RIB26-079 Robuuste doorvoerroute Krimpenerwaard
Tekst van het document
RAADSINFORMATIEBRIEF VAN HET COLLEGE VAN B&W VOOR de gemeenteraad CC DATUM 23 juni 2026 ONDERWERP Robuuste Doorvoerroute Krimpenerwaard (RDKW) Beste meneer, mevrouw, Door middel van deze raadsinformatiebrief informeren wij u over het project Robuuste Doorvoerroute Krimpenerwaard (RDKW) van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK). Informatie over het project Als gevolg van klimaatverandering zijn weersextremen groter en ontstaat er een grote druk op het watersysteem in west Nederland. Eén van de grootste uitdagingen in ons land is om te zorgen dat er voldoende zoetwater beschikbaar is in lange perioden van droogte. De Hollandsche IJssel is in deze regio belangrijk voor de zoetwatervoorziening voor het omliggend gebied, maar door de invloed van de zee treedt verzilting op. De RDKW is een belangrijke maatregel om de zoetwatervoorziening in de regio in stand te houden. Het betreft een doorvoerroute waarmee, door een aanvoer van zoet water, de ‘strategische zoetwaterbuffer’ in de bovenloop van de Hollandsche IJssel kan worden versterkt in een periode van lage rivierafvoeren. Hiermee kan de verzilting van de Hollandsche IJssel worden tegengegaan. De RDKW is één van de zoetwatermaatregelen die de Zoetwaterregio West-Nederland voor het Deltaprogramma Zoetwater 2022-2027 heeft opgenomen om de regio weerbaarder te maken tegen (zoet)watertekort.
Met de maatregel wordt bijgedragen aan de zoetwaterbeschikbaarheid voor onder meer akkerbouw, (glas)tuinbouw, boomkwekerijen, waternatuur en kwetsbare natuurgebieden. In de huidige situatie is doorvoer door het watersysteem in de Krimpenerwaard al beperkt mogelijk, en heeft deze als ‘doorvoer Krimpenerwaard’ in onder meer 2018, 2022 en 2023 gefunctioneerd. De capaciteit hiervan is gelimiteerd omdat het watersysteem niet is aangelegd om het water richting de Hollandsche IJssel door te voeren. Dit leidt in de huidige situatie onder meer tot relatief hoge stroomsnelheden in de watergangen. Het watersysteem dient daarom vergroot te worden om een grotere en minder risicovolle doorvoer van water mogelijk te maken. Het watersysteem wordt daarom verbreed om voldoende capaciteit te creëren. Op slecht een klein gedeelte van het tracé, in de polder Stolwijk, zal in plaats van verbreding verdieping van de watergang plaatsvinden. Op het overige gedeelte van het tracé is dit vanwege het risico op opbarsten niet mogelijk. Daarnaast zijn er aanpassingen nodig aan kunstwerken zoals bruggen, dammen en afsluiters. Het projectgebied van de robuuste doorvoerroute bevindt zich tussen Bergambacht en Gouderak (zie bijlage). Dit omvat de watergangen die onderdeel vormen van de RDKW en een zone eromheen waarin aanpassingen aan het watersysteem uitgevoerd worden.
Met betrekking tot de Kaderrichtlijn Water (KRW) wordt de RDKW gelijktijdig gecombineerd met de realisatie van natuurvriendelijke oevers (NVO) en vispassages. De RDKW bevindt zich in de KRW-waterlichamen Bergambacht en Stolwijk, en geeft met de NVO invulling aan de benodigde maatregelen zoals voorzien in de KRW-factsheets. De werkzaamheden die nodig zijn om de doorvoer te realiseren zullen naar verwachting in de periode 2027- 2029 uitgevoerd worden. Tijdens het aanleggen van de RDKW vindt ook regulier onderhoud, zoals baggeren, plaats. Verkenningsfase en voorkeursvariant De verkenningsfase is gestart met een longlist van achttien varianten. Vertrekpunt voor de verkenningsfase was een verbinding tussen Inlaat Krimpenerwaard en Gemaal Verdoold. Dit zijn namelijk de enige grootschalige constructies die aanwezig zijn. Nieuwe constructies zijn als niet wenselijk geacht, omdat dit tot hogere kosten leidt en een aanvullende doorsnijding van de waterkering vergt. pag. 2/3 Op basis van de onderzoeksuitkomsten en de uitkomsten van het overleg met, en consultatie van belanghebbenden is de longlist van mogelijke varianten teruggebracht naar een shortlist van acht varianten die nader onderzocht zijn. Op basis van dit onderzoek is een voorkeursvariant geselecteerd. Voor dit alternatief wordt een ontwerpprojectbesluit opgesteld en ter inzage gelegd waar een ieder zienswijzen op kan indienen.
Vervolg proces Op 2 juni 2026 heeft het dagelijks bestuur van HHSK ingestemd met het ter inzage leggen van het ontwerpprojectbesluit. Deze inzage termijn loopt van 12 juni 2026 tot en met 23 juli 2026. Na afloop van de inzagetermijn worden de ingekomen zienswijzen beantwoord en het projectbesluit waar nodig aangepast en aangevuld. Vervolgens wordt het projectbesluit vastgesteld en zal gestart worden met de voorbereiding voor de realisatie. Participatie HHSK doorloopt een uitgebreid participatieproces op basis van hun participatie- en inspraakverordening met als doel om alle belanghebbenden en belangstellenden de gelegenheid te bieden om bij de totstandkoming van het ontwerp en bij de vaststelling van het projectbesluit betrokken te zijn. Daarbij worden verschillende middelen ingezet zoals informatie bijeenkomsten, nieuwsbrieven en keukentafel gesprekken. Tijdens het proces om te komen tot een ontwerp is de omgeving proactief benaderd. De bereidwilligheid om mee te werken aan de doorvoerroute blijkt aanwezig met begrip voor nut en noodzaak van het project. Er bestaan wel zorgen over bijvoorbeeld eigendomsverlies, hogere stroomsnelheden, afkalving van oevers, waterkwaliteit en impact op woongenot en bedrijfsvoering. De opgehaalde zorgen en kansen zijn bij de uitwerking van het Definitief Ontwerp verder onderzocht en waar mogelijk verwerkt.
Uitvoering van de werkzaamheden De werkzaamheden die nodig zijn voor de uitvoering van het project zullen merkbaar zijn in het gebied. De bereikbaarheid is een belangrijk aandachtspunt evenals het ruimtebeslag voor tijdelijke bouwwegen en werkterreinen. Ook moet rekening worden gehouden met de beperkte draagkracht van wegen en ondergrond. Verder zullen maatregelen nodig zijn om schade tijdens de uitvoering en bij de gebruiksfase te voorkomen en hinder te beperken. In het ontwerpprojectbesluit is door HHSK uitgebreid beschreven welke maatregelen getroffen worden tijdens en na de werkzaamheden. Bij de uitvoering zullen met de betrokkenen, waar nodig, maatwerkafspraken gemaakt worden over bijvoorbeeld de bereikbaarheid. Rol gemeente bij het project Delen van het project zijn in strijd met de regels van het omgevingsplan. Het projectbesluit van HHSK geldt als een omgevingsvergunning waarmee het project kan worden uitgevoerd. De gemeente moet ervoor zorgen dat het omgevingsplan in overeenstemming wordt gebracht met het projectbesluit. Dit moet uiterlijk 5 jaar na het vaststellen van het projectbesluit gebeurd zijn. Naast de procedurele rol zijn wij betrokken bij de totstandkoming van het ontwerp projectbesluit en voeren wij regelmatig overleg met HHSK over de uitvoering van het project en de eventuele maatwerkoplossingen voor de betrokken grondeigenaren.
Ook in het vervolg van het project zullen wij betrokken blijven en waar nodig de belangen van onze inwoners inbrengen. Als het projectbesluit is vastgesteld en de planning rondom de uitvoering verder vorm krijgt zullen wij u daarover informeren. Bijlagen: - Ontwerp projectbesluit - Tracé RDKW pag. 3/3 Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard, de secretaris, de burgemeester, J. Hennip H. Beenakker Bijlage bij raadsinformatiebrief – tracé RDKW Het projectgebied van de robuuste doorvoerroute bevindt zich tussen Bergambacht en Gouderak. Dit omvat de watergangen die onderdeel vormen van de RDKW en een zone eromheen waarin aanpassingen aan het watersysteem uitgevoerd worden.
