Verslag 24 april 2023 van inwoners.docx

Verslag bijeenkomst gemeente Krimpenerwaard en klankbordgroep BovenHaastrecht Datum:

24 april 2023

Plaats:

Gemeentekantoor Bergambacht

Aanwezigen: Gemeente

Burgemeester Pauline Bouvy-Koene (tot 2030 aanwezig), wethouder Ria Boere, Tanja van Düren, Sylvia Vos

SK Mediation

Mariska Knoester (gespreksleider), Bert Suurmond

COA

Rick van Rosmalen, Loes Koningen, [heer met laptop]

Klankbordgroep BovenHaastrecht

Leonie Boskeljon, Gerard Kool, Ingrid Wit, Wilco de Kruijff, Vincent Bakker, Marcel de Roos, Alice van der Helm, Wing Liu, Milou de Koning

Politie

Vincent Both, Jos Manschot

Opening Mariska Knoester opent de vergadering en doet een voorstel voor de agenda van de avond. Ze geeft het woord aan de burgemeester. De gemeente De burgemeester informeert de klankbordgroep over de gewijzigde verhoudingen met betrekking tot de opvang van vluchtelingen. Formeel per 1 juli a.s. (als de veiligheidsregio’s uit de crisisnoodopvang stappen), maar in de praktijk per direct, wordt de coördinatie van de opvang van vluchtelingen in de portefeuille van de wethouder wonen opgenomen. De burgemeester komt nog kort terug op de bijeenkomst van 5 april jl., die voortijdig werd beëindigd en die door de aanwezigen van de gemeente op het eind als bedreigend werd ervaren. Wethouder Ria Boere benadrukt de avond op 5 april als een constructieve avond te hebben ervaren. Ze zijn weggegaan om de rust terug te laten keren. Emoties horen er bij en wat haar betreft organiseren ze in de toekomst nog een bijeenkomst. Tegelijkertijd benadrukt ze dat de opvang niet weggaat, ook niet bij protesten: het komt er. Niet willen bestaat niet. Het gaat om de dialoog die we nu kunnen opstarten. Zij heeft de komst van een opvang in Ouderkerk meegemaakt en was daar toen ook niet blij mee. Maar dat wil niet zeggen dat het er daarom niet komt: de gemeente neemt net als andere gemeenten haar verantwoordelijkheid. Ondertussen zoekt de regio naar meer locaties en ook naar alternatieven.

Ook bijvoorbeeld in Gouda. Er wordt gekeken naar uitbreiding van menskracht (veiligheid). De wethouder hoopt op een groeiend draagvlak en groeiend vertrouwen, op een gewijzigd verwachtingspatroon. Desgevraagd vertelt de wethouder dat de bijeenkomst van 5 april jl. wel degelijk impact heeft gehad, maar dat men niet van suiker is: men gaat wél door. De burgemeester geeft aan dat zij persoonlijk wel degelijk geraakt is geweest door de actie van 5 april, die een rechtstreekse bedreiging inhield. Op de suggestie dat er vertrouwen hersteld moet worden, reageert de wethouder dat ze dat anders ziet: er waren ook 1

positieve reacties en gedeelde zorgen. En ze benadrukt nogmaals dat we wél door moeten, ook de klankbordgroep. Gerard Kool reageert door aan te geven dat er onmiskenbaar veel protest en weerstand is en het draagvlak lager dan verwacht. En daar moeten we wel iets mee. Wethouder Ria Boere legt uit dat massaal verzet niet gaat helpen en dialoog zal belemmeren. De klankbordgroep meent dat er veel theoretische antwoorden worden gegeven op de zorgen van de omwonenden, wat niet wijst op veel begrip voor die zorgen. De wethouder stelt korte lijnen voor om elkaar te vinden als er zorgen zijn of acties moeten worden ondernomen. De gemeente wil tijd investeren in vertrouwen. Leonie Boskeljon geeft de gemeente een korte verklaring voor de aangepaste samenstelling van de klankbordgroep. De gemeente voelt de behoefte om de kaders voor de klankbordgroep nader te bespreken. Er is daartoe een eenzijdig document opgesteld, wat zal worden gemaild en op een later moment zal worden besproken. De wethouder deelt mee respect te hebben voor de snelheid waarmee de klankbordgroep de regie heeft genomen namens de omwonenden en voor de enquête, die belangrijke info heeft opgeleverd en ook zal worden gedeeld met de gemeenteraad. Het adviesdocument van Anne Sachtleven met betrekking tot communicatie wordt in dit verband ook genoemd.

