Inspraaknotitie mw. M. Peltenburg, namens Acticomité Het Hofland

INSPRAAKNOTITIE OORDEELSVORMENDE VERGADERING DINSDAG 2-12-2025 Geachte leden van de gemeenteraad, Namens het Actiecomité Het Hofland maken wij ernstig bezwaar tegen de voorgenomen woningbouw op Het Hofland te Schoonhoven. Bebouwing op deze locatie zou onherstelbare schade toebrengen aan het erfgoed, de ecologie, de ruimtelijke kwaliteit, de waterveiligheid, de archeologie én het vertrouwen van bewoners in zorgvuldig bestuur. Twee onderzoeksrapporten trekken dezelfde conclusie over de cultuurhistorische waarde: deze is HOOG en moet BESCHERMD worden. Het Hofland is inmiddels door twee rapporten erkend als een gebied met een hoge cultuurhistorische waarde! Deze oordelen zijn helder en consistent: Rapport Stichting In Arcadie (14 juli 2025): Het Hofland vormt vanwege haar goed bewaarde landschappelijke inrichting en openheid, de kleinschaligheid en de oost-west georiënteerde verkavelingsrichting een zeldzaam en gaaf bewaard voorbeeld van een eeuwenoude en nog goed afleesbaar poldergebied. Het Hofland moet behouden blijven in zijn geheel. Het behoort tot de zeldzame cultuurhistorische landschappen in Nederland die nog in originele vorm herkenbaar zijn. Bovendien is het Hofland een beeldbepalend onderdeel van de historische stad Schoonhoven, blijkt uit het In Arcadie rapport.

Overigens bleek dit ook al uit de Adviesnota Cultuurhistorisch Erfgoed van Cult His, opgemaakt in 2014 in opdracht van gemeente Schoonhoven. Onherstelbaar verlies van cultuurhistorische waarde Het Hofland is door meerdere rapporten aangemerkt als een gebied met een hoge cultuurhistorische waarde en is een beeldbepalend onderdeel van de historische stad Schoonhoven. Bebouwing betekent dat we definitief afscheid nemen van een uniek stuk historisch polderlandschap. Tot nu toe is dit gebied door onze bestuurders beschermd vanwege haar rijke historie! U heeft dus als raad een uitermate belangrijke verantwoordelijkheid, nl. bescherming van gebieden met een hoge cultuurhistorische waarde. Wij begrijpen dat dit voelt als tegen de stroom in zwemmen. De huidige tendens in landelijke en plaatselijke politiek lijkt alleen gericht op het mantra van ‘bouwen-bouwen-bouwen', wij zijn als actiecomité niet tegen bouwen, alleen niet op Het Hofland, een gebied met hoge cultuurhistorische waarde. Direct aan de andere zijde van de wijk Schoonhoven Noord ligt een sterk verloederd industrieterrein dat prima omgevormd kan worden tot woningbouw. Wij roepen u als raad en college op om daar alle energie in te steken! Er

lijkt nu sprake van temporiseren door uw gemeentebestuur, eerst een deel van het industrieterrein in Schoonhoven Noord, daarna het Hofland, maar dat verandert niets aan onze bezwaren. Multifunctionele waarde: erfgoed, natuur, water en rust Het Hofland vervult naast erfgoed ook andere cruciale functies: •

Waterveiligheid: Als natuurlijke bufferzone draagt het bij aan waterberging, vertraagde afvoer en bescherming tegen piekbelasting bij hevige neerslag. Bebouwing betekent verharding, versnelde afvoer en verhoogd risico op wateroverlast. Dit is afbraak van een klimaatbestendige inrichting.

•

Ecologie: Het Hofland grenst direct aan het stiltegebied Vlist en vormt een ecologische corridor tussen stad en polder. Het gebied is broed- en foerageergebied voor diverse beschermde vogelsoorten, waaronder: de Grutto (nationaal icoon van weidevogelbescherming), Tureluur (broedvogel van natte graslanden), Kievit (gevoelig voor verstoring). Ook wordt de ijsvogel en kleine en grote karekiet in dit gebied waargenomen. Bebouwing betekent verstoring en habitatverlies

•

Recreatie: Het Hofland is het laatste open groene gebied direct grenzend aan de stad, intensief gebruikt door wandelaars, fietsers en bewoners, het zo genoemde rondje Vinkenpad.

Zichtlijnen zijn geen bescherming voor cultureel erfgoed Het idee dat enkele zichtlijnen behouden kunnen blijven terwijl het gebied bebouwd wordt, is misleidend. Het Hofland is een samenhangend geheel. Bebouwing, zelfs met zichtlijnen, betekent fragmentatie en verlies van betekenis. Het Hofland is beeldbepalend en draagt bij aan de ontstaansgeschiedenis van de historische stad Schoonhoven. Vanaf het jaar 1000 is vermoedelijk de eerste bewoning in Schoonhoven, iets later rond 1280 verkrijgt het stadsrechten en in 1119 is de Botersloot gegraven. Al zolang is het Hofland ongemoeid gelaten. Nu wordt u als gemeenteraad gevraagd om in te stemmen om dit unieke historische gebied te bebouwen waarbij de zichtlijnen en het unieke verkavelingspatroon behouden blijven. Zichtlijnen zijn geen excuus om een historisch landschap te versnipperen.

Vitaliteit is geen argument Schoonhoven is een vitale stad met een sterk voorzieningenaanbod, een bloeiende binnenstad en een actieve gemeenschap. De discussie over ‘vitaliteit’ speelt terecht in kleinere kernen die moeite hebben hun basisvoorzieningen te behouden. Het Hofland bebouwen onder het mom van ‘levensvatbaarheid’ is dan ook een misplaatste redenering. Juist de openheid en historische uitstraling van Het Hofland versterken de aantrekkingskracht van Schoonhoven. Bebouwing beschadigd deze uitstraling en doet afbreuk aan het unieke karakter van de stad.

Infrastructuur We maken ons grote zorgen over de infrastructuur, de toe leidende straten zijn te smal en een aansluiting op de provinciale weg N210 is ongewenst, zowel afslaand als invoegend verkeer, want tussen twee rotondes die slechts 1 km van elkaar afliggen geeft geen mogelijkheid tot toegang naar Het Hofland. Daarnaast treedt er dagelijks al congestie op tussen deze twee rotondes. Meer (invoegend) verkeer zou dit probleem nog verergeren en verdere congestie geven op de N210.

Tenslotte Uit de enquête naar aanleiding van de inspraak bijeenkomst die gehouden is in januari 2025 blijkt dat maar liefst 69% tegen het voorstel is om het Hofland in te zetten voor woningbouw. Het moge duidelijk zijn dat er van draagvlak onder de bevolking van Schoonhoven geen sprake is. Het Hofland is een levend landschap met meervoudige functies: cultureel erfgoed (onderbouwd door twee rapporten), ecologie en biodiversiteit, waterveiligheid, recreatie en identiteit. Het voornemen tot woningbouw betekent een onomkeerbaar verlies van essentiële functies en kwaliteit van de leefomgeving. Wij roepen u als raadsleden en in het bijzonder onze Wethouder Cultureel en cultureel Erfgoed op, om actief rentmeesterschap te tonen en dit gebied af te wijzen voor woningbouw. Wij roepen u op, met deze twee rapporten in de hand, om dit gebied voor te dragen als cultuurhistorisch ‘Kroonjuweel’ bij de Provincie Zuid Holland.

Met vriendelijke groet, Namens het Actiecomité het Hofland