Robuuste Doorvoerroute Krimpenerwaard Motivering ontwerpprojectbesluit Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard 22 mei 2026
Project Robuuste Doorvoerroute Krimpenerwaard Opdrachtgever Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard Document Motivering ontwerpprojectbesluit Status Definitief Datum 22 mei 2026 Referentie 131525/26-007.804 Projectcode 131525 Projectleider Ir. H.J. Mondeel Projectdirecteur Ir. R.M. van den Boomen Auteur(s) M.A.P.M. Verbunt MSc, S.J. Hoekstra MSc Gecontroleerd door Ir. H.J. Mondeel, mr. J. Tuit Goedgekeurd door Ir. H.J. Mondeel Paraaf Adres Witteveen+Bos Raadgevende ingenieurs B.V. | Deventer Blaak 16 Postbus 233 3000 CJ Rotterdam +31 (0)10 244 28 00 www.witteveenbos.com KvK 38020751 Het kwaliteitsmanagementsysteem van Witteveen+Bos is gecertificeerd op basis van ISO 9001. © Witteveen+Bos Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt in enige vorm zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Witteveen+Bos, noch mag het zonder dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd, behoudens schriftelijk anders overeengekomen. Tekst- en datamining van (delen van) dit document, evenals enige verwerking of reproductie ervan door middel van kunstmatige intelligentie technologieën is uitdrukkelijk niet toegestaan, behoudens schriftelijk anders overeengekomen.
Dit document (of delen ervan) mag niet worden verveelvoudigd en/of anderszins worden gebruikt op enigerlei wijze voor het trainen van kunstmatige intelligentie technologieën, behoudens schriftelijk anders overeengekomen. Witteveen+Bos aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enigerlei schade die voortvloeit uit of verband houdt met het wijzigen van de inhoud van het door Witteveen+Bos geleverde document. INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 7 1.1 Aanleiding en opgave 7 1.2 Plangebied 9 1.3 Voorgeschiedenis 9 1.4 Het projectbesluit 11 1.5 Leeswijzer 11 2 WETTELIJK KADER 13 2.1 Keuze voor het projectbesluit 13 2.2 Omgevingswet 13 2.3 Voor het projectbesluit geldende instructieregels 13 2.4 Het projectbesluit als omgevingsvergunning 14 3 ONTWERP ROBUUSTE DOORVOERROUTE KRIMPENERWAARD 15 3.1 Huidige situatie 15 3.2 Beschrijving van het ontwerp op hoofdlijnen 16 3.2.1 Zuidelijk tracé (peilgebied Bergambacht) 18 3.2.2 Noordelijk tracé (peilgebied Stolwijk en Berkenwoude) 21 3.3 Toelichting op ontwerp van de doorvoer en kunstwerken 23 3.3.1 Ontwerp aanpassingen watergangen en oeverbescherming 23 3.3.2 Kunstwerken 29 3.4 Flexibiliteit 33 4 UITVOERING 34 4.1 Werkzaamheden 34 4.1.1 Werkzaamheden aan de watergang 34 4.1.2 Inzet materieel 34 4.1.3 Uitvoering van werkzaamheden 34 4.2 Tijdelijk ruimtebeslag voor transport en opslag 36 4.2.1 Transportroute 37 4.2.2 Bouwplaatsen 37 4.3 Planning en fasering
37 4.4 Grondbalans 37 4.5 Voorkomen van schade en beperken van hinder tijdens de uitvoering 38 4.5.1 Voorspellen effecten uitvoeringsfase 38 4.5.2 Vooropnames en eindopnames 39 4.5.3 Beperken van hinder 39 4.6 Calamiteiten 40 4.7 Bereikbaarheid 41 4.8 Leefomgeving 41 5 HET PROJECT EN DE KWALITEIT VAN DE FYSIEKE LEEFOMGEVING 43 5.1 Wet- en regelgeving en beleid 43 5.1.1 Europees/nationale wetgeving 43 5.1.2 Nationale wet- en regelgeving en beleid 44 5.1.3 Regionaal wet- en regelgeving en beleid 44 5.1.4 Gemeentelijke wet- en regelgeving en beleid 46 5.2 Milieu- en omgevingsaspecten 48 5.2.1 Milieueffectrapportage 49 5.2.2 Waterbelangen 49 5.2.3 Kabels en leidingen 53 5.2.4 Bodemkwaliteit 55 5.2.5 Ontplofbare oorlogsresten 56 5.2.6 Archeologie 57 5.2.7 Cultuurhistorie, landschap en erfgoed 57 5.2.8 Natuur 59 5.2.9 Omgevingsveiligheid 61 6 UITVOERBAARHEID PROJECTBESLUIT 64 6.1 Inwerkingtreding 64 6.2 Grondbeschikbaarheid en grondverwerving 64 6.2.1 Eigendommenbeleid HHSK 64 6.2.2 Grondbeschikbaarheid 65 6.2.3 Grondverwerving 65 6.3 Schadevergoeding voorzienbare schade 66 6.3.1 Uitvoeringsschade 66 6.3.2 Nadeelcompensatie 66 6.3.3 Schadevergoeding onvoorzienbare schade 67 6.4 Handhaving 67 6.5 Beheer en onderhoud 68 6.5.1 Onderhoud tijdens uitvoering 68 6.5.2 Beheer na oplevering RDKW 68 7 OMGEVINGSPROCES 69 7.1 Beschrijving omgeving 69 7.2 Doelen participatie 69 7.3
Participatieproces 69 8 PROCEDURE EN RECHTSBESCHERMING 72 8.1 Procedure projectbesluit 72 8.2 Coördinatieregeling 72 8.3 Overige uitvoeringsbesluiten 73 8.4 Zienswijzen en beroep 74 8.4.1 Zienswijzen 74 8.4.2 Goedkeuring 74 8.4.3 Beroep 75 8.4.4 Voorlopige voorziening 75 Laatste pagina 76 Bijlage(n) Aantal pagina's I Rapport verkenningsfase 72 II Ontwerptekeningen 30 IIIa VO-ontwerpnota watergangen 388 IIIb VO-ontwerpnota inlaat 13 IIIc VO-ontwerpnota doorvoerkunstwerk 14 IIId VO-ontwerpnota bruggen 34 IV KRW-toets 74 V Vergunningenscan 20 VIa Milieuhygiënisch vooronderzoek bodem 78 VIb Verkennend (water)bodemonderzoek 3481 VII Onderzoek ontplofbare oorlogsresten 226 VIII Archeologisch bureauonderzoek 52 IXa Cultuurhistorisch onderzoek 50 IXb Cultuurhistorische visie 15 IXc Beoordeling effecten cultuurhistorie 6 X Ecologische voortoets en aerius-berekening 118 XI NNN-toets 24 XII Quickscan flora- en fauna 67 XIIIa Soortenonderzoek waterspitsmuis en rugstreeppad 12 Bijlage(n) Aantal pagina's XIIIb Soortenonderzoek vleermuis 26 XIIIc Soortenonderzoek bever 7 XIV Participatieverslag 16 XVa Onderzoek PFAS 8 XVb Effectbeoordeling ecologische waterkwaliteit 15 XVc Inlaatkwaliteit Lek 9 XVI Kaarten ruimtebeslag 7 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief 1 INLEIDING 1.1 Aanleiding en opgave Als gevolg van klimaatverandering zijn weersextremen groter en ontstaat er een grote
druk op het watersysteem in west Nederland. Eén van de grootste uitdagingen in ons land is om te zorgen dat er voldoende zoetwater beschikbaar is in lange perioden van droogte. De Hollandsche IJssel is in deze regio belangrijk voor de zoetwatervoorziening voor het omliggend gebied, maar door de invloed van de zee treedt verzilting op. De Robuuste Doorvoerroute Krimpenerwaard (hierna: RDKW) is een belangrijke maatregel om de zoetwatervoorziening in de regio in stand te houden. Het betreft een doorvoerroute waarmee, door een aanvoer van 5,5 m3 van de Hollandsche IJssel kan worden versterkt in een periode van lage rivierafvoeren. Hiermee kan de verzilting van de Hollandsche IJssel worden tegengegaan. Dit verkleint de kans op te hoge zoutgehaltes bij het belangrijke inlaatpunt voor de watervoorziening van het Schielandse deel van het beheergebied van het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (hierna: HHSK), de Snelle Sluis, en het inlaatpunt bij Gouda van het hoogheemraadschap van Rijnland. De inzet van de RDKW is sterk afhankelijk van de rivierafvoer in het hoofdwatersysteem die voor tegendruk tegen het zoute zeewater zorgt, en kan uiteenlopen van geheel geen inzet in jaren met een hoge rivierafvoer (denk aan 2024) tot meer dan twee maanden inzet in perioden met langdurige lage rivierafvoer (denk aan 2022).