Haar advies om betrouwbare en realistische communicatieafspraken te maken wordt ter harte genomen. Het doel van de communicatie moet zijn bevordering van sociale cohesie, openbare orde en veiligheid. Om dit te bereiken moet er naar elkaar geluisterd worden en moeten we met elkaar in gesprek blijven. De klankbordgroep geeft aan zich gehoord en serieus genomen te voelen. De wethouder geeft kort een aantal zaken door: -Ze laat weten dat de mogelijkheid tot verlenging uit de bestuursovereenkomst is gehaald middels een addendum. Desgevraagd geeft ze aan dat de gemeenteraad hierin de eindstem heeft en eventueel zou kunnen bijsturen. De burgemeester voegt toe dat de raad de mening van de klankbordgroep belangrijk vindt en dat het dus onwaarschijnlijk is dat men hier aan gaat tornen. -Het ingroeimodel (beginnen met een kleiner aantal amv’ers) wordt in de week van 8 mei a.s. besproken met het COA, evenals een eventueel andere samenstelling van de groep amv’ers (gemengde groep of alleen meisjes). -Wethouder Bultman (onderwijs) heeft doorgegeven dat de schakelklas voor de amv’ers een probleem is; hier is nog geen uitsluitsel over, maar dit moet geregeld worden. -Er wordt gewerkt aan de opzet van een veiligheidsplan. -Er komt een digitale nieuwsbrief. De klankbordgroep wordt in overweging gegeven om dit gezamenlijk op te pakken. Hier wordt nog op teruggekomen.

-Er zal een omgevingsmanager worden aangesteld (korte lijnen, aanwezigheid). -De capaciteit van het kernteam (gemeente) wordt uitgebreid. -Wat betreft het woon-/zorgcomplex heeft projectontwikkelaar Dunavast aangegeven dat het het benodigde omgevingsplan vóór 1 jan 2024 rond wil hebben, omdat het anders vanwege veranderende wetgeving langer zou gaan duren dan gewenst. Op de vraag van de klankbordgroep wanneer de nieuwbouw van start gaat, geeft de wethouder aan dat het plan er eerst moet liggen. Ze 2

zegt toe met de projectontwikkelaar te zullen bespreken of er eventueel een voorlichtingsbijeenkomst in Concordia belegd kan worden waar ook over de plannen gesproken kan worden. Tanja van Düren geeft aan dat de gemeente graag de kaders van de klankbordgroep wat breder zou willen trekken. De klankbordgroep geeft aan niet te kunnen spreken voor andere stakeholders dan de omwonenden. Afgesproken wordt om eens in de zoveel tijd ook jeugdvereniging Gabriël, de voetbalclub en een vertegenwoordiging uit Hekendorp uit te nodigen. Het COA/Rick van Rosmalen geeft hierna een uitgebreide presentatie over het asieltraject van alleenreizende minderjarige vluchtelingen (amv’ers) en procesopvanglocaties (poa’s) in Nederland. Hierna wordt op enkele vragen van de klankbordgroep ingegaan. Op vragen over hoe de veiligheid wordt geborgd antwoordt het COA dat er 24 uur per dag beveiliging aanwezig zal zijn. Binnen de poa is het COA verantwoordelijk voor de veiligheid, daarbuiten de burgemeester. Alle medewerkers van het COA zijn SKJ-geregistreerd of zullen dat binnenkort zijn – tot die tijd voeren ze hand- en spandiensten uit voor de gecertificeerde mentoren en wordt er een SKJ-opleiding gefaciliteerd door het COA (duurt 6 maanden). Op meerdere dagen in de week zullen er gedragsdeskundigen aanwezig zijn op de poa, en elke dag een Nidos-voogd.

