CConstaterende datKrimpenerwaard
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage - Begroting 2027-2030 (gecorrigeerd)

Oordeelsvorming Algemeen 31 december 2026, gemeente KrimpenerwaardBij agendapunt: Meerjarenbegroting 2027-2030 - 03:1050.039 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 6

EXPLOITATIE X Sociaal domein Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Kadernota | -725 | -325 | -325 | -325 Eigen bijdrage Wmo | -500 | -100 | -100 | -100 Extra capaciteit uitvoering | -225 | -225 | -225 | -225 Uitbreiding subsidiebudget SPT | -530 | -530 | -530 | -530 Uitbreiding subsidiebudget SPT (dekking exploitatie) | 530 | 530 | 530 | 530 Nieuwe aanvragen | -53 | -111 | -126 | -126 CP | - | -150 | -150 | -150 Uitwerking nieuw collegeprogramma | - | -150 | -150 | -150 Overig | -53 | 39 | 24 | 24 Subsidie 2027 Kwadraad als penvoerder van het SPT | -10 | -10 | -10 | -10 Aanpassing Subsidiebedragen t.b.v. subsidieverlening 2027 | -43 | 49 | 34 | 34 Ambtshalve toekennen IIT | -131 | -131 | -131 | -131 Ambtshalve toekennen IIT (dekking exploitatie) | 131 | 131 | 131 | 131 Totaal programma | -778 | -436 | -451 | -451 Bedragen x € 1.000 Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1. Verbonden Partijen - Werkvoorzieningschap Promen - HECHT - Jeugd en Wmo Midden-Holland Beleidsindicatoren Onderstaand zijn de, volgens het BBV, verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.

30 Taakveld | Naam indicator - eenheid | Krimpenerwaard | Nederland (conform Regeling beleidsindicatoren gemeenten) | Nu | JR25 | Nu | JR25 6. Sociaal Domein | Werkloze jongeren - % 16 t/m 22 jarigen | 1% | 1% | 2% | 2% 6. Sociaal Domein | Kinderen in uitkeringsgezin - % kinderen tot 18 jaar | 4% | 4% | 6% | 6% 6. Sociaal Domein | Lopende re-integratievoorzieningen - Aantal per 10.000 | 124,9 | 158,3 | 217,8 | 203,1 inwoners van 15-64 jaar 6. Sociaal Domein | Banen - Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar | 654 | 620,7 | 858,8 | 836,6 6. Sociaal Domein | Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo - Aantal per | 590 | 590 | 720 | 720 10.000 inwoners 6. Sociaal Domein | Jongeren met een delict voor de rechter - % 12 t/m 21 | 1% | 1% | 1% | 1% jarigen 6. Sociaal Domein | Jongeren met jeugdhulp - % van alle jongeren tot 18 jaar | 13,2% | 12,3% 13,7% 13,7% 6. Sociaal Domein | Jongeren met jeugdbescherming - % van alle jongeren tot 18 | 1,2% | 1,4% | 1,0% | 1,0% jaar 6. Sociaal Domein | Jongeren met jeugdreclassering - % van alle jongeren van | 0,2% | 0,2% | 0,4% | 0,4% 12 tot 23 jaar 6. Sociaal Domein | Netto arbeidsparticipatie - % van de werkzame | 75,4% | 75,7% 73,2% 73,2% beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking 6.

Sociaal Domein | Personen met een bijstandsuitkering - Aantal per 10.000 | 159,2 | 190,5 | 281,2 | 343,6 inwoners Bron: www.waarstaatjegemeente.nl 31 32 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Binnen dit programma werkt de gemeente Krimpenerwaard aan het behouden en bevorderen van een gezonde en duurzame leefomgeving. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor het uitvoeren van taken op het gebied van volksgezondheid, milieu, klimaatadaptatie, energietransitie, circulaire economie, biodiversiteit en dierenwelzijn.