De RDKW is één van de zoetwatermaatregelen die de Zoetwaterregio West-Nederland voor het Deltaprogramma Zoetwater 2022-2027 heeft opgenomen om de regio weerbaarder te maken tegen (zoet)watertekort. Met de maatregel wordt bijgedragen aan de zoetwaterbeschikbaarheid voor onder meer akkerbouw, (glas)tuinbouw, boomkwekerijen, waternatuur en kwetsbare natuurgebieden. In de huidige situatie is doorvoer door het watersysteem in de Krimpenerwaard al beperkt mogelijk, en heeft is gelimiteerd omdat het watersysteem niet is aangelegd om het water richting de Hollandsche IJssel door te voeren. Dit leidt in de huidige situatie onder meer tot relatief hoge stroomsnelheden in de watergangen. Het watersysteem dient daarom vergroot te worden om een grotere en minder risicovolle doorvoer van water mogelijk te maken, zie afbeelding 1.1. Het systeem wordt daarom verruimd om voldoende capaciteit te creëren. Hiervoor wordt de inlaatcapaciteit nabij gemaal Krimpenerwaard (dat water onder vrij verval inlaat uit de Lek) verruimd naar 10 m3/sec om te voorzien in de benodigde doorvoer naar de Hollandsche IJssel (maximaal 5,5 m3/sec) en wateraanvoer naar de Krimpenerwaard zelf (maximaal 4,5 m3/sec), waarbij rekening wordt gehouden met toenemende watervraag door klimaatverandering1. De benodigde capaciteit neemt daarbij af van 10 m3/sec in het zuiden naar 5,5 m3/sec in het noorden, bij gemaal Verdoold.
Bij gemaal Verdoold wordt het water op de Hollandsche IJssel uitgemalen, wat de strategische zoetwaterbuffer versterkt. De watergangen worden op een aantal trajecten verbreed om voldoende water door te kunnen voeren. Op één traject van het tracé in Stolwijk wordt de watergang verdiept om hiermee de benodigde verbreding te beperken. 1 P1334 Eindrapport Modellering Robuuste Doorvoerroute Krimpenerwaard 08 maart 2022. 8 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief De RDKW wordt gecombineerd met de realisatie van natuurvriendelijke oevers (NVO) en een vispassage. De RDKW bevindt zich namelijk in de KRW-waterlichamen Bergambacht (NL39_22a) en Stolwijk (NL39_21a), en geeft met de NVO invulling aan de maatregelen zoals voorzien in de KRW-factsheets1. Een zorgvuldig en transparant participatieproces is essentieel voor een robuuste besluitvorming rondom de RDKW. Het hoogheemraadschap betrekt daarom de omgeving structureel en tijdig bij de verschillende projectfases. Bewoners, agrariërs, natuurorganisaties, bedrijven en andere overheidsinstanties zijn actief uitgenodigd om hun kennis, zorgen, wensen en kansen in te brengen via informatiebijeenkomsten, overleggen en één op één gesprekken met stakeholders. Deze participatie is niet vrijblijvend: er wordt gewerkt met een helder participatiekader.
De inbreng wordt aantoonbaar meegewogen en in de diverse bewonersbijeenkomst en één op één gesprekken (keukentafelgesprekken) heeft steeds terugkoppeling van de opgehaalde input plaatsgevonden. In de verantwoordingsrapportage participatie en communicatie (een van de bijlagen bij dit projectplan) is opgenomen hoe met deze input is omgegaan. Door de omgeving vroegtijdig te betrekken ontstaat een breed gedragen en toekomstbestendig ontwerp. Deze aanpak versterkt het vertrouwen tussen overheid en omgeving en draagt bij aan een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een klimaatbestendig robuust watersysteem. De werkzaamheden die nodig zijn om de doorvoer te realiseren worden in de periode 2027-2029 uitgevoerd. Tijdens het aanleggen van de RDKW vindt ook regulier onderhoud, zoals baggeren, plaats. Dit zijn reguliere werkzaamheden en zijn daarom geen onderdeel van dit projectbesluit. Hiervoor wordt een separaat vergunningstraject doorlopen. Afbeelding 1.1 RDKW, in de inzet is het wateraanvoergebied weergegeven, het gebied dat baat heeft bij de RDKW 1 KRW-factsheet (2025).
9 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief 1.2 Plangebied Het plangebied van de robuuste doorvoerroute bevindt zich in de gemeente Krimpenerwaard tussen Bergambacht en Gouderak. Afbeelding 1.2 geeft het plangebied weer. Dit omvat de watergangen die onderdeel vormen van de RDKW en een zone eromheen waarin aanpassingen aan het watersysteem uitgevoerd worden. Dit laatste betreft aanpassingen aan of aanleggen van kunstwerken, zoals bruggen, dammen en afsluiters. Een groot gedeelte van het tracé moet worden aangepast. Afbeelding 1.2 Plangebied 1.3 Voorgeschiedenis Opgave verkenning Het uitvoeren van de RDKW is één van de maatregelen uit het Deltaprogramma Zoetwater 2022-2027 om de regio weerbaarder te maken tegen zoetwatertekort, zoals in paragraaf 1.1 beschreven. De huidige deltabeslissingen en voorkeursstrategieën van het Deltaprogramma zijn gebaseerd op een zeespiegelstijging van maximaal 1,0 m in 2100.
10 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief Op basis van vooronderzoek1, komt naar voren dat daarvoor bij gemaal Krimpenerwaard 10 m3/sec ingelaten moet worden. Deze hoeveelheid is nodig om zowel de Krimpenerwaard zelf te kunnen voorzien van voldoende water in een droge zomer of bij lage rivierafvoer, nu en in de toekomst (2100), als om voldoende zoet water door te voeren naar de Hollandsche IJssel. Het watersysteem in de Krimpenerwaard is hier nu niet op ingericht, waardoor er aanpassingen nodig zijn om deze hoeveelheden water door te kunnen voeren. In de verkenningsfase zijn mogelijke tracés geïnventariseerd en afgewogen. Varianten De verkenningsfase is gestart met een longlist van achttien varianten. Vertrekpunt voor de verkenningsfase was een verbinding tussen Inlaat Krimpenerwaard en Gemaal Verdoold die volgde uit een haalbaarheidsstudie2. Dit zijn namelijk de enige grootschalige constructies die aanwezig zijn. Nieuwe constructies zijn als niet wenselijk geacht, omdat dit tot hogere kosten leidt en een aanvullende doorsnijding van de waterkering vergt. De 18 varianten betroffen negen verschillende routes met zowel bestaande als nieuwe watergangen, met voor iedere route twee verschillende waterpeilmarges (de mate waarin op delen van het tracé afwijking van het actuele streefpeil optreedt).
Uitgangspunten die voor het opstellen van varianten werden gehanteerd, waren ten eerste dat waar mogelijk gebruik wordt gemaakt van bestaande (hoofd)watergangen. In uitzonderlijke gevallen zijn in varianten enkele nieuwe watergangen opgenomen, om hiermee impact op de omgeving zoveel mogelijk te voorkomen. Ten tweede zijn hydrologisch logische routes beschouwd, de weg die het water van nature volgt tussen de inlaat bij gemaal Krimpenerwaard en gemaal Verdoold. Dit omdat deze routes tot de minste ingrepen en overlast voor omgeving leiden. Op basis van de onderzoeksuitkomsten en de uitkomsten van het overleg met, en consultatie van belanghebbenden is deze longlist van mogelijke varianten teruggebracht naar een shortlist van acht varianten. Selectie van de Voorkeursvariant (variant 12) De varianten in de shortlist zijn beoordeeld op basis van een afwegingskader. Dit afwegingskader bevat vier a een werkend watersysteem: robuustheid/betrouwbaarheid & beheerbaarheid. De doorvoerroute moet betrouwbaar en robuust zijn onder de toenemende extreme weersomstandigheden en het traject met watergangen en kunstwerken moet beheersbaar zijn voor het hoogheemraadschap; b de omgeving: woon- en leefomgeving, ruimtelijke omgeving en duurzaamheid, natuur en waterkwaliteit.
