informatisering & Automatisering Door de toenemende digitalisering is het zorgvuldig omgaan met de informatie en gegevens van inwoners (persoonsgegevens) en organisaties ook voor gemeenten van steeds groter belang. Uitval van computers, het zoek raken van gegevensbestanden of het door onbevoegden kennisnemen dan wel manipuleren van bepaalde gegevens kan ernstige gevolgen hebben voor de continuïteit van de dienstverlening. Een betrouwbare, beschikbare en correcte informatiehuishouding is essentieel voor de dienstverlening van gemeenten en de privacy van onze inwoners.

29

Ambitie

Afspraken

A.

1.

B. C.

We streven ernaar om de goede financiële situatie te behouden dan wel te verbeteren; Het personeelsbestand van de gemeente is kwalitatief en kwantitatief in overeenstemming met haar taken; De gemeentelijke systemen voor Informatisering & Automatisering zijn robuust, dataveilig en toekomstbestendig.

2.

3.

4.

5. 6. 7. 8.

9.

We zijn terughoudend met het verhogen van de lasten voor onze inwoners; We blijven investeren in het behoud van ons hoge voorzieningenniveau, met een realistische blik op mogelijkheden, onmogelijkheden en goed uit te leggen overwegingen. Onroerend Zaak Belasting is niet bij voorbaat sluitpost van de begroting. Er dient een balans te zijn tussen opbrengsten, kosten en het voorzieningenniveau in onze kernen; De gemeente investeert - aangetoond door een goede onderbouwing - in het personeelsbestand en de bedrijfsvoering, zodat die in evenwicht zijn met de maatschappelijke opgaven en taken van deze tijd; We sturen actief op het grondbedrijf vanuit een brede totaalblik (niet per project), met een goede balans tussen beleidsdoelstellingen en financiële positie; We zetten in op verantwoord actief grondbeleid; We streven naar meer kostendekkende heffingen en retributies; De invoering van verblijfsbelasting wordt versneld ingevoerd per 2024; We zoeken naar mogelijkheden om een herstructureringsfonds of een vereveningsfonds in het leven te roepen voor het realiseren van sociale woningbouw; Er wordt gekeken naar de financiële en praktische mogelijkheden om rioolheffing te baseren op werkelijk waterverbruik.

31

Verdeling portefeuilles 33

Frank van der Meijden • Openbare orde en veiligheid (inclusief handhaving) • Crisisbeheersing • Dienstverlening (inclusief klachten) • Regionale mobiliteit • Inkoop- en aanbesteding • Informatisering en Automatisering (I&A) • Communicatie en voorlichting • Personeel & Organisatie • Regionale samenwerking MRE • Brandweer • Bezwaar en beroep • Klokkenluiderszaken

Monika Slaets-Sonneveldt (2e loco-burgemeester) • • • • • • • • • • • •

Volksgezondheid WMO en ouderen Statushouders (incl. inburgering) Minima Welzijn, sport, kunst en cultuur (incl. bibliotheek) Participatie (incl. dorpsraden) Natuur en landschap Toerisme en recreatie Dierenwelzijn Beheer openbare ruimte (incl. water) Accommodatiebeleid (incl. facilitaire zaken en verduurzamen van gebouwen) Grondzaken

Joan Briels

Ron van den Berkmortel

• • • • • • •

• • • • •

(1e loco-burgemeester) Jeugdzorg Onderwijs Duurzaamheid Klimaatadaptatie Afvalverwerking Werk en inkomen Financiën (incl. belastingen)

(3e loco-burgemeester)

Omgevingswet Visie kernen Ruimtelijke ordening Volkshuisvesting Economische zaken (incl. bedrijventerreinen, kermissen en markten) • Lokale mobiliteit

Begrippenlijst 34

3-30-300: Dat komt erop neer dat iedere inwoner vanuit zijn woning tenminste 3 bomen moet kunnen zien, dat 30% van de oppervlakte in elke wijk voorzien moet zijn van een bladerdak en dat iedereen binnen 300 meter vanaf zijn woning een park of groene ruimte moet kunnen bereiken van tenminste 1 ha. Arbeidsvermogen: de mogelijkheden die iemand heeft om te werken. B1 taalniveau: B1 staat voor ‘duidelijke taal’. Hiermee wordt bedoeld dat een tekst voor het grootste deel van de volwassen lezers begrijpelijk is. Biodiversiteit: Allerlei verschillende vormen van leven; leefgebieden, planten en dieren. BOA: Een ‘buitengewoon opsporings ambtenaar’ is een ambtenaar met een speciale mogelijkheid tot opsporing van strafbare activiteiten. Clusterbuien: Bij clusterbuien kunnen de straten de afvoer niet aan en staan in erge gevallen ook (kelders van) woningen onder water. Decentralisatie: de overdracht van taken van de centrale overheid naar meerdere personen of groepen, bijvoorbeeld gemeenten. Demografie: Aantal inwoners en samenstelling van de bevolking. Energietransitie: de overgang van een energiesysteem gebaseerd op fossiele energiebronnen naar een energiesysteem gebaseerd op duurzame en CO2-neutrale energiebronnen. Ofwel de overgang van het gebruik van kolen, olie en gas naar het gebruik van zon, wind en water als bron van energie.

