Presentatie leegstand 29-9-2025

•

LEEGSTAND & MOGELIJKHEDEN Beeldvormend overleg 23 september 2025

AANLEIDING De agendacommissie heeft gevraagd een avond te beleggen over de (on)mogelijkheden om leegstaande panden beter te benutten

PROGRAMMA

Wat is leegstand?

Sturingsmogelijkheden

Leegstand in Krimpenerwaard

Gesprek over sturingsmogelijkheden in relatie tot leegstand in Krimpenerwaard

WAT IS LEEGSTAND? (1/3) Er is sprake van leegstand als er op een adres niemand staat ingeschreven en er geen gebruiker of economische activiteit bekend is. Hierbij is het belangrijk te onthouden dat:

v Dat er niemand staat ingeschreven betekent niet per definitie dat de woning ook niet gebruikt wordt. v Inschrijving vindt plaats in de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente. Er zijn twee soorten leegstand:

v Tijdelijke leegstand leegstand die noodzakelijk is om de woningmarkt naar behoren te laten functioneren. v Structurele leegstand Leegstand die niet verband houdt met tijdelijke factoren. Vaak is er bij deze panden weinig tot geen perspectief op snelle herbezetting. Hierbij gaan we uit van > 1 jaar leegstand.

WAT IS LEEGSTAND

(2/3)

Verschillende vormen tijdelijke leegstand v Frictieleegstand: tijdelijke leegstand tussen het vertrek van de ene bewoner en het intrekken van de volgende bewoner bij bijvoorbeeld verhuizingen of verbouwingen. Als de vorige bewoner overlijdt en het huis moet verkocht worden, is ook sprake van dit type leegstand. v Mutatieleegstand: tijdelijk leegstaan van woningen tussen twee verhuurperiodes. Bijvoorbeeld door: onderhoudswerkzaamheden, bezichtigingen en het zoeken naar een nieuwe huurder. v Aanloopleegstand: leegstand die na nieuwbouw of renovatie ontstaat omdat het pand nog niet in gebruik is genomen. v Herstructureringsleegstand: leegstand in de aanloop naar (sloop-)herontwikkeling. Gebouwen zijn bewust niet in gebruik vanwege toekomstige plannen.

WAT IS LEEGSTAND

(3/3)

Oorzaken structurele leegstand v Marktfactoren: veranderingen in de vraag naar woningen, economische omstandigheden en demografische ontwikkelingen kunnen leiden tot leegstand. v Locatiefactoren: de locatie van een woning of pand kan een rol spelen. v Bouwkundige factoren: verouderde woningen of panden met achterstallig onderhoud kunnen moeilijker verkocht of verhuurd worden. v Speculatie: bewust leeghouden van panden in de verwachting van een prijsstijging. v Administratieve leegstand: woningen zonder ingeschreven bewoners, maar die feitelijk wel in gebruik zijn.

STURINGSMOGELIJKHEDEN

(1/9)

Wet BRP (wettelijke taak gemeenten) v Wet Basisregistratie Personen: de wettelijke taak van gemeenten om mensen in te schrijven in de Basisregistratie Personen (BRP) is vastgelegd in deze wet. v Inschrijving: burgers dienen hun verhuizing naar een gemeente 4 weken voor de verhuizing of 5 dagen na de verhuizing aan te geven. Gebeurt dit niet, is de gemeente bevoegd een boete van €325 op te leggen. v Burgers moeten zich inschrijven als zij meer dan 50% van de tijd in de woning verblijven. v Controle BRP is een intensief proces: niet één druk op de knop. Veel controle achter.

STURINGSMOGELIJKHEDEN

(2/9)

Leegstandwet Wet om de leegstand van woningen en gebouwen tegen te gaan. Doel is om eigenaren te stimuleren leegstand te voorkomen. De Leegstandwet biedt verschillende instrumenten:

v Leegstandwetvergunning: eigenaren mogen hun pand tijdelijk verhuren met een Leegstandwetvergunning. v Leegstandsverordening: vastgestelde regels van een gemeente waarin eigenaren de verplichting krijgen opgelegd om bij de gemeente te melden wanneer hun woning of pand langer dan 6 maanden leegstaat.

STURINGSMOGELIJKHEDEN

(3/9)

Leegstandwetvergunning v Eigenaren dienen hiervoor een vergunning aan te vragen bij de gemeente. v Dit kan aangevraagd worden bij: v Woonruimte in een voor de verkoop bestemde woning die nog nooit bewoond is geweest (nieuwbouwwoning). v Woonruimte in een voor de verkoop bestemde woning. v Woonruimte in een voor sloop of renovatie bestemde huurwoning. Woonruimte in een voor de verkoop bestemde huurwoning. v Woonruimte in een gebouw dat gezien de constructie bestemd is voor bijvoorbeeld groepshuisvesting, onderwijs of verzorging.

v Vergunningsduur: bij te koop staande woningen 5 jaar, voor andere gevallen maximaal 2 jaar, verlenging steeds met 1 jaar mogelijk tot maximaal 5 jaar. v Geen huurbescherming.