Dit gaat over de effecten van de varianten op de fysieke ruimte in de directe omgeving van de RDKW: de woon- en leefomgeving, het landschap, de natuur en de waterkwaliteit. De beoordeling hiervan heeft plaatsgevonden op basis van verkennende onderzoeken en een aantal bureaustudies. Voor de varianten is gekeken in hoeverre knelpunten optreden in de woon- en leefomgeving op basis van erven en tuinen die mogelijk geraakt worden; c betaalbaarheid: realisatie (investeringen & onderhoudskosten). Dit thema gaat over de kosten, zowel de investering bij aanleg als de kosten voor beheer en onderhoud voor de komende 30 jaar; d draagvlak: bewoners & bedrijven, bevoegde gezagen & belangengroepen. Dit gaat over de mate van draagvlak voor een bepaalde variant, zowel bij belanghebbende bewoners en bedrijven als bij belangengroepen en bevoegde gezagen. Op basis van de beoordeling van de varianten aan deze criteria is een voorkeursvariant geselecteerd, na een uitgebreide consultatie van bestuurlijke partners en participatie met de omgeving (zie paragraaf 8.3). Deze uitkomsten van de verkenningsfase, inclusief de selectie van de voorkeursvariant, zijn vastgelegd in een variantennota (zie bijlage I). Het dagelijks bestuur van HHSK heeft de voorkeursvariant in het voorjaar van 2024 vastgesteld en daarmee het tracé van de RDKW.
1 Robuuste doorvoerroute Krimpenerwaard, Eindrapport modellering, februari 2022, HydroLogic in opdracht van Hoogheemraadschap Schieland en Krimpenerwaard. 2 Optimalisatie Wateraanvoer West-Nederland - een haalbaarheidstudie, 2019. 11 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief 1.4 Het projectbesluit Het projectbesluit bestaat uit twee delen: - deel 1: de besluittekst en regelingen van het projectbesluit; - deel 2: de motivering en de overwegingen van het projectbesluit. Voorliggend document betreft de motivering (deel 2) van het projectbesluit voor de Robuuste Doorvoerroute Krimpenerwaard. Het projectbesluit is op grond van artikel 5.44, eerste lid, Omgevingswet (afgekort: Ow) opgesteld ten behoeve van de realisatie van de doorvoerroute. De watergangen waar de doorvoerroute doorheen voert zijn in beheer van het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK), hier treedt het dagelijks bestuur van het hoogheemraadschap op als bevoegd gezag. Procedure Het ontwerpprojectbesluit wordt ter inzage gelegd waartegen eenieder zienswijzen kan indienen. Daarna wordt het projectbesluit vastgesteld en ter visie gelegd waarop beroep kan worden ingesteld. De volledige procedure staat beschreven in hoofdstuk 8. Wettelijke eisen Op grond van artikel 5.6 Omgevingsbesluit (Ob) gelden voor het projectbesluit verschillende eisen.
Het projectbesluit bevat in ieder geval: 1 een beschrijving van het project (zie hoofdstuk 3); 2 de voor de fysieke leefomgeving relevante permanente of tijdelijke maatregelen en voorzieningen om het project te realiseren; (zie hoofdstuk 4); 3 de maatregelen die zijn gericht op het ongedaan maken, beperken of compenseren van de nadelige gevolgen van het project of van het in werking hebben of in stand houden daarvan voor de fysieke leefomgeving (zie hoofdstuk 5). Verder moet op grond van artikel 5.51 Omgevingswet in het projectbesluit worden aangegeven hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding zijn betrokken en wat de resultaten zijn van de uitgevoerde verkenning. Dit wordt het omgevingsproces genoemd. In hoofdstuk 7 staat het omgevingsproces beschreven. Projectbesluit in relatie met andere rapporten Het projectbesluit is de laatste stap in de projectprocedure (zie beschrijving in paragraaf 8.1). Een projectbesluit, in combinatie met de aan te vragen uitvoeringsvergunningen, is noodzakelijk om de verbreding van de watergang te kunnen uitvoeren.
Tevens zijn rapporten opgesteld over het ontwerp, de milieu- en omgevingseffecten ter ondersteuning van de onderbouwing van de uitvoerbaarheid van het projectbesluit en de benodigde vergunningaanvragen (natuurinventarisaties, bodemonderzoek, archeologisch onderzoek, ontplofbare oorlogsresten et cetera). In het projectbesluit wordt, waar van toepassing, verwezen naar deze rapporten. Deze rapporten zijn als bijlage bijgevoegd aan dit projectbesluit. 1.5 Leeswijzer Tabel 1.1 geeft weer wat de inhoud is van de verschillende hoofdstukken van voorliggend document. 12 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief Tabel 1.1 Inhoud hoofdstukken motivering en overwegingen ontwerp-projectbesluit Hoofdstuk Titel Inhoud 1 inleiding de aanleiding van de RDKW 2 wettelijk kader een beschrijving van de keuze voor een projectbesluit en uitleg van het projectbesluit i.r.t.
de Omgevingswet 3 ontwerp robuuste doorvoerroute Krimpenerwaard een beschrijving van de huidige situatie, de ontwerpopgave en een toelichting op het ontwerp van de RDKW 4 uitvoering een beschrijving van de werkzaamheden, de globale planning, de fasering en het tijdelijk ruimtebeslag voor de uitvoering van de RDKW 5 het project en de kwaliteit van de fysieke leefomgeving een toetsing van de effecten op de fysieke leefomgeving en de maatregelen om deze te voorkomen, beperken of compenseren 6 uitvoerbaarheid projectbesluit een beschrijving van de grondverwerving, handhaving en beheer en onderhoud 7 omgevingsproces een beschrijving van de participatieaanpak en de resultaten van de gevoerde participatie 8 procedures en rechtsbescherming een beschrijving van de projectprocedure, de vergunningenstrategie, waarborging rechten van belanghebbenden en mogelijkheden voor inspraak 13 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief 2 WETTELIJK KADER 2.1 Keuze voor het projectbesluit Het projectbesluit is een instrument voor waterschappen voor complexe projecten in de fysieke leefomgeving met een publiek belang. Voor de inwerkingtreding van het projectbesluit is een goedkeuringsbesluit van de provincie vereist. Hiermee wordt geborgd dat het projectbesluit zowel op lokaal als provinciaal niveau zorgvuldig is afgewogen en voldoet aan de geldende wet- en regelgeving.
Daarbij moet het bevoegd gezag rekening houden met de samenhang van de relevante onderdelen en aspecten van de fysieke leefomgeving en van de rechtstreeks daarbij betrokken belangen: een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (artikel 4.2 Omgevingswet). In het kader van de RDKW is besloten vrijwillig een projectbesluit op te stellen. Dit gebeurt om de ruimtelijke en juridische kaders van het project vast te leggen en om zorg te dragen voor een zorgvuldige afweging van belangen en inspraakmogelijkheden, ondanks dat er geen wettelijke verplichting hiertoe bestaat. HHSK treedt, met oog op taken die haar zijn toebedeeld (artikel 5.44, vierde lid, Ow), als bevoegd gezag op. 2.2 Omgevingswet Er is een verkenning uitgevoerd en een participatietraject doorlopen. De projectprocedure (afdeling 5.2 Omgevingswet) is doorlopen met een kennisgeving voornemen en participatie op 11 juni 20241, een rectificatie op 17 december 20242 en het uitvoeren van een verkenning. De verkenningsfase is afgesloten met een besluit door het dagelijks bestuur van HHSK over de voorkeursvariant (variant 12) . Dit projectbesluit is de laatste stap van de gevolgde projectprocedure.
2.3 Voor het projectbesluit geldende instructieregels In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) staan regels over omgevingswaarden, instructieregels die voor een gemeente gelden bij het vaststellen van een omgevingsplan, beoordelingsregels die voor het bevoegde gezag aangeven waaraan een ingediende aanvraag om een omgevingsvergunning moet worden getoetst en regels voor monitoring. Daarnaast gelden ook provinciale instructieregels voor het projectbesluit uit de Omgevingsverordening. Hoofdstuk 9 van het Bkl en afdeling 7.6 van de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening regelen welke instructieregels voor omgevingsplannen van toepassing zijn op het projectbesluit. Afdeling 5.1 Bkl (met uitzondering van paragraaf 5.1.5.4 en artikel 5.165) en afdeling 7.3 van de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening zijn van toepassing op een projectbesluit dat wordt vastgesteld door het dagelijks bestuur van het hoogheemraadschap.
