Memo proces, voorgestelde besluiten & actuele saldi 2025-2028, Afdoening T24-090

MEMO MEMO AAN MEMO VAN

Gemeenteraad College van B&W

TEAM CC DATUM ONDERWERP

2 juli 2024 Proces, voorgestelde besluiten & actuele saldi 2025-2028

1. Proces structureel sluitende begroting Tijdens de commissiebehandeling van 26 juni jl. is gesproken over de Kadernota en het komen tot een structureel sluitende begroting. Vanuit het college willen we u via deze memo nog enkele aanvullende informatie verstrekken. Hopelijk helpt het de raad bij het debat op 9 juli a.s. Het gaat over: 1. Een toelichting op het gelopen en te lopen proces 2. Een reactie op het gesprek in de commissie over de beslispunten bij de Kadernota 3. Een overzicht van de financiële stand van zaken (omdat de meicirculaire nog niet was verwerkt in de Kadernota). We hebben er bij het vaststellen van de Begroting 2024 samen voor gekozen om vroegtijdig aan de slag te gaan. Bij de Kadernota 2025 geeft de raad een denkrichting mee en pas bij de Kadernota 2026 besluit de raad om deze voorstellen als kader mee te geven voor definitieve besluitvorming in de Begroting 2026. Dat betekent dat we zorgvuldig te werk kunnen gaan. Als raad heeft u een aantal momenten om richting te geven. Het proces is hieronder op hoofdlijnen beschreven en wordt na de behandeling van de Kadernota verder uitgewerkt. 1. Opdracht bij het vaststellen van de Begroting 2024 van de raad aan college (over proces en rolneming). Deze opdracht is als toezegging verwoord (T23-152): “Wethouder van der Hek werkt -conform eerdere toezegging- aan bezuinigingsvoorstellen.

Aan de raad worden -in de voorbereiding naar de Kadernotageen ‘bezuinigingspakketten’ voorgelegd, maar een lijst met mogelijke bezuinigingen waaruit de raad een keuze kan maken” 2. Op 9 juli 2024 geeft u denkrichtingen mee aan het college om verder uit te werken. In het kort: welke subthema’s kan het college gaan uitwerken om mee te nemen bij de Kadernota 2026? 3. Van september 2024 tot en met april 2025 zal het gesprek met de raad gevoerd worden over onderwerpen uit de denkrichting - die u het college bij de Kadernota 2025 heeft meegegeven. U kunt hierbij denken aan: a) Een thema-avond/ dossieroverleg: indien de raad op 9 juli a.s. als denkrichting meegeeft om te kijken naar de inrichtingskwaliteit van het openbaar groen, kan er een thema-avond/ dossieroverleg worden georganiseerd om door te spreken over de impact, de keuzes, etc. Op een dergelijke avond geeft u richting aan het college om zowel de Kadernota 2026 als ook een gewijzigd IBOR op te stellen. Op beide documenten zal de raad apart nog een besluit moeten nemen. b) Opstellen businesscase: indien de raad op 9 juli a.s. als denkrichting meegeeft om te kijken naar het beperken van de maatwerkvoorzieningen Wmo dan kan er een businesscase worden opgesteld en de impact (ook met partners) in beeld worden gebracht. Hierna kan in een thema-avond het gesprek worden gevoerd.

Deze avond geeft richting aan het college om zowel de Kadernota 2026 als ook een gewijzigde verordening op te stellen. Op beide documenten zal de raad apart nog een besluit moeten nemen. 4. In juli 2025 wordt de Kadernota 2026 vastgesteld. In het kort: welk kader (t.a.v. bezuinigingsvoorstellen) geeft de raad mee om te komen tot een sluitende begroting? 5. In november 2025 wordt de Begroting 2026 vastgesteld. In het kort: welk besluit neemt de raad om te komen tot een sluitende begroting? 1276025 / 1398283 gemeente Krimpenerwaard Postbus 51 2820 AB Stolwijk www.krimpenerwaard.nl

6. Raad stelt op onderdelen gewijzigd beleid & verordeningen vast. In het kort: stemt de raad, naast het financiële besluit, in met de inhoudelijke beleidswijzigingen? Schematisch ziet dit proces er als volgt uit:

Raad

College 1 College bereidt proces voor

College

Opdracht aan college: kom met inzicht in mogelijkheden voor een structureel sluitende begroting (ssb) zodat raad hierop richting kan geven.

