BNB advocatuur, Onderzoek Krimpenerwaard.pdf
Tekst van het document
BNB Fiscale Advocatuur Schepenen 7 8232 DB LELYSTAD T: 0320 - 320 125 F: 0320 - 320 157
www.bnbadvocatuur.nl info@bnbadvocatuur.nl
Per e-mail: griffie@krimpenerwaard.nl m.vanmuijen@krimpenerwaard.nl Burgemeester Raadsleden van de gemeenteraad van de Gemeente Krimpenerwaard
Datum
Lelystad, 20 december 2021
Onze referentie
D2019041
Uw referentie Inzake
Onderzoek Krimpenerwaard
Geachte Burgemeester, en raadsleden van de gemeenteraad van de Gemeente Krimpenerwaard, Namens het uitgebreide onderzoeksteam (hierna: “Ond.Team”) dat zich rondom een voormalig ambtenaar uit de gemeente Lopik heeft samengesteld, wenden wij ons tot u met het navolgende. Zoals u bekend heeft een onafhankelijk feitenonderzoek in opdracht van het College van B&W van de gemeente Krimpenerwaard plaatsgehad door Strated Consulting. Strated Consulting heeft gedateerd november 2021 een rapport uitgebracht, met als titel ‘Feitenonderzoek anonieme klachtenmail’ (hierna: “Rapport SC”), waarvan wij een openbare versie hebben aangetroffen op de website van voornoemd onderzoeksbureau.1 In het rapport treffen wij een aantal onjuistheden aan ten aanzien van onze cliënt, persoon 8, die wij menen te moeten rectificeren (zie hieronder Rectificaties). Voorts maken wij op grond van de uitkomsten van het onderzoeksrapport ook enkele vaststellingen, die wij graag met u delen.
1. Er is niet sprake van ‘een juridisch team’ rondom persoon 8 In het rapport wordt op zes plaatsen gesproken over ‘het juridisch team’ samengesteld rondom persoon 8 (zie de bladzijden 5, 6, 27 (4x). Dit is een onjuiste kwalificatie. Rondom persoon 8, de voormalige ambtenaar uit de gemeente Lopik, heeft zich een team van onderzoekers samengesteld, die zich zijn lot hebben aangetrokken. Dit team bevat meer personen uit andere vakgebieden en dient te worden gekwalificeerd als ‘onderzoeksteam’ (hierna: “Ond.Team”). 1 h t t p s : / / w w w . s t r a t e d c o n s u l t i n g . n l / w p - c o n t e n t / u p l o a d s / 2 0 2 1 / 1 2 /
OPENBARE20rapportage20Feitenonderzoek20anonieme20klachtenmail20Krimpenerwaard.pdf Op alle werkzaamheden van BNB Advocatuur zijn algemene voorwaarden van toepassing waarin is opgenomen dat geen aansprakelijkheid wordt aanvaard behoudens voorzover de beroepsaansprakelijkheidsverzekering voorkomend geval recht op een uitkering geeft. De algemene voorwaarden waaronder wij werken staan vermeld op onze website en worden op verzoek kosteloos toegezonden.
2. Het Ond.Team vraagt aandacht voor de kwalificatie van het onderzoek van Strated Consulting De beide personen waarmee de Strated Consulting onderzoekers (hierna SC-onderzoekers) op 25 oktober jl. spraken, hebben de SC-onderzoekers direct bij aanvang van het gesprek gevraagd naar de onderzoeksvraag voor het in opdracht van B&W gemeente Krimpenerwaard uitgevoerde onderzoek en de daarop toe te passen onderzoeksaanpak. In het gesprek de dato 25 oktober jl. gaven de SC-onderzoekers aan dat de onderzoeksopdracht niet door opdrachtgever B&W Krimpenerwaard was geformuleerd, maar door Strated Consulting zelf. Die onderzoeksvraag moest zich richten op het waarheidsgehalte van de melding van misstanden bij de voorganger van de gemeente Krimpenerwaard (gemeente Vlist) en op het op het achterhalen of mogelijk sprake is geweest van integriteitsschendingen, zoals gedetailleerd beschreven in de anonieme melding. Dit heeft ons onaangenaam verrast. 3. Te beperkte onderzoeksvraag en bescherming van melders van de misstanden De vertegenwoordigers van Ont.Team hebben de SC-onderzoekers in het kader van de medewerking door persoon 8 aan het onderzoek (en medewerking aan een gesprek) gewezen op twee belangrijke randvoorwaarden daarvoor. 1.
