RV Aanvullend krediet Veerstoep, incl bekrachtiging geheimhouding.pdf

RAADSVOORSTEL

Nr.: 193146630

Raadsvergadering:

8 februari 2022

Onderwerp:

Aanvullend krediet Veerstoep Bergambacht

Datum:

30 november 2021

Korte samenvatting De raad wordt voorgesteld om aanvullend krediet beschikbaar te stellen voor de uitvoering van project de Veerstoep in Bergambacht. Voorgesteld besluit De raad wordt voorgesteld om: 1. Een aanvullend krediet beschikbaar te stellen van € 1.000.000,-. 2. Het aanvullende krediet af te schrijven in 60 jaar en de hieruit voortvloeiende extra kapitaallasten (€ 22.000,- per jaar) te verwerken in de meerjarenbegroting vanaf 2023. 3. op grond van artikel 25, lid 2, Gemeentewet, juncto artikel 10, tweede lid, onder sub b en g Wet Openbaarheid van Bestuur, geheimhouding in acht te nemen ten aanzien van de risicoanalyse en de beantwoording van vragen in beeldvormende vergadering (bijlage 2 en 3).

Inleiding Op 29 september 2020 heeft de gemeenteraad een besluit genomen op een aanvullend krediet voor project de Veerstoep in Bergambacht. Daarop is de aanbestedingsprocedure gestart. Op 14 december vond de aanbesteding plaats. Aanvullende werkzaamheden, de ontwikkelingen in de markt, een grote component engineering met bijbehorende risico’s én de wereldwijd sterk stijgende staalprijzen hebben ertoe geleid dat de inschrijvingen te hoog waren om het werk te kunnen gunnen. Op 16 maart 2021 heeft de gemeenteraad daarom besloten een aanvullend krediet beschikbaar te stellen van €720.000,-. De ontwikkelingen in de markt na 16 maart én onvoorziene omstandigheden hebben ertoe geleid dat nu opnieuw aanvullend krediet aangevraagd moet worden. Beoogd effect Het komen tot uitvoering van project de Veerstoep en omgeving. Argumenten 1.1 Aanvullend geotechnisch onderzoek leidt tot duurdere constructie en uitvoeringsmethode. Na opdrachtverstrekking op 18 maart 2021 is de aannemer gestart met het ontwerpen van de onderheide betonplaat. Omdat de aanwezige sonderingsgegevens ontoereikend waren om alle paalberekeningen uit te voeren zijn in mei 2021 aanvullende sonderingen uitgevoerd. Deze aanvullende sonderingen maken onderdeel uit van de opdracht zoals verstrekt op 18 maart 2021. Vooral de westrand van de toekomstige veerstoep was nog onvoldoende in beeld voor definitieve paalberekeningen.

De daar gemeten draagkrachtige laag bleek veel dieper te zitten dan op basis van de reeds bekende sonderingen bekend was. Dit was op voorhand niet voorzien. Het maken van een zwaardere constructie als gevolg van aanvullend geotechnisch onderzoek en de stijgende materiaalprijzen (argument 1.2) maakten dat het uitvoeren van het oorspronkelijke plan circa 4,1 miljoen euro

zou gaan kosten. In de maanden daarna is samen met de aannemer gezocht naar optimalisaties. Dit heeft geleid tot een geoptimaliseerd ontwerp dat medio oktober aan de gemeente is gepresenteerd. Het ontwerp is als bijlage toegevoegd. De belangrijkste wijziging is dat de veerstoep een aantal meter kon worden ingekort in de richting van de dijk. Hierdoor wordt de stoep circa 14% kleiner. De kosten voor het geoptimaliseerde plan zijn opnieuw gecalculeerd en sluiten nu op 3,7 miljoen euro. De consequenties ten opzichte van het oorspronkelijke ontwerp zijn: - (nog) langere betonpalen, lengte tot 34 meter in plaats van 22 meter. - Een zwaarder betondek, omdat dit constructief nodig is, 60cm in plaats van 40cm. - Werken in een droge bouwkuip niet mogelijk omdat de kuip niet aangebracht kan worden in deze slechte grondslag. Daarom zal de stoep deels vanaf het land en deels vanaf het water uitgevoerd moeten worden. Deze uitvoeringsmethode is aanzienlijk duurder dan het werken in een droge bouwkuip. De totale meerkosten voor de constructie bedragen circa €565.000,1.2 Materiaalprijzen zijn onophoudelijk blijven stijgen. Op 16 maart 2021 is door de gemeenteraad een besluit genomen voor een aanvullend krediet, waarna het werk aan de aannemer gegund kon worden. De materiaalprijzen zijn sindsdien onveranderd blijven stijgen.