Energiearmoede: Er is sprake van energiearmoede wanneer een huishouden een energierekening heeft die eigenlijk te hoog is voor hun inkomen. Een oplossing voor energiearmoede is het verlagen van de energiekosten. Gelijkheidsbeginsel: gelijke gevallen worden op een gelijke manier behandeld.

Gemeenschappelijke regeling: Dit is een besluit tot samenwerking tussen bestuursorganen van gemeenten, provincies, waterschappen, rechtspersonen of andere openbare lichamen ter behartiging van een of meer bepaalde belangen van die bestuursorganen. Goedschaligheid: opgaven uitvoeren op het schaalniveau wat daar het beste bij past. Grondbedrijf: de gemeentelijke dienst, die belast is met de verwerving en verkoop van grond, evenals de exploitatie van daartoe aangegeven terreinen, met eventuele daarop aanwezige bebouwing. Grondexploitatie: een begroting die wordt opgesteld om grondkosten en grondopbrengsten van een ruimtelijk ontwikkelingsplan in beeld te brengen Grootschalige opwek: alle energie opwek boven particulier gebruik. Herijken: wijzigen van beleid; iets aanpassen aan nieuwe omstandigheden. Horizontale fraude: Dit is fraude die gericht is tegen burgers, bedrijven en financiële instellingen. Anders dan verticale fraude dat betrekking heeft op fraude waarbij de overheid slachtoffer is. Inbreiding, is het bouwen binnen bestaande bebouwing. Het tegenovergestelde is uitbreiding, dat plaatsvindt aan de grenzen van bestaande bebouwing. Inclusiviteit, gaat over wie ergens aan mag meedoen. Ladder van Verdaas: Een systematiek die gebruikt kan worden bij het onderzoek naar het oplossen van verkeersproblemen.

Onderzocht wordt of het aanleggen of uitbreiden van infrastructuur zo veel mogelijk uitgesteld of beperkt kan worden door het toepassen van andere oplossingen. Pas als andere oplossingen geen uitkomst bieden wordt overgegaan tot uitbreiding van infrastructuur.

Natuur-inclusiviteit: een verzamelterm voor tal van maatregelen om natuur te integreren in nieuwbouw of renovatie van woningen en de openbare ruimte. Mantelzorg is onbetaalde en vaak langdurige zorg voor zieke familieleden of vrienden. Dit kan verzorging zijn of hulp bij dagelijkse activiteiten. Omgevingsdialoog: Een omgevingsdialoog is een overleg tussen iemand met een (bouw)plan en omwonenden en andere belanghebbenden. Door een omgevingsdialoog te houden, krijgen de deelnemers inzicht in elkaars wensen, belangen en bezwaren. Omni-vereniging: Dit is 1 overkoepelende vereniging, die voor elke tak van sport een aparte afdeling heeft. De afdelingen fungeren zelfstandig, maar hebben een of meerdere bestuurstaken gezamenlijk belegd. Ondermijning: Vorm van criminaliteit waarbij de grens tussen de criminele wereld en de niet criminele wereld vervaagt. Ongelijkheidsbeginsel: maatwerk bieden, toegesneden op de individuele situatie en omstandigheden. Ontschotting: Ontwikkeling waarbij bestaande scheidingen tussen bijvoorbeeld werkterreinen of geldstromen worden opgeheven; in de zorg leidt ontschotting bijvoorbeeld tot samenwerking tussen verschillende instellingen of taken (medisch, paramedisch, verpleegkundig). Participatie: Actieve deelname.

Planexploitatie: een begroting die wordt opgesteld om grondkosten en grondopbrengsten van een ruimtelijk ontwikkelingsplan in beeld te brengen Polarisatie: Versterken van tegenstellingen. Proactief: In actie komen, vooruitziend, anticiperend op verwachte ontwikkelingen. Procesregisseur: Procesregie is leidinggeven aan het proces van (organisatie- en domeinoverstijgende) samenwerking. De procesregisseur is verantwoordelijk om partijen samen te brengen

voor het aanpakken van casuïstiek in zijn of haar werkveld en om leiding te geven aan gezamenlijke besluitvorming. De procesregisseur zorgt voor heldere afspraken over de regie op de uitvoering (casusregie). Retributie: een betaling die de overheid krachtens algemene regels vordert voor een concrete door haar geleverde dienst. Schaalsprong: een grote groei die op meerdere terreinen een groot effect heeft. Sociale basisstructuur: de sociale relaties en patronen die de betrekkelijk vaste basis vormen voor het dagelijks handelen. Sociale veiligheid is het zich beschermd weten en voelen tegen (dreiging van) gevaar. Dit heeft betrekking op alle groepen in de samenleving. Spijtoptant: iemand die een keuze heeft gemaakt en daar later van terug wil komen omdat hij er spijt van heeft. Vereveningsfonds: een fonds waar een financiële bijdrage in wordt gestort als niet wordt voldaan aan de vereiste sociale woningbouwopgave en onttrekking van een financiële bijdrage wanneer de gemeente een bijdrage levert aan sociale woningbouw. Warmtetransitie: De overgang van het gebruik van aardgas naar duurzame alternatieven voor koken, het verwarmen van woningen en kraanwater. Waterretentie: de snelheid waarmee water afstroomt of wordt vastgehouden Zelfbewoningsplicht: Een zelfbewoningsplicht houdt in dat een koper van een woning gedurende een bepaalde periode verplicht is om de woning zelf te bewonen.

35

Samen aan zet! Bestuursakkoord gemeente Laarbeek 2022 - 2026