Ontwikkelingen Volksgezondheid en milieu 2027 Algemene (landelijke/regionale) ontwikkelingen Landelijk wordt ingezet op een versnelling van klimaatadaptatie en een waterrobuuste inrichting van ons land. Tegelijkertijd is er een ambitie uitgesproken om het primaire grondstoffengebruik in 2030 te halveren. Dit wordt gerealiseerd via een circulaire economie die inzet op preventie, hergebruik en recycling van materialen. Een andere landelijke ontwikkeling is de uitbreiding van de producentenverantwoordelijkheid, o.a. voor textiel, luiers en incontinentiemateriaal. Daarnaast wil Nederland minder afhankelijk worden van buitenlandse energiebronnen. Daarom ligt de focus op het opwekken van hernieuwbare energie, het besparen van energie en het aanpakken van netcongestie. Ook op het gebied van gezondheid zetten we in op preventie en vitaliteit. Samen met partners werken we aan het versterken van de gezondheid van inwoners, met aandacht voor onder meer mentale gezondheid, een gezond gewicht en vitaal ouder worden. Vanaf 2027 gebeurt dit binnen de afspraken van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Het AZWA bouwt voort op het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Lokale ontwikkelingen Deze landelijke ambities vertalen zich ook naar de lokale context.

Binnen de gemeente en de regio wordt gewerkt aan uitvoering van de klimaatmaatregelen, conform het vastgestelde scenario "Versneld aan de slag." De inspanningen op het gebied van klimaatadaptatie worden voortgezet. De afvalinzameling wordt aangepast in lijn met de nieuwe producentenverantwoordelijkheden, wat niet alleen bijdraagt aan een betere afvalscheiding, maar mogelijk ook leidt tot een lagere afvalstoffenheffing voor inwoners. De voortgang op het gebied van duurzame energieopwekking loopt via de Regionale Energiestrategie Midden-Holland. Daarnaast wordt actief gecommuniceerd en ondersteuning geboden aan inwoners en ondernemers om energie te besparen. Het uitvoeringsprogramma Gezondheid 2024-2027 krijgt een vervolg, in lijn met de thema’s uit het AZWA, zoals gezond en kansrijk opgroeien, gezond gewicht, mentaal welbevinden, verantwoord middelengebruik, een gezonde leefomgeving en vitaal ouder worden. De nadruk blijft liggen op positieve gezondheid, preventie en samenwerking met maatschappelijke partners. De opgaven rond water, bodem en energie nemen sterk toe en vragen om een integrale strategische lijn richting ruimtelijke ontwikkeling en gebiedsprocessen. Binnen de huidige formatie ontbreekt structurele capaciteit om deze opgave te verbinden met woningbouw, landschap en infrastructuur; daarom geven wij een winstwaarschuwing voor extra beleidscapaciteit.

Financieel overzicht In onderstaand overzicht zijn de totale financiën van dit programma weergegeven. Bedragen x € 1.000 Rekening | Begroting | Begroting | Meerjaren Exploitatie | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | -22.988 | -22.613 | -24.286 | -23.543 | -23.522 | -23.558 Baten | 18.137 | 18.059 | 18.737 | 20.078 | 20.078 | 20.078 Saldo van baten en lasten | -4.851 | -4.554 | -5.549 | -3.464 | -3.444 | -3.480 Stortingen | -328 | -292 | -94 | -94 | -94 | -94 Onttrekkingen | 759 | 3.744 | 669 | 208 | 177 | 177 Mutaties reserve | 431 | 3.452 | 575 | 114 | 83 | 83 Eindtotaal | -4.420 | -1.102 | -4.974 | -3.350 | -3.361 | -3.397 33 Nieuw beleid In onderstaand overzicht zijn de nieuwe aanvragen voor 2027 en verder opgenomen die betrekking hebben op dit programma. Een toelichting hierop treft u aan in model 5 en 6.

EXPLOITATIE X Volksgezondheid en milieu Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Kadernota | -1.728 | -228 | -228 | -228 NNN- gebiedsovereenkomst | -1.500 Uitvoering omgevingsprogramma afval en grondstoffen | -228 | -228 | -228 | -228 Uitvoering omgevingsprogramma afval en grondstoffen (dekking tarief | 228 | 228 | 228 | 228 afvalstoffen) Nieuwe aanvragen | -37 | -37 | -37 | -37 Overig | -37 | -37 | -37 | -37 Voortzetten taken Hecht GGD met inzet subsidie | -37 | -37 | -37 | -37 Totaal programma | -1.765 | -265 | -265 | -265 Bedragen x € 1.000 Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1. Verbonden Partijen - Cyclus NV - Omgevingsdienst Midden Holland (ODMH) - HECHT - Ingenieursbureau Krimpenerwaard (IBKW) Beleidsindicatoren Onderstaand zijn de, volgens het BBV, verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma. Taakveld | Naam indicator - eenheid | Krimpenerwaard | Nederland (conform Regeling beleidsindicatoren gemeenten) | Nu | JR25 | Nu | JR25 7. Volksgezondheid en Milieu Hernieuwbare elektriciteit - % | 31,7% | 22,4% 42,8% 32,5% 7.

