RV Rekenkamer Doe Mee-onderzoek naar de Energiebesparingsplicht

RAADSVOORSTEL Nr.: 1538359 Raadsvoorstel Rekenkamercommissie Onderzoek Verkeersveiligheid rondom scholenIntern

Raadsvergadering : 11 maart 2025 Onderwerp : Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek Doe Mee Energiebesparingsplicht Datum : 23 januari 2025

Korte samenvatting De Rekenkamer Krimpenerwaard heeft deelgenomen aan een Doe Mee-onderzoek naar de energiebesparingsplicht (EBP). Bij een Doe Mee-onderzoek doen meerdere rekenkamers tegelijkertijd onderzoek naar hetzelfde onderwerp. Dit maakt het mogelijk de resultaten van de gemeente te spiegelen aan de resultaten van andere ondervraagde gemeenten aan het onderzoek. Het onderzoek is uitgevoerd door een extern onderzoeksbureau, in opdracht van de Vereniging van Rekenkamers. De Rekenkamer Krimpenerwaard heeft de resultaten hiervan gebruikt om een rapportage te schrijven waarin de resultaten van Krimpenerwaard worden vergeleken met de resultaten van andere gemeenten. Voorliggende rapportage is de eindrapportage hiervan. De Rekenkamer stelt de raad voor om 1) kennis te nemen van het rapport “Wat je bespaart, hoef je niet op te wekken” met de daarbij behorende conclusies en 2) de aanbevelingen van het onderzoek over te nemen.

Voorgesteld besluit De raad wordt voorgesteld om: 1. Kennis te nemen van het rapport “Wat je bespaart, hoef je niet op te wekken” met de daarbij behorende conclusies. De conclusies van het rapport zijn als volgt: Hoofdconclusie De Rekenkamer is van oordeel dat de informatievoorziening vanuit de Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) aan de gemeente Krimpenerwaard over de Energiebesparingsplicht (EBP) verbeterd kan worden. Conclusie 1 Krimpenerwaard heeft geen afspraken gemaakt met de ODMH over de invulling van de wettelijke taak ten aanzien van de EBP. Conclusie 2 Krimpenerwaard heeft geen afspraken gemaakt met de ODMH over de monitorings- en verantwoordingsinformatie ten aanzien van de EBP. Conclusie 3 De informatievoorziening vanuit de ODMH over de EBP zou naar de mening van de gemeente Krimpenerwaard verbeterd kunnen worden. Conclusie 4 De gemeenteraad heeft tot op dit moment zijn kaderstellende en controlerende rol waar het EBP betreft niet genomen.

1

2. De aanbevelingen van het rapport “Wat je bespaart, hoef je niet op te wekken” over te nemen. Deze zijn als volgt: Aanbeveling 1 Aan de gemeenteraad: Ga als gemeenteraad met elkaar in gesprek of een aanvullende opdracht (op de wettelijke taak) nodig is voor de ODMH. Bepaal vervolgens welke informatie de raad graag wil ontvangen van het College over de EBP. Aanbeveling 2 Aan het college: Formuleer, na overleg met de gemeenteraad, zo nodig een duidelijke opdracht aan de ODMH ten aanzien van de EBP. Aanbeveling 3 Aan het college: Maak afspraken met de ODMH over de monitorings- en verantwoordingsinformatie waar het de EBP betreft conform de wensen van de gemeenteraad.

