Participatieplan_actualisatie Omgevingsvisie
Tekst van het document
PARTICIPATIE
Participatieplan 1. Aanleiding en doel Wat is het onderwerp?
Het project richt zich op het actualiseren van de omgevingsvisie. De omgevingsvisie geeft een toekomstbeeld van de (gewenste) ontwikkeling van de fysieke leefomgeving, waarin de raad de prioriteiten en kaders meegeeft voor beleidsontwikkeling (via omgevingsprogramma’s) en regels (het omgevingsplan).
Waarom is dit relevant?
De omgevingsvisie geeft – op een hoog abstractieniveau – aan welke doelen de gemeente heeft bij de ontwikkeling van de ruimte en waar ze prioriteit aan geeft. Het document is intern bindend en werkt daarom door in omgevingsprogramma’s, het omgevingsplan en wordt meegewogen bij het beoordelen van (buitenplanse) aanvragen voor omgevingsplanactiviteiten. Initiatiefnemers weten hierdoor van tevoren beter waar ze rekening mee moeten houden. Voor de realisatie van de ambities uit de Omgevingsvisie zijn veel maatschappelijke partijen onderdeel als initiatiefnemer of als (professioneel) participant bij de uitwerking in Omgevingsprogramma’s. Dat leidt vervolgens tot plannen en projecten die inwoners en ondernemers direct raken. Zowel omgevingsprogramma’s als plannen en projecten kennen elk weer hun eigen participatietraject. Doordat de visie zelfbindend is, zal de participatie ook altijd leiden tot een situatie waarin er sprake is van een belangenafweging. De visie biedt partijen daarbij inzicht / transparantie over wat daarbij in het algemeen belang wordt geacht.
Wat wil je bereiken met participatie?
Het gaat hier om een actualisatie van de omgevingsvisie. Het doel van de participatie richt zich op het ophalen van de agenda: welke thema’s of knelpunten in de omgeving vragen (opnieuw) aandacht en verdienen prioriteit? Welke ontwikkelingen spelen er in de Krimpenerwaard, die inwoners en ondernemers zullen raken? Wat zien we als een gewenste toekomst voor de Krimpenerwaard? Door dit onder een brede doelgroep gericht uit te vragen wordt de kans groter dat de juiste thema’s / knelpunten aandacht krijgen. Op de uitwerking verwachten we vooral dat vanuit belangenvertegenwoordiging en professionele partijen die actief zijn in de Krimpenerwaard, expertise kan worden ingebracht, wat vervolgens ook kan bijdragen aan een gezamenlijke gerichtheid op het bereiken van doelen in het gebied. Waar kan niet over worden meegedacht?: De waarden van de Krimpenerwaard We vertrekken vanuit een beeld van de waarden van de Krimpenerwaard zoals eerder geanalyseerd is in de eerste omgevingsvisie. Vooralsnog is er geen
aanleiding om opnieuw opzoek te gaan naar deze Krimpenerwaarden. Er vindt alleen een verdieping plaats door meer achtergrondinformatie bij elkaar te brengen. Wat eerder is uitgewerkt in omgevingsprogramma’s De doorontwikkeling van de bestaande omgevingsprogramma’s naar de omgevingsvisie wordt in de actualisatie verwerkt. Participatie hierop is niet meer mogelijk – voor deze omgevingsprogramma’s heeft eerder al participatie plaatsgevonden. De ruimtelijke vertaling We gaan op zoek naar waar welk thema prioriteit verdiend, de ruimtelijke uitwerking vindt plaats in processen die hierna volgen. Bij het vormgeven van de participatie denken we concreet aan inbreng vanuit alle delen en lagen van de bevolking, verspreid over het gebied.
2. Impact en participatieniveau 2.1 Complexiteit Hoeveel partijen zijn betrokken?
Eén afdeling: eenvoudig. Meerdere afdelingen of externe partijen: meervoudig. Meerdere afdelingen, externe partijen, én een lange doorlooptijd of nieuw beleid: complex. Toelichting: tussen meervoudig en complex in. De thematiek van de omgevingsvisie is breed en strekt over meerdere gemeentelijke domeinen (sociaal, veiligheid, fysiek), daardoor kunnen ook meerdere externe partijen bijdragen in kennis aan de visie. Het is echter een gemeentelijke visie (vanuit gemeentelijk opdrachtgeverschap) en betreft een actualisatie van het bestaande beleid.