STURINGSMOGELIJKHEDEN Leegstandwetvergunning Verleende leegstandwetvergunningen in periode 2020-2025:

v Te koop staande woningen: v Voor sloop of renovatie bestemde huurwoning:

7 vergunningen 7 vergunningen

(4/9)

STURINGSMOGELIJKHEDEN

(5/9)

Leegstandsverordening v Verordening wordt vastgelegd door de gemeenteraad. v Een leegstandsverordening bestaat vaak uit de volgende onderdelen: v Algemeen: v Een termijn van leegstand, vaak ten minste 6 maanden; v Een werkingsgebied: voor welke gebieden geldt de leegstandsverordening? v Het college houdt een lijst van leegstand bij. v Meldingsplicht v Leegstandsoverleg v Verplichtende voordracht

STURINGSMOGELIJKHEDEN

(6/9)

Leegstandsverordening Wat moet een gemeente regelen om een leegstandverordening van kracht te laten zijn?

v Realiseren van een meldingsloket voor leegstand; v Inrichten en beheren van een leegstandsregister; v Controle op leegstand in de gebieden waarop de leegstandsverordening van toepassing is; v Gesprekken voeren met eigenaren; v Onderzoeken gebruiksmogelijkheden; v Eventuele voordracht van huurders/gebruikers; v Om voordracht te kunnen doen is het noodzakelijk potentiële vragers in beeld te hebben in de vorm van een vrager-register; v Beschikkingen, sancties, procedures beroep en bezwaar; v Inrichten front office en back office: vragen van burgers, bedrijven moeten beantwoord worden.

STURINGSMOGELIJKHEDEN Leegstandsverordening Voordelen v Beter inzicht in leegstand; v Sturing geven aan het voorkomen en beperken van structurele leegstand v Leefbaarheid in woonwijken bevorderen Nadelen v Benodigde ambtelijke capaciteit v Geen instrument om lagere huren af te dwingen v Vastleggen en monitoren van leegstand tijdrovend administratief proces;

(7/9)

STURINGSMOGELIJKHEDEN

(8/9)

Voorgestelde aanpassingen Leegstandswet (waarschijnlijk vanaf 1-1-2026) Bij het vergunningsstelsel: v De tijdelijke verhuur van te koop staande woningen gaat naar 2 jaar ipv 5 jaar. v Het Woningwaarderingsstelsel gaat weer gelden voor deze woningen. v Eigenaar moet kunnen aantonen dat de woning langdurig leeg staat en niet verkocht kan worden Bij verordening: v Gemeente mag energieverbruik van het pand opvragen bij netbeheerder om te controleren of een pand leegstaat; v Gemeente mag een woonruimte betreden bij het vermoeden van langdurige leegstand; v Eigenaar meldt leegstand niet na 3 maanden maar na 6 maanden om uitvoeringslast bij gemeenten te verlagen (leegstand is vaak legitiem na 3 maanden) v Gemeentelijke voordracht van huurders wordt vervangen door een verplichte termijn waarbinnen een pand weer in gebruik moet zijn. De eigenaar is zelf verantwoordelijk binnen deze termijn een bewoner of gebruiker te vinden.

STURINGSMOGELIJKHEDEN

(9/9)

Amendement op wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Fiscale verzamelwet 2026) §

Op 24 september is het gewijzigd amendement lid Stultiens over een grondslag voor gemeenten om een leegstandbelasting voor woningen in te kunnen voeren. Het amendement creëert een mogelijkheid voor gemeenten om een leegstandsheffing voor woningen in te voeren.

§

In Vlaanderen blijkt dat een leegstandsheffing daarvoor een effectief middel is: eigenaren van leegstaande woningen komen over het algemeen snel in actie om de woning te verkopen of te verhuren.

§

Gemeenten kunnen ook besluiten geen leegstandsheffing in te voeren als zij dat niet nodig achten. De indieners verwachten dat gemeenten hiermee maatwerk kunnen toepassen en de leegstand in Nederland effectief terug kunnen dringen, waardoor meer woonruimte beschikbaar komt voor Nederlanders die een woning zoeken.

§

De indieners stellen voor de leegstandsheffing voorlopig alleen voor leegstaande woningen mogelijk te maken. De reden daarvoor is dat juist het woningtekort op dit moment groot is. Indien daar behoefte aan is kan op een later tijdstip alsnog besloten worden ook een heffing op andere leegstaande panden te introduceren.

LEEGSTAND IN KRIMPENERWAARD

(1/2)

Leegstandsquiz! Vraag 1: Bij hoeveel woningen staat er op dit moment niemand ingeschreven in de BRP? A. 552 woningen B. 768 woningen C. 932 woningen Vraag 2: Bij hoeveel woningen in de gemeente Krimpenerwaard is sprake van tijdelijke leegstand (korter dan 6 maanden)? A. 50 woningen B. 123 woningen C. 285 woningen Vraag 3: Bij hoeveel woningen staat structureel (langer dan 1 jaar) niemand ingeschreven in de BRP? A. 370 woningen B. 439 woningen C. 512 woningen

LEEGSTAND IN KRIMPENERWAARD

(2/2)

De cijfers: antwoorden op de quizvragen Vraag 1: Bij hoeveel woningen staat er op dit moment niemand ingeschreven in de BRP? A. 552 woningen B. 768 woningen C. 932 woningen Vraag 2: Bij hoeveel woningen in de gemeente Krimpenerwaard is sprake van tijdelijke leegstand (korter dan 6 maanden)? A. 50 woningen B. 123 woningen C. 285 woningen Vraag 3: Bij hoeveel woningen staat structureel (langer dan 1 jaar) niemand ingeschreven in de BRP? A. 370 woningen B. 439 woningen Woningen zonder C. 512 woningen inschrijving in BRP: - 51,8% < 1 jaar - 48,2% > 1 jaar

•

GESPREK OVER STURING VERSUS CIJFERS

Aantal woningen in de gemeente: 24.661 in 2024. Bij 1,5 % staat structureel niemand ingeschreven in BRP.

Kanttekeningen cijfers!

Gesprek: valt dit mee of tegen?

Vermoeden is dat structurele leegstand lager is.

Voor b

eeld

S

Op 46 adressen bij woonzorginstellingen niemand ingeschreven

?? Arbeidsmigranten

Advies: voor maximaal 1,5% structurele leegstand geen verordening optuigen