Raadsvoorstel 23022021 Integraal beleidskader Sociaal Domein 2021 -2025

Nr.: 25774 / 48599 Soort_document

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering : 20 april 2021 Onderwerp : Integraal beleidskader Sociaal Domein Datum : 23 februari 2021

Korte samenvatting De raad wordt voorgesteld om het Integraal beleidskader Sociaal Domein Krimpenerwaard vast te stellen. Dit beleid gaat over onze samenleving en hoe inwoners zelfstandig en met elkaar zo goed mogelijk kunnen leven, ook als er sprake is van tegenslagen en kleine of grote(re) problemen. Voorgesteld besluit De raad wordt voorgesteld om: 1. Het Integraal beleidskader Sociaal Domein Krimpenerwaard 2021-2025 vast te stellen. Inleiding Het beleidskader Jeugd en Wmo dateert uit 2013 en is geschreven in aanloop naar de transities van 2015. Doordat de focus toen lag op de transities en nu op de transformatie is dit beleidskader aan actualisatie toe. Dat geldt ook voor meerdere beleidsnotities, waaronder o.a. de nota Schulddienstverlening. Met het actualiseren van het beleidskader en het integreren van deze verschillende notities tot één beleidskader, creëren we een Integraal Beleidskader Sociaal Domein. Integraal is het ook door de dwarsverbindingen die we leggen met aangrenzende beleidsterreinen zoals integrale veiligheid en het ruimtelijk domein.

De doelstellingen zoals opgenomen in de reeds vastgestelde nota Gezondheid (en bijbehorend uitvoeringsprogramma), het Sportakkoord, Economische Visie Midden-Holland, het Minimabeleid/Participatie en het concept Omgevingsvisie zijn overgenomen in het Integraal Beleidskader Sociaal Domein (zie bijlage 2 voor een weergave van de eerder vastgestelde doelen). Tevens heeft de maatschappelijke functie van cultuur een plek in deze nota gekregen. Met dit integraal beleidskader (verder te noemen: IBK) willen we een belangrijke stap zetten op weg naar een meer integrale dienstverlening voor ondersteuning en zorg aan onze inwoners. Het IBK definieert missie, visie en leidende principes die passen bij gemeente Krimpenerwaard én bij een optimale dienstverlening. Het IBK stelt doelen die helpen bij het maken van keuzes en het stellen van prioriteiten. Beoogd resultaat Bijdragen aan een samenleving waarin alle inwoners zich thuis voelen, zelfredzaam zijn en naar vermogen kunnen meedoen en waarin jeugdigen gezond en veilig kunnen opgroeien. Een inclusieve samenleving waarin inwoners oog hebben voor elkaar en waar eenzaamheid zoveel als mogelijk wordt tegen gegaan. De omgeving is, fysiek en sociaal, zo ingericht dat iedereen kan meedoen en gebruik kan maken van de beschikbare voorzieningen. De zorg en ondersteuning wordt daar waar mogelijk lokaal, integraal en informeel georganiseerd.

Samen zorgen we ervoor dat de zorg en ondersteuning binnen de beschikbare middelen bereikbaar blijft.

Argumenten 1.1 De door de raad op 15 december 2020 vastgestelde uitgangspuntennotitie voor het op te stellen Integraal Beleidskader Sociaal Domein is het vertrekpunt geweest voor dit beleidskader De afgelopen periode is er een intensief proces doorlopen met o.a. waardendialogen en inhoudelijke sessies. Naar aanleiding van de verschillende bijeenkomsten heeft u als raad een notitie opgesteld met uitgangspunten voor het op te stellen IBK Sociaal Domein. Op 5 november 2020 heeft u deze notitie besproken met maatschappelijke partners. De notitie is op 15 december 2020 door uw raad (gewijzigd) vastgesteld. Deze notitie vormt de basis voor het IBK Sociaal Domein en is als bijlage aan het document toegevoegd. Parallel aan dit proces voor het opstellen en bespreken van de notitie met uitgangspunten en kaders is er gewerkt aan een integraal beleidskader in aansluiting op deze notitie. 1.2 De komende jaren willen we integraal werken aan belangrijke opgaven binnen het Sociaal Domein gericht op de transformatie, maatschappelijke opgaven & ambities en preventie & verbinding. Gericht op de transformatie De afgelopen jaren lag de focus van de afdeling Sociaal Domein met name op het goed borgen van de transitie (de nieuwe taken) van de WMO, Jeugdwet en de Participatiewet.