Inleiding De energiebesparingsplicht (EBP) houdt in dat bedrijven en instellingen die jaarlijks meer dan 50.000 kWh stroom en/of 25.000 m3 aardgas gebruiken verplicht zijn om energiebesparende maatregelen te nemen. Het gaat hierbij specifiek om investeringen die binnen vijf jaar kunnen worden terugverdiend. De energiebesparingsplicht bestaat sinds 1993. Per 1 juli 2019 is daar de informatieplicht bij gekomen. De informatieplicht houdt in dat de organisaties die vallen onder de EBP eens in de vier jaar actief informatie moeten verstrekken over de energiebesparende maatregelen die zij hebben genomen. Het bevoegd gezag voor het toezicht en de handhaving op de energiebesparingsplicht was en is vrijwel altijd de gemeente. De gemeente is sinds 1 juli 2023 verplicht het mandaat voor toezicht en handhaving aan de omgevingsdienst te geven. Voor de gemeente Krimpenerwaard is dit de Omgevingsdienst Midden-Holland (verder in dit rapport: de ODMH). In de gemeente Krimpenerwaard zijn er 270 organisaties die moeten voldoen aan de EBP.1 Ondanks de wettelijke voorschriften en het verplichte mandaat aan de omgevingsdienst is er wel beleidsruimte om afspraken te maken met de omgevingsdienst over de kwaliteit van de uitvoering van de EBP en de terugkoppeling van informatie.

Ook kan de gemeente zelf mensen in dienst nemen die aanvullende taken verrichten of kan de gemeente extra middelen beschikbaar stellen om energiebesparing te stimuleren. De gemeenteraad heeft de mogelijkheid om hierbij kaders te stellen en te controleren of het toezicht en de handhaving op de EBP naar wens verloopt. De vraag die centraal staat in dit onderzoek is: “Welke inspanningen plegen gemeenten en provincies bij het toezicht en de handhaving van de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing en wat zijn daarvan de resultaten?” Het onderzoek is uitgevoerd door een extern onderzoeksbureau, in opdracht van de Vereniging van Rekenkamers. Om de centrale vraag te beantwoorden is gebruik gemaakt van documentstudie, enquêtes bij de deelnemende gemeenten, provincies en omgevingsdiensten en groepsgesprekken met gemeenten, provincies en omgevingsdiensten. In het geval van de gemeente Krimpenerwaard hebben zowel de gemeente als de ODMH een vragenlijst ingevuld.

1 Bron: CBS, voorlopige cijfers 2022 uit “Aantal adressen en energieleveringen van bedrijven en instellingen

naar verbruiksklasse en gemeente, 2021-2022” (cijfers zijn afgerond op vijftallen) 2

De Rekenkamer Krimpenerwaard heeft de eindrapportage van het Doe Mee-onderzoek en de ingevulde enquêtes gebruikt om het nu voorliggende, op maat gemaakte rapport voor de gemeente Krimpenerwaard te maken.2 De Rekenkamer heeft hiertoe aanvullend documentonderzoek gedaan en een verdiepend interview gehouden met een beleidsadviseur van de gemeente. De Rekenkamer heeft op basis van de resultaten conclusies en aanbevelingen geformuleerd. Deze zijn beschreven in de Bestuurlijke Nota van het bijgevoegde rapport. Beoogd resultaat Het onderzoek biedt de raad inzicht in het proces rondom de energiebesparingsplicht in Krimpenerwaard en geeft aanknopingspunten hoe het toezicht op de energiebesparingsplicht verhoogd kan worden. Bijlagen “RK Krw - Doe Mee EBP eindrapport DEF”

Hoogachtend, René de Bonte Plaatsvervangend voorzitter Rekenkamer Krimpenerwaard

2 Het eindrapport is hier te bekijken: https://www.rekenkamers.nl/wp-content/uploads/2024/11/Eindrapport-

DoeMee-2024.pdf 3

RAADSBESLUIT Raadsvoorstel Rekenkamercommissie Onderzoek Verkeersveiligheid rondom scholenIntern

De raad van de gemeente Krimpenerwaard,

Gelezen het voorstel van de Rekenkamer Krimpenerwaard inzake het Doe Mee-onderzoek naar de energiebesparingsplicht gelet op en gelezen het rapport “RK Krw - Doe Mee EBP eindrapport DEF” Besluit: kennis te nemen van de rapportage “Wat je bespaart, hoef je niet op te wekken” met de daarbij behorende conclusies en de aanbevelingen over te nemen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 11 maart 2025,

de griffier,

de voorzitter,

S. van Dijk

ir. J. Beenakker

4