Raadsvoorstel Aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet 2025

RAADSVOORSTEL

Nr.: 1784650/1829797

Raadsvergadering:

2 juni 2026

Onderwerp:

Aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet 2025

Portefeuillehouder:

W. Pannekoek

Datum:

31 maart 2026

Korte samenvatting De raad wordt voorgesteld om in te stemmen met de Aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet 2025 en met de daarin beschreven door het college genomen interne en externe maatregelen ter reductie van het tekort op het uitkeringsbudget. Voorgesteld besluit De raad wordt voorgesteld om: 1. In te stemmen met genomen interne en externe maatregelen ter reductie van het tekort op het uitkeringsbudget, zoals beschreven in de notitie Analyse oorzaken en maatregelen financieel tekort Participatiewet 2025; 2. In te stemmen met de Aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet 2025. Inleiding Per kalenderjaar ontvangen gemeenten een rijksbijdrage als bedoeld in artikel 69 van de Participatiewet, bekend als het BUIG-budget (Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten). Uit dit budget moeten de kosten van algemene bijstand en de loonkosten van de loonkostensubsidies op grond van artikel 10d Participatiewet (PW) betaald worden. Over 2025 is gebleken dat er een negatief saldo is van ruim 1,4 miljoen ten opzichte van het toegekende BUIG-budget. Het verschil tussen de vergoeding vanuit het Rijk en de uitgaven vangen we structureel op in de gemeentelijke begroting. Door de vangnetuitkering ontstaat in de begroting over 2025 alsnog een positief resultaat van € 401.542,-.

Echter, het ontvangen BUIG-budget 2025 laat na ontvangst van de Vangnetuitkering nog steeds een tekort van € 1.024.923,- zien. Onder voorwaarden kunnen gemeenten een beroep doen op de Vangnetuitkering als zij kampen met een tekort op het BUIG-budget. Om met succes een beroep te kunnen doen op de Vangnetuitkering 2025, moet worden voldaan aan de volgende procedurele voorwaarden: a. over 2025 moet sprake zijn van een tekort dat meer bedraagt dan 5% van de definitief over dat jaar toegekende gebundelde uitkering als bedoeld in artikel 69 Participatiewet; b. Over 2022, 2023 en 2024 moet er over minimaal twee van deze drie jaren sprake zijn van een tekort van minstens 5%; c. het college moet in 2026 tijdig een verzoek indienen volgens het daartoe vastgestelde modelaanvraagformulier; d. bij het indienen van het verzoek moet het college verklaren dat het (aanvullende) interne- en externe maatregelen heeft genomen om tot tekortreductie te komen. Deze verklaring moet de instemming hebben van de gemeenteraad. Aan voorwaarden a en b wordt voldaan.

Door middel van het vaststellen van de bijgevoegde analyse en het voorleggen van de Aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet 2025 met verzoek om instemming aan de raad, voldoet het college aan de voorwaarden voor het indienen van de aanvraag Vangnetuitkering 2025, voor 15 augustus 2026 om zodoende in aanmerking te komen voor een vangnetuitkering van € 401.542-. Hiermee wordt voldaan aan voorwaarden c en d.

gemeente Krimpenerwaard Postbus 51 2820 AB Stolwijk www.krimpenerwaard.nl

Beoogd resultaat Honorering van het verzoek om toekenning van een vangnetuitkering leidt ertoe dat in 2027 een bedrag van € 401.542,- als tegemoetkoming op het tekort van het BUIG-budget naar de gemeente wordt overgemaakt. Argumenten 1.1 Om de aanvraag in te kunnen dienen, dient het college de instemming te hebben verkregen omtrent de juistheid van de verklaring over de genomen maatregelen om het tekort terug te dringen. Met de instemming van de gemeenteraad stelt de gemeenteraad vast dat het college inzicht heeft gegeven in de maatregelen die zijn getroffen om het tekort te reduceren. De instemming van de gemeenteraad heeft betrekking op de juistheid van de verklaring van het college en niet op een inhoudelijk oordeel van de gemeenteraad. 1.2 De grootste oorzaak van het tekort is de verhouding tussen instroom en uitstroom van de bijstand. De instroom neemt toe, terwijl de uitstroom niet groter wordt. Dit heeft meerdere oorzaken die zijn beschreven in de Analyse. Dit heeft als gevolg dat het totale bestand groter wordt, waardoor de lasten ook toenemen. 1.3 De arbeidsmarktregio Midden-Holland heeft de samenwerking geïntensiveerd. Dit is een maatregel die essentieel is om bijstandsgerechtigden op duurzame wijze te begeleiden naar betaald werk waarmee zij (gedeeltelijk) uit kunnen stromen uit de bijstand.

