Concept Procesleidraad actualisatie Omgevingsvisie Krimpenerwaard

Procesleidraad Actualisatie omgevingsvisie Waar willen we naartoe: De omgevingsvisie geeft inzage in: - De doelen die de raad nastreeft in relatie tot ontwikkeling en beheer van de fysieke leefomgeving; - Hoe deze doelen zich verhouden tot de ruimte: waar in het gebied hebben welke doelen prioriteit? - Waar is er sprake van noodzaak voor een nadere afweging en integratie van thema’s om te komen tot heldere regels en uitvoering? Het gaat daarbij om een actualisatie van de huidige omgevingsvisie. Veel van de doelen die hierin zijn opgeschreven streven we nu nog steeds na. Wel zijn er actuele ontwikkelingen, nieuwe ontwikkelingen en andere politieke keuzen die leiden tot een andere invulling van de thema’s of het toevoegen of vervallen van thema’s. We achten het wenselijk en (in principe) mogelijk de Omgevingsvisie te verbeteren op de volgende punten: - Omgevingsmonitor: de omgevingsvisie wil ruimte bieden voor de juiste plannen en projecten en zo inspelen op de maatschappelijke behoeftes en ontwikkelingen. Daarvoor is het goed ook te monitoren wat er in de omgeving ook speelt – zodat het beleid hierop aan kan sluiten. Deze monitor biedt ook houvast aan de evaluatie. We onderzoeken daarbij ook of het mogelijk is aan te sluiten bij de monitoring van coalitieakkoord en collegeprogramma.

- Gebiedsgerichtheid: we zien nu al dat er verschillen zijn in waar wat prioriteit krijgt, maar hebben hier nog geen samenhangend ruimtelijk beeld van waarop duidelijkheid kan worden gegeven. Door bewuster te werken met een structuurplan-kaart en verschillen in prioriteiten aan te brengen per gebied kan er meer duidelijkheid worden gegeven aan initiatiefnemers, inwoners en ondernemers. - Inzicht in de planning van de uitvoering: bij een visie hoort ook een uitvoeringsagenda: welke thema’s of gebiedsgericht beleid wordt wanneer uitgewerkt, wat heeft daarbij uw prioriteit? We toetsen de haalbaarheid van de uitvoering met de bestaande organisatie en capaciteit en geven waar dit kan, aan wat versnelling of intensivering, vraagt aan extra (structurele / incidentele) middelen. Op basis van de uitvoeringsagenda en aan de hand van de uitwerkingen in omgevingsprogramma's wordt de planning van de wijzigingen in het omgevingsplan bepaald. Dit laatste is geen onderdeel van de uitvoeringsparagraaf. Wat is het proces: Het proces kent de volgende fasen: Fase 1: aanbesteding en organisatie De omgevingsvisie komt in regie tot stand: we kopen expertise in om te komen tot formulering van de omgevingsvisie, begeleiding van de participatie en het vormgeven van een bruikbare omgevingsmonitor. We zijn inmiddels gestart met de marktverkenning als onderdeel van het aanbestedingsproces.

Het proces wordt gepland en waar nodig bijgesteld naar aanleiding van de aanbesteding en het resultaat van de gunning. Samen met de adviseur geven we de werkconferentie vorm. De nieuwe raad wordt een update van de procesleidraad gegeven ter vaststelling in juni 2026. Fase 2: analyse, planvorming en participatie Aan de start van dit proces willen we de raad bevragen op de prioritaire thema’s: waar wilt u prioriteit aan geven? Welk thema kan wat u betreft worden geschrapt of uitgesteld? Welke knelpunten of dilemma’s wilt u graag oplossen? Het proces hiervoor wordt beschreven in het proces werkconferentie)

