RV - Klimaatadaptatiestrategie gemeente Krimpenerwaard - 714170

Nr.: 193189046/714170

Raadsvergadering:

21 december 2021

Onderwerp:

Klimaatadaptatiestrategie gemeente Krimpenerwaard

Datum:

19 oktober 2021

RAADSVOORSTEL

Korte samenvatting De raad wordt voorgesteld om het rapport “Klimaatadaptatiestrategie gemeente Krimpenerwaard” vast te stellen en te kiezen voor scenario 3, ‘Versneld aan de slag’ en dit na vaststelling door het college te laten verankeren in een uitvoeringsagenda. Voorgesteld besluit De raad wordt voorgesteld om: 1. het conceptrapport “Klimaatadaptatiestrategie gemeente Krimpenerwaard” vast te stellen en te kiezen voor scenario 3, ‘Versneld aan de slag’; 2. de uitgangspunten en consequenties van scenario 3 mee te nemen naar de financiële berekening van het in 2022 te actualiseren verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP) en de begroting voor 2023; 3. na vaststelling van het scenario deze door het college te laten verankeren in een uitvoeringsagenda. Inleiding In het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (onderdeel van het nationale deltaprogramma) hebben het Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen afspraken gemaakt hoe klimaatadaptatie versneld kan worden opgepakt. Dit heeft geleid tot een Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie, waarin dezelfde gezamenlijke overheden o.a.

hebben afgesproken: • dat Nederland in 2050 zo goed als mogelijk klimaatbestendig1 en waterrobuust2 is ingericht en bij (her)ontwikkelingen geen extra risico op schade en slachtoffers ontstaat voor zover dat redelijkerwijs haalbaar is; • dat klimaatbestendig en waterrobuust inrichten uiterlijk in 20203 onderdeel is van het beleid en handelen. Eerdere besluitvorming en mijlpalen ten aanzien van klimaatadaptatie - Op 30 juli 2019 is in het college van B&W de eerste informatienota over klimaatadaptatie in de gemeente Krimpenerwaard behandeld. In deze nota is het plan van aanpak voor het uitvoeren van de stresstesten en klimaatateliers gepresenteerd. - Op 14 juli 2020 is de tweede informatienota over dit thema in het college behandeld, waarin dieper werd ingegaan op de aanpak en het proces evenals de stand van zaken van dat moment. Uw raad is hierover via de bijgevoegde raadsinformatiebrief 'Klimaatadaptatie Krimpenerwaard' nader geïnformeerd. - Op 16 februari 2021 is op basis van de uitgevoerde stresstesten in de vergadering van de Commissie Ruimte en Financiën de risicodialoog met uw raadcommissie gevoerd. - In mei 2021 is via het Burgerpanel een inwonersenquête gehouden.

Klimaatbestendig betekent dat de gemeente Krimpenerwaard zodanig ingericht wordt dat de effecten van klimaatverandering opgevangen kunnen worden. De gemeente wordt weerbaar gemaakt door maatregelen te treffen waardoor wonen, leven en werken in de Krimpenerwaard ook in de toekomst mogelijk en betaalbaar is. 2 Waterrobuust betekent dat de gemeente Krimpenerwaard zodanig wordt ingericht dat de impact van bijvoorbeeld ernstige neerslag zo klein mogelijk blijft. 3 Het streven was om in 2020 de voorliggende strategie vastgesteld te hebben. Door de verandering naar digitaal werken, veroorzaakt door Covid-19, is dit proces vertraagd. Zo zijn de risicodialogen met de stakeholders en raadscommissie omgezet in digitale sessies. 1

-

Op 22 juni 2021 is door het college ingestemd met de subsidieaanvraag Impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie die via de Werkregio Midden-Holland tot stand is gekomen. Met deze tijdelijke subsidieregeling uit het Deltafonds wordt het mogelijk gemaakt om watergerelateerde kosteneffectieve maatregelen en voorzieningen voor ruimtelijke adaptatie een impuls te geven en te versnellen. Via de bijgevoegde raadsinformatiebrief 'Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027' hebben wij u eveneens geïnformeerd.