Volksgezondheid en Milieu Omvang huishoudelijk restafval - Kg per inwoner | 106 | 102 | 148 | 108 Bron: www.waarstaatjegemeente.nl 34 35 {QEBd2p5d{ dj5L-çɤE ,QK- {5L-ɤ Lɤdj E6B ɤ VERNIEUWING Dit programma richt zich op ontwikkeling en behoud van een kwalitatief hoogwaardige woon-, werk- en leefomgeving. In dit programma zijn middelen opgenomen voor advisering op het gebied van wonen en de kwaliteit van de leefomgeving, het uitvoeren van projecten en voeren van grondexploitaties, het faciliteren van ontwikkelingen van initiatiefnemers, het begeleiden van ruimtelijke procedures en de behandeling van aanvragen voor omgevingsvergunningen. Ontwikkelingen Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing 2027 Algemene (landelijke/regionale) ontwikkelingen Per 1 juli 2026 of 1 januari 2027 wordt (waarschijnlijk) de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting ingevoerd. Deze wet geeft Rijk, provincies en gemeenten meer sturingsmogelijkheden op wat, waar en voor wie er gebouwd wordt. Gemeenten worden verplicht een volkshuisvestingsprogramma op te stellen en moeten minimaal twee derde betaalbare woningen realiseren, waaronder ten minste 30% sociale huur. Ook wordt in een huisvestingsverordening verplicht met urgentiecategorieën. Provincies krijgen de bevoegdheid om in te grijpen als gemeenten onvoldoende bijdrage aan de regionale woonopgave.

Lokale ontwikkelingen Door de (verwachte) invoering van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting moet de huisvestingsverordening opnieuw worden geactualiseerd. De invoering van de wet heeft mogelijk ook gevolgen voor onze Woonvisie / Programma Volkshuisvesting en beleid over wonen op erven. Getoetst moet worden in hoeverre de huidige Woonvisie / Programma Volkshuisvesting voldoet aan de richtlijnen van deze wet en welke actualisatie ons programma nodig heeft. De woningbouwopgave vraagt structurele versterking van de gemeentelijke organisatie op het gebied van beleid, projectmanagement, uitvoering en ondersteuning. Richting de begroting wordt een nadere onderbouwing uitgewerkt; een eerste inschatting komt uit op ca. 20 fte organisatiebreed voor de komende 15 tot 20 jaar. Financieel overzicht In onderstaand overzicht zijn de totale financiën van dit programma weergegeven.

Bedragen x € 1.000 Rekening | Begroting | Begroting | Meerjaren Exploitatie | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | -8.234 | -10.560 | -10.277 | -8.720 | -9.432 | -8.124 Baten | 6.121 | 2.352 | 5.134 | 3.987 | 4.700 | 3.400 Saldo van baten en lasten | -2.113 | -8.208 | -5.143 | -4.733 | -4.732 | -4.724 Stortingen | -2.752 | -425 | -80 | -50 | -50 | -50 Onttrekkingen | 506 | 5.006 | 439 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserve | -2.246 | 4.581 | 359 | -50 | -50 | -50 Eindtotaal | -4.360 | -3.627 | -4.784 | -4.783 | -4.782 | -4.774 Nieuw beleid In onderstaand overzicht zijn de nieuwe aanvragen voor 2027 en verder opgenomen die betrekking hebben op dit programma. Een toelichting hierop treft u aan in model 5 en 6.

