Notitie zwemmen in de Hollandse IJssel cie SBBV 18 mei 2021.pdf

Aan: College van B&W en Commissie SBB Van: Ilja Pott, beleidsadviseur oov Datum: 9 april 2021 Onderwerp: Zwemmen in de Hollandse IJssel ter hoogte Ouderkerk aan den IJssel Het zwemmen in de rivieren de Lek en de IJssel is van oudsher een gewoonte. Een verfrissende duik in de koele rivier is voor jongeren op zomerse dagen een fijne manier om zicht te vermaken, zeker in Coronatijd. De vraag is alleen of deze manier van recreëren nog veilig kan, gezien het toenemende scheepvaartverkeer en of het op sommige plaatsen niet overmatig veel overlast geeft. Dit vraagstuk speelt zich vooral in de kern Ouderkerk aan den IJssel af, maar de discussie zou ook breder gevoerd kunnen worden. Het Binnenvaartpolitiereglement heeft een aantal verboden voor het zwemmen in de rivieren (zie bijlage). Het college wil over de toepasbaarheid van het Binnenvaartpolitiereglement met de commissie van gedachten wisselen. Zwemmen in de rivieren wordt tot nu toe gedoogd. Burgemeester de Prieëlle van de voormalige gemeente Ouderkerk heeft in zijn ambtsperiode een voorstel gedaan aan de gemeenteraad om het zwemmen in de IJssel voor de locaties Dorpsstraat en de Steiger te verbieden. Dit in verband met de, in zijn ogen, gevaarlijke situatie en overlastklachten. De gemeenteraad heeft toen aangegeven dat het bij de cultuur van Ouderkerk hoor om in de IJssel te zwemmen en wilde het niet verbieden.

Om toch iets te doen zijn toen waarschuwingsborden geplaatst. Daarna is bij de herinrichting van het gebied Havenfront (2013/2014), het grasveld vervangen door een plantsoen en is er een wandelsteiger geplaatst. Op dat moment was het Binnenvaartpolitiereglement niet bekend bij de gemeente. Afgelopen zomer waren er veel klachten over gevaarlijk zwemgedrag en zijn er door de politie eenmalig een heel klein aantal bekeuringen uitgedeeld op grond van het Binnenvaartpolitiereglement. Groter risico op ongevallen bij zwemmen in de IJssel ter hoogte Ouderkerk aan den IJssel door toename binnenvaart. Uit de cijfers van Rijkswaterstaat blijkt dat het aantal scheepspassages per maand door de Hollandse IJssel sinds 2005 meer dan verdubbeld is. De recreatievaart buiten beschouwing latende geeft dit het volgende cijferbeeld voor de kern Ouderkerk aan den IJssel.

Binnenvaart Zeevaart

2005 5450 65

2010 6096 14

2015 7205 25

2017 7221 28

2018 8788 28

2019 11377 19

2020 12282 19

Omgerekend betekent dit, dat er in 2020 per 24 uur meer dan 33 binnenvaartschepen de kern Ouderkerk aan den IJssel passeerden. De toename van het aantal binnenvaartschepen dat door de IJssel vaart zal vooral te maken hebben met de container terminal CCT Alphen aan den Rijn, die tot een van de grootste binnenvaartterminals van Nederland wordt gerekend. Vanaf hier vindt een dagelijkse vervoersdienst voor containertransport over water plaats, van en naar de zeehavens van Rotterdam en Antwerpen. Er worden zo’n 45000 containers per jaar vervoerd met gemiddeld 25 afvaarten per week. Deze schepen zijn bovendien groter dan de binnenvaartschepen die zand etc. vervoeren. Naast de toename van de beroepsvaart is ook de gemotoriseerde watersport toegenomen. De afgelopen jaren zijn er steeds meer speedboten al dan niet met waterskiers en jetski’s, die op zomerse dagen gebruik maken van de rivier. Hieruit kan de conclusie getrokken worden, dat sinds de gemeenteraad van Ouderkerk heeft aangegeven dat zwemmen in de IJssel moet kunnen er een enorme toename is van scheepvaartverkeer en dat een groot deel van de schepen die Ouderkerk aan den IJssel passeren groter zijn dan de gemiddelde binnenvaartschepen.

1

Zwemmers zien de gevaren van de rivier niet Uit meldingen van omwonenden, de havenmeester en de veerman blijkt dat de vaak jonge zwemmers geen rekening houden met de gevaren van de rivier. De melders geven aan dat zij een toename zien van gevaarlijk zwemgedrag. Zwemmers houden geen rekening met de route van de veerpont, klimmen op boeien, zwemmen in de vaargeul en zwemmen soms naar de overzijde van de rivier. Zwemmen in de IJssel is niet langer verantwoord? De kans op een ongeval tijdens het zwemmen in de IJssel is e groter geworden. Dit door de combinatie van toename van het scheepvaartverkeer, de containerschepen die dagelijks door de IJssel varen, de toenemende recreatie vaart en het feit dat zwemmers blind lijken te zijn voor de gevaren van de rivier. Optreden tegen zwemmen in de IJssel bij Ouderkerk aan den IJssel is mogelijk Het Binnenvaartpolitieregelement kent aantal verboden voor het zwemmen in de rivieren Artikel 8.08. Watersport zonder schip 1. Een persoon die zwemt dan wel die op andere wijze watersport bedrijft zonder gebruik te maken van een schip moet voldoende afstand houden van een varend schip of een varend drijvend voorwerp dan wel van een drijvend werktuig in bedrijf. 2.