Inmiddels hebben bovenstaande nationale afspraken, onze besluitvorming en de input vanuit de raadscommissie en inwonersenquête geleid tot het conceptrapport “Klimaatadaptatiestrategie gemeente Krimpenerwaard”. Dit strategiedocument met scenario's geeft richting aan de wijze waarop de gemeente Krimpenerwaard gaat werken om zich aan te passen aan het veranderende klimaat. De strategie bevat zes pijlers: informeren, stimuleren, verankeren, verplichten, meekoppelen en onderzoeken. Deze pijlers zijn de kern van de strategie. Uiteindelijk moet dit in 2050 leiden tot een klimaatrobuust en waterbestendig ingerichte gemeente. Om een afweging te kunnen maken in welke mate en met welke tempo invulling kan worden gegeven aan de ambitie voor klimaatadaptatie zijn, afhankelijk van de te leveren inspanning in personele en financiële capaciteit, vier scenario's uitgewerkt, namelijk: 1. 2. 3. 4.

Scenario ‘Basis’ Scenario ‘Samen aan de slag’ Scenario ‘Versneld aan de slag’ Scenario ‘Koploper’

Bij bovenstaande scenario’s zijn vervolgens de volgende componenten onderscheiden die bepalend zijn voor de keuzes: • Personele capaciteit: om kennis te vergaren, om plannen en beleid te maken, om klimaattoetsen uit te voeren, om te stimuleren en meekoppelkansen te benutten. Dit wordt opgesplitst in een klimaatadviseur bij de gemeente en capaciteit van de ODMH. • Stimulerende maatregelen: om inwoners en bedrijven te stimuleren, mogelijk te faciliteren en klimaatadaptieve maatregelen te nemen, zoals subsidies. • Kredieten: om te kunnen investeren bij meekoppelkansen bij gemeentelijke projecten in de openbare ruimte en bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. • Onderzoek: om kennis te vergroten en te delen en om te komen tot de beste oplossingen. Beoogd resultaat Een waterrobuust en klimaatbestendig ingerichte gemeente Krimpenerwaard in 2050. Argumenten 1.1 Het voorstel past in het ingezet beleid In het coalitieakkoord 2019-2022 “Met ambitie samen verder!”, als ook in het collegeprogramma 2019-2022 is de ambitie uitgesproken dat de Krimpenerwaard klimaatbestendig moet worden. Het bestuur wil een bijdrage leveren aan de mondiale klimaatopgave en de uitdagingen van een veranderend klimaat. Vanuit uw bestuurlijke verantwoordelijkheid is het van belang dat u voortgang boekt op dit thema. Ook in het kader van de nationale afspraken uit het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie.

Met het vaststellen van het conceptrapport “Klimaatadaptatiestrategie gemeente Krimpenerwaard” op basis van de voorgestelde scenariokeuze 'Versneld aan de slag' wordt daaraan voldaan. 1.2 Met de inzet van scenario 3 'Versneld aan de slag' is het zeer waarschijnlijk dat de gestelde ambitie in 2050 wordt gehaald en is daarmee het meest kansrijk ‘Versneld aan de slag’ betekent niet dat er extra reconstructieprojecten worden uitgevoerd in de buitenruimte, maar dat de focus juist wordt verbreed naar particulier grondgebied. De focus ligt net als bij scenario 2 op de prioriteitsthema’s droogte en wateroverlast, maar er wordt ook gekeken naar de mogelijke samenwerking met andere partners op het thema overstromingen ofwel waterveiligheid. Aanvullend op scenario 2 wordt er ook een

