CConstaterende datKrimpenerwaard
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage inspreeknotitie dhr. Herlé

Oordeelsvorming Algemeen 23 juni 2026, gemeente KrimpenerwaardBij agendapunt: Spreekrecht inwoners - 20:10987 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

DE ANDERE KRANT | | 13 JUNI 2026.j NR. 24 | 3 PORBRAAK VOOR SLACHTOFFERS ZIEKMAKENDE WINDTURBINES EN WARMTEPOMPEN CU Delfterkent sezondheidsschadedoor aagfrequent geluid Onderzoek van de TU Delft heeft uitgewezen dat zes universi- teitsmedewerkersernstigegezondheidsklachtenhebbenopgelo- pendoorlangdurige blootstellingaanlaagfrequentgeluidvaneen ventilatiesysteem. Laagfrequentgeluiddat nauwelijksheorbaar is,maar waarvan de trillingen diep in het lichaam doordringen, wordtookdoor windturbinesenwarmtepompengeproduceerd. Honderdduizenden Nederlanderskampendaardoormetdezelfde klachtenzonderdat ze serieuswordengenomen. Slachtoffervan laagfreguent windturbinegeluidRenatavanHeuvenspreektvan een mogelijke doorbraak: “DeTU Delft heeft de discussie defi- nitiefverplaatstvandevraag ófmener ziek van wordt, naar de vraaghoe sneldepolitiek haarverantwoordelijkheid neemtom mensen hiertegen te beschermen”. Bert Weteringe | lies, darmklachten en hoofdpijn kun- | de situatie buiten de universiteit, waar | zestien jaar zonder problemen, maar nen ontstaan.

Zwaardere klachten zijn | mensen al jaren kampen met vergelijk | ineens werd ik ’s ochtends wakker met Benauwdheid, hartklachten, hogebloed | ook mogelijk en dat komt doordat het | bare klachten, maarwaar dit zelden leidt | trillingen in mijn lijf.” Ze beschrijft druk, misselijkheid en desoriëntatie: de | limbisch systeem, dat spanningen en | tot systematisch onderzoek ofbestuur | hoe ze de vibraties letterlijk voelt: via klachten waar zes medewerkers van de | emoties regelt, uit balans raakt door de | lijk ingrijpen. Hoewel het onderzoeks | de tafel, via de vloer— en uiteindelijk TU Delft sinds mei 2025 mee kampen, | trillingen”, zo stelt De Laat. | team in Delft zich hierover verder niet | via haar lichaam. “Inmiddels heb ik last zijn niet mild. Eerder al— na deopening | uitspreekt, betreft het hier de gezond- | van angst, paniekaanvallen, concentra- van het gebouw van de faculteit Tech- | De woordvoerder van het onderzoeks- | heidsklachten die worden veroorzaakt | tieverlies, hartkloppingen en een hoge nische Natuurwetenschappen (TNW) in | team van deTU meldde aan Delta dat in | door laagfrequent geluid, zoals dat ook | bloeddruk. Daarnaast ervaar ik een soort - 2016— kampten medewerkers met de- | 2025 dusdanige niveausvan laagfrequent | wordt geproduceerd door windturbines | spanning in de maag.” Door de fysieke zelfde klachten.

Net als toen, wordt het | geluid werden gemeten “dat gebruike | en warmtepompen. | en mentale klachten verloorVan Heuven probleem nu ook op faculteitsniveau op- | lijke hoorbaarheids- en hindernormen | haar baan. gepakt. Om de oorzaak van de klachten | werden overschreden”. Daarmeeisvol | Uit het RIVM-rapport Beleving woon - te achterhalen, formeert de universiteit | gens de onderzoekers overtuigend vast- | omgeving: hinder en slaapverstoring in | Van Heuven verdiepte zich vanwege in juni 2025 een onderzoeksteam dat be- | gesteld dat langdurige blootstelling aan | woonomgeving, dat in september 2025 | haar klachten sinds januari flink in het staat uit diverseTU-medewerkersen en- | laagfrequent geluid tot serieuze gezond- | werd gepubliceerd, blijkt dat inmiddels | fenomeen geluid, wat het met mensen kele gastleden, zoals een geluidsexpert. | heidsklachten kan leiden. | tienduizenden volwassenen ernstige | doet en hoe je het kunt meten. Volgens Na talloze metingen ontdekken de on- | geluidsoverlast ervaren door windtur- | haar legt de Delftse casus een funda- Inmiddels werkt de TU aan een oplos- | bines. Voor warmtepompen — die een | menteel probleem bloot.