Zwemmen, watersport zonder gebruik te maken van een schip en onderwatersport zijn verboden: a) op een wachtplaats of in de onmiddellijke nabijheid van een brug, een sluis of een stuw; b) in gedeelten van de vaarweg bestemd voor de doorgaande scheepvaart; c) in routes van veerponten; d) in havens en nabij de ingangen daarvan; e) in de nabijheid van meergelegenheden; f) in gebieden aangewezen voor snelvaren of waterskiën; g) in de door de bevoegde autoriteit aangewezen gebieden. 3. De bevoegde autoriteit kan vrijstelling of ontheffing verlenen van het tweede lid. Aan de vrijstelling of ontheffingen kunnen voorschriften worden verbonden. Politie en Rijkswaterstaat kunnen proces verbaal opmaken op basis van het Binnenvaartpolitiereglement. De Boa’s zijn hiervoor niet bevoegd. Tot nu toe werd zowel door de politie als door Rijkswaterstaat niet actief gehandhaafd op het zwemmen in de IJssel, de veranderende inzichten zouden aanleiding kunnen zijn om een actievere houding van deze organisaties te vragen. Nader onderzoek naar omstandigheden zwemmen in de rivier de Lek De gevaren die genoemd worden voor de Hollandse IJssel ter hoogte Ouderkerk aan den IJssel gelden geheel of gedeeltelijk ook voor sommige andere locaties langs de IJssel en voor de rivier de Lek. Langs de Lek zijn een aantal strandjes die op zomerse dagen ook erg in trek zijn en waar ook in de rivier gezwommen wordt.

Op het moment van het schrijven van deze notitie wordt nog nader onderzoek gedaan naar het scheepvaartverkeer in de Lek. Het zou kunnen dat ook de Lek gevaarlijke zwemsituaties kent, in dat geval zal ook hier de discussie over gevoerd kunnen worden. Zwemmen in de Hollandse IJssel bij Ouderkerk aan den IJssel geeft overlast voor omwonenden De bebording ter plaatse geeft aan dat zwemmen op eigen risico is. Deze borden suggereren dat zwemmen mag, terwijl nu blijkt dat dit op grond van het Binnenvaartpolitiereglement niet altijd zo is. Klachten zijn tot zomer 2020 ook behandeld met het idee dat het zwemmen was toegestaan en dat de gemeenteraad destijds geoordeeld heeft dat dit moet kunnen. Klachten en meldingen werden zeker serieus genomen, maar na meldingen werd er vooral

2

waarschuwend opgetreden tegen het zwemmen binnen 20 meter van de veerpont (artikel uit de Algemene Plaatselijke Verordening), harde muziek en het gebruik van alcohol. Naar aanleiding van de grote groep jeugd die op de zomerse dagen in 2020 rondom de steiger in Ouderkerk aan den IJssel recreëerden zijn er wederom klachten van omwonenden binnen gekomen. In een brief vragen de bewoners van het appartementencomplex de IJsselmolen de gemeente om op te treden tegen de overlast die de jongeren op zomerse dagen veroorzaken. Het gaat hierbij om: geluidsoverlast veroorzaakt door grote groep jongeren (tot soms wel 60 jongeren) en versterkte muziek, vervuiling, alcoholgebruik. Ook vragen zij om maatregelen ter bescherming van de veiligheid van de jongeren bij het zwemmen in de rivier. Overlast wordt meegenomen in bespreking overlast locaties met partners De locatie van de Steiger zal worden meegenomen in de afspraken over aanpak overlast locaties die het team openbare orde en veiligheid samen met een aantal partners (politie, jongerenwerk etc.) maakt. Verder zullen twee studenten van de politieopleiding specifiek onderzoek doen naar overlast op deze locatie en met een advies over passende acties/maatregelen komen.

