Presentatie Warmteprogramma 24 februari

•

WARMTEPROGRAMMA De weg naar een verantwoorde warmtetransitie

Opzet van de avond

Terugblik

Vooruitblik en proces

Rol van de raad

2

01

Terugblik op de warmtetransitie, bestaand beleid en kaders

Terugblik warmtetransitie • 2015 Klimaatakkoord van Parijs • Klimaatakkoord en de Klimaatwet. • Gemeente regierol gebouwde omgeving aardgasvrij, visie uitgewerkt in de warmtevisie. • Warmtetransitie: verwarmen, warm tapwater en koken met fossielvrije energiebronnen i.p.v. aardgas.

4

Vertrekpunt bestaand beleid • Omgevingsvisie 2021 (raad) ▪ 2 Speerpunten voor de energietransitie ▪ Energie besparen

▪ Energie opwekken

• Warmtevisie 2021 – 2030 (raad) ▪ Eerste beeld alternatieve warmteoplossingen & kaders

• Omgevingsprogramma Warmtetransitie 2024 – 2030 (college) ▪ Uitvoeringsplan warmtevisie, met name gericht op isolatie met actielijnen per doelgroep tot 2030.

5

Warmtevisie 2021 - Doelstellingen • 2050 klimaatneutraal en aardgasvrij.

• Tot 2030 isoleren en overstap naar elektrisch verwarmen met een (hybride) warmtepomp • 30% minder aardgasverbruik in 2030 t.o.v. 2021. • Elke 5 jaar herzien. • Uitvoeringsplan om aanpak verder uit te werken, gemeente belangrijke rol in informeren van inwoners en bedrijven. • Alternatieven voor aardgas betaalbaar (woonlastenneutraal), duurzaam en veilig zijn en dat de energievoorziening betrouwbaar is.

6

Omgevingsprogramma Warmtetransitie 2024-2030 • Uitvoeringsaanpak per doelgroep tot 2030 uitgewerkt in actielijnen.

Woninggericht 1. Koopwoningen met focus op DEFG

Eigenaar gericht 4. VvE

2. Inwoners in energiearmoede (koop en huur)

5. Woningbouwcorporaties

3. Monumenten

6. Particuliere (ver)huur

Gebiedsgericht 9. Gebiedsgerichte aanpak (verkenning)

7. Bedrijven

8. (Gemeentelijk) Maatschappelijk Vastgoed 7

02

Vooruitblik op de warmtetransitie, het proces van het warmteprogramma 2026-2035

Veranderingen sinds warmtevisie: • Het warmteprogramma is de opvolger van de Warmtevisie uit 2021. Sinds de Warmtevisie hebben drie belangrijke wettelijke veranderingen plaatsgevonden:

• De Omgevingswet • De Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) • Het Besluit gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Bgiw)

9

Samenhang instrumenten

Plaats hier je voettekst

10

Bron: DeWarmtetransitiemakers

11

Bron: DeWarmtetransitiemakers

Warmteprogramma (1) • Kaders uit de warmtevisie en de omgevingsvisie.

• Evaluatie warmtevisie. • Doel en planning tot 2035. • Aanpak voor de hele gemeente wordt verder uitgewerkt. • Aanpak per gebied wordt verder uitgewerkt • Inrichting van monitoring van het warmteprogramma.

12

Warmteprogramma (2) • Technische herijking:

• De alternatieven voor aardgas worden opnieuw onderzocht en per wijk wordt het alternatief bepaald op basis van betaalbaarheid, duurzaamheid en veiligheid en betrouwbaarheid van de energievoorziening is. • Verplicht. • Adviesbureau. • Individueel all-electric.

13

Warmteprogramma (3) • Participatie met inwoners en stakeholders via enquête en bijeenkomsten.

• Het ontwerp warmteprogramma wordt vastgesteld door het college • Daarna heeft de raad de mogelijkheid tot het indienen van de wensen en bedenkingen. • Stuk ter inzage gelegd zoals behoort bij een programma onder de omgevingswet. • De verwachting is vaststelling eind 2026, maar zorgvuldigheid is belangrijk waardoor in 2027 vaststellen ook mogelijk is.

14

03

Rol van de raad en blik op de toekomst naar de lange termijn

1. Kaders Voor het opstellen van het warmteprogramma wordt gewerkt binnen de kaders die zijn opgesteld door de raad in de warmtevisie (2021) en de omgevingsvisie (2021).

Bij het maken van de afwegingen voor het alternatief voor aardgas wordt gekeken naar alternatieven voor aardgas die betaalbaar (woonlastenneutraal), duurzaam en veilig zijn en dat de energievoorziening betrouwbaar is.

16

2. Wensen & bedenkingen • Gedurende het proces van het warmteprogramma opstellen en vaststellen zullen we de mening van de raad via de wensen en bedenkingen procedure ophalen.