Omdat het project voor het merendeel uit beton, wapeningsstaal en stalen damwanden bestaat is de invloed van de wereldwijde prijsontwikkelingen op de aanlegkosten van de veerstoep groot. Omdat al snel duidelijk was dat het ontwerp aan verandering onderhevig zou zijn vanwege de slechte sonderingen was zeker dat het project niet binnen budget kon worden afgerond. Daarom konden materialen niet worden ingekocht en zijn de materiaalprijzen tot op deze dag aan verandering onderhevig. De totale meerkosten bedragen circa €284.000,1.3 Geen aanvullende middelen beschikbaar vanuit RWS en PZH. De gemeente heeft overleg gehad met Rijkswaterstaat en provincie Zuid-Holland over aanvullende middelen. Rijkswaterstaat kampt met dezelfde prijsverhogingen en heeft geen aanvullend budget beschikbaar voor de veerstoep. Provincie Zuid-Holland is gevraagd om een incidentele subsidie. Helaas is ook hier geen budget voor beschikbaar. 1.4 Het uitvoeren van de nieuwe veerstoep sluit aan Visie op de veerdiensten 2019. Veerdienst Bergstoep – Streefkerk is na Schoonhoven de belangrijkste veerdienst voor de Krimpenerwaard. Dit blijkt uit het rapport ‘Visie op de veerdiensten’ wat in opdracht van de gemeente is opgesteld. De veerdienst heeft een zeer grote maatschappelijke ‘harde’ waarde wat wordt bepaald door de vervoerswaarde en het financieel effect op de gemeentelijke begroting.

Het financiële effect van de veerdienst op de gemeentelijke begroting is positief. (jaarlijks saldo kosten/baten: €41.000,-) Ook de vervoerswaarde van de veerstoep is groot. Per jaar steken zo’n 750.000 motorvoertuigen en zo’n 270.000 voetgangers en fietsers over. Behalve de ‘harde’ waarden levert de veerdienst een belangrijke bijdrage aan de bereikbaarheid van voorzieningen en recreatief/toeristisch verkeer. Door de veerstoep inclusief de omgeving integraal aan te pakken zal de veerstoep zelf, maar ook de woon-, werk- en leefomgeving van de veerstoep in kwaliteit aanzienlijk verbeterd worden. 1.5 Project stopzetten of uitstellen geen realistisch alternatief. Het project stopzetten is niet realistisch om onder andere de volgende argumenten: - De reeds gemaakte kosten moeten worden naar redelijkheid en billijkheid worden vergoed aan de aannemer.

-

Hetzelfde project mag later niet opnieuw worden aanbesteed. Er liggen afspraken met Rijkswaterstaat ten grondslag aan het project vanwege de aanleg van de overnachtingshavens. Subsidieverstrekkers zullen de reeds verstrekte subsidies terugvorderen, wanneer niet aan de subsidieverplichting wordt voldaan. De huidige veerstoep is in zeer slechte staat. De verantwoordelijkheid voor het onderhoud ligt bij de gemeente.

