Bijlage bij inspraaknotitie Dhr. vd Zwaal namens de Historische Vereniging Schoonhoven, Notitie HVS m.b.t. Hofland

Historische Vereniging Schoonhoven Scheepmakershaven 57 2871 CE Schoonhoven

www.historischeverenigingschoonhoven.nl info@historischeverenigingschoonhoven.nl

*** Commissie R&F – dinsdag 2 december 2025 – Oordeelsvorming ***

Geachte Commissieleden, Namens de Historische Vereniging Schoonhoven spreken wij 2 december a.s. in bij uw oordeelsvormende vergadering van de commissie R&F. Ter ondersteuning van die inspraak brengen wij graag onderstaande uitgebreidere motivatie van onze standpunten onder uw aandacht. Graag willen we beginnen met het uitspreken van begrip voor de noodzaak tot woningbouw in onze provincie. De maatschappelijke druk op dat onderwerp raakt ons uiteraard ook en ook onze leden hebben te maken met de zoektocht naar woonruimte. Dat onze gemeente stappen zet om het woningaanbod te vergroten behoeft dan ook geen verdere toelichting en moedigen wij aan. Bestudering van het stadsbeeld van de kern Schoonhoven toont ook historisch gezien vele voorbeelden van stadsvernieuwing en uitleg van nieuwe wijken. Wij denken dat er veel kansen liggen; allereerst ter vervanging van de industrie in Schoonhoven Noord, maar mogelijk ook op volledige nieuwbouwlocaties. Wij pleiten er wel voor om de keuzes te maken binnen een overkoepelend ruimtelijk structuurplan. Op welke wijze willen wij in de toekomst wonen, werken, recreëren en genieten van onze mooie omgeving ? Zeker nu de nood zo hoog is ligt er een noodzaak voor een vorm van leiderschap en visie zodat we later geen spijt krijgen van de gemaakte keuzes.

Juist cultuurhistorie is daarbij een fragiel element, eenmaal verdwenen komt het nooit meer terug. Ook daar zijn vele voorbeelden van. U staat nu op het punt om te besluiten over (onderzoek naar) woningbouw op het Hofland. Reeds vanaf de tweede wereldoorlog zijn er binnen de (destijds nog zelfstandige gemeente) Schoonhoven voortdurend initiatieven ontplooid door projectontwikkelaars om dat gebied bebouwd te krijgen. En steeds heeft de politiek dergelijke initiatieven geblokkeerd. Ook nu ligt er weer een initiatief dat door ontwikkelaars is vormgegeven, niet gebaseerd op een structuurplan op onze leefomgeving vanuit uw Raad, niet gebaseerd op regie van uw Raad, maar heel plat vanuit een financieel belang gebaseerd op grond die men onlangs verworven heeft en waar men zoveel mogelijk huizen op wil bouwen. Daarbij dit keer dankbaar gebruikmakend van de dringende noodzaak tot nieuwbouw van woningen in onze huidige samenleving. Het gebied is al 800 jaar nog bijna maagdelijk behouden gebleven, alleen op het zuidelijke deel wordt ze doorsneden door de N210 en liggen er wat sportvelden. Lage en transparante infrastructuur waar u bovendien zelf de regie over voert en die, in de toekomst, ook eenvoudig terug te draaien is. Er ligt een ontzettend mooie groene zone die het huidige stadspark (de oude kasteellocatie) verbindt met het buitengebied via het onaangetaste Hofland.

Een gebied met een prachtig verhaal, een historisch leesbaar landschap en van heel grote waarde voor de leefkwaliteit van de omliggende woongebieden en de inwoners van Schoonhoven.

In de adviesnota cultureel erfgoed (erfgoednota 2012-2017) heeft de toenmalige gemeente Schoonhoven het gebied met een ‘Cultuurhistorische Waarde: HOOG’ opgenomen (zie bijlage 1). En dat is door haar rechtsopvolger gemeente Krimpenerwaard in de Erfgoednota 2017-2022 ook overgenomen. Het gebied stond daarmee voorgesorteerd voor aanwijzing tot gemeentelijk monument. Bij de stukken van uw vergadering treft u aan de “Historische verkenning met waardeverwachting Polder Het Hofland te Schoonhoven” dd. 14 juli 2025. Deze is op verzoek van de ontwikkelaars opgesteld door de stichting in Arcadie uit Amersfoort. Een heel gedegen stuk, wij kunnen u aanbevelen om het goed door te nemen, de waarden zijn zo goed beschreven dat we ze hier niet in detail met u hoeven door te nemen. De conclusies op blz. 63 onderschrijven nog eens de kwalitatieve beoordeling van een hoge cultuurhistorische waarde en daarmee de juistheid van de eerder door u vastgestelde Erfgoednota’s. Toch legt het college u nu dit besluit voor. Naar aanleiding van al het bovenstaande voor ons onbegrijpelijk. Wij doen dan ook een dringend appel niet in te stemmen met het onderzoek. De verleiding is wellicht groot om te zoeken naar een compromis.

Kunnen we het gebied niet wat minder en wat lager bebouwen en tegelijkertijd de cultuurhistorie ook een beetje overeind houden ? Een begrijpelijke gedachte, maar in de praktijk een “kool-en-een-geit” verhaal. Er is geen onderzoek nodig om vast te stellen dat voor een rendabel plan met een betaalbaar woonprogramma het gebied volledig volgebouwd met woningen moet worden, dat daarmee de zichtlijnen verloren gaan, dat ophoging van gebied en kadering van waterwegen noodzakelijk is. Er blijft niets over van de huidige structuur. Zoals door ons al uitgesproken in de beeldvormende vergadering; wij zien hier geen mogelijkheid tot een compromis. Beschermen betekent in dit geval behouden en wellicht het vergroten van de meerwaarde voor onze inwoners bijvoorbeeld op het vlak van ruimte en recreatie en een grotere verwijzing naar de rijke historie. Dus spaar de kool, en plaats de geit elders. Nu besluiten te investeren in onderzoek naar deze locatie is in onze ogen weggegooid geld. Zonder breed maatschappelijk draagvlak leggen procedures dadelijk een groot beslag op middelen en tijd. Nogmaals willen wij benadrukken dat we niet per definitie tegen woningbouw elders in- en om de stad zijn.

Er is ook echt een bereidheid vanuit ons om daarin mee te denken en waar nodig zelfs vanuit onze waarden ondersteuning bij de plannen en de uitleg ervan te bieden – zowel richting de inwoners als richting de provincie. Kortom, een handreiking tot betrekken en samenwerken, alleen niet voor deze locatie. Wij wensen u veel wijsheid toe bij de besluitvorming, Met vriendelijke groet, namens de Historische Vereniging Schoonhoven,

Jeroen Patijn Voorzitter.