2.2 Impact Belang
Is het initiatief vooral persoonlijk (klein) of maatschappelijk belangrijk (groot)? klein middelgroot groot
Omvang
Is het kleinschalig (bijvoorbeeld een renovatie) of grootschalig (bijvoorbeeld een nieuwe wijk)? klein middelgroot
groot Hinder
Hoeveel mensen ervaren hinder? Is het tijdelijk of langdurig? klein middelgroot groot
Maatschappelijke aandacht
Is er politieke of publieke interesse? Verwacht je discussie? klein middelgroot groot
Toelichting: De omgevingsvisie is breed en gaat over het hele ambtsgebied. Het beperkt zich echter tot het schetsen van de ambities, beleidsdoelen en ontwikkelingen in de toekomst, de prioriteit die de raad daaraan wil geven (op hoofdlijnen), kaders hoe daar uitvoering/uitwerking aan te geven en hoe de (nieuwe) ontwikkelingen en uitvoering te monitoren en evalueren. Dat is niet direct een grootse verandering – het is een (intern bindend) beleidsdocument. Wel geeft dit document houvast aan de koers en het kader waar vervolgstappenin moeten passen. Het abstractieniveau geeft vooral ook externe belangenorganisaties en partijen helderheid over deze koers, wat ook kansen biedt voor het gezamenlijk bereiken van ambities. Dat levert ook (vanuit deze groepen) maatschappelijke aandacht op. De omgevingsvisie is voor de raad het centrale kaderstellende document voor het beleid rond de fysieke leefomgeving, waar de raad en commissieleden zeker belang aan hechten.
2.3 Kies het participatieniveau Soort initiatief
Kleine impact
Middelgrote impact
Grote impact
Eenvoudig
Beperkte participatie Beperkte participatie
Reguliere participatie
Meervoudig
Beperkte participatie Reguliere participatie
Reguliere participatie
Complex
Beperkte participatie Reguliere participatie
Intensieve participatie
•
Inwoners en ondernemers: beperkte tot reguliere participatie. Informeren en raadplegen
•
Maatschappelijke organisaties en ketenpartners, experts: reguliere participatie: Adviseren
•
Organisatie, college en raad: intensieve participatie: co-creëren en beslissen
PARTICIPATIE
•
3. Stakeholders en hun betrokkenheid In bijlage 1 vindt u een uitgebreider overzicht van de geïnventariseerde stakeholders in de uitgevoerde (eerste) stakeholdersanalyse. Na het prioriteren en selecteren van de thema’s (begin fase 2) wordt de stakeholderanalyse op dit punt verdiept en meer specifiek gemaakt.
Stakeholder
Belang
Participatieniveau
Thema/onderwerp
Fase
Inwoners en ondernemers
Transparantie & agendering De inwoners en ondernemers weten wat begrepen wordt onder het maatschappelijke belang. Welke maatschappelijke thema’s krijgen extra aandacht?
Raadplegen en informeren.
Keuze belangrijke thema’s en prioritering van thema’s
Planvorming (start) & fase na besluitvorming
Belangenorganisaties en maatschappelijke instellingen
externe ambtelijke adviseurs overheden / ketenpartners (lokale) experts
Agendering en het sluiten van coalities / leggen van verbindingen is belangrijk om het doel van de organisaties beter / sneller te bereiken.
Adviseren
Er ontstaat meer integraal overzicht over de gewenste toekomst. Het is beter mogelijk integraal te adviseren, de kwaliteit van advisering neemt toe.
Adviseren
Keuze en verwoording van thema’s, prioritering van de thema’s.
Planvorming (uitwerking) Uitvoeringsagenda (informatie)
Keuze en verwoording van thema’s, prioritering van de thema’s.
Planvorming en formuleren uitvoeringsagenda Vormgeving (omgevings)monitor en evaluatie
Eigen ambtelijke organisatie
Er ontstaat meer integraal overzicht over de gewenste toekomst. Het is beter mogelijk integraal te adviseren, de kwaliteit van advisering neemt toe.
Co-creëren
Keuze en verwoording van thema’s, prioritering van de thema’s. Zorgen voor integratie/aansluiting tussen bestaand en het toekomstig beleid bij de keuze en verwoording van thema’s.
Planvorming en formuleren uitvoeringsagenda Vormgeving (omgevings)monitor en evaluatie
Inbrengen van kennis over trends en ontwikkelingen, lokale kennis en kennis over achtergronden en inhoud van het eigen beleid. Afstemming van de uitvoeringsagenda op de beschikbare capaciteit en planning.