1 Kennisgeving voornemen en participatie - Robuuste Doorvoerroute Krimpenerwaard 2 Rectificatie kennisgeving voornemen Robuuste Doorvoerroute Krimpenerwaard 14 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief Voor dit projectbesluit gelden instructieregels over: - Weging van het waterbelang (artikel 5.37 Bkl); - Behoud cultureel erfgoed (artikel 5.130 Bkl en artikel 7.70 Zuid-Hollandse Omgevingsverordening); - Natuurnetwerk Nederland (artikel 9.3 Bkl en artikel 7.109 Zuid-Hollandse Omgevingsverordening). De beoordeling aan de hand van deze instructieregels wordt hierna beschreven in hoofdstuk 5. Naast het projectbesluit zijn ook andere vergunningen benodigd voor de realisatie van het project. Het projectbesluit (als BOPA) is op zichzelf namelijk niet voldoende om alle activiteiten uit te mogen voeren; voor diverse onderdelen van de uitvoering geldt een aanvullende vergunningplicht. Een volledig overzicht van deze vergunningen en de bijbehorende coördinatie is opgenomen in paragraaf 8.2 (Coördinatieregeling). In hoofdstuk 5 wordt daarom, voor zover relevant, beschreven welke regels hiervoor gelden op basis van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), en de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening.
De activiteiten waarin het projectbesluit voorziet zijn als project volgens bijlage V van het Omgevingsbesluit niet mer(beoordelings-)plichtig. 2.4 Het projectbesluit als omgevingsvergunning Tot 2032 geldt er een overgangsfase en heeft de gemeente Krimpenerwaard de tijd om deze bundeling aan regels om te vormen naar één harmonieus gebied dekkend omgevingsplan. Delen van het project zijn in strijd met de regels van het omgevingsplan van de gemeente Krimpenerwaard, zie ook paragraaf 5.1.4 van het projectbesluit. Uit artikel 22.16, lid 1, eerste zin, Omgevingswet volgt dat het hoogheemraadschap met het projectbesluit het omgevingsplan niet hoeft te wijzigen. Voor zover het projectbesluit in strijd is met het omgevingsplan, geldt het projectbesluit dan van rechtswege als een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit tijdens de overgangsfase (artikel 22.16 lid 1, tweede zin, Omgevingswet). Daarentegen, omdat het een projectbesluit blijft, zijn de regels uit artikel 5.53, eerste lid, Ow van toepassing en hoeft het besluit niet te voldoen aan de regels van een omgevingsvergunning (artikel 5.53, tweede lid). De gemeente moet ervoor zorgen dat zij het nieuwe deel van het omgevingsplan in overeenstemming brengt met deze omgevingsvergunning.
Dit moet uiterlijk aan het einde van de overgangsfase zijn gebeurd of binnen 5 jaar na het vaststellen van het projectbesluit (artikel 4.17 en 22.5 en 22.16, lid 2 Omgevingswet). 15 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief 3 ONTWERP ROBUUSTE DOORVOERROUTE KRIMPENERWAARD Dit hoofdstuk beschrijft de huidige situatie en het ontwerp voor de robuuste doorvoerroute. 3.1 Huidige situatie De Krimpenerwaard is een veenweidengebied tussen Rotterdam, Gouda en Schoonhoven. Het is een cultuurhistorisch gezien kenmerkend slagenlandschap met langgerekte smalle percelen. De verkaveling heeft plaatsgevonden in smalle banen, de zogenoemde slagen, meestal het resultaat van middeleeuwse hoogveenontginningen. Hieraan herinneren ook de smalle Tiendwegen. Dit zijn op oude veenkaden aangelegde wegen. Het plangebied (zie afbeelding 3.1), kenmerkt zich door een slechte draagkracht van de grond, bodemdaling, beperkte drooglegging, bebouwingslinten en vele watergangen. De lintbebouwing binnen het plangebied bevindt zich met name rondom Benedenberg, Benedenheulseweg en Achterbroek. Het watersysteem van de Krimpenerwaard bestaat uit verschillende peilgebieden. De twee peilgebieden die in 2025 een flexibel peil tussen NAP -1,96 m en NAP -1,91 -2,27 m en NAP -2,22 m. Het tracé van de RDKW binnen deze peilgebieden is in afbeelding 3.1 weergegeven.
Momenteel zijn in het gebied naast dit project - een aantal andere grote projecten in voorbereiding en/of uitvoering, waaronder bijvoorbeeld Dijkversterking KIJK tussen Krimpen aan den IJssel en Gouderak, aanleg drinkwaterleiding Benedenberg en een mogelijke nieuwe drinkwaterwinning (Oasen), opwaardering 380 kV leiding tussen Krimpen aan den IJssel en Diemen en zoekgebied nieuwe hoogspanningsleiding (TenneT) en de inrichting van 2.250 ha natuur in de Krimpenerwaard (NNN Krimpenerwaard). Ook vindt regulier onderhoud plaats aan wegen (wegconstructies en het vervangen van wegbruggen) en watergangen (baggeren). Met deze projecten zal afgestemd worden over raakvlakken, knelpunten of synergiemogelijkheden om overlast zoveel mogelijk te beperken. 16 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief Afbeelding 3.1 Overzichtskaart plangebied en de peilgebieden waarin ze zich bevinden 3.2 Beschrijving van het ontwerp op hoofdlijnen In afbeelding 3.2 is het ontwerp op hoofdlijnen weergegeven. Het ontwerp omvat zowel de aanpassingen aan de watergangen, als de aanpassing en realisatie van kunstwerken, zoals bruggen, duikers, afsluiters, de inlaat en doorvoerkunstwerk.
Paragrafen 3.2.1 en 3.2.2 beschrijven het tracé en geven een onderbouwing van het ontwerp voor respectievelijk het zuidelijk gedeelte (gelegen in peilgebied Bergambacht), waar het water ingelaten wordt, en het noordelijk deel (peilgebied Stolwijk en Berkenwoude). In paragraaf 3.3 wordt een nadere toelichting gegeven op de verschillende onderdelen van het ontwerp: - aanpassingen aan de watergangen: · profiel van de watergangen; · oeverbescherming; · natuurvriendelijke oevers; - kunstwerken: · afsluitmiddelen; · dammen (met duikers); · duikers; · bruggen; · instroomconstructie bij gemaal Krimpenerwaard; · doorlaat, inclusief vispassage. In bijlage II is het ontwerp van de watergangen opgenomen en in detail weergegeven. Een nadere toelichting op het ontwerp is opgenomen in de ontwerpnota watergangen in bijlage IIIa. Hierin is ook de hydraulische modellering beschreven die uitgevoerd is om de benodigde aanpassingen aan het watersysteem te bepalen. De ontwerp - en doorvoerconstructie en van de bruggen zijn opgenomen in bijlage IIIb, c en d.
17 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief Afbeelding 3.2 Overzichtskaart van de maatregelen RDKW
18 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief 3.2.1 Zuidelijk tracé (peilgebied Bergambacht) Dit tracé loopt van de inlaat bij Gemaal Krimpenerwaard (zuid) tot de doorvoer naar peilgebied Stolwijk en Berkenwoude (noord). Het tracé is in meer detailniveau weergegeven in afbeelding 3.3. Hieronder worden de verschillende onderdelen van het tracé beschreven, de nummers corresponderen met de nummers in de afbeelding. Gemaal Krimpenerwaard (1) Bij gemaal Krimpenerwaard wordt het water vanuit de Lek ingelaten. Hiervoor wordt de bestaande inlaatcapaciteit van het gemaal uitgebreid door een aftakking op de bestaande persleiding van het gemaal te maken. Samen met de bestaande inlaten heeft de inlaat een capaciteit van gemiddeld 10 m3/s. De inlaatcapaciteit wordt beïnvloed door de waterstand op de Lek en zal daarom minder zijn gedurende eb en groter zijn tijdens vloed. Met een regelbare schuif wordt de inlaatcapaciteit gecontroleerd om te voorkomen dat te veel water het gebied in kan stromen. Bij de inlaat worden houten damwanden toegepast aan beide zijden van de maaltocht om erosie te voorkomen evenals bodembescherming. Maaltocht tussen de inlaat en de kruising met de Nieuwe Wetering (2 en 3) Via de bestaande maaltocht (Hooge en Lage boezem) wordt het water naar het noorden afgevoerd bij inzet van de RDKW.
