SV25-103 antw PK, De lozing van 2 ton plantaardige olie in Hollandsche IJssel
Tekst van het document
RAADSVRAAG Nr: SV25-103 Datum: 4 december 2025 Vraag art. 38 Indiener: Ad Struijs, Pro Krimpenerwaard Onderwerp: De lozing van 2 ton plantaardige olie in Hollandsche IJssel Toelichting en doel van de vragen Er is op 1 december 2 ton plantaardige (palm)olie in de Hollandsche IJssel terechtgekomen; de olie ligt als een gele/oranje gestolde laag op het water en langs oevers, zichtbaar tussen Ouderkerk aan den IJssel en stukken richting Capelle en Gouda. Deze olielaag hecht zich aan oevers, stenen, riet en fauna. De lekkage is gemeld door het betrokken bedrijf Dekker Transport bij de Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH). Rijkswaterstaat en het bedrijf zelf zijn volgens berichtgeving bezig met opruimen. Het reinigen kan dagen duren. Het bedrijf maakt veel van deze producten en ook veel chocolade. De grondstoffen daarvoor worden met grote tankwagens aangeleverd en na productie weer afgevoerd. Het giga bedrijf is gevestigd aan de zeer drukke smalle IJsseldijk West in Ouderkerk. Dagelijks rijden er 10-tallen grote tankwagens uit binnen- en buitenland. Vorig jaar is het bedrijf weer uitgebreid. Het bedrijf kan zich misschien beter verplaatsen naar het industrieterrein. Is er gevaar voor mens en dier? In de berichtgeving staat dat de substantie in eerste inschatting geen gevaar voor mens of dier vormt en dat opruiming plaatsvindt. Maar dit kan toch zorgwekkend zijn.
• Hoewel plantaardige olie doorgaans minder toxisch is dan stookolie of chemische vervuiling, kan een grote concentratie — zoals 2 ton — wél lokale effecten hebben op waterkwaliteit, zuurstofgehalte, en planten/dieren in het water en langs de oevers. • Olie op het water belemmert lichtpenetratie en kan zuurstofuitwisseling verstoren — wat mogelijke schadelijke gevolgen kan hebben voor vis, waterplanten en insecten, vooral bij stilstaande stukken water. • Aantasting van watervogels: olie verkleeft op veren → warmteverlies, minder drijfvermogen, risico op onderkoeling. • Bodem- en oeververvuiling: stolling op oevers betekent langdurige schoonmaaktijd en risico op herverontreiniging bij warmere dagen. • Het is niet duidelijk hoe groot het oppervlak is dat vervuild is en hoe diep de olie is verspreid — dat bepaalt mede de impact. Effecten voor mens en omgeving • Geen directe toxiciteit, maar contact wordt afgeraden vanwege risico op huidirritatie, vervuilde kleding en verspreiding. • Risico voor honden en recreanten langs de oever (inslikken door dieren → maagklachten). • Hindergeur bij grote hoeveelheden.
• Beperkingen voor roeiers, kanoërs, sportvissers: hinder en risico op vervuilde materiaal. • Indirecte maatschappelijke schade: langdurige schoonmaak Is er sprake van een milieudelict? Dat kan — maar is niet automatisch het geval. Of het strafbaar is (milieudelict) hangt af van de feiten die de toezichthouder en later eventueel het OM vaststellen: opzet of verwijtbaarheid, overtreding van vergunningen/zorgplichten, aantoonbare milieu- of waterwet-overtredingen, en of er bestuursrechtelijke of strafrechtelijke normen zijn overtreden. Vragen 1. Wie is juridisch aansprakelijk? Antwoord college: De veroorzaker van het incident, Dekker. 2. Binnen hoeveel uur is deze informatie vrijgegeven aan de gemeente/ODMH? Antwoord college: De ODMH is op 1 december om 9:00 uur op de hoogte gesteld van het ongewoon voorval/incident. 3. Welke (directe) maatregelen zijn genomen om verdere verspreiding te voorkomen en wat is het actuele tijdpad voor opruiming en sanering? Wie voert het opruimwerk uit — het bedrijf zelf of ingehuurde derden onder toezicht? Antwoord college: De opruimwerkzaamheden in de IJssel zijn in overleg met Rijkswaterstaat en Dekker uitgevoerd door HEBO. De opruimwerkzaamheden op het terrein zijn in overleg met Dekker en hun verzekering uitgevoerd door Wichem. 4.