Op de eerste plaats, dat dit onderzoek van Strated Consulting zich richt op misstanden binnen de toenmalige gemeente Vlist. Hoewel persoon 8 daarvan ook inhoudelijke kennis had en heeft, is die opgedaan in zijn hoedanigheid als toenmalig ambtenaar binnen de gemeente Lopik. Omdat hij destijds in het kader van een minnelijke schikking met de gemeente Lopik geheimhouding en vertrouwelijkheid tussen hem en de gemeente over de achtergronden van het minnelijke ontslag heeft afgesproken, vraagt de bereidheid van persoon 8 ook om rugdekking op dat punt en daarmee toestemming en verruiming van het onderzoek van de gemeente Lopik.
2.
Op de tweede plaats hebben de vertegenwoordigers van Ont.Team rondom persoon 8 de SC-onderzoekers, na gezamenlijk te hebben vastgesteld dat in de casus sprake is van schendingen van Unierechtelijke bepalingen, erop gewezen dat nu in beide casussen (Krimpenerwaard en Lopik) sprake is van melders van misstanden van Unierechtelijke regels, het dwingendrechtelijke karakter van de Richtlijn EU 2019/1937, die de bescherming van zogenaamde EU-klokkenluiders sinds 2019 moet garanderen, om beschermende eisen vraagt voor het spreken met en naar buiten brengen van informatie van die melders van de misstanden.
Genoemde richtlijn stelt als EFFECTIEVE bescherming van zogenaamde klokkenluiders, de navolgende beschermende eisen:
- omkering van bewijslast - bescherming tegen represailles (zoals ontslag, laster, bedreiging, opname op zwarte lijsten, valselijke aanklachten, onrechtmatige rechtszaken) - bescherming tegen onnodige procedures (civiel, fiscaal en strafrechtelijk) - recht op rechtsbijstand - recht op bescherming van de privacy. Ten aanzien van persoon 8 hebben de vertegenwoordigers van Ont.Team de SC-onderzoekers erop gewezen dat persoon 8 sinds 2010 (vrijwel direct na zijn indiensttreding bij de gemeente Lopik) misstanden constateerde en die intern meldde. Ook hebben zij gewezen op het feit dat persoon 8 in de periode van 2010 tot 2017 (einde van zijn dienstverband juli 2017) intern ook zaken aan de orde stelde die informatie bevatte over misstanden binnen de gemeente Krimpenerwaard. Het betreffende de misstanden die in het onderzoeksrapport worden gemeld. Echter met die informatie is voor persoon 8 door de gemeente Lopik niets merkbaar gedaan. Wel is persoon 8 zelf binnen de gemeente Lopik van melder van die misstanden, getransformeerd tot dader van niet integer handelen. Dat leidde tot ernstige represailles tegen hem (intern onderzoek – geen belastende feiten; BING-onderzoek: geen belastende feiten; minnelijk (eervol) ontslag per juli 2017.
Na deze periode is persoon 8 geconfronteerd met ernstige represailles, die hebben geleid tot plaatsing op de Fraude Signaleringsverificatielijst bij de Belastingdienst en (gefingeerde) strafbare feiten met een veroordeling door de Rechtbank Midden-Nederland. De strafzaken tegen verzoeker liggen thans ter behandeling in hoger beroep bij het Gerechtshof te Arnhem en verzoeker zal met uitvoerig in zijn bezit zijnde bewijsmiddelen aantonen, dat hij van melder van misstanden, het traditionele lot heeft doorlopen van klokkenluiders, namelijk tot dader gemaakt. Het is gelet op deze zeer negatieve ervaringen van persoon 8 dat wij als vertegenwoordigers van zijn onderzoeksteam, er bij de SC-onderzoekers op aan hebben gedrongen: 1e. dat de onderzoeksformulering onjuist is te achten in het licht van de bescherming die de EUrichtlijn Klokkenluiders aan melders van misstanden met Unierecht beoogt te beschermen. Daarin dient niet uit te worden gegaan van de juistheid of onjuistheid van de informatie verstrekt door de melder, maar dient gelet op de omkering van de bewijslast bij de overheidsinstelling zelf te worden onderzocht dat de melding niet juist zou zijn; 2e. dat daarbij de onderzoeksscope verruimd dient te worden tot zaken binnen de gemeente Lopik (waarvoor uiteraard hetzelfde geldt als voor hetgeen onder 1e is weergegeven);
3e. dat persoon 8 garanties dienen te worden geboden om hem de bescherming te bieden, die hem krachtens de EU-richtlijn klokkenluiders toekomt in het door SC-onderzoekers uit te voeren onderzoek (en dus van de opdrachtgever(s)). Kortom: het bieden van een zogenaamde veilige haven ‘ safe haven’, waarin in een open sfeer melding kan worden gemaakt en gegevens kunnen worden uitgewisseld, zonder nadelige gevolgen. De vertegenwoordigers van het Ond.Team hebben, uit uitlatingen van de SC-onderzoekers, helaas moeten constateren dat zij niet van plan waren aan deze voorwaarden / garanties te voldoen. Ook werd door de SC-onderzoekers aangegeven, dat zij niet voornemens zijn het onderzoek uit te breiden naar gemeente Lopik. Rectificatie Conclusie Op bladzijde 5 (onderaan) en bladzijde 27 (Hoofdstuk 4) wordt in het onderzoeksrapport van Strated Consulting aangegeven, dat: ‘ zij afzagen van verdere medewerking’. Dit moet in bovenstaande context worden geplaatst en op grond van een juiste weergave van de feiten. Het Ond.Team zag af van medewerking nadat duidelijk werd dat de SC-onderzoekers geen garanties wilden bieden of die garanties bij hun opdrachtgever op te eisen. Zij wilden het onderzoek niet uitbreiden naar gemeente Lopik, terwijl daar voldoende aanleiding voor is. Ten slotte werd duidelijk dat er onvoldoende beschermende basis was om aan dit onderzoek mee te werken.