De bestaande maaltocht (2) is hier breed genoeg en heeft voldoende capaciteit om het water af te voeren. Wel is aan weerszijden van de watergang oeverbescherming voorzien omdat er bij de inzet van de RDKW hogere waterstanden optreden, tot 5 cm boven de bovenste peilgrens (zie paragraaf 5.2.2 voor een toelichting hierop) en omdat er op sommige locaties hogere waterstanden kunnen optreden. De oeverbescherming wordt natuurvriendelijk ingericht. Aan de westzijde bestaat dit uit beschoeiing van wilgentenen, aan de oostzijde uit een beschoeiing van wilgentenen, gecombineerd met drijvende wiepenmatten (mat van gevlochten wilgentenen). De zwaardere beschoeiing wordt aan de oostzijde toegepast om verdere afkalving door golfslag te voorkomen, door de overheersende windrichting uit het westen is de golfslag in aan de oostzijde namelijk veel groter. Het doel van deze oeverinrichting is om een ontwikkelde oever tot stand te brengen zodat uiteindelijke geen beschoeiing van wilgentenen meer nodig is. In het gebied wordt ten westen van het tracé een afsluiter (3) geplaatst, waarmee het achterliggende gebied afgesloten kan worden van de maaltocht. Dit, omdat bij inzet van de RDKW hogere waterstanden optreden, hoger dan de huidige peilmarge (zie paragraaf 5.2.2). Door de afsluiter te plaatsen wordt voorkomen dat deze waterstanden in het gehele peilgebied optreden.
Deze afsluiter wordt alleen gesloten ten tijden van inzet van de doorvoerroute en vormen geen nieuw peilgebied. Maaltocht tussen de kruising met Nieuwe Wetering en einde Molensloot/Kadijkse Vliet (4) De maaltocht (Molensloot geheten) ten zuiden van de N210 (4A) is hier smaller en wordt gekenmerkt door aanwezigheid van een legakker. Vanwege de aanwezigheid van de ijsvogel en omdat het gebied ook als luwte voor overwinterende vogels dient, wordt de watergang aan de westzijde van de legakker verbreed in combinatie met een natuurvriendelijke oever van 5 m en blijft de legakker behouden. De benodigde verbreding inclusief natuurvriendelijke oever bedraagt op insteek gemiddeld 11 m. Ten noorden van de N210 wordt de Molensloot aan de oostzijde verbreed (4B), waarbij de oever natuurvriendelijk ingericht wordt. De gemiddelde breedte van de verbreding is hier 10 m, inclusief de natuurvriendelijke oever (NVO). Vanwege de relatief hoge stroomsnelheid wordt een oeverbescherming van wilgentenen geplaatst. Hiermee ontstaat er een luwte, waardoor de natuurvriendelijke oever zich goed kan ontwikkelen. Ten oosten van de verbrede watergang wordt een watergang gedempt, ter compensatie van het verloren landoppervlak. De nieuwe perceelsbreedte (na demping) is minder dan 50 m en past daarmee in het cultuurhistorische landschap.
Kadijkse Vliet tot aan het doorvoerkunstwerk (5, 6, 7 en 8) Dit traject is opgedeeld in 3 trajecten: - Oostelijk traject: Kadijkse Vliet tot aan het doorvoerkunstwerk (5); - Midden traject: Kadijkse Vliet tot aan het doorvoerkunstwerk (6); - Westelijk traject: Oostkade tot aan het doorvoerkunstwerk (7). 19 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief Daarnaast wordt de huidige hoofdwatergang (8) afgewaardeerd. Afbeelding 3.3 Maatregelen RDKW zuidelijk tracé. In de tekst wordt verwezen naar de nummers in deze afbeelding
20 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief Oostelijk traject: Kadijkse Vliet tot aan het doorvoerkunstwerk (5) De oost-west gelegen Kadijkse Vliet (5A) wordt met 2 tot 4 m verbreed. Er worden hier geen NVO aangelegd omdat de verbreding op de kopse kanten van de percelen voorzien is, waardoor aanleg en onderhoud minder goed uit te voeren is en hiermee een NVO minder doelmatig is. De watergang wordt wat mogelijk consequenties heeft voor het landgebruik langs het water (zie paragraaf 3.3.1). De verbreding heeft als gevolg dat een gronddam (die percelen verbinden) verplaatst dient te worden. Daarnaast worden er 2 perceelsbruggen aangelegd, van 6 m overspanning, om de toegang tot de percelen te behouden. De noord-zuid gelegen Kadijkse Vliet (5B) heeft in het zuidelijk gedeelte (tot aan Benedenberg) een verbredingsopgave van gemiddeld 6 m inclusief NVO. In het middelste gedeelte, ter plaatse van de bebouwing en tuinen Benedenberg wordt niet verbreed. Bij de brug van de Benedenberg (5C) wordt bodembescherming toegepast om de waterbodem rondom de brug te beschermen tegen de hogere afvoeren. Ten noorden van Benedenberg is over een lengte van circa 670 m van de Kadijkse Vliet geen verbredingsopgave, aangezien hier de bestaande watergang relatief breed is. De watergang die de Kadijkse Vliet met de Reevliet verbindt (5D) wordt met in totaal met 5 á 6 m verbreed.
De watergang wordt aan de westzijde verbreed. De duiker tussen deze watergangen wordt vervangen door een perceelsbrug (5E) met een overspanning van 6 m. Midden traject: Kadijkse Vliet tot aan het doorvoerkunstwerk (6) De oost-west gelegen Kadijkse Vliet (6A) wordt met gemiddeld 7 m verbreed. De verbreding wordt aan de noordzijde toegepast. Er worden hier geen NVO aangelegd omdat de verbreding op de kopse kanten van de percelen voorzien is. Bij de instroming (hoekpunten) wordt oeverbescherming met houten plankbeschot toegepast om de oever te beschermen tegen de stroming/windkering. De noord-zuid gelegen Kadijkse Vliet (6B) in het zuidelijk gedeelte (tot aan Benedenberg) wordt aan de westzijde met gemiddeld 9 m verbreed inclusief NVO. Nabij de Benedenberg wordt de watergang met gemiddeld 5 m verbreed zonder toepassing van een NVO om het ruimtebeslag in de bebouwde omgeving te beperken (6C). Op dit traject wordt een nieuwe verkeersbrug (6D) op de Benedenberg gerealiseerd met een overspanning van 7 á 9 m. Daarnaast wordt een bestaande perceelsbrug (6E) verbreed naar 9 m. Direct na de perceelsbrug buigt het tracé af in noordelijke richting. Tussen de bebouwde percelen (6F) wordt de watergang met 8 tot 10 m verbreed en wordt plankbeschot als oeverbescherming toegepast vanwege de hogere stroomsnelheden.
De verbreding is hier beperkt om het achterliggende perceel toegankelijk te houden en om het cultuurhistorische karakter zoveel mogelijk te behouden. Het plankbeschot wordt bovendien iets lager gehouden dan gebruikelijk om het cultuurhistorische karakter zoveel mogelijk te behouden. Ten noorden van de Benedenberg wordt de watergang met ongeveer 7 m verbreed (6G) aan de westzijde, dit is inclusief een NVO. Ter hoogte van de dam (aan het uiteinde van de watergang) wordt een doorsteek gerealiseerd naar de hoofdwatergang. Ten westen van de verbrede watergang wordt een watergang gedempt, ter compensatie van het verloren landoppervlak. De nieuwe perceelsbreedte (na demping) is minder dan 40 m en past daarmee in het cultuurhistorische landschap. Het noord-zuid gelegen gedeelte (6B-6G) wordt opgewaardeerd tot hoofdwatergang. Dit heeft mogelijk consequenties voor het landgebruik langs het water. Westelijk traject: Okkersekade tot aan het doorvoerkunstwerk (7) Aan de oostkant van de oost-west gelegen Kadijkse Vliet (7A) bevindt zich een beverburcht. Om deze niet te verstoren vindt er geen verbreding plaats bij de eerste twee percelen op dit traject en wordt er alleen gebaggerd. Omdat het resterende gedeelte van dit traject sterk varieert in breedte varieert de verbreding ook van geen verbreding, tot een verbreding van bijna 11 m.
Er wordt aan de noordzijde verbreed, er wordt hier geen NVO aangelegd omdat de verbreding op de kopse kanten van de percelen voorzien is. Ingeplante kokosmatten worden toegepast om de oever te beschermen. 21 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief De noord-zuid gelegen Tiendwetering in het zuidelijk gedeelte tot aan de bebouwing langs de Benedenberg wordt alleen gebaggerd. Er wordt hier geen NVO aangelegd omdat het perceel aan de oostzijde al bestaat uit een aantal natte laagtes en bebost gebied en daarom al waarde heeft voor de natuur. Ten noorden van Benedenberg wordt de Tiendwetering (7B met 4 tot 6 m verbreed. Hier is houten beschoeiing voorzien om erosie in verband met hogere stroomsnelheden te voorkomen. Ten noorden hiervan wordt de watergang (7C) gebaggerd. De aanwezige NVO wordt versterkt met een beschoeiing van wilgentenen en wiepenmatten om de afkalvende oever te beschermen. Aan de noordkant wordt de oost-west georiënteerde watergang (Reevliet) aan de zuidzijde (7D) verbreed met gemiddeld 12 m. Hierbij wordt een deel van de kopse kant van de percelen verwijderd (7E). Hier zijn drie nieuwe dammen voorzien om de toegang naar de verschillende percelen te handhaven. Afwaardering hoofdwatergang (8) De huidige hoofdwatergang wordt gebaggerd. De status van de huidige hoofdwatergang komt wel te vervallen.