EXPLOITATIE X Volkshuisvesting, leefomgeving & stedelijke vernieuwing Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Kadernota | -580 | -580 | -580 | -580 Overig | -580 | -580 | -580 | -580 Inhuur tbv realisatie wonen en bedrijventerreinen | -580 | -580 | -580 | -580 Inzet van doorstromingsinstrumenten | -50 | -50 | -50 | -50 Nieuwe aanvragen | -400 | -400 | -400 | -400 CP | -400 | -400 | -400 | -400 Uitwerking nieuw collegeprogramma | -400 | -400 | -400 | -400 -980 | -980 | -980 | -980 Bedragen x € 1.000 36 INVESTERINGEN X Te voteren investeringsbudgetten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vanuit de kadernota 2027: Programma riolering (vGRP) en klimaatadaptatie 2028-2030 | -6.821 | -6.821 | -6.821 | -6.821 -6.821 | -6.821 | -6.821 | -6.821 Totaal | -6.821 | -6.821 | -6.821 | -6.821 Bedragen x € 1.000 Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1. Verbonden Partijen - Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW) Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zijn de, volgens het BBV, verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.

Taakveld | Naam indicator - eenheid | Krimpenerwaard | Nederland (conform Regeling beleidsindicatoren gemeenten) | Nu | JR25 | Nu | JR25 8. Vhrosv | Demografische druk - % | 83,2% | 82,0% | 71,3% | 70,7% 8. Vhrosv | Nieuw gebouwde woningen - Aantal per 1.000 woningen | 3,4 | 3,4 | 8,4 | 8,4 8. Vhrosv | Gemiddelde WOZ-waarde - x € 1.000 | 465 | 415 | 439 | 398 8. Vhrosv | Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden - in €uro's | 934,0 | 891,0 | 993 | 957 8. Vhrosv | Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden in €uro's | 1064 | 1013 | 1091 | 1050 Bron: www.waarstaatjegemeente.nl 37 RECAPITULATIE VAN BATEN EN LASTEN Bedragen x € 1.000 Rekening | Begroting | Begroting | Meerjaren Exploitatie | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten Bestuur en ondersteuning | -37.631 | -41.162 | -42.729 | -42.185 | -42.785 | -43.362 Veiligheid | -6.655 | -6.727 | -6.482 | -6.762 | -6.762 | -6.761 Verkeer, vervoer en waterstaat | -14.174 | -15.282 | -13.342 | -13.443 | -13.372 | -13.459 Economie | -1.621 | -2.397 | -1.237 | -1.253 | -1.237 | -1.266 Onderwijs, sport, cultuur en recreatie | -21.595 | -24.921 | -23.021 | -23.028 | -23.130 | -23.981 Sociaal domein | -86.058 | -90.902 | -89.791 | -87.399 | -84.071 | -82.602 Volksgezondheid en milieu | -23.251 | -22.613 | -24.286 | -23.543 | -23.522 | -23.558 Volkshuisv., leefomg. & sted.

vernieuwing | -8.442 | -10.560 | -10.277 | -8.720 | -9.432 | -8.124 Totaal Lasten | -199.426 | -214.564 | -211.166 | -206.333 | -204.311 | -203.114 Baten Bestuur en ondersteuning | 141.032 | 146.184 | 153.091 | 148.622 | 148.073 | 148.729 Veiligheid | 658 | 151 | 151 | 151 | 151 | 151 Verkeer, vervoer en waterstaat | 1.350 | 1.073 | 1.087 | 1.087 | 1.087 | 1.087 Economie | 868 | 488 | 574 | 574 | 574 | 574 Onderwijs, sport, cultuur en recreatie | 4.615 | 4.465 | 3.421 | 3.413 | 3.358 | 3.358 Sociaal domein | 21.596 | 23.490 | 20.490 | 19.898 | 19.346 | 18.270 Volksgezondheid en milieu | 18.501 | 18.059 | 18.737 | 20.078 | 20.078 | 20.078 Volkshuisv., leefomg. & sted. vernieuwing | 4.880 | 2.352 | 5.134 | 3.987 | 4.700 | 3.400 Totaal Baten | 193.499 | 196.262 | 202.685 | 197.811 | 197.368 | 195.648 Saldo van baten en lasten | -5.927 | -18.303 | -8.480 | -8.522 | -6.943 | -7.466 Stortingen Bestuur en ondersteuning | -12.444 | -12.506 | -660 | -660 | -660 | -660 Veiligheid | -502 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Verkeer, vervoer en waterstaat | -9 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Economie | -75 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onderwijs, sport, cultuur en recreatie | -2.327 | -1.769 | -451 | -451 | -451 | -451 Sociaal domein | -3.292 | -575 | 0 | 0 | 0 | 0 Volksgezondheid en milieu | -328 | -292 | -94 | -94 | -94 | -94 Volkshuisv., leefomg. & sted.