Het uitstellen van het project is geen optie vanwege lopende afspraken met subsidieverstrekkers, stakeholders en Rijkswaterstaat. Kortom. Het project stopzetten of uitstellen is geen realistisch alternatief. 2.1 De extra investering leidt tot een hogere kapitaallast. Met de extra investering conform beslispunt 1 is er voor de gemeente sprake van een extra kapitaallast van circa €22.000,- per jaar. Kanttekeningen 1.1 Mogelijke risico’s onvoldoende gedekt. De gemeente is al een aantal keren geconfronteerd met een budgettekort vanwege onvoorziene omstandigheden. Daarom is er behoefte aan beter inzicht over de mogelijke risico’s welke zich kunnen aandienen en wat daar de financiële gevolgen van zijn. De aannemer is gevraagd om een risicodossier op te stellen. Per risico is de kans van optreden en het (voorspeld) bedrag dat nodig is om het op te vangen bepaald. Vervolgens is in overleg (gemeente/aannemer) de afweging gemaakt waar het risico moet komen te liggen. De risicoanalyse is bijgevoegd als bijlage. Er zijn twee soorten risico’s te onderscheiden: 1. Risico’s waarvan de kans op optreden nu al aanwezig is. 2. Risico’s waarvan de kans op optreden niet goed in te schatten is. Risico waarvan kans op optreden nu al aanwezig is. Van de risico’s waarvan de kans nu al aanwezig is dat deze optreden is het advies om dit door de aannemer te laten afkopen.

Het gaat om verwachte prijsstijgingen van materialen met een bedrag van €33.000,-. Het risico op meerkosten door nieuwe prijsstijgingen wordt daarmee afgekocht. Risico’s waarvan de kans op optreden niet goed in te schatten is. Er zijn ook risico’s waarvan de kans op optreden niet goed in te schatten is. De kosten om deze risico’s volledig op te kunnen vangen zijn geraamd op €422.000,-. Het is niet reëel om alle risico’s door de aannemer te laten afkopen. Het advies is om 50% van het bedrag (€211.000,-) als reservering achter de hand te houden. Dit om de kans op verdere stagnatie van het project te minimaliseren.

Financiën Om het project voort te kunnen zetten is een aanvullend krediet nodig van € 1.000.000,-. Dat is inclusief een post onvoorzien. De rente- en afschrijvingslasten worden hierdoor circa €22.000,- hoger dan de huidige begroting. Voorgesteld wordt het investeringsbudget vast te stellen en de extra exploitatielasten te verwerken in de begroting vanaf 2023. Na vorige kredietophoging (16 maart 2021): Krediet op 16 maart 2021: € 3.415.000,Subsidiegelden: € 1.242.000,Netto investering gemeente: € 2.173.000,Na kredietophoging 8 februari 2022: Krediet: € 3.415.000,Geraamde meerkosten: - Constructie € 565.000,- Prijsstijgingen € 284.000,- Afkopen prijsstijgingen € 33.000,- Reservering risico’s € 211.000,Totaal: € 1.092.000,Onvoorzien in huidig budget:

€

92.000,-

Bedrag aanvraag krediet: Totaal krediet: Subsidiegelden: Netto investering gemeente:

€ 1.000.000,€ 4.415.000,€ 1.242.000,€ 3.173.000,-

Juridische zaken Aanbestedingsrecht Door Ploum advocaten is aan de hand van de huidige situatie bekeken of het project juridisch nog correct verloopt binnen de gesloten contracten en in relatie tot de daaraan voorafgaande aanbestedingsprocedure. Ploum adviseert positief ten aanzien van huidige aanpak. Bouwrecht Het werk (het project Veerstoep Bergambacht) is gegund onder toepassing van de UAV 2012). In de UAV 2012 is een regeling opgenomen ten aanzien van kostenverhogende omstandigheden. De regeling luidt als volgt: § 47. Kostenverhogende omstandigheden 1.Onder kostenverhogende omstandigheden worden in deze paragraaf verstaan omstandigheden die van dien aard zijn dat bij het tot stand komen van de overeenkomst geen rekening behoefde te worden gehouden met de kans dat zij zich zouden voordoen, die de aannemer niet kunnen worden toegerekend en die de kosten van het werk aanzienlijk verhogen. 2.Indien kostenverhogende omstandigheden als bedoeld in het eerste lid intreden heeft de aannemer aanspraak op bijbetaling, in voege als omschreven in het volgende lid en behoudens het bepaalde in het vierde lid. 3.Indien de aannemer van oordeel is dat kostenverhogende omstandigheden zijn ingetreden dient hij de opdrachtgever hiervan zo spoedig mogelijk schriftelijk op de hoogte te stellen.

Alsdan zal de opdrachtgever op korte termijn met de aannemer overleg plegen omtrent de vraag of kostenverhogende omstandigheden zijn ingetreden en zo ja, in hoeverre de kostenverhoging naar redelijkheid en billijkheid zal worden vergoed.