Doel van de transities was om snellere en betere ondersteuning aan kwetsbare inwoners te leveren, waardoor mensen zoveel mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij en zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Behalve de transitie hadden gemeenten de opgave om vorm en inhoud te geven aan de ‘transformatie’ van deze wetten. De transformatie ziet op de noodzakelijke cultuurverandering (in houding en gedrag) rondom zorg- en hulpvragen van inwoners. Gericht op de maatschappelijke opgave en ambities Dit beleid geeft de kaders en de richting voor de doorontwikkeling van het sociale beleid in gemeente Krimpenerwaard. In het IBK worden belangrijke maatschappelijke opgaven en ambities voor de komende jaren benoemd. Het IBK bevat kaders en doelen voor het Sociaal Domein die het college handelingsruimte geeft om de noodzakelijke transformatie binnen het Sociaal Domein gestalte te geven. Het beleidskader wordt door het college, samen met onze maatschappelijke partners, uitgewerkt in een Maatschappelijke Agenda. Gericht op preventie en verbinding Binnen het IBK Sociaal Domein zetten we in op normaliseren, preventie & vroegsignalering, de doorontwikkeling van de basisvoorzieningen en integrale, lokale en passende zorg. Dit is breder dan alleen Wmo, Jeugd- en Participatiewet.

Door te verbinden met andere terreinen - waaronder gezondheidsbeleid, het onderwijs, sport en cultuur en het ruimtelijk domein - versterken we het gewone leven en brengen we samenhang tussen vraagstukken én oplossingen. 1.3 Integrale sturing binnen het Sociaal Domein Als uitgangspunt voor het IBK is het concept Positieve Gezondheid gekozen. De gedachte rondom Positieve gezondheid is een bredere kijk op gezondheid, er wordt echt naar het welbevinden van het individu gekeken en het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. En hiermee het wel of niet beroep doen op zorg en ondersteuning. Het gedachtengoed van Positieve Gezondheid (van Machteld Huber) is door de GGD GHOR vertaald naar een radermodel met beleidsraderen wat goed gebruikt kan worden in gemeentelijk sociaal beleid. In de opbouw van het IBK hebben we gekozen voor het radermodel. Per rad wordt toegelicht wat het rad inhoudt en hoe we er als gemeente Krimpenerwaard voor staan en wat als gemeente onze sturingsmogelijkheden zijn.

pag. 2/6

1.4 Het periodiek opstellen van beleidskaders is verplicht op grond van de Wet schulddienstverlening, Wmo en Jeugdwet In de wet schulddienstverlening, Wmo en Jeugd is verankerd dat gemeenten periodiek beleidskaders vaststellen over de uitvoering van de wetten. Met dit integraal beleidskader Sociaal Domein voldoen we aan de wettelijke vereisten. Kanttekeningen 1.1 Beleid maken met financiële onzekerheden De uitgaven op grond van de Jeugdwet en Wmo laten de afgelopen jaren in Krimpenerwaard een groei zien, net als in de rest van Nederland. Als gevolg van deze financiële ontwikkeling zullen de uitgaven van de gemeente op korte termijn neerwaarts omgebogen moeten worden voor een sluitend meerjarenperspectief. Dit zal ook zijn weerslag hebben op de ruimte die in de uitvoering van de beleidsdoelstellingen sociaal domein gevonden kan worden. Hiervoor loopt een separaat proces in het kader van de kadernota 2022 en de programmabegroting 2022 – 2025 door het opstellen van financiële scenario’s, waarover de raad reeds geïnformeerd is. Gegeven de onzekerheden die dit domein met zich meebrengt door onder andere de open-einde regelingen, maatschappelijke ontwikkelingen en soms verstrekkende besluiten van het Rijk op zowel inhoud als financiën, is sturing een continu proces en geen eenmalig beslispunt in de vier jaar.

Dat betekent dat we een continu proces inrichten waarin ruimte is om keuzes te maken ten aanzien van de inhoudelijke ambities in relatie tot een realistische begroting van de uitgaven. In de nota wordt daarom het voorstel gedaan een kwaliteitsmonitor in te richten waarin we zowel kwantitatief als kwalitatief monitoren en daarover met elkaar het gesprek aan gaan. Hierdoor ontstaat een meer gezamenlijke sturing door college en raad. 1.2 Invulling sturing en indicatoren In deze nota zijn geen indicatoren opgenomen. De doelen zoals beschreven in dit beleidskader worden uitgewerkt in subdoelen en prestatie indicatoren in gesprek met onze maatschappelijke partners. Deze subdoelen, prestatie indicatoren en de activiteiten die bijdragen aan het behalen van die doelen worden opgenomen in een maatschappelijke agenda (MAG). Of de gemeentelijke inspanningen, maar ook die van onze maatschappelijke partners succesvol zijn willen we meten in een kwaliteitsmonitor. Aansluitend op de P&C cyclus wordt er jaarlijks ook duiding gegeven aan de cijfers. Gerapporteerd zal worden aan de hand van tellen en te vertellen. 1.3 Gevolgen coronacrisis niet te overzien Sinds half maart 2020 hebben de COVID-19 maatregelen grote gevolgen voor de gehele samenleving. De gevolgen hiervan op de langere termijn voor de samenleving, specifiek het sociaal domein, zijn op dit moment nog niet te overzien.