Het Ond.Team heeft Strated Consulting er expliciet op gewezen reeds drie jaar als onafhankelijk onderzoeksteam uitgebreid onderzoek te doen naar de meldingen van persoon 8 en de excessieve represailles die daarop jegens hem zijn getroffen. In dat kader is tevens aan de orde gekomen, de toegevoegde waarde die samenvoeging, kennisneming, dan wel vergelijking van de verifieerbare en repliceerbare onderzoeksresultaten van beide onderzoeken aan de bestrijding van corruptie en fraude voor gemeente Krimpenerwaard kan hebben.
4. Gelding Minimumnorm en aanvullende principes voor 'good governance' die EU 2019/1937 u biedt Nu de misstanden zien op de doelstelling van de EU-Richtlijn klokkenluiders (misstanden ten aanzien van overheidsbestedingen in de zin van artikel 2 van de richtlijn) en daarnaast ook nog eens expliciet genoemd zijn in de bijlage bij voornoemde Richtlijn, kan er geen twijfel over bestaan dat de misstanden die bij u gemeld zijn vallen onder de materiële werkingssfeer van de richtlijn. Dat betekent dat alle rechtsbeschermingen genoemd in de EU-richtlijn aan melders toekomt, ook aan de anonieme melder die de zaak bij de gemeente Krimpenerwaard heeft aangekaart. Daarin dient het gemeentebestuur en de toezichthouder, de gemeenteraad te bedenken, dat zij ertoe gehouden zijn de minimumnormen van rechtsbescherming die de richtlijn voorschrijft te eerbiedigen. Zie artikel 2 van de richtlijn. Het anonieme karakter van de melding doet daaraan niet toe of af. Zie ook de richtlijn. Hetzelfde geldt voor het onderzoek van Strated Consulting, zie de considerans 54 bij de EU-richtlijn. Los van de vraag wie de meest recente anonieme melder is - onze cliënt is dat uitdrukkelijk niet – staat met bewijzen te onderbouwen vast, dat persoon 8 reeds in de jaren 2010 tot en met nu, persoon 8 binnen de gemeente Lopik en extern de misstanden (ook die bij de gemeente Krimpenerwaard) aan de orde heeft gesteld.
Daar is niets mee gedaan. Er is dus samenvattend helemaal geen sprake van dat persoon 8 geen medewerking wilde verlenen aan het onderzoek van Strated Consulting. Dit blijkt ook uit bijgevoegde mail, waarin wij bevestigen geen basis te zien gezien het beperkte karakter van het onderzoek van Strated, in 'safe haven' en t.a.v. Lopik. De bal lag daarna bij u als politieke opdrachtgever van het onderzoek en Strated om wel de minimumbescherming van de richtlijn te bieden en aan te haken nu u wel onderzoek ging doen naar de situatie in Lopik. Anders dan wij mochten veronderstellen, hebben wij daarna niets meer vernomen. 5. Tenslotte hoofdstuk 4 van het onderzoeksrapport Zoals hierboven aangegeven gaven de SC-onderzoekers, het onderzoek niet uit te willen breiden naar Lopik of andere zaken. In het perspectief van die vaststelling is het opvallend en onbegrijpelijk, dat aan dit onderzoeksrapport een hoofdstuk 4 is toegevoegd, dat zich richt op persoon 8 en de gemeente Lopik. Hoe valt te rijmen dat een onderzoek naar een melding van misstanden bij de gemeente Krimpenerwaard, dit hoofdstuk bevat. Is soms weer sprake van een represaille, nu met dit hoofdstuk een duidelijke framing van persoon 8 door de onderzoekers plaatsheeft?