Daarnaast zou het college graag, samen met de commissie een discussie hebben met omwonenden, de zwemmende jeugd en andere betrokken over de problematiek op deze locatie in combinatie met de gevaren van het zwemmen in de IJssel. Hoe te komen tot een oplossing voor bovengenoemde problematiek Allereerst is het college van mening dat een discussie met de jongeren, omwonenden en andere betrokken partijen bij dit onderwerp, in aanwezigheid van leden van de commissie/raad grote meerwaarde heeft om de situatie ter plaatse van alle kanten te kunnen belichten. Een dergelijke discussieavond zou plaats kunnen vinden in de Drie Maenen op het moment dat dit Coronaveilig kan gebeuren. Daarnaast zouden de volgende maatregelen ingezet kunnen worden:  Actief communiceren over de verboden ten aanzien van het zwemmen in de Hollandse IJssel Hierbij samenwerking zoeken met de gemeente Krimpen aan den IJssel omdat een deel van de jeugd uit die gemeente afkomstig is;  Borden ter plaatse vervangen door borden met de verbodsartikelen  Politie en Rijkswaterstaat zouden gevraagd kunnen worden om actief handhavend op te treden;  Op zomerse dagen zouden Boa’s extra kunnen surveilleren en eventueel kunnen handhaven op artikelen Algemene Plaatselijke Verordening Krimpenerwaard 2018 (APV );  Jongerenwerk zou ingezet kunnen worden om in gesprek te gaan met jongeren.

Jongerenwerk vragen samen met de jongeren na te denken over alternatieve activiteiten. Jongerenwerk Krimpenerwaard vragen dit samen te doen met Jongerenwerk Krimpen aan den IJssel omdat deel van de jeugd uit Krimpen aan den IJssel afkomstig is; Is de commissie van mening dat er maatregelen genomen moeten worden en zo ja welke maatregelen vindt zij passen? In deze notitie is een beeld geschetst van de situatie, die op zomerse dagen ontstaat als jongeren verkoeling zoeken in de Hollandse IJssel ter hoogte van Ouderkerk aan den IJssel. Objectief gezien is er meer dan een verdubbeling van het scheepvaartverkeer, dan tijdens de discussie over het zwemmen in de IJssel in de gemeenteraad van de voormalige gemeente Ouderkerk. Tevens lijkt er een toename van de recreatieve watersport (speedboten en jetski’s) rond deze locatie. Daarnaast is de indruk van betrokkenen dat de huidige generatie zwemmers de gevaren van de rivier onvoldoende ziet. Het college zou graag van de commissie horen hoe zij aan kijkt tegen deze problematiek. Bijlagen: 1. Wet- en regelgeving en foto’s locatie 3

Bijlage 1. Wet- en regelgeving en foto’s locatie Algemene plaatselijke Verordening Krimpenerwaard 2018 Artikel 2:48 Verboden drankgebruik 1. Het is verboden op een openbare plaats, die deel uitmaakt van een door het college aangewezen gebied: a. individueel of als deelnemer aan een verzameling van twee of meer personen een geopende verpakking alcoholhoudende drank bij zich te hebben met het kennelijk doel om die drank in dat gebied te nuttigen, of b. deel uit te maken van een verzameling van twee of meer personen waarvan één of meer leden een geopende verpakking alcoholhoudende drank bij zich hebben met het kennelijk doel om die drank in dat gebied te nuttigen. Artikel 4:6 Overige geluidhinder 1. Het is verboden buiten een inrichting in de zin van de Wet milieubeheer of van het Besluit op een zodanige wijze toestellen of geluidsapparaten in werking te hebben of handelingen te verrichten dat voor een omwonende of voor de omgeving geluidhinder wordt veroorzaakt. Artikel 5:31a Overlast bij een veerstoep Het is verboden 1. op een veerstoep vaartuigen, zeil/surfplanken en andere voorwerpen, al dan niet met gebruikmaking van voertuigen te water te laten of uit het water te halen; 2. met een amfibievoertuig of luchtkussenvoer/vaartuig, met gebruikmaking van de veerstoep te water te gaan of uit het water te komen; 3.

met een werphengel te vissen in het water wat door een veerpont als vaarroute wordt gebruikt; 4. vanaf een veerstoep te water te gaan en/of te zwemmen in het water wat door een veerpont als vaarroute wordt gebruikte en in een straal van 20 meter buiten de vaarroute. Binnenvaartpolitieregelement Artikel 8.08. Watersport zonder schip 1. Een persoon die zwemt dan wel die op andere wijze watersport bedrijft zonder gebruik te maken van een schip moet voldoende afstand houden van een varend schip of een varend drijvend voorwerp dan wel van een drijvend werktuig in bedrijf. 2. Zwemmen, watersport zonder gebruik te maken van een schip en onderwatersport zijn verboden: h) op een wachtplaats of in de onmiddellijke nabijheid van een brug, een sluis of een stuw; i) in gedeelten van de vaarweg bestemd voor de doorgaande scheepvaart; j) in routes van veerponten; k) in havens en nabij de ingangen daarvan; l) in de nabijheid van meergelegenheden; m) in gebieden aangewezen voor snelvaren of waterskiën; n) in de door de bevoegde autoriteit aangewezen gebieden. 3. De bevoegde autoriteit kan vrijstelling of ontheffing verlenen van het tweede lid. Aan devrijstelling of ontheffingen kunnen voorschriften worden verbonden.

4

5