Bij haar thuis derzoekers dat de klachtenworden ver- | sing, maar voor de medewerkers is het te | dominante, lage bromtoon produceren | werden geluidsmetingen uitgevoerd door oorzaakt door langdurige blootstelling | laat: “De medewerkers zijn ziek gemeld, | — ligt dit aantal volgens het RIVM zelfs | de GGD, maar “er wordt gemeten met aan laagfrequent geluid dat wordt gepro- | overgeplaatst of vertrokken bij de TU”, | al op 200.000. De klachten die mensen | normen die juist het laagfrequente geluid duceerd door het ventilatiesysteem van | zo meldt Delta. | ontwikkelen door het laagfrequente ge- | eruit filteren”, zegt ze. “Op papier is er het gebouwvanTNW. Dit systeem is vlak | luid van deze installaties worden door | niets aan de hand, maar in de praktijk voordat de klachten bij de medewerkers | instanties zoals deGGD en de Omge- | worden mensen wel ziek. Voor ons was begonnen, uitgebreid. De klachten van | “De vraag is nietmeer | vingsdienst tot op heden vaak afgedaan | het bewijs er altijd al, in ons dagelijks de medewerkers en de bevindingen van | ófje er ziekvan kunt | als iets dat ‘tussen de oren zit’. | leven”, vervolgt Van Heuven, “maar nu het onderzoeksteam werden op 20 mei | ligt het erook vanuit de wetenschap.

Dat van dit jaar gepubliceerd door Delta, het | worden, maarhoe | Een aantal omwonenden van windtur- | maakt het moeilijkerom wegte kijken.” journalistieke platform van TU Delft. | snel de politiek | bines in Nederland liet aan deze krant weten dat zij met exact dezelfde klach | Uit navraag door deze krant bij omwo- Laagfrequent geluid is geluid met een | mensen hiertegen | ten kampen als de klachten die door | nenden van windturbines blijkt dat de frequentie tussen grofweg 20 en 125 | gaatbeschermen” | „de medewerkers van de TU Delft zijn | erkenning van gezondheidsschade door hertz dat nauwelijks hoorbaar, maar | gerapporteerd. Een van hen is Renata | laagfrequent geluid bij de TU Delft door des te sterker voelbaar is. Delta bena- | van Heuven. Haar woning bevindt zich | meerdere omwonendenals een kantel derde klinisch-fysicus en audioloog Jan | hmmm | op 3,2 kilometer afstand van windpark | puntwordt gevoeld. “Dit is de institutio- de Laatom te achterhalen wat dit geluid | Goyerbrug in de gemeente Houten. Sinds | nele doorbraak waarwe in Nederland op met mensen doet. Volgens De Laat, die | de vier windturbines met een tiphoagte | hebben gewacht”, zo stelt Van Heuven.

verbondenis aan het Leids Universitair | van 230 meter in januari van dit jaar in | “Dit precedent bewijst dat de huidige Medisch Centrum (LUMC), wordt het | gebruikwerden genomen,is haar leven | geluidsnormen burgers en werknemers laagfrequent geluid opgemerkt door het | Wat in Delft opvalt is dat niet alleen de | ingrijpend veranderd. | nul bescherming bieden. De vraag is niet evenwichtsorgaan dat zich bevindt in het | klachten worden erkend, maar ook hoe | meeróf je er ziekvan kunt worden, maar binnenoor. “Langdurige blootstelling | daarmee wordt omgegaan. Het probleem | “Vanaf het moment dat de turbines | hoe snel de politiek mensen hiertegen kan dat orgaan in de war brengen: het | wordt op faculteitsniveau opgepakt, | gingen draaien, kreeg ik een soort brain | gaat beschermen”. « denkt dat je in beweging bent, waardoor | onderzocht en herleid tot een concrete | fag”, vertelt ze. “Je weet niet wat er ge- misselijkheid, duizeligheid, gehoorver- | bron. Dat staat in schril contrast met | beurt met je lichaam. Ik woon hier al

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://krimpenerwaard.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/bbaa9f90-7b8a-411d-a307-a13fad31b5c0?agendaItemId=ce23aa9b-c0fd-4252-943b-8bcd34a484ee