vernieuwing | -3.213 | -425 | -80 | -50 | -50 | -50 Totaal Stortingen | -22.190 | -15.568 | -1.285 | -1.255 | -1.255 | -1.255 Onttrekkingen Bestuur en ondersteuning | 20.252 | 14.712 | 5.112 | 1.894 | 1.841 | 1.790 Veiligheid | 639 | 647 | 0 | 0 | 0 | 0 Verkeer, vervoer en waterstaat | 1.898 | 2.161 | 299 | 219 | 135 | 135 Economie | 213 | 910 | 29 | 13 | 13 | 13 Onderwijs, sport, cultuur en recreatie | 2.056 | 3.656 | 2.960 | 1.599 | 1.481 | 1.500 Sociaal domein | 983 | 3.035 | 191 | 25 | 25 | 0 Volksgezondheid en milieu | 703 | 3.744 | 669 | 208 | 177 | 177 Volkshuisv., leefomg. & sted. vernieuwing | 1.373 | 5.006 | 439 | 0 | 0 | 0 Totaal Onttrekkingen | 28.117 | 33.870 | 9.700 | 3.958 | 3.673 | 3.615 Mutaties reserves | 5.927 | 18.303 | 8.415 | 2.703 | 2.418 | 2.361 Geraamd resultaat | 0 | 0 | -66 | -5.819 | -4.525 | -5.105 38 PARAGRAFEN A. Lokale heffingen In deze paragraaf staat informatie over de gemeentelijke heffingen, het beleid rondom de lokale heffingen, een overzicht van de tarieven, een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid en de lokale lastendruk. Algemeen De totale begrote opbrengst aan belastingen en overige heffingen bedraagt in 2027 € 38,5 miljoen. In onderstaande tabel zijn de opbrengsten van de lokale heffingen weergegeven.

Bedragen x € 1.000 | 2026 | 2027 Onroerende-zaakbelastingen | 15.006 | 16.644 Rioolheffing | 7.069 | 7.552 Afvalstoffenheffing | 7.769 | 8.229 Toeristenbelasting | 433 | 493 Lijkbezorgingsrechten | 1.127 | 1.256 Leges | 4.273 | 4.575 Markt- en standplaatsgelden | 54 | 80 Havengelden | 98 | 100 Kwijtschelding | -392 | -428 35.437 | 38.501 In de Nota lokale heffingen 2024 is het huidige beleid met betrekking tot de gemeentelijke belastingen en heffingen beschreven. Jaarlijks wordt in de begroting en de jaarrekening over de uitvoering van het beleid gerapporteerd in de paragraaf lokale heffingen. Het Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) verzorgt de uitvoering van diverse belastingen en heffingen voor de gemeente. Bij de heffingen (afvalstoffenheffing, rioolheffing, lijkbezorgingsrechten, leges, markt- en standplaatsgelden en havengelden) mogen de geraamde baten niet hoger zijn dan de geraamde lasten. Bij de toe te rekenen kosten worden onder andere de kwijtschelding, de kosten van het SVHW en de kosten van toezicht meegenomen, maar de beleidsuren en uren van handhaving niet. Bij de belastingen (OZB en toeristenbelasting) geldt deze wettelijke eis niet. De opbrengst van de belastingen komt in de algemene middelen van de gemeente terecht. Het algemene uitgangspunt is om de tarieven en bij de OZB de opbrengst te indexeren met de inflatie van 2,5%.