GGD/GZA (Gezondheidszorg Asielzoekers) zorgen voor geneeskundige begeleiding, eventueel met een huisarts in opleiding (AIOS). Een Internationale Schakelklas (ISK) wordt gefaciliteerd en eventueel worden leraren gezocht voor een reguliere opleiding. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) is regelmatig in beeld voor de voortgang van de asielprocedure. Er wordt met graagte een beroep gedaan op vrijwilligers voor extra activiteiten, waaraan veel behoefte is bij jonge asielzoekers. Tot nu toe hebben zich 10 mensen aangemeld als vrijwilligers. Meer is wenselijk, maar het COA geeft aan ook zonder vrijwilligers te kunnen functioneren. Na 6 maanden in Nederland mogen amv’ers een bijbaantje hebben. COA geeft met klem aan dat het hier niet om hangjongeren gaat. Er is 2x per dag appèl, een keer ’s ochtends en een keer ’s avonds, en om 22:00 uur moet iedereen binnen, d.w.z. op het terrein, zijn. Dit wordt gecontroleerd. De klankbordgroep dankt het COA voor de presentatie en meent nu goed op de hoogte te zijn van het WAT, maar laat weten vooral geïnteresseerd te zijn in het HOE. De ISK is nog niet geregeld; dit is een verantwoordelijkheid van de gemeente. De gemeente is hierover in de regio gesprekken aan het voeren. Het heeft de voorkeur deze buiten de deur te organiseren, want het liefst heeft men alle jongeren elke weekdag van de locatie af.

Mocht dit niet lukken, dan regelt het COA dit zelf binnen de poa. Op de vraag hoeveel leerlingen er per leraar kunnen worden begeleid, kan men geen antwoord geven: het is niet zozeer het aantal leerlingen, maar de beschikbare ruimte die dit zal bepalen. De regels van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) zorgen hierbij ook voor obstakels, zoals bijvoorbeeld het maximum aan km’s dat tussen een hoofdlocatie en dependance van een school mag zitten. Er is dus kans dat er wél jongeren zijn maar géén onderwijs. Op de vraag hoe hier dan mee om zal worden gegaan, antwoordt de wethouder dat dit uitgezocht zal worden. OCW meent dat er onderwijs moet zijn en de gemeente zoekt hier nu mogelijkheden voor. De wethouder vindt het belangrijk dat dit thema een volgende vergadering weer op de agenda komt. Gezondheidszorg is tot nu toe ook nog niet geregeld; ook hier is men hard mee bezig. Het COA geeft aan dat hier per 1 juli duidelijkheid over zal moeten zijn. 3

Zwemles is in deze waterrijke omgeving belangrijk, vindt ook het COA. Ook hierin zal door het COA gekeken worden hoe dit te organiseren valt. De klankbordgroep laat nogmaals weten op zoek te zijn naar concrete zaken: wie doet wat, tijdpad, alternatieve scenario’s voor als iets niet geregeld is. Dit komt zoals gezegd tijdens een volgende vergadering op de agenda. Gevraagd wordt naar de procedure voor amv’ers bij het IND. De 1e stap is aanmelding, identificatie en registratie in het AZC in Ter Apel. Er komt een onderzoek naar TBC. 2e stap is Haastrecht, in dit geval, waar de jongeren een ‘rustperiode’ hebben terwijl hun asielaanvraag in behandeling wordt genomen. Hier wordt ook een medisch onderzoek gedaan. 3e stap is óf een opvanglocatie voor jongeren die mogen blijven in Nederland, óf een opvanglocatie voor diegenen die uitgewezen worden. Mochten er jongeren zijn die ernstige problemen veroorzaken op de locatie, dan krijgen ze óf een time-out plek (14-15 jaar; bij voortduring volgt een gesprek met Nidos) of ze gaan naar de Handhaving en Toezichtslocatie (HTL) in Hoogeveen (16-18 jaar). De kinderrechten worden bewaakt door de Rijksoverheid en organisaties als de UNHCR e.d.