Hiermee wordt het risico op herinstromen in de bijstand verlaagd door een succesvolle match tussen werkgever en werknemer en nemen de uitkeringslasten af. 1.4 De samenstelling van interne en externe maatregelen leidt tezamen tot een beoogde tekortreductie. Door de complexe en de uiteenlopende oorzaken van het tekort is het noodzakelijk om met diverse maatregelen tot een beoogde tekortreductie te komen. De opgave is weerbarstig, dit maakt dat het pakket aan maatregelen om het tekort te reduceren divers van aard is, waarmee op meerdere gebieden ingezet wordt. 2.1 De aanvraag voldoet aan de voorwaarden van de Toetsingscommissie Vangnet Participatiewet en wordt tijdig ingediend. In de analyse worden de oorzaken van het financieel tekort gegeven. De analyse is bedoeld als uitgebreidere achtergrondinformatie voor de aanvraag. De analyse bevat de elementen die nodig zijn voor het invullen van de Aanvraag Vangnetuitkering 2025 en wordt voor 15 augustus 2026 ingediend. Kanttekeningen 2.1 De Aanvraag Vangnetuitkering wordt afgewezen. De verwachting is dat de aanvraag voldoet aan de voorwaarden en dat de Toetsingscommissie de aanvraag, evenals over het jaar 2021, honoreert. 2.2 De aanvraag wordt te laat of niet ingediend. Indien de aanvraag niet voor 15 augustus 2026 is ingediend bij de Toetsingscommissie, ontvangen we geen Vangnetuitkering.

Alternatieven Er is geen alternatieve oplossing.

pag. 2/4

Financiën Het BUIG-budget dat de gemeente Krimpenerwaard in 2025 van het Rijk heeft ontvangen bedraagt € 13.665.639,-. De totale lasten in 2025 bedragen € 15.092.104,- Per saldo resulteert dit een tekort van € 1.426.465,- op het BUIG-budget; dit is het verschil tussen de Rijksbijdrage en de door de gemeente gemaakte uitgaven. In de begroting is door de jaren heen rekening gehouden met deze hogere uitgaven en is de begroting hierop aangepast. Door de vangnetuitkering ontstaat in de begroting over 2025 alsnog een positief resultaat van € 401.542,-. Echter, het ontvangen BUIG-budget 2025 laat na ontvangst van de Vangnetuitkering nog steeds een tekort van € 1.024.923,- zien. Het voorstel is dit resultaat bij de jaarrekening 2025 te bestemmen voor de gedeeltelijke dekking van het BUIG-budget in 2026. Juridische zaken Grondslag voor de Vangnetuitkering is artikel 74 Participatiewet, artikel 9b onderdeel b en artikel 10 lid 2 en lid 6 Besluit Participatiewet. Participatie en extern overleg Niet van toepassing. Vervolgtraject en uitvoering 12 mei 2026: Oordeelsvorming 2 juni 2026: Raadsvergadering 4 juni 2026: Inzending aanvraag Vangnetuitkering 2025 Q4 2026: Ontvangst besluit op aanvraag. De raad wordt middels een raadsinformatiebrief op de hoogte gebracht van het besluit. Q1 2027: Ontvangst Vangnetuitkering 2025 Bijlagen 1.

Analyse oorzaken en maatregelen financieel tekort Participatiewet 2025; 2. Aanvraagformulier Uitgebreide Vangnetuitkering 2025.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van gemeente Krimpenerwaard, de secretaris,

de burgemeester,

J. Hennip

ir. J. Beenakker

pag. 3/4

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Krimpenerwaard, Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 31 maart 2026 inzake Aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet 2025 gelet op de analyse oorzaken en maatregelen financieel tekort Participatiewet 2025

Besluit: 1. in te stemmen met genomen interne en externe maatregelen ter reductie van het tekort op het uitkeringsbudget, zoals beschreven in de notitie Analyse oorzaken en maatregelen financieel tekort Participatiewet 2025; 2. in te stemmen met de aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet 2025. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 2 juni 2026,

de griffier,

de voorzitter,

S. van Dijk

ir. J. Beenakker

pag. 4/4