2 van 5

hitteplan opgesteld voor de dorpskernen. Daarnaast wordt er intensiever ingezet op alle in het rapport genoemde activiteiten en maatregelen. Hierdoor kan de communicatie beter worden verzorgd, meer stimulerende maatregelen worden toegepast om de bewustwording en acties onder bewoners en bedrijven te stimuleren. En er ontstaan meer mogelijkheden voor meekoppelkansen. Ook aanvullend onderzoek is hierbij mogelijk. 2.1 Voor de uitvoering van scenario 3 zijn momenteel niet voldoende middelen beschikbaar Om de in scenario 3 geschetste ambities te halen is indicatief een structureel jaarlijks budget ingeschat van € 200.000 met daarnaast een investeringskrediet van € 500.000 voor een cyclusperiode van 5 jaar. Betreffende inschattingen worden bij het opstellen van de uitvoeringsagenda verder uitgewerkt en waar mogelijk gekoppeld aan het in 2022 te actualiseren vGRP en de op te stellen begroting 2023. Ook wordt onderzocht of externe financiering tot de mogelijkheden behoort. Het gekozen scenario kan dus na vaststelling pas in 2023 van start gaan. In het Deltaplan is afgesproken dat de stresstest iedere 6 jaar wordt geactualiseerd om het beeld van de kwetsbaarheden bruikbaar te houden.

Omdat de financiële consequenties van de hemelwater- en grondwaterzorgplicht gerelateerde maatregelen in het vGRP kunnen worden verwerkt, wordt aangehaakt bij de 5 jaarlijkse cyclusperiode van deze planvorm. 3.1 Na vaststelling van het scenario moet een uitvoeringsagenda worden opgesteld Na vaststelling van de klimaatadaptatiestrategie en het voorgestelde scenario dient een uitvoeringsagenda (programma) te worden opgesteld. Om een indruk te geven van de mogelijke maatregelen zijn in bijlage 2 van het strategiedocument per klimaatthema oplossingsrichtingen opgenomen, welke als input zullen dienen. De uitvoeringsagenda wordt voorzien van een planning en in de loop van 2022 ter vaststelling aan het college van B&W aangeboden. Kanttekeningen 1.1 De keuze voor een meer of minder ambitieuzer scenario is mogelijk. De op te stellen uitvoeringsagenda is afhankelijk van de door uw raad vast te stellen definitieve scenariokeuze. De precieze maatregelen voor de uitvoeringsagenda kunnen pas worden opgesteld nadat uw raad het definitieve scenario heeft vastgesteld. 2.1 De financiële en capacitieve consequenties zijn nog niet scherp in beeld en sterk afhankelijk van de vast te stellen definitieve scenariokeuze Pas bij het opstellen van de uitvoeringsagenda passend bij de vastgestelde scenariokeuze wordt een duidelijk inzicht verkregen in de benodigde middelen voor de komende jaren.

Hierbij dient te worden onderzocht wat in het vGRP en wat in de kadernota moet worden meegenomen en of externe financiering, zoals subsidies en rijksbijdragen, tot de mogelijkheden behoort. Alternatieven Het rapport gaat uit van 4 scenario's. Zoals vermeld is het zeer waarschijnlijk dat met scenario 3 'Versneld aan de slag' de gestelde ambitie in 2050 wordt gehaald. De focus ligt dan ook op alle thema's (Wateroverlast, Droogte, Hitte en Overstromingen). Bij scenario's 1 'Basis' ligt de focus echter alleen op de thema's Wateroverlast en Droogte en ligt het ambitieniveau te laag om de gestelde doelen in 2050 te halen. Bij scenario 2 'Samen aan de slag' ligt de focus eveneens alleen op de thema's Wateroverlast en Droogte, maar ziet deze wel voorzichtig toe op het meekoppelen van klimaatadaptatie bij de projecten in de openbare ruimte en ruimtelijke ontwikkelingen. Hoewel de inspanningen op de thema's Hitte en Overstromingen worden gemist kan de ambitie met dit scenario in 2050 worden gehaald. Ondanks het feit dat scenario 4 'Koploper' de toekomstige kosten en negatieve effecten door klimaatsverandering voor bewoners en bedrijven aanzienlijk zal verlagen is deze met betrekking tot de eerder genoemde scenario's zeer ambitieus. Ten opzichte van scenario 3 wordt er nog een schepje bovenop gedaan, zodat de ambitie ruim vóór 2050 gehaald kan worden.