4.De opdrachtgever is gerechtigd om in plaats van toe te stemmen in een vergoeding als bedoeld in het derde lid het werk te beperken, te vereenvoudigen of te beëindigen; alsdan zal het door de opdrachtgever verschuldigde naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid worden vastgesteld. 5.Indien in de UAV of elders in de overeenkomst bijzondere voorschriften zijn opgenomen omtrent kostenverhogende of buitengewone omstandigheden, is voor wat de in die voorschriften geregelde gevallen betreft het bepaalde in deze paragraaf niet van toepassing.

Mits aan enkele vereisten is voldaan, heeft de aannemer recht op (gedeeltelijke) vergoeding van extra kosten. Voorwaarde is wel dat de aannemer tijdens het sluiten van de aanneemovereenkomst de prijsstijgingen niet had kunnen voorzien. Verder moet het volgens de UAV 2012 gaan om een aanzienlijke kostenverhoging. Een duidelijke regel wanneer daarvan sprake is, is er (helaas) niet. De Raad van Arbitrage onderzoekt altijd in hoeverre de aannemer rekening had moeten houden met een bepaalde mate van prijsstijgingen. Dit is het zogenaamde ondernemersrisico. Dit is dus het deel van de kostenstijging dat de aannemer voor eigen rekening moet nemen. Zowel de wet als de UAV 2012 kennen als eis dat de aannemer de opdrachtgever zo spoedig mogelijk waarschuwt voor de kostenverhogende omstandigheden. Geen waarschuwing is geen bijbetaling. Bij paragraaf 47 heeft de gemeente de mogelijkheid om het werk te beperken, te vereenvoudigen of te beëindigen. Het vereenvoudigen heeft plaatsgevonden in de vorm van optimalisaties (arg. 1.1) Het beëindigen van het werk is geen optie vanwege lopende afspraken met subsidieverstrekkers, stakeholders en Rijkswaterstaat (arg. 1.5).

Geheimhouding Op grond van artikel 55, eerste lid, en artikel 25, tweede lid, Gemeentewet juncto artikel 10, tweede lid, sub b en g van de Wet Openbaarheid van Bestuur kan het college zichzelf en de gemeenteraad geheimhouding opleggen ten aanzien van het bepaalde in de risicoanalyse. De financiële belangen van de gemeente alsmede het feit dat openbaarmaking tot onevenredige bevoordeling van bij de aangelegenheid betrokken natuurlijke of rechtspersonen zou leiden verzet zich ertegen dat de risicoanalyse in de openbaarheid zal worden gebracht. Participatie en extern overleg N.v.t. Vervolgtraject en uitvoering 18 januari: Beeldvorming R&F 25 januari: Oordeelsvorming R&F 8 februari: Behandeling in raad

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Aangepaste ontwerptekening Veerstoep Bergambacht Risicoanalyse Veerstoep Bergambacht (GEHEIM) Beantwoording vragen beeldvorming (GEHEIM) Beantwoording vragen beeldvorming (openbaar)

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van gemeente Krimpenerwaard,

de secretaris,

de burgemeester,

J. Hennip

mr. Paans R.S. Cazemier P.L.

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Krimpenerwaard,

Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 30 november 2021 inzake aanvullend krediet voor de uitvoering van project de Veerstoep in Bergambacht

Besluit:

1. Een aanvullend krediet beschikbaar te stellen van €1.000.000,-. 2. Het aanvullende krediet af te schrijven in 60 jaar en de hieruit voortvloeiende extra kapitaallast (circa €22.000,-) te verwerken in de meerjarenbegroting vanaf 2023. 3. op grond van artikel 25, lid 2, Gemeentewet, juncto artikel 10, tweede lid, onder sub b en g Wet Openbaarheid van Bestuur, geheimhouding te bekrachtigen ten aanzien van de risicoanalyse en de beantwoording van vragen in beeldvormende vergadering (bijlage 2 en 3).

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 8 februari 2022,

de griffier,

de voorzitter,

dr. M-L van Muijen

mr. Paans R.S. Cazemier P.L.