Gesprek in auditcie over proces

College brengt (ambtelijk technische) mogelijke bezuinigingsopties in beeld (via 19 thema’s en 57 subthema’s)

Raad geeft per fractie denkrichting mee

De denkrichting vanuit de raad wordt gebundeld (gewogen obv aantal raadsleden) en toegestuurd aan raad

2 (op 9 juli) welke is samengesteld Raad bespreekt de denkrichting obv de input vanuit de raadsfracties. Raad geeft deze denkrichting mee als opdracht.

College werkt de denkrichting uit en voert gesprek met raad (over thema’s als openbaar groen, belastingen, duurzaamheid, wegen, Jeugd, Wmo, etc.).

Vaststellen Begroting 2025

3

Tussenstap: Opstellen Begroting 2025 met technische voorstellen (en indien nodig om begroting sluitend te krijgen evt voorstellen met beperkte impact en draagvlak) om te komen tot sluitende Begroting 2025

Verkennend gesprek raadcollege (ter voorbereiding op besluitvorming Kadernota 2026

College stelt Kadernota op

4 Opstellen Begroting 2026

Aanpassen beleid of verordeningen

5

6

Vaststellen Kadernota 2026

Vaststellen Begroting 2026

Vaststellen (evt) aangepast beleid of verordeningen

pag. 2/4

2. Voorgestelde besluiten Naast het proces is in de commissie ook gesproken over de geformuleerde besluiten. Aanvullend hierop het volgende: • Beslispunt 3 is nu als volgt geformuleerd “Het overzicht met denkrichtingen vast te stellen als vertrekpunt voor het opstellen van de Kadernota 2026”. Het belangrijkste is, zoals besproken met de auditcommissie, dat de raad een eerste stap zet en met dit besluit aangeeft dat de subthema’s waar de meerderheid van de raad voor is worden uitgewerkt door het college. Na deze uitwerking komt het college terug en kan de raad bij de Kadernota 2026 deze kaders vaststellen. De formulering in het raadsvoorstel zou ook kunnen zijn “Het overzicht met denkrichtingen als vertrekpunt mee te geven aan het college voor het opstellen van de Kadernota 2026”. • Beslispunt 4 is als volgt geformuleerd “Indien nodig een deel van de denkrichtingen al te verwerken in de Begroting 2025.” Vanuit de raad zijn subthema’s gekozen welke, uitgaande van die subthema’s met de meeste voorstanders, optellen tot een bedrag van € 5,1 miljoen. Wij nodigen uw raad uit om tijdens de behandeling van de Kadernota 2025 nog aanvullende concrete mogelijkheden mee te geven.

Maar gelet op de beperkte omvang van het, ten tijde van het opstellen van het overzicht met mogelijkheden, nog noodzakelijke bedrag (om te komen tot € 5,7 miljoen) houdt dit beslispunt in dat het college hiervoor, rekening houdend met de door u aangegeven denkrichtingen, ook zelf met een voorstel kan komen. Dit is aan uw raad. 3. Actuele saldi 2025-2028 Tijdens de gezamenlijke raadscommissie van 26 juni jl. stonden er diverse documenten geagendeerd waarin verschillende saldi met betrekking tot de verwachte tekorten in de jaren vanaf 2025 staan gepresenteerd. In de commissie is gevraagd om een overzicht met een actuele stand van de verwachte tekorten voor de komende jaren. Onderstaand wordt hierop ingegaan. Inschatting op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk De verschillen worden veroorzaakt doordat ten tijde van het opstellen van de kadernota 2025 de meicirculaire 2024 nog niet was verschenen. Vooruitlopend op de meicirculaire is in de kadernota 2025 een inschatting gemaakt van de effecten van de circulaire. Deze inschatting is, zoals aangegeven in de kadernota, gebaseerd op de Voorjaarsnota van het Rijk (VJN). Eind mei is meicirculaire 2024 verschenen. Uit de doorrekening van de circulaire blijkt dat deze nadeliger uitpakt dan op basis van de VJN werd verwacht. Voor een toelichting zie 1.12 RIB Meicirculaire 2024.