Het midden traject is momenteel een B-watergang, met het aanleggen van de doorvoer wordt deze opgewaardeerd tot A-watergang. De huidige hoofdwatergang (A-watergang, verlengde van de Molensloot) kan daarom worden afgewaardeerd. Dit betekent dat het beheer en onderhoud van deze watergang bij de perceeleigenaren komt te liggen. Doorvoerkunstwerk (9) Op de grens met de polder Stolwijk en Berkenwoude wordt een doorvoerkunstwerk gerealiseerd, bestaande uit (op afstand bedienbare) kantelstuwen waarmee het water doorgevoerd en beheerst kan worden. Dit kunstwerk vervangt de huidige inlaatconstructie op deze locatie. Er wordt een vispassage gerealiseerd om migratie van vissen mogelijk te houden. Bij de uitstroom bevindt zich een gasleiding. Hier wordt bodembescherming aangebracht wordt om deze leiding te beschermen. 3.2.2 Noordelijk tracé (peilgebied Stolwijk en Berkenwoude) Dit tracé loopt vanaf het doorvoerkunstwerk tot aan gemaal Verdoold bij Gouderak aan de Hollandsche IJssel. Het tracé is in meer detailniveau weergegeven in afbeelding 3.4. Hieronder worden de verschillende onderdelen van het tracé beschreven, de nummers corresponderen met de nummers in de afbeelding. Doorvoerkunstwerk tot aan de Benedenheulse weg (10) Dit traject betreft de Ringsloot. De breedte van de watergang na de doorvoer (10A) varieert, hier wordt bij enkele percelen verbreed, tot maximaal 5 m.
Op andere percelen is geen verbreding nodig. Er wordt geen NVO aangelegd omdat de verbreding aan de kopse kant van percelen wordt gerealiseerd. Het noord-zuid georiënteerde traject (10B) van de Ringsloot wordt verbreed met gemiddeld 12 m, inclusief NVO. Er wordt een sloot gedempt om te compenseren voor het verlies aan landoppervlak. Na demping is de perceelsbreedte maximaal 62 m, en past daarmee in het cultuurhistorische landschap. Het volgende traject (oost-west gelegen, 10C) wordt niet verbreed, wel wordt de watergang geherprofileerd om meer capaciteit te realiseren. Hier wordt geen NVO aangebracht, om dezelfde reden als bij 10A. Het tracé gaat over van de Ringsloot in (het verlengde van) de Molenvliet. Hier wordt de Molenvliet aan de zuidzijde (10D) met 10 tot 14 m verbreed (inclusief NVO). Ook wordt hier een sloot gedempt om te compenseren voor het verlies aan landoppervlak. Na demping is de perceelsbreedte minder dan 60 m, en past daarmee in het cultuurhistorische landschap. Aan de noordzijde van de Achterwetering wordt de watergang (10E) met gemiddeld 6 m verbreed. De brug bij de Benedenheulseweg (10F) zal verbreed worden naar een overspanning van 10 á 12 m. 22 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief Afbeelding 3.4 Maatregelen RDKW noordelijk tracé.
In de tekst wordt verwezen naar de nummers in deze afbeelding Het water zal niet alleen door het tracé, maar zal ook door andere watergangen in het peilgebied stromen. Om dit te faciliteren zullen de watergangen in het peilgebied (Achterwetering, de watergang ten zuiden van de Benedenheulseweg en de watergang in het verlengde van de Ringsloot (parallel aan de Molenvliet), gebaggerd worden. Dit betreft regulier baggeronderhoud en vormt geen onderdeel van onderhavig Projectbesluit.
23 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief Om de afvoer door deze watergangen te faciliteren wordt een duiker, net ten zuiden van de Benedenheulseweg, vervangen door een perceelsbrug met een breedte van 2,5 m (10G). Het vervangen van de duiker door de brug is wel onderdeel van dit Projectbesluit. Daarnaast wordt de watergang in het verlengde van de Ringsloot (waar 10G zich in bevin hoofdwatergang. Dit heeft consequenties heeft voor het landgebruik langs het water (zie paragraaf 3.3.1). Tot slot worden in dit gebied ten noordoosten van het doorvoerkunstwerk afsluitmiddelen (10H en 10I) aangebracht, waarmee het achterliggende gebied afgeschermd kan worden. Dit, omdat bij inzet van de RDKW hogere waterstanden optreden, hoger dan de huidige peilmarge (zie paragraaf 5.2.2). Door de afsluiter te plaatsen wordt het effect van de verhoogde waterstanden in het peilgebied gereduceerd. De afsluiter vormt geen gesloten peilgebied en wordt alleen gesloten ten tijde van inzet van de doorvoerroute. Om wateraanvoer en stroming te behouden worden aanvullende maatregelen uitgevoerd, bestaande uit het aanbrengen van duikers. Benedenheulseweg - Achterbroek (11) Ten noorden van de Benedenheulseweg wordt de Molenvliet verdiept met 0,5 m.
Verdieping is hier mogelijk omdat de stijghoogte in het watervoerende pakket hier lager is dan het waterpeil en er dus geen opbarstrisico is (zie ook de ontwerpnota in bijlage IIIa). Langs de watergang wordt op het oostelijk gelegen perceel een NVO aangebracht (gedeeltelijk tussen Achterbroek en Landsing). Vanaf de Landsing tot aan de Achterbroek hoeft de Molenvliet niet verdiept te worden omdat dit deel al dieper is en voldoende doorvoercapaciteit heeft. Achterbroek- gemaal Verdoold (12) Het traject vanaf Achterbroek tot aan gemaal Verdoold wordt niet verbreed omdat hier eveneens voldoende doorvoercapaciteit is. Omdat het waterpeil tijdens inzet doorvoer wordt verlaagd naar onder de peilmarge (ze 5.2.2) wordt er op 2 trajecten oeverbescherming aangebracht om erosie en afkalving van de oever te voorkomen, bestaande uit wilgentenen en wiepenmatten. Het betreft een traject aan de zuidzijde van de Stolwijkse Vliet (12A), waar dit aan beide oevers wordt toegepast en de westelijke oever (12B) nabij gemaal Verdoold. Andere delen langs dit tracé hebben reeds een ontwikkelde oever of oeverbescherming. Parallel aan de Stolwijkse Boezem/Molenvliet ligt de Stolwijkse Boezem van Zuid Hollands Landschap waar de waterstand kritisch is voor het aanwezige habitat.
Hier wordt een afsluiter geplaatst en een dam verwijderd (12C) om verdroging van het gebied tegen te gaan, omdat bij inzet van de RDKW in de Stolwijkse Vliet lagere waterstanden zullen optreden (zie paragraaf 5.2.2). Bij gemaal Verdoold vinden geen aanpassingen plaats. 3.3 Toelichting op ontwerp van de doorvoer en kunstwerken In paragraaf 3.2 is een toelichting gegeven op het tracé. In deze paragraaf wordt het ontwerp van de verschillende onderdelen nader toegelicht. Paragraaf 3.3.1 beschrijft de aanpassingen aan de watergangen en paragraaf 3.3.2 het ontwerp van de kunstwerken. 3.3.1 Ontwerp aanpassingen watergangen en oeverbescherming Profiel bij verbreding of herprofilering met natuurvriendelijke oeverbescherming met kokosmatten Op enkele delen langs het traject ligt wel een verbredingsopgave vanwege de doorvoer naar de Hollandsche IJssel, maar is geen natuurvriendelijke oever (NVO) voorzien. Dit is het geval omdat het gaat om kopse kanten van percelen of als er bebouwing/tuinen aanwezig zijn. Hier wordt het huidige profiel van de watergang alleen verbreed ten behoeve van de doorvoer. Het talud aan de verbredingszijde is 1:2. Aan de niet te verbreden zijde wordt het talud geherprofileerd vanaf een waterdiepte van 0,2 m.