Op de vraag hoe het zit met de bijbaantjes na 6 maanden, als de jongeren maximaal 6 maanden in de procedure zitten, antwoordt het COA dat na 6 maanden uitsluitsel wordt gegeven of men mag blijven (deze jongeren stromen door naar een inburgeringslocatie), of niet (deze jongeren stromen door naar een locatie waar terugkeerperspectief wordt meegegeven), of dat er verder naar de zaak gekeken moet worden (deze jongeren blijven waar ze zijn in een verlengde procedure). Er is echter geen standaardproceduretijd. In Haastrecht zal dus een gemengde groep zitten en er zouden ook veilige-landers tussen kunnen zitten: alle jongeren hebben namelijk recht op opvang. Op de vraag van de klankbordgroep of er ook kan worden gekeken naar een alleen-meiden-opvang (waarmee voor de meeste omwonenden de grootste bezwaren zouden worden weggenomen) is het antwoord van het COA: nee. Hierop volgt een discussie waarin door het COA steeds een alleenmeiden-opvang wordt uitgelegd als een gemengde opvang, waarbij het probleem zou zijn dat je de locatie op moet splitsen – en daar wil het COA niet aan omdat het zich lege bedden niet kan veroorloven (er zijn al genoeg locaties met opvangmogelijkheden voor meiden). Waar eerder was gezegd dat een gemengde opvang een uitdaging zou zijn, wordt het nu een onmogelijkheid.

De wethouder begrijpt de privacy-issues, maar geeft aan dat gekeken zou moeten worden of een splitsing op deze specifieke locatie eenvoudig te realiseren zou zijn, met twee bestaande ingangen. Het COA meent vervolgens dat opvang afhankelijk is van de instroom en dat die onvoldoende zou zijn. Op de vraag hoeveel meiden er nu in Nederland worden opgevangen, zegt het COA dit te zullen onderzoeken. De klankbordgroep heeft begrip voor de behoeftes van het COA, maar vraagt of er ook rekening gehouden kan worden met de behoeftes van de omwonenden van het klooster. De wethouder komt vervolgens terug op de alleen-meiden-opvang en meent dat je in zo’n geval niet hoeft te splitsen. Na veel heen-en-weer praten wordt besloten dat de wethouder de alleen-meidenopvang meeneemt in de bespreking in de week van 8 mei a.s. met de directeur van het COA, als ook het ingroeimodel wordt besproken. Ze bevestigt nogmaals dat scholing geregeld moet zijn. COA geeft nog aan dat alleen meiden doorgaans tot meer overlast voor de omliggende omgeving leidt dan alleen jongens. Onduidelijk is waar dit aan ligt. Afronding De klankbordgroep roept het COA op creatief te zijn. Tijdens een volgende vergadering komt het COA met antwoorden op de diverse vragen.

4

Op verzoek zal het huisreglement door het COA aan de klankbordgroep worden gestuurd. De klankbordgroep vraagt naar het waarom van de aanwezigheid van twee wijkagenten. Vincent Both antwoordt dat zij nu nog geen partij zijn, maar dat er een veiligheidsplan opgesteld zal worden waar ze bij aanhaken. Voor nu is het handig voor ze om te weten wat er speelt. Desgevraagd geeft Jos Mansholt uitleg over aanrijtijden binnen de gemeente. Als de politieauto te ver weg is, wordt teruggevallen op politie Gouda. De wethouder geeft aan dat de afspraken met betrekking tot de omgevingsmanager nog moeten worden gecommuniceerd. De klankbordgroep memoreert een tweetal Woo-verzoeken waar nog niet op is gereageerd terwijl de termijn daarvoor al is overschreden. Tanja van Düren gaat hiervoor zorgen. Ook wordt gevraagd naar de antwoorden op een 30-tal raadsvragen van Leefbaar Krimpenerwaard. Deze staan volgens de wethouder voor iedereen leesbaar in iBabs, maar omdat niet iedereen daar toegang toe heeft, zullen ze worden toegestuurd. Wat betreft het klooster vraagt de klankbordgroep wie er verantwoordelijk is voor de omgevingsvergunning. Omdat dit in deze vergadering niet aan de orde is, zal de klankbordgroep hier naar kijken.