Daarnaast brengen we de informatie uit een analyse van de ontwikkelingen, kaart- en beleidsanalyse bijeen. We benaderen inwoners en ondernemers via een digitale enquête om hen te vragen wat zij belangrijk vinden om prioriteit te geven in hun omgeving. We betrekken expertise uit de samenleving via bijeenkomsten om de ambities op de thema’s te formuleren en samen te komen tot een (aansprekend en actueel) toekomstbeeld. We nodigen hiervoor een (selectie van) bekende experts, belangenvertegenwoordigers en maatschappelijke instellingen uit via expert-tafels. Naast uw prioritaire thema's geven we ook ruimte aan thema's die vanuit de participatie naar voren komen. Op basis van het participatieverslag vanuit de expert-tafels en de resultaten van de analyse stellen we een tussentijds advies op, wat richtinggevend is voor de verdere uitvoering. Indien de opgave die er ligt er om vraagt en er ook sprake is van voldoende beïnvloedingsruimte, stellen we op dat moment ook het participatieplan bij. We verwachten begin 2027 een ontwerp omgevingsvisie gereed te hebben, met daarin ook scenario's voor een (kaderstellende) uitvoeringsparagraaf en geven u advies over ambitie en daarbij bijpassende kaders (snelheid, geld en capaciteit).

We bespreken vervolgens dit advies met u als raad en vragen u richting te geven aan de ambitie en snelheid waarmee u de uitvoering – vaak betreft dit een nadere uitwerking – vorm wil geven. Dit doen we vanuit het uitgangspunt dat heldere beleidsuitgangspunten (omgevingsprogramma’s) vanuit de gemeente (en andere overheden) plannen en projecten sneller gerealiseerd kunnen worden. Fase 3: bepalen ambitieniveau en uitvoeringsparagraaf Bij een omgevingsvisie hoort ook een uitvoeringsparagraaf. Deze paragraaf geeft duidelijkheid over: - De planning waarlangs (gebiedsgericht / Krimpenerwaard breed) uitwerking plaatsvindt in omgevingsprogramma’s; - De capaciteit en middelen die we hiervoor inzetten; - De wijze en momenten waarop we ontwikkelingen zullen monitoren en evalueren; We presenteren het (voorlopige) resultaat in de raad en vragen u hierbij het ambitieniveau voor de uitvoering vast te stellen. Het proces hiervoor wordt beschreven in het proces rond de bespreking en behandeling van de concept omgevingsvisie. Het college stelt waar nodig de visie hierop bij en geeft haar vrij voor zienswijzen. Fase 4: zienswijzeproces en besluitvorming Na het vrijgeven van de ontwerp omgevingsvisie volgt een formeel zienswijze-proces, waarin alle belanghebbenden kennis kunnen nemen van de visie en hun zienswijze erop kunnen geven.

Via een nota van antwoord wordt aangegeven of en op welke wijze dit leidt tot bijstelling van de omgevingsvisie. De raad krijgt deze visie vervolgens ter vaststelling aangeboden. Overige momenten voor betrokkenheid van de raad Bij de procesvoorbereiding zijn we nu uitgegaan van een sterke betrokkenheid van de raad aan het begin van het proces: bij het richting geven en prioriteit geven aan de inhoudelijke thema's in de visie en de keuze in welke richting we op willen gaan – mede naar aanleiding van de participatie. De raad krijgt in het proces ook een kaderstellende rol in het bepalen van de ambitie voor de Uitvoeringsparagraaf. We bouwen daarbij voort op de huidige omgevingsvisie. Ondanks deze planning kan het gedurende de verdere uitwerking wenselijk zijn u als raad mee te nemen in de tussenstappen – bijvoorbeeld doordat beleidsontwikkelingen om bijstelling van de uitgangspunten vragen. Mocht dit wenselijk zijn vanuit college of raad dan worden aanvullend momenten georganiseerd of informeren we u aanvullend. De planning richt zich nu op vaststelling van een geactualiseerde omgevingsvisie aansluitend op het zomerreces van 2027. Indien extra tussentijdse besluitvorming gewenst is - vraagt dit meer tijd dan nu in de planning haalbaar is.