1. Onroerendezaakbelastingen (OZB) Drie groepen krijgen een aanslag OZB, namelijk eigenaren van woningen, eigenaren en gebruikers van niet-woningen. Voor iedere groep geldt een eigen tarief. Gebruikers van woningen, bijvoorbeeld huurders, krijgen geen aanslag OZB. De OZB wordt berekend naar een percentage van de WOZ-waarde van woningen en niet-woningen. Het SVHW bepaalt jaarlijks de WOZ-waarden van de woningen en niet-woningen. De uitkomsten van de taxaties door het SVHW zijn voor de begroting nog niet definitief. Daarom wordt gerekend met de (geactualiseerde) waardegegevens van waardepeildatum 1 januari 2025 en de geschatte waardeontwikkeling van woningen en niet-woningen. 39 De verwachting is dat in onze gemeente de gemiddelde WOZ-waarde bij woningen stijgt met 7,66% en bij niet-woningen met 0%. De waardestijging leidt niet tot een hogere opbrengst OZB, omdat de waardestijging gecompenseerd wordt door een verlaging van de tarieven. De opbrengst van de OZB (en niet de tarieven) wordt in 2027 ten opzichte van de reguliere verhoging verhoogd met 6,75%. Voor een woning met een WOZ-waarde van € 472.000 betekent dit een extra verhoging van de aanslag OZB in 2027 met circa € 24. 2025 | 2026 | 2027 Eigenaren woning | 0,0880% | 0,0827% | 0,0834% Eigenaren niet-woning | 0,2747% | 0,2611% | 0,2805% Gebruikers niet-woning | 0,2294% | 0,2176% | 0,2372% 2.

Rioolheffing De rioolheffing wordt geheven van de gebruiker. Bij woningen wordt de hoogte van de rioolheffing bepaald door de grootte van het huishouden. Bij niet-woningen is de WOZ-waarde de basis. Uitgangspunt is kostendekkende tarieven. Het kostendekkende tarief voor een meerpersoonshuishouden in 2027 is € 340,55. Het voorgestelde tarief (zie hieronder) ligt echter lager door de inzet van de egalisatievoorziening. Het tarief zal ook de komende jaren stijgen met meer dan alleen inflatie omdat de kapitaalslasten stijgen conform het vastgestelde Programma Riolering en Klimaatadaptatie. Dit jaar stijgen de tarieven door de voorgenomen investeringen met 5%. 2025 | 2026 | 2027 Woning: eenpersoonshuishouden | €206,30 | €216,60 | €227,50 Woning: meerpersoonshuishouden | €275,00 | €288,75 | €303,20 Niet-woning: % van de WOZ-waarde | 0,0853% | 0,0896% | 0,0941% (max. € 1.212,40) | (max. € 1.273) | (max. € 1,336,65) Berekening kostendekkendheid rioolheffing Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente | 6.272.017 Inkomsten taakveld(en), excl. Heffingen Netto kosten taakveld(en) | 6.272.017 Toe te rekenen kosten | 399.036 Overhead incl. (omslag)rente | 901.693 BTW | 909.976 Totale kosten | 8.482.722 Opbrengst heffingen | 7.552.412 Dekkingspercentage | 89,0% Het dekkingspercentage wordt 100% door de inzet van de voorziening Riool van € 930.309.

Dit is het verschil tussen de totale opbrengst en de totale kosten in de bovenstaande tabel. 40 3. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing wordt geheven van de gebruiker. Uitgangspunt is 100% kostendekkende tarieven. De tarieven zijn geïndexeerd met de inflatie (2,5%). De egalisatievoorziening wordt ingezet om de tariefstijging te dempen. Opvallend is wel dat het gemiddeld aantal ledigingen en/of stortingen restafval is gestegen (bij de grote container van 240 liter van 9,1 naar 9,8 ledigingen). Dit is geen gunstige ontwikkeling gezien de forse stijging van de verbrandingsbelasting en de CO2-heffing. In 2027 zullen er een aantal maatregelen uitgewerkt gaan worden conform het omgevingsprogramma Grondstoffen om de kostenstijging te beperken. 2025 | 2026 | 2027 Vast tarief | €209,10 | €215,85 | €221,25 vermeerderd met per lediging restafval (140 liter) | €8,15 | €8,15 | €8,35 per lediging restafval (240 liter) | €13,95 | €13,95 | €14,30 per storting in container | €3,50 | €3,50 | €3,60 Berekening kostendekkendheid afvalstoffenheffing Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente | 7.738.218 Inkomsten taakveld(en), excl. Heffingen | -851.808 Netto kosten taakveld(en) | 6.886.410 Toe te rekenen kosten | 371.084 Overhead incl.