Financiën Voor het vaststellen van de strategie zijn momenteel geen extra middelen nodig. De nog op te stellen uitvoeringsagenda in 2022 geeft een duidelijker inzicht in de benodigde middelen voor de komende jaren. Hierbij dient te worden onderzocht wat in het vGRP en wat in de kadernota moet worden meegenomen en of externe financiering tot de mogelijkheden behoort.

3 van 5

Juridische zaken Niet van toepassing Participatie en extern overleg Via de eind 2019 uitgevoerde stresstesten zijn via werkateliers veel gebiedspartners geconsulteerd, zoals waterschappen, veiligheidsregio, woningcorporaties en natuur- en landbouworganisaties. Aanvullend hierop zijn nog diverse verdiepende gesprekken gevoerd. Met deze stap is informatie verzameld over locaties binnen de Krimpenerwaard die gevoelig zijn voor wateroverlast, overstromingen, droogte en hitte. Na deze inventarisatie zijn via online sessies risicodialogen gevoerd met zowel voornoemde gebiedspartners als ook met uw raadscommissie Ruimte en Financiën. Hierbij kon men een afweging maken over het acceptatieniveau van de impact van de klimaatrisico’s, evenals over de maximaal acceptabele kansen van het voorkomen van effecten van klimaatverandering. De risicodialoog met inwoners vond plaats door middel van een inwonersenquête via het Burgerpanel. Via deze enquête hebben 255 inwoners aangegeven waar mensen overlast ervaren op de klimaatthema’s en welke thema’s wat hen betreft prioriteit moeten krijgen om aan te pakken.

Vervolgtraject en uitvoering Planning: Raadsbesluit 21 december 2021 Daarna: - 1e kwartaal 2022, uitwerken definitieve uitvoeringsagenda en onderzoek financiële dekking van de hierin opgenomen maatregelen in nauwe afstemming met het in 2022 te actualiseren verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan en op te stellen begroting 2023; - vaststelling uitvoeringsagenda door het college in de loop van 2022. - Implementeren uitvoeringsagenda vanaf 2023. Als er een uiterste datum is voor de besluitvorming in de raad, dan datum en reden vermelden. Zie kopje ‘Vervolgtraject en uitvoering’. Dit om in 2022 een uitvoeringsagenda op te stellen en aan de gemeentelijke ambitie en afspraken uit het DPRA te voldoen. Bijlagen - Raadsinformatiebrief Klimaatadaptatie Krimpenerwaard, doc.nr. 20-0008249; - Raadsinformatiebrief Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027, doc.nr. 104558; - Concept Klimaatadaptatiestrategie en scenario’s Krimpenerwaard, doc.nr. 711977 Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van gemeente Krimpenerwaard, de secretaris,

de burgemeester,

J. Hennip

mr. R.S. Cazemier

4 van 5

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Krimpenerwaard, Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 19 oktober 2021Klimaatadaptatiestrategie gemeente Krimpenerwaard gelet op -

de nationale afspraken uit het Delta Programma Ruimtelijke Adaptatie de uitgesproken ambitie in het coalitieakkoord 2019-2022 “Met ambitie samen verder!” en het collegeprogramma 2019-2022

Besluit: 1. 2. 3.

het rapport “Klimaatadaptatiestrategie gemeente Krimpenerwaard” vast te stellen en te kiezen voor scenario 3, ‘Versneld aan de slag’; de uitgangspunten en consequenties van scenario 3 mee te nemen naar de financiële berekening van het in 2022 te actualiseren verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP) en de begroting voor 2023; na vaststelling van het scenario deze door het college te laten verankeren in een definitieve uitvoeringsagenda.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 21 december 2021,

de griffier,

de voorzitter,

dr. M-L van Muijen

mr. R.S. Cazemier

5 van 5