Kunnen de SC-onderzoekers ook uitleggen, hoe in hun onderzoeksopdracht en scope een gesprek met vertegenwoordigers van de gemeente Lopik past. Zijn de onderzoekers er daarbij van op de hoogte dat tegen die vertegenwoordigers van de gemeente juist zware verdenkingen rijzen van soortgelijke praktijken als nu binnen de gemeente Krimpenerwaard zijn vastgesteld, waarvan zij op de hoogte waren en niets tegen hebben ondernomen? Waarom hebben daarnaast de SC-onderzoekers in hoofdstuk 4 als ‘ getuigen’ opgevoerd de personen, waartegen juist in hun onderzoek ernstige bezwaren van ernstige corruptie zijn gerezen? Denken de SC-onderzoekers niet net als wij, dat zij er - evenals de vertegenwoordigers van de gemeente Lopik – alle belang bij hebben om persoon 8 aan te wijzen als kwade genius, om daarmee af te leiden van hun eigen rol, verantwoordelijkheid en strafrechtelijke aansprakelijkheid? In dit kader moet worden bedacht, dat persoon 8 aan zijn leidinggevende, de toenmalig wethouder (nog steeds actief in het college van B&B gemeente Lopik) en aan het College heeft gemeld, dat de door Strated Consulting bevonden ernstige verdenking van fraude met overheidsgelden, destijds ook plaatshad binnen de gemeente Lopik, in dezelfde tijdsperiode, met dezelfde actoren en met dezelfde modus operandi.
En dat die gemeente Lopik daar niets verder mee heeft gedaan, anders dan persoon 8 van melder tot dader te transformeren en represailles tegen hem te treffen. 6. Klokkenluidersmelding is geen klacht Verder valt op dat Stated in het onderzoek de verkeerde lading geeft door in de titel van het rapport het woord klacht te noemen. Gezien de ernst van de bewezen misstanden is dat weer een staaltje van ‘ framing’. Het gaat in het onderzoek van Strated Consulting om misbruik maken door frauduleuze constructies en frauduleuze afspraken tussen lokale aannemers en ambtenaren, al dan niet met medeweten en/of zelfs actieve instemming van politieke bestuurders. Gezien de melding van de misstand onder de materiële werkingssfeer van de richtlijn EU 2019/1937 valt, is de melding een ‘klokkenluidersmelding’ in de zin van de richtlijn, waarop de minimumnormen op van toepassing zijn. De gekozen framing doet daar niet aan af. 7. VRAGEN EN RECTIFICATIE Het rapport van Strated Consulting heeft geleid tot een nieuwe represaille tegen persoon 8. Hij is door de gemeente Lopik aansprakelijk gesteld voor (gefingeerde) strafbare handelingen die hij beweerdelijk zou hebben gepleegd in het verleden, toen hij ambtenaar was. De meldingen van misstanden die hij deed worden daarbij buiten beschouwing gelaten.
Deze hernieuwde represaille komt rechtstreeks voort uit de inhoud van het onderzoeksrapport van Strated Consulting en is gegrond op de bevindingen in hoofdstuk 4 van dat rapport.
Wij eisen als onderzoeksteam, dat u – als opdrachtgever voor wat het College van B&W betreft en als toezichthouder voor wat de gemeenteraad betreft) afstand neemt van de inhoud van hoofdstuk 4, nu daartoe geen opdracht is gegeven en de basis derhalve daarvoor ontbreekt. Verder wijzen wij u erop, dat u als overheidsinstanties gehouden bent om op grond van vaste jurisprudentie van het Europese Hof ( zie onder andere In de uitspraak: Arrest van het Hof (grote kamer) van 4 juli 2006: Konstantinos Adeneler en anderen tegen Ellinikos Organismos Galaktos (ELOG) Verzoek om een prejudiciële beslissing: Monomeles Protodikeio Thessalonikis – Griekenland; (ECLI:EU:C:2006:443) zowel de anonieme melder bij de gemeente Krimpenerwaard, als persoon 8 genoemd in het rapport van Strated Consulting, de bescherming te bieden, die zij krachtens de EU- richtlijn EU 2019/1937, dienen te verkrijgen. Persoon 8 doet daar namens ons een expliciet beroep op en stelt u aansprakelijk voor al de negatieve gevolgen die verder uit dit rapport zullen voortkomen. Persoon 8 betwist nogmaals de suggestieve opmerkingen en vermoedens dat hij de melder is van Krimpenerwaard!
Met verschuldigde hoogachting,
mr. J.J. de Vries
mr. K. Bozia