Concept brief onteigeningen.Pdf

De heer/mevrouw 0000 XX

LOCATIE: Stolwijk

DOCUMENTNUMMER: 750252

BEHANDELD DOOR: G. Pardoel - Kuiper

UW BRIEF:

ZAAKNUMMER: 1931750245

TELEFOON: 14 0182

UW KENMERK:

BIJLAGE(N):

E-MAIL: info@krimpenerwaard.nl VERZENDDATUM: 6 december 2021

ONDERWERP: Onteigeningen in het kader van het stikstofdossier

Beste meneer, mevrouw , Een hervorming van de landbouwsector door middel van opkoopregelingen en het doorvoeren van technische maatregelen wordt als serieuze mogelijkheid gezien om de stikstofuitstoot in Nederland te reduceren. Onteigening zou hierbij een optie zijn, zo bericht de media. Ook voor de opgaven op gebied van woningbouw en energietransitie wordt gekeken naar mogelijkheden in agrarische gebieden. Graag willen wij de ervaringen met onteigening ten behoeve van natuurontwikkeling in Krimpenerwaard aan u ter overweging meegeven bij het zoeken naar oplossingen in het stikstofdossier en andere genoemde ontwikkelingen in het landelijk gebied. In 2005 sloten dertien overheden en maatschappelijke organisaties over de toekomst van de Krimpenerwaard het Veenweidepact. Doel was om de belangen van landbouw, natuur en recreatie op elkaar af te stemmen. Er lag een opgave vanuit het Rijk om 2.450 hectare nieuwe natuur in Krimpenerwaard aan te leggen, waaraan het Rijk ook budget had gekoppeld. Tegelijkertijd moest het probleem van bodemdaling aangepakt worden. Vanaf 2007 zijn in het kader van het Veenweidepact al gronden verworven door middel van volledige schadeloosstelling. De uitvoering kwam echter in 2010 stil te liggen wegens bezuinigingen door het Rijk op de aanleg van nieuwe natuur. De opgaven voor natuur, landbouw en recreatie lagen er echter nog wel.

Daarom zijn in 2014 met Gebiedsovereenkomst Veenweiden Krimpenerwaard (2014) door de gemeente Krimpenerwaard, het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard en de provincie Zuid-Holland opnieuw afspraken gemaakt over de duurzame toekomst van de Krimpenerwaard. Er wordt samengewerkt aan vier opgaven: de aanleg van nieuwe natuur, duurzaam waterbeheer en het tegengaan van bodemdaling, het versterken van de landbouwstructuur en benutten van kansen voor toerisme en recreatie. Er is onder andere afgesproken dat er 2.250 hectare nieuwe natuur (NNN) wordt aangelegd. De beoogde looptijd van het programma is tot en met 2026. Dan moet de inrichting gereed zijn en kan de natuur zich verder ontwikkelen. De nieuwe natuur komt op grond die nu (meestal) nog agrarisch is. De samenwerkende overheden stimuleren agrariërs en grondeigenaren om op zijn of haar percelen zelf de nieuwe natuur in de Krimpenerwaard te ontwikkelen en te beheren door middel van zelfrealisatie. Met subsidies (SKNL) voor aanleg en beheer van natuur worden agrariërs geholpen bij de omzetting naar een ‘natuurinclusief’ bedrijf. Sommige grondeigenaren willen de aanleg en het beheer van de natuur niet op zich nemen. In die gevallen koopt de provincie, het liefst in onderlinge overeenstemming, de grond van de eigenaar.

Onteigening van grond is pas aan de orde als grondeigenaren de natuur niet zelf willen realiseren en/of het (nog) niet is gelukt hun gronden minnelijk te verwerven. In Krimpenerwaard gaat een groot aantal grondeigenaren aan de slag met zelfrealisatie of zijn gronden inmiddels door de provincie in onderlinge overeenstemming aangekocht. Voor een aantal grondeigenaren is inmiddels echter een onteigeningsprocedure opgestart. Krimpenerwaard is de eerste gemeente in Nederland waar deze procedure wordt opgestart voor natuurontwikkeling. In de media is hier, mede door de boerenprotesten, volop aandacht voor geweest (Nieuwsuur, NRC, AD, Omroep West, etc.). Terugkijkend op het gemeente Krimpenerwaard Postbus 51 2820 AB Stolwijk www.krimpenerwaard.nl

proces van grondverwerving voor de natuurontwikkeling tot nu toe hebben wij de volgende ervaringen en opmerkingen: -

-

Agrariërs die sinds generaties boeren op dezelfde gronden zijn zeer emotioneel gehecht aan die gronden. Dit maakt dat de impact van een (mogelijke) onteigening enorm groot is, niet alleen voor de agrariër zelf, maar ook voor zijn of haar gezin en familie; De grondverwerving en met name de druk van mogelijke onteigening heeft geleid tot grote onrust onder de agrariërs in Krimpenerwaard alsmede groeiend wantrouwen t.o.v. de overheden; Naarmate in het proces van grondverwerving de onteigeningsprocedure in zicht kwam zien we dat de steun aan de natuurontwikkelingsplannen in de gemeente afneemt; Om de druk op het verwervingsproces te verminderen is het goed om ruim de tijd te nemen voor minnelijke verwerving (door plangerichte verwerving en kavelruilen), zonder dat al een onteigeningsbesluit is genomen of een onteigeningsprocedure loopt. Als op nationaal niveau besloten wordt dat onteigening mogelijk is om stappen te zetten in het stikstofdossier, de woningbouw en de energietransitie betekent dit een onomkeerbare jarenlange financiële verplichting waarop men niet moet willen terugkomen in het kader van een betrouwbare overheid. Dit vraagt een langer tijdsbestek dan 1 of 2 kabinetsperioden. Dat vraagt een langdurig commitment.

In goed overleg met agrariërs is het wellicht mogelijk te komen tot meer of andere natuurontwikkeling, mits op die gronden een voldoende bedrijfsvoering mogelijk blijft; Een dergelijke benadering vergt flexibiliteit (tijd en doelstellingen) van degene die natuurontwikkeling nastreeft. In plaats van een vaststaand inrichtingsplan wordt op samenwerking ingezet en heeft de samenwerking grotere invloed op de uitkomsten van het proces.

Gezien het bovenstaande vragen wij u om terughoudend te zijn met het inzetten van het instrument van onteigening van agrariërs in de diverse ontwikkelingen die onder andere in het landelijk gebied van Nederland plaats gaan vinden. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard, de secretaris,

de burgemeester,

J. Hennip

mr. R.S. Cazemier

Deze brief is digitaal vervaardigd en daarom niet ondertekend

pag. 2/2