Dit zal dan gaan om bijvoorbeeld de brandveiligheid, die bij de omgevingsvergunning van belang is, als om een flora- en faunacheck die onder de Wet natuurbescherming verplicht is (ooievaarsnest op de schoorsteen, vleermuizen in de muren etc.). De wethouder zegt toe hiernaar te zullen kijken. Alle aspecten zullen getoetst worden en eventueel zullen mitigerende maatregelen getroffen worden. De eerste werkafspraken zijn gemaakt. Wat af is, wordt meegestuurd en gepubliceerd. Het COA geeft aan positief verrast te zijn door deze vergadering. De klankbordgroep waarschuwt voor al te veel optimisme: voor wat, hoort wat. Ook vraagt de klankbordgroep om meer vaste afspraken/uitspraken: wat minder ‘mogelijk’ en ‘misschien’. Tanja van Düren zegt toe de presentaties te mailen.

Het aantal op te vangen vluchtelingen in Krimpenerwaard is voor als nog 153, waarvan 80 in het Klooster. Het gaat niet om het feitelijk aantal mensen, dus doorstroming betekent niet dat het er meer zijn dan 80. Het gaat om het aantal bedden wat op 80 wordt gezet, het aantal plekken dat men heeft om vluchtelingen op te vangen.

Openstaande acties: • • • • • •

Presentaties mailen aan KB (Tanja) Huisregels en alles wat daar bij hoort mailen aan KB (COA) Er komt z.s.m. duidelijkheid omtrent omgevingsmanager (wethouder) Document kaders KB delen met KB; woordvoerders komen met reactie (Tanja) Wethouder initieert gesprek tussen omwonenden en ontwikkelaar (wethouder) Er komt een terugkoppeling over vergunning met daarin de vleermuizen en ooievaarsnest (wethouder)

5

• • • • •

Raadsvragen van Leefbaar Krimpenerwaard en antwoorden daarop worden met de volgende agenda (voor 24 mei) meegestuurd (Tanja) Volgende bijeenkomst is er duidelijkheid over de samenstelling van de groep en percentage meisjes/jongens (COA) Regelen scholing, vervoer, zwemles en duidelijkheid hierover (wethouder en COA) Notulen delen (Tanja en KB) Enquête resultaten delen met de gemeenteraad (Tanja)

De volgende vergadering zal zijn op 24 mei a.s. om 19:00 uur op het gemeentekantoor te Bergambacht.

6

Begrippenlijst Afkorting

Betekenis

AIOS

Arts of apotheker in opleiding tot specialist

Amv

Alleenreizende minderjarige vluchteling

AZC

Asielzoekerscentrum

COA

Centraal Orgaan opvang asielzoekers

Dunavast

Projectontwikkelaar woon-/zorgcomplex klooster

GZA

Gezondheidszorg Asielzoekers

HTL

Handhaving en Toezichtslocatie te Hoogeveen

iBabs

Online platform voor papierloos vergaderen

IND

Immigratie- en Naturalisatiedienst

ISK

Internationale Schakelklas

Nidos

Stichting die voogdij uitvoert, onder andere voor amv’s

OCW

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Poa

Procesopvanglocatie amv

SKJ

Stichting Kwaliteitsregister Jeugd. Beroepsregister voor professionals in de jeugdsector

Woo

Wet open overheid

7