Zijn er (voorlopige) meetresultaten van waterkwaliteit, zuurstof, vissterfte en monsters van sediment/bodem beschikbaar? Antwoord college: Nee, er zijn geen meetresultaten beschikbaar. De aandacht van Rijkswaterstaat en Hebo is eerst uitgegaan naar het opruimen van het palmvet. De drijflaag van palmvet bevond zich vooral langs de oevers. Volgens Rijkswaterstaat heeft, vanwege de aanwezige stromingen in de Hollandse IJssel, deze tijdelijk aanwezige drijflaag hooguit een beperkte impact op het waterleven kunnen hebben. 5. Welke vergunningen/vergunningsvoorwaarden heeft het betrokken bedrijf (emissies/lozingen/bergingsverplichtingen)? Zijn die gecontroleerd op naleving? Antwoord college: Vergunning situatie Bij besluit van 24 mei 2024 is een nieuwe, de gehele inrichting omvattende vergunning (revisie) verleend. Lozingen In deze (revisie)vergunning zijn voorschriften opgenomen met betrekking tot de lozing van afvalwater in de reguliere bedrijfssituatie. Het bedrijf wordt jaarlijks gecontroleerd op de naleving van de vergunningvoorschriften en de rechtstreeks geldende regelgeving vanuit het Besluit activiteiten leefomgeving en het Omgevingsplan . 6.
Wie draagt de kosten van de sanering — is er actief verhaal op de veroorzaker (bestuursrechtelijk of civiel)? Zo nee: waarom niet? Antwoord college: Rijkswaterstaat gaat naar verwachting de kosten verhalen op de veroorzaker van het onvoorzien voorval. 7. Is er een lopend handhavingsonderzoek (bestuursrechtelijk) of strafrechtelijk onderzoek gestart; welke sancties worden overwogen? Antwoord college: Er is bestuursrechtelijk opgetreden. Het bedrijf heeft de verplichting gekregen om een plan van aanpak op te stellen waarin wordt aangegeven hoe het ongewoon voorval heeft kunnen ontstaan, welke herstelmaatregelen er genomen zijn en hoe het bedrijf in de toekom st zal voorkomen dat het nogmaals voorkomt. 8. Wat is het communicatie- en waarschuwingsprotocol richting bewoners, vissers etc. Antwoord college: In de aanpak van het voorval zijn buurgemeenten direct in kennis gesteld. Ter plaatste van het voorval is met Rijkswaterstaat een inschatting van de gevolgen gemaakt waaruit alarmering van derden niet noodzakelijk is geacht. 9. Welke aanvullende preventieve maatregelen zullen worden genomen om herhaling te voorkomen (controles, verplichte onderhoudsmaatregelen, opslag/veiligheid)? Antwoord college: Er is nagegaan of het scenario van het ongewoon voorval wat zich heeft voorgedaan in het bedrijfsnoodplan is opgenomen.
Hiertoe heeft het bedrijf verbeteringen voorgesteld in de bedrijfsprocessen rondom het opwarmen van palmvet. Kort geleden heeft Rijkswaterstaat aan Omgevingsdienst Midden-Holland gemeld hiermee akkoord te kunnen gaan. 10. Wat is de verwachte verspreiding (stroming en risico voor andere wateren) en welke maatregelen zijn genomen om transport naar kwetsbare natuurgebieden te voorkomen? Antwoord college: De aanpak van het voorval is erop gericht geweest alle verontreiniging te verwijderen. 11. Is er een coördinerend beleid met ODMH/gemeente voor verzameling bewijs (monsters), en wie publiceert de resultaten? Antwoord college: Er is coördinerend beleid, resultaten worden niet gepubliceerd. Ondertekening college: Burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard, de secretaris, de burgemeester, J. Hennip ir. J. Beenakker