Indien deze in de huidige situatie flauwer is dan 1:3 wordt het talud onder water geherprofileerd tot 1:3, indien het talud steiler is, wordt deze in stand gehouden. 24 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief Op trajecten waar alleen geherprofileerd wordt, wordt voor beide taluds een talud van 1:3 aangehouden, tenzij de oever in de huidige situatie steiler is. Een deel van de werkzaamheden bestaat uit baggeren van het slib in de watergang. Dit betreft regulier onderhoud en vormt geen onderdeel van onderhavig projectbesluit. Afbeelding 3.5 Principe profiel van de verbreding zonder 5 m NVO Aan de kant van de verbreding wordt een natuurvriendelijke oeverbescherming aangelegd. Uitgangspunt is dat dit in de vorm van kokosmatten wordt aangelegd, ingezaaid met lage helofyten. Hiervoor wordt zoveel mogelijk gebiedseigen (plant)materiaal toegepast. De kokosmatten worden ongeveer 2,5 m breed en zijn maximaal 0,8 m boven waterlijn om de oever te beschermen tegen oeverafkalving. Een voorbeeld is in afbeelding 3.6 weergegeven. Afbeelding 3.6 Voorbeeld kokosmatten oeverbescherming links na aanleg (bron: TEFAB) en rechts na begroeiing met helofyten Direct na aanleg wordt de oever uitgerasterd met Pantanetgaas tot de helofytenoever zich heeft kunnen ontwikkelen (circa 5 jaar). Daarna wordt het gaas verwijderd.
Een voorbeeld van het te hanteren Pantanetgaas is in afbeelding 3.7 weergegeven.
25 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief Afbeelding 3.7 Voorbeeld Pantanetgaas Verbreding inclusief 5 m natuurvriendelijke oever Opgave Kaderrichtlijn Water Het tracé bevindt zich grotendeels in de KRW-waterlichamen Bergambacht (NL39_22a) en Stolwijk (NL39_21a). De huidige toestand voldoet voor een aantal aspecten echter niet aan de gestelde norm. Dit brengt de verplichting met zich mee om maatregelen te nemen om de waterkwaliteit te verbeteren. Het macrofauna, overige waterflora en fytoplankton. Het doel van natuurlijkvriendelijke oevers is om een geleidelijke overgang tussen land en water te creëren, die bijdraagt aan de biodiversiteit dankzij de verschillende groeiomstandigheden voor planten en daarmee ook een divers leefmilieu voor dieren. Voor een polderwatersysteem als in de Krimpenerwaard gaat het vooral om te ontwikkelen van een natte oeverzone met moerasplanten. Om de waterkwaliteit voldoende te verbeteren dient de NVO voldoende oppervlak te beslaan. Richtlijn hiervoor is dat 10-20 % van de zoals de RDKW. Omdat de RDKW in een brede watergang, KRW-waterlichaam en EVZ ligt is hier gekozen gerealiseerd omdat dit niet goed te beheren en onderhouden is. Naast het verbeteren van de ecologische waterkwaliteit zorgt een NVO met een volgroeid flauw talud voor extra natuurlijke versteviging van de oever.
De wortels van de beplanting zorgen voor een stevige, samenhangende toplaag van de oever en het flauwe talud zorgt voor extra demping van golven en verminderen van de kreeftenoverlast. Zoals hierboven beschreven is de richtlijn dat 10 tot 20 % van de oever begroeid is. Voor een 20-25 meter bredere watergang is dat 2 tot 5 meter. Daarnaast is een flauw talud nodig om de hierboven beschreven geleidelijke overgang te creëren. Een talud van 1:5 of flauwer is hiervoor nodig. Daarnaast geeft een flauw talud meer oeverstabiliteit, minder afkalving en minder erosie en graafschade door kreeften. Voor de RDKW wordt daarom een NVO van 5 m breed toegepast, met een talud van ongeveer 1:5, waarvan 50 % zich onder water bevindt en 50 % boven water.
26 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief Ontwerp verbreding en herprofilering De natuurvriendelijke oever bestaat uit en flauwe oever (talud 1:5) met een natuurlijk karakter waardoor (water)vegetatie beter tot ontwikkeling komt. De oevers worden ingezaaid met lage helofyten/laag kruidenrijke oevervegetatie. Hiervoor wordt zoveel mogelijk gebiedseigen (plant)materiaal toegepast. Met , worden lage helofyten of zegges toegepast om geen predatoren van de vogels aan te trekken. Na aanleg wordt de oever uitgerasterd met Pantanetgaas om vraat te voorkomen, dit wordt verwijderd als de oever begroeid is. Het talud aan de verbredingszijde onder de NVO is 1:2. Aan de niet te verbreden zijde wordt het talud geherprofileerd vanaf een waterdiepte van 0,2 m. Indien deze in de huidige situatie flauwer is dan 1:3 wordt het talud onder water geherprofileerd tot 1:3, indien het talud steiler is, wordt deze in stand gehouden. Het principeprofiel is in afbeelding 3.8 weergegeven. Een deel van de werkzaamheden bestaat uit baggeren van het slib in de watergang. Dit betreft regulier onderhoud en vormt geen onderdeel van onderhavig projectbesluit. Afbeelding 3.8 Principe profiel van de verbreding met een 5 m NVO Herprofileren met en zonder NVO Bij herprofileren wordt de bodem op toekomstige onderhoudsdiepte gebracht.
Het talud aan beide zijden wordt geherprofileerd vanaf een waterdiepte van 0,2 m. Indien deze in de huidige situatie flauwer is dan 1:3 wordt het talud onder water geherprofileerd tot 1:3, indien het talud steiler is, wordt deze in stand gehouden. Eén traject in Stolwijk wordt hierbij ook verdiept. Voor verdiepen wordt 0,5 meter verdieping ten aangelegd, zoals hierboven beschreven. Alleen op kopse kanten, of waar onvoldoende ruimte is door aanwezige bebouwing, wordt geen NVO toegepast. Bufferstrook langs de watergang Langs de watergangen is een bufferstrook voorgeschreven waarbinnen de agrariër geen mest mag uitrijden. Voor ecologische waterlopen (met KRW-doelen) is de hoofdregel dat de bufferstrook 5 meter bedraagt en bij overige waterlopen in dit gebied is dit 3 meter. Bij de profielen met een natuurvriendelijke oever (met een talud flauwer dan 1:3) mag een deel van de NVO meetellen als bufferstrook, afhankelijk van het percentage de bufferstrook mogelijk smaller wordt dan vereiste 3 of 5 m. Bovendien wordt door verbreding het oppervlak van aanliggende percelen kleiner, waardoor het percentage van het oppervlak bufferstrook van het perceel stijgt. Dit kan leiden tot smallere bufferstroken.
De regels hiervoor zijn opgenomen op de site van Rijksdienst Ondernemend Nederland (www.rvo.nl/onderwerpen/bufferstroken/mijn-percelen), daarnaast heeft de RVO een eigen portaal voor perceeleigenaren waarin geregistreerd wordt welke bufferstrookbreedte verplicht is.
27 | 76 Witteveen+Bos | 131525/26-007.804 | Definitief Opwaarderen watergangen naar hoofdwatergangen Een aantal watergangen worden opgewaardeerd tot hoofdwatergang. Dit betekent dat HHSK het beheer en onderhoud van de watergang uit zal gaan voeren. Waar van toepassing zal HHSK ook het beheer van de NVO uitvoeren. De perceeleigenaar blijft verantwoordelijk voor het onderhoud van de oevers die niet NVO zijn. Voor de opgewaardeerde watergang (nummer 6 in afbeelding 3.3) geldt dat deze opgenomen wordt in het KRW-lichaam (ter vervanging van de huidige hoofdwatergang die vervalt, zie hieronder). Afwaardering watergang De status van een van de huidige hoofdwatergangen wordt afgewaardeerd tot B-watergang. Dit betekent dat het beheer en onderhoud van deze watergang bij de perceeleigenaren komt te liggen. Ook zal deze watergang niet meer onderdeel uitmaken van het KRW-waterlichaam. Deze watergang wordt nog wel eenmalig door het hoogheemraadschap gebaggerd. Onderhoudsbaggeren overige trajecten De trajecten van het tracé die niet worden verbreed, worden gebaggerd. Dit betreft regulier onderhoud en vormt geen onderdeel van onderhavig projectbesluit. De watergangen die alleen gebaggerd worden zijn weergegeven in afbeelding 3.3 en 3.4.