Raad en college
De raad kan via de omgevingsvisie van tevoren integraal richting geven aan de ontwikkelingen en daardoor het college beter sturen. Het college weet beter waar draagvlak voor is in de raad en wat prioriteit heeft.
Richting geven en beslissen
Prioritering en aansluiting van de maatschappelijk relevante thema’s bij de politieke agenda. Basis voor maatschappelijke coalities.
Start planfase
Financiële en personele haalbaarheid van de uitvoeringsagenda. Uitvoerbaarheid van de uitvoeringsagenda
Besluitvorming
Start fase uitwerking uitvoering
Monitoring en evaluatie
4. Democratische waarden
Inclusiviteit
De doelgroep inwoners en ondernemers wordt a-select bepaald. Via statistische controles wordt gekeken of de resultaten voldoende representatief zijn, zo nodig vindt een aanvullende enquête plaats. De enquête is (met hulp) ook bij het IDO in te vullen (in de bibliotheek) of bij de gemeente zelf. We zetten hiervoor ook het inwonerspanel in, controleren daarbij of dit al een voldoende representatief beeld oplevert. De professionele doelgroepen (experts) worden uitgewerkt in een (dekkend) register van belanghebbenden met contactgegevens. Op basis van voor de raad belangrijke thema’s worden experts uitgenodigd om deel te nemen aan de experttafels of vormen die hierbij passen (bv: werkbezoek). We zorgen ervoor dat iedereen zich als expert kan aanmelden, met daarbij wel de vraag de expertise expliciet te maken en toe te lichten hoe de expertise is opgebouwd (bv: via een cv of achtergrondverhaal). Vanwege de uitvoerbaarheid wordt er vervolgens wel een keuze gemaakt over de uit te nodigen experts in verband met de thema’s die de raad belangrijk vindt. We kijken daarbij naar de aansluiting bij het thema, het abstractie- en kennisniveau van de expert over het thema (o.b.v. de cv en/of het achtergrondverhaal), diversiteit van invalshoeken, lokale kennis en of politieke onafhankelijkheid.
Transparantie Op de website wordt een procespagina ingericht waarin het proces stap voor stap inzichtelijk is en deelproducten (geschikt voor besluitvorming / waarop besloten) ook terug zijn te vinden. Bij publicaties en communicatie over participatiemomenten verwijzen we naar deze site.
5. Planning Fase
Mijlpaal
Doel
Evaluatiemoment
Terugkoppeling
Verantwoordelijk
Tijdlijn
1.1
Procesleidraad, presentatie aan (zittende) raad
Afstemming en helderheid over stappen proces
1e bespreking PL-AOBO na presentatie. Bij besluitvorming in nieuwe raad
Inrichten webpagina met voorgang stappen. Inrichten interne pagina KIS
Projectmedewerk er met focus inen externe communicatie
Maart 2026
1.2
Selectie en beoordeling bureaus
Draagvlak keuze bureau vergroten interne sleutelpersonen en projectgroep
In nazit na presentaties
Aanpak bureau verwerken in stappenplan op KIS.
Projectmedewerk er focus aanbesteding
Mei 2026
2.1
Thema’s prioriteren
Richting geven door raad aan relevante thema’s
Obv opbrengst werkconferentie raad
Terugkoppeling opbrengst aan raad
Projectmedewerk er met focus besluitvormingsproces
Juli 2026
2.2
Thema’s prioriteren inwoners- en ondernemers- enquête
Onderlinge prioriteit aangeven in eigen omgeving
Via digitale enquête na publicatie resultaat en richtinggevend besluit raad.
Terugkoppeling via website en/of enquetesysteem zelf.
Projectmedewerk er met focus inen externe communicatie
September 2026
2.3
Experttafels
Op overeenstemming gericht beraad met expert-tafels in vorm van experttafels
Na afloop van bijeenkomst(en) en behandeling advies op participatieverslag.
Optioneel via extra avond (3.2) en via publicatie inhoudelijk document op website met advies aan raad.
Projectleider i.s.m. bureau
September – november 2026
--
--
--
--
Na afloop van reactietermijn
Terugkoppeling via KIS-pagina
Projectmedewerk er met focus inen externe communicatie
November - december 2026
Experts die zich aanmelden worden daarnaast in (digitaal) de gelegenheid gesteld advies te geven over de ambities/thema’s waar zij expertise op hebben.