Actuele saldi In onderstaande tabel staan de actuele verwachte saldi voor de komende jaren gepresenteerd. Onder de tabel wordt per onderdeel een korte toelichting gegeven. x € 1.000

a. Saldo kadernota 2025 b. Totaal technische oplossingen in kadernota c. Saldo na technische oplossingen Mutaties: d. Meicirculaire 2024 e. Waarvan al opgenomen in de kadernota 2025 f. Aanvullende indexering Wmo g. Gevolgen meicirculaire 2024 voor de technische oplossing Actuele saldi na mutaties meicirculaire 2024

2025 -2.902 2.620 -282

2026 -10.094 4.444 -5.650

2027 -9.937 5.655 -4.282

2028 -10.533 6.706 -3.827

4.017 -4.500 -904 -1.669

6.141 -7.212 212 -824 -7.333

5.732 -7.324 424 -847 -6.297

5.746 -7.436 636 -829 -5.710

-/- is nadeel

a. Saldo kadernota 2025 Dit betreft het saldo per jaarschijf zoals gepresenteerd in de kadernota 20251. Zie ook pagina 6 van de kadernota. 1 Vooruitlopend op besluitvorming in uw gemeenteraad is in het saldo van de kadernota al rekening gehouden met extra middelen voor

structurele subsidie aan het Zilvermuseum en een incidentele bijdrage aan scouting Olivier van Noort II.

pag. 3/4

b. Totaal technische oplossingen in kadernota In bijlage 3.1 in de kadernota is een overzicht opgenomen van technische mogelijkheden die ingezet kunnen worden als onderdeel van het traject om te komen tot een structureel sluitende begroting. Inzet van enkele van deze oplossingen betekent dat we minder conservatief begroten. Hiermee komen we tegemoet aan de opmerking van de accountant. c. Saldo na technische oplossingen Dit betreft het saldo van de kadernota na inzet van de technische mogelijkheden. Gepresenteerde saldi sluiten aan op het overzicht dat in het raadsvoorstel bij de kadernota is opgenomen. d. Meicirculaire 2024 In de RIB bij de meicirculaire zijn financiële effecten van de circulaire ten opzichte van de stand van de decembercirculaire gepresenteerd. Dat betreft de op deze regel genoemde bedragen. e. Waarvan al opgenomen in de kadernota 2025 Op basis van de VJN was in de kadernota al een inschatting opgenomen van de gevolgen van de meicirculaire. Deze corrigeren we hier. Te zien is dat de inschatting op basis van de VJN hoger was dan de uiteindelijke uitkomst van de meicirculaire. f. Aanvullende indexering Wmo In de toekomst gaat een deel van de financiering van de Wmo niet meer via de algemene uitkering, maar via een aparte financiering. Het Rijk heeft hiervoor een reservering gedaan op haar begroting, maar deze bedragen nog niet uitgekeerd.

Het is de verwachting dat deze bedragen vanaf 2026 wel zullen worden uitgekeerd aan de gemeenten. Dat is de reden dat we ze in bovenstaande tabel wel als dekking hebben meegenomen. g. Gevolgen meicirculaire 2024 voor technische oplossingen Onderdeel van de technische oplossingen, zoals gepresenteerd in de kadernota, betreft de wijze van ramen van de algemene uitkering. Hierbij houden we rekening met de toekomstige groei van het aantal inwoners en ons areaal. De berekening hiervan is gebaseerd op het model van het ministerie van BZK bij de septembercirculaire 2023. Op basis van de geactualiseerde cijfers bij de meicirculaire 2024 blijkt dat we het effect van deze technische oplossing neerwaarts moeten bijstellen.

pag. 4/4