Dit zal mede afhankelijk zijn van de termijn waarbinnen een vaccin beschikbaar is en de mate waarin de economie in een recessie komt. 1.4 Landelijke ontwikkelingen jeugdwet en beschermd wonen/maatschappelijke opvang nog onduidelijk In maart heeft het Rijk in haar brief ‘Perspectief voor de jeugd’ een aantal maatregelen voorgesteld die leiden tot aanpassing van de Jeugdwet. Een belangrijk element hierin is de nadruk op regionale samenwerking. Een vergelijkbare ontwikkeling voor beschermd wonen/maatschappelijke opvang heeft geleid tot een Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) voor beide domeinen. Een van de elementen hierin is de verplichting tot het opstellen van een regionale visie op jeugdhulp en beschermd wonen/maatschappelijke opvang. Parallel aan de totstandkoming van dit beleidskader wordt gewerkt aan een regiovisie op jeugdhulp en WMO ondersteuning. Onze inzet is de uitgangspunten uit de regiovisie zoveel mogelijk aan te laten sluiten op dit IBK zodat de inspanningen op lokaal, regionaal en bovenregionaal niveau complementair aan elkaar zijn. Daarnaast is de verwachting dat er binnen de Jeugdwet aanpassingen doorgevoerd worden die tot gevolg hebben dat de verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp aangepast dient te worden op het

pag. 3/6

onderdeel ‘reële tarieven’. Op dit moment zijn de ontwikkelingen nog onvoldoende concreet om op te nemen in de nota. Zodra er meer duidelijkheid is over deze landelijke ontwikkelingen zullen we de raad informeren wat ze betekenen voor Krimpenerwaard en de regio Midden Holland. Financiën Dit IBK beschrijft de beleidsvoornemens op begrotingsprogramma 6 sociaal domein. Als financieel kader van deze nota is de programmabegroting 2021 inclusief meerjarenraming leidend. Indien bijstelling hierop nodig is, dan zal dat bekeken worden bij het opstellen van de nieuwe kadernota en daarbij horende programmabegroting. Net als heel veel andere gemeenten in Nederland kampt de gemeente Krimpenerwaard met oplopende financiële tekorten binnen het sociaal domein. Bij de begrotingsbehandeling in november 2020 is deze financiële uitdaging belangrijk onderdeel geweest van het debat. Daarbij is de motie (M20-081) aangenomen waarin het college wordt gevraagd tijdig (i.c. uiterlijk gelijktijdig met de behandeling van de Kadernota 2022) scenario’s voor te leggen aan de hand waarvan keuzes gemaakt kunnen worden; de lastenontwikkeling van het Sociaal Domein is daar een substantieel onderdeel van. Medio april 2021 krijgen we zekerheid over de kostenontwikkeling van het zorggebruik in 2020.

De verwachting is dat er opnieuw sprake zal zijn van groei (volume en prijs), waarvoor in de meerjarenbegroting ruimte gevonden moet worden. Doordat bij de scenario’s sturingsmechanismen in beeld gebracht worden, kan de raad aan de hand daarvan keuzes maken. Het IBK helpt in het maken van deze keuzes en het stellen van prioriteiten. Juridische zaken N.v.t Participatie en extern overleg Het college heeft op het concept IBK van 5 januari 2021 tot 16 februari 2021 ter inzage gelegd en advies gevraagd aan de Adviesraad Sociaal Domein Krimpenerwaard (ARSD) en de Cliëntenraad. Op 29 januari 2021 heeft het college het advies van de ARSD en de Cliëntenraad ontvangen (bijlage 2). In het advies lezen we draagvlak voor een groot aantal voorstellen in de nota. Daarnaast wordt een aantal heroverwegingen gesuggereerd. Een deel van de adviezen wordt betrokken bij de uitvoering van het beleid in de MAG, een deel leidt tot aanpassingen in de nota en een aantal adviezen nemen we niet over. In de reactie aan de ARSD en de Cliëntenraad (bijlage 3) is per adviespunt opgenomen hoe hiermee omgegaan is bij het aanpassen van de nota. Reacties uit de inspraakperiode zijn verwerkt in een inspraaknotitie (bijlage 4) waarin eveneens per punt te lezen is op welke wijze daarmee om is gegaan.

Vervolgtraject en uitvoering - Maart 2021: Subsidieregeling Preventief Domein - Mei/juni 2021: opstellen Maatschappelijke Agenda - Mei 2020: Kwaliteitsmonitor - Q4 2021: Omgekeerde 3D verordening Bijlagen 1. Integraal Beleidskader Sociaal Domein Krimpenerwaard 2021-2025 2. Advies ARSD en Cliëntenraad 3. Reactie advies ARSD en Cliëntenraad 4. Inspraaknotitie Integraal beleidskader Sociaal Domein 5. Publieksversie Integraal Beleidskader Sociaal Domein Krimpenerwaard 2021-2025

pag. 4/6

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van gemeente Krimpenerwaard, de secretaris,

de burgemeester,

J. Hennip

mr. R.S. Cazemier

pag. 5/6

RAADSBESLUIT Soort_document

De raad van de gemeente Krimpenerwaard, Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 23 februari 2021 inzake het Integraal Beleidskader Sociaal Domein

Besluit: 1. Het Integraal beleidskader Sociaal Domein Krimpenerwaard 2021-2025 vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 20 april 2021,

de griffier,

de voorzitter,

dr. M-L van Muijen

mr. R.S. Cazemier

pag. 6/6