• Deze zullen meegenomen worden in het proces om tot definitieve vaststelling te komen in het college.

17

3. Aanwijsbevoegdheid • Keuzes warmtetransitie korte en lange termijn van belang.

• De aanwijsbevoegdheid gaat via het omgevingsplan en is een raadsbevoegdheid. • Voornemen in warmteprogramma • Bevoegdheid voorkomt maatschappelijke kosten die gepaard gaan met de instandhouding van slechts enkele gasaansluitingen in een wijk of buurt.

18

Aanwijsbevoegdheid (2) • De Wet Gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie geeft gemeenten de bevoegdheid om gebieden aan te wijzen waar men voornemens is om voor een bepaalde datum over te stappen op een duurzaam alternatief voor aardgas.

• Eerst opgenomen in een warmteprogramma. • Via regels in het omgevingsplan bepaalt de gemeente uiteindelijk wanneer en hoe de wijk van het aardgas afgaat en welk duurzaam alternatief voor aardgas wordt gekozen. • Door per gebied of wijk aan de slag te gaan, kunnen gemeenten samen met bewoners, gebouweigenaren en partners een zorgvuldig proces doorlopen. • Bevoegdheid voorkomt maatschappelijke kosten die gepaard gaan met de instandhouding van slechts enkele gasaansluitingen in een wijk of buurt. • De Wgiw, het Bgiw en de bijbehorende ministeriële regeling naar verwachting op 1 juli 2026 in werking treden. Deze datum kan als gevolg van ontwikkelingen in het wetgevingstraject nog veranderen. Het Bgiw werkt de aanwijsbevoegdheid verder uit door onder andere waarborgen te stellen waaraan gemeenten moeten voldoen voordat ze de aanwijsbevoegdheid kunnen inzetten.

19

Aanwijsbevoegdheid (3) Voor het inzetten van de aanwijsbevoegdheid gelden een aantal juridische en niet-juridische voorwaarden.

• Haalbaarheid en betaalbaarheid van de aanpak; • Aantonen hoe inwoners betrokken bij de voorbereiding van de wijziging van het omgevingsplan (participatie) en rekening met het doenvermogen; • Redelijke termijn; • De opt-out (inwoners zijn niet verplicht om voorkeursoptie van de gemeente te volgen, alternatief moet wel net zo duurzaam zijn)

20

Omgevingsplan & Warmtetransitie • Waarom warmtetransitie in het omgevingsplan

• Wat leggen we vast in het omgevingsplan? • Het warmte-alternatief per wijk (bijv. warmtenet, all electric, hybride) • Regels voor nieuwbouw en verbouw – welke warmtevoorziening is toegestaan of verplicht • Afbouw van aardgas – met overgangstermijnen en uitzonderingen • Ruimte voor infrastructuur – leidingen, onderstations, transformatoren

• Wat betekent dit voor inwoners en bedrijven? • Voorspelbaarheid: tijdig duidelijk welk alternatief geldt in hun wijk • Gelijke regels • Betere afstemming tussen ruimtelijke plannen, netbeheer en uitvoering

21

4. Lange termijn perspectief • Warmteprogramma 2026 – 2035 verwachting nog geen voornemen voor de aanwijsbevoegdheid.

• Vrijblijvend overstap naar aardgasvrij via autonome ontwikkeling. • Tot 2029 maximaal faciliteren en ontzorgen van inwoners. • Realiteit is dat niet iedereen hieraan zal deelnemen en uiteindelijk de aanwijsbevoegdheid nodig is. • Het zorgvuldig doorlopen van het proces naar de aanwijsbevoegdheid vraagt echter ook tijd en middelen om dit met inwoners te doen. • Raad: keuzes maken in de toekomst.

22

Lange termijnperspectief (2) • Gevolgen autonome ontwikkeling: • De energiekosten zullen toenemen door een hogere gasprijs (vastrecht/aansluitkosten). • Mensen met voldoende middelen nemen isolatiemaatregelen of stappen over op een alternatieve warmteoplossing. • Effecten:

• Energie armoede neemt toe bij de groepen die geen maatregelen kunnen/willen nemen. • Exploitatie van het gasnet wordt duurder. • Klimaatdoelstellingen worden niet gehaald. • Mensen wonen in de kou als de gaskraan dicht gaat. • Deze ontwikkeling zal financiële druk gaan creëren op diegene die nog niet de overstap naar aardgasvrij maken. Wanneer er geen verplichting komt op het overstappen, zullen er ook mensen achterblijven.

23

Tijdlijn Onderzoek adviesbureau

Wensen en bedenkingprocedure met raad Ter inzage leggen

Q2 2026

Q3 2026

Q2 Q3 2026 Participatietraject + opstellen omgevingsprogramma (rekening houdend met vakantie)

Q4 2026/Q1 2027 Vaststellen warmteprogramma door college

24