3
Herijken participatieplan
3.1
Finaliseren teksten en kaarten omgevingsvisie en Uitvoeringsparagraaf
Na een raadsbesluit op het advies uit stap 2.3 wordt opnieuw beoordeeld of de beïnvloedingsruimte of impact van/op inwoners en ondernemers op specifieke thema’s vragen om bijstelling Inputhet ophalen plannen, na van participatieplan. prioritering afstemming met interne collega’s (reageren op voorstel)
3.2
(Optioneel) actieve experts en inwoners/ondernemers worden uitgenodigd om kennis te nemen van het concept en daarop te reflecteren
Informeren van actieve participanten over voorlopig resultaat.
Eind van bijeenkomst.
Verslag wordt op de website gepubliceerd.
Projectleider i.s.m. bureau.
November - december 2026
3.3
Check ambitieniveau met raad, voor vrijgeven voor zienswijzen (uitwerking uitvoeringsagenda nazenden)
Via bespreking tussenresultaat in commissie en raad
1e bespreking PL-AOBO na raadsbehandeling.
Verwerking wensen en bedenkingen vanuit de raad
Projectleider i.s.m. bureau.
Maart 2027
4.1
Zienswijzen-procedure
Besluit college
Na afronding project
Via nota van antwoord, publicatie op website, via raadsagenda
Projectleider ism team en bureau (voorbereiding) griffie
Maart – juni 2027
4.2
Vaststelling visie
Besluit raad
Na afronding project
Publicatie via raadsagenda
griffie
Juli - augustus 2027
6. Werkvormen en communicatie
Hoe ga je belanghebbenden betrekken? .
Inwoners en ondernemers: via een digitale enquête Raad: via presentatie, werkconferentie en besprekingen in commissies en raad; Experts: via experttafels
Communicatie Intern: KIS-groep Extern: web-pagina met proces, link naar raadsagenda. Vindbaarheid ondersteund via (sociale) media.; Inwoners: via brief of vast inwonerspanel (nader bepalen); Experts: uitnodiging via mail en/of brief. Aanmelding via site.
Bijlage 1: Uitkomsten (eerste) stakeholderanalyse De onderstaande stakeholderanalyse is gebruikt om te komen tot het bepalen van de hoofddoelgroepen. De lijst is nog niet uitputtend. Gezien de breedte van de groepen wordt ook gelegenheid geboden voor aanmelding op eigen initiatief als expert.
Beslissers – partijen met formele beslissingsbevoegdheid (bijv. gemeenteraad, college)
Weten (informeren)
Denken (raadplegen)
Werken (adviseren)
• Raad (stelt vast) • College (bereidt voor) Beïnvloeders – partijen zonder formele macht, maar met duidelijke invloed (bijv. dorpsraad, georganiseerde omwonenden, media, erfgoed, provincie) • • • • • • • • • • • • • •
Provincie Waterschappen Directie Natuur en vogelwerkgroep Krimpenerwaard Historische verenigingen Regio gemeenten Maatschappelijke organisaties Sportverenigingen Buurgemeenten Boerenpartijen Ondernemersverenigingen Politie Brandweer Veiligheidsregio
x
x
x
x
x x x
x x x x x x x
x x x x
x x x
Bepalen (co-creatie/ (mee)beslissen) x x
• • • • • • •
• • •
• • • • • • • • • •
Milieudienst x Zuid-Hollands landschap x Belangenbehartigers boeren (DWLK, LTO Noord, AJK) x Media Woningcorporaties x Rijkswaterstaat x Defensie Uitvoerders – partijen die plannen voorbereiden en realiseren (bijv. ambtelijke organisatie, externe adviseurs, ontwikkelaars) Politie Brandweer Beleidsmedewerkers Sociaal Domein Sport, maatschappelijke voorzieningen Beleidsmedewerkers Openbare orde Veiligheid Beleidsmedewerkers ARO Beleidsmedewerkers AOR Team communicatie Team projecten Team Financiën en Control VTH Team Strategie en Ontwikkeling ICT Milieudienst
x x x
x
x x x
x
x
x
x x x x x
x x
x
x x x x
Afnemers – eindgebruikers en partijen die de effecten ervaren (bijv. toekomstige gebruikers, lokale organisaties, inwoners) • • • • • • • • • • • • • • •
Inwoners buitengebied Inwoners gemeente Krimpenerwaard Natuur en vogelwerkgroep Krimpenerwaar Natuur beheercollectief Staatsbosbeheer Jongeren Ondernemers Zuid-hollands landschap Boeren Tennet Stedin Drinkwaterbedrijf (Oase en Dunea) UOR > uitvoeringsorganisatie ruimtelijke ontwikkeling Projectontwikkelaars Woningcorporaties
x x x x x x x x x x x x x x
x x