Proces werkconferentie In de eerste werkconferentie willen we u als raad vragen richting te geven aan de thema’s (in huidige omgevingsvisie: speerpunten) die u als raad relevant vindt: - Welke thema’s wil u toevoegen? Welke thema’s kunnen vervallen?; - Welk thema moet vervangen / geactualiseerd worden?; - Welk thema kan wat u betreft beter geïntegreerd in een ander thema?; We vragen u de input voor deze werkconferentie elk in uw fractie voor te bereiden. We informeren u over de opbrengst van de werkconferentie met een advies welke thema’s na de zomervakantie dieper op door te praten. Het document geeft het college en organisatie richting bij de uitwerking. Samen met andere input (wet- en regelgeving, recent vastgestelde omgevingsprogramma’s, coalitieakkoord) vormt dit het vertrekpunt voor de actualisatie en ook de thematische besprekingen na de zomervakantie. De thema’s die u aandraagt zijn ook de basis voor het uitvoeren van de inwonersenquete – met als belangrijkste vraag: wat vindt u de belangrijkste thema’s in uw leefomgeving? Data en deadlines worden tevoren met de griffie afgestemd. Thematische besprekingen: De thema’s waarop verdere verdieping wenselijk is clusteren we logisch voor zowel raad als experts – We willen op deze thema’s doorpraten in de vorm van experttafels.

Als raadsleden kunt u tijdens deze tafels luisteren naar de input van experts op de thema’s, waarbij we er naar streven de dilemma’s die daarbij (kunnen) spelen aan tafel samen willen brengen. Op deze wijze vindt er participatie met experts plaats.

Proces experttafels In het proces van de expert-tafels is het belangrijk dat een open gesprek organiseren met een in omvang beperkte groep mensen. Voor de thema’s waarop we over door willen praten bereiden we hiervoor een beknopt startdocument voor (eventueel in de vorm van een presentatie). Het gesprek wordt daarbij gefaciliteerd vanuit de (extern) adviseur – ondersteund vanuit de ambtelijke organisatie. Werkwijze: We bespreken de door u geprioriteerde thema’s - eventueel geclusterd - in kleinere groepen (tafels) om diepgang te bevorderen. Focus in het gesprek ligt daarbij op luisteren, doorvragen, en het uitstellen van een eigen oordeel. De facilitator zal de procesgang vooraf aan het gesprek aan iedereen toelichten. Binnen de te behandelen thema's houden we ook rekening met ruimte voor het bespreken van thema's die vanuit de enquête en aanmeldingen van experts – als relevant worde gezien, maar nog niet door u zijn geprioriteerd. Conform het participatiebeleid 2026 hebben raads- en commissieleden een luisterende rol en nemen niet actief deel aan de discussie. Terugkoppeling: Per tafel worden de belangrijkste inzichten, vragen of dilemma's noteren (bijv. op een flipover) en plenair gedeeld. De gespreksleider vat aan het eind van de sessie de opbrengst samen en sluit op tijd. De opbrengst wordt verwerkt in een participatieverslag.

Samen met (tussentijdse) opbrengsten uit de analyse en de enquete – wordt het participatieverslag voorzien van een advies wat mee te nemen in de verdere uitwerking van de omgevingsvisie. Bespreking in de raad Dit participatieverslag en bijbehorend advies wordt vervolgens besproken in de raad. Op basis daarvan wordt (mede) richting gegeven aan de uitwerking van de ontwerp omgevingsvisie. Proces behandeling concept omgevingsvisie en ambitieniveau uitvoering We stellen voor de concept omgevingsvisie in drie stappen te bespreken: - Technische vragenronde ter verduidelijking via een technische informatiesessie; - Schriftelijke inbreng van gewenste wijzigingen te verwerken in een wijzigingstabel met ambtelijk advies over de inhoudelijke / technische consequenties – eventuele duiding van strijdigheid met wet of beleid van andere overheden. De gewenste wijzigingen worden vervolgens toegelicht in de commissie door de inbrenger. - De wijzigingsvoorstellen in stemming brengen van de gewenste wijzigingen via een motiemarkt. Afhankelijk van het aantal wijzigingsvoorstellen wordt er vooraf een schriftelijke peiling onder fracties uitgevoerd (steun / geen steun). De wijzigingen die bij meerderheid worden aangenomen worden verwerkt in de omgevingsvisie die voor zienswijzen wordt gepubliceerd. Ook voor dit proces worden data en deadlines tevoren met de griffie afgestemd.