(omslag)rente | 129.601 BTW | 857.740 Totale kosten | 8.244.835 Opbrengst heffingen | 8.229.299 Dekkingspercentage | 99,81% Het dekkingspercentage wordt 100% door de inzet van de voorziening Afval van € 15.536. Dit is het verschil tussen de totale opbrengst en de totale kosten in de bovenstaande tabel. 4. Toeristenbelasting De toeristenbelasting wordt geheven van degene die gelegenheid biedt tot verblijf (de ondernemer) op land, maar het is uiteindelijk de gast van buiten de gemeente die de belasting betaalt. De ondernemer mag de belasting namelijk doorberekenen aan zijn gasten. Zoals besloten is bij vaststelling van de Kadernota, wordt het tarief in 2027 verhoogd tot € 2,50 per persoon per overnachting. Inclusief inflatie wordt het tarief € 2,56 per persoon per overnachting. 2025 | 2026 | 2027 Per persoon per overnachting | €1,96 | €2,25 | €2,56 41 42 5. Lijkbezorgingrechten Lijkbezorgingsrechten worden geheven voor het gebruik van een begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met begraven en de begraafplaatsen. De tarieven van hoofdstuk 1 van de tarieventabel worden niet verhoogd, omdat de hoogte van de reserve Begraafplaatsen geen aanleiding geeft tot verhoging van deze tarieven. De overige tarieven worden geïndexeerd met de inflatie (2,5%).

Voor de tarieven wordt verwezen naar de vast te stellen tarieventabel bij de Verordening lijkbezorgingsrechten 2027. De kostendekkenheid is gestegen ten opzichte van vorig jaar door een lagere storting in de Reserve Begraafplaatsen en door het bijstellen van de inkomsten op grond van voorgaande jaren. Berekening kostendekkendheid lijkbezorgingsrechten Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente 1.339.554 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen -243.272 Netto kosten taakveld(en) 1.096.282 Toe te rekenen kosten - Overhead incl. (omslag)rente 389.215 BTW - Totale kosten 1.485.497 Opbrengst heffingen 1.255.577 Dekkingspercentage 84,5% De kapitaallasten worden gedekt uit de reserve Begraafplaatsen en uit de reserve Kapitaallasten. De onttrekking wordt meegenomen bij de inkomsten van het taakveld waardoor de netto kosten lager worden. 6. Leges Leges mogen per hoofdstuk maximaal 100% kostendekkend zijn. De tarieven in hoofdstuk 1 worden geïndexeerd met de inflatie (2,5%) +2,5% om het dekkingspercentage te verhogen. Een aantal legestarieven is wettelijk gemaximeerd, zoals het tarief voor een paspoort, een rijbewijs en een aanwezigheidsvergunning speelautomaten. In die gevallen wordt het maximale tarief gehanteerd (afgerond op € 0,05 naar beneden). De tarieven in hoofdstuk 2 worden geïndexeerd met inflatie plus 5,5% om de kostendekkendheid te verhogen naar 100%.

De overige tarieven worden alleen met inflatie gecorrigeerd. Voor de tarieven wordt verwezen naar de vast te stellen tarieventabel bij de Legesverordening 2027. 43 Berekening kostendekkendheid leges Hst. 1 Algemene dienstverlening Kosten taakveld(en) 1.603.797 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen netto - Netto kosten taakveld(en) 1.603.797 Toe te rekenen kosten - Overhead incl. (omslag)rente 553.530 BTW - Totale kosten 2.157.327 Opbrengst heffingen 1.652.609 Dekkingspercentage 76,6% Berekening kostendekkendheid leges Hst. 2 Dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet Kosten taakveld(en) 1.724.372 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen netto - Netto kosten taakveld(en) 1.724.372 Toe te rekenen kosten 72.000 Overhead incl. (omslag)rente 1.124.972 BTW - Totale kosten 2.921.344 Opbrengst heffingen 2.919.094 Dekkingspercentage 99,9% X Berekening kostendekkendheid leges Hst. 3 Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet vallend onder hst. 2 paragraaf 3.1 Horeca Kosten taakveld(en) 87.141 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen netto - Netto kosten taakveld(en) 87.141 Toe te rekenen kosten - Overhead incl. (omslag)rente 58.469 BTW - Totale kosten 145.610 Opbrengst heffingen 8.280 Dekkingspercentage 5,7% 44 X Berekening kostendekkendheid leges Hst. 3 Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet vallend onder hst.

2 Paragraaf 3.3 Organiseren evenement of markt Kosten taakveld(en) 304.993 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen netto - Netto kosten taakveld(en) 304.993 Toe te rekenen kosten - Overhead incl. (omslag)rente 204.640 BTW - Totale kosten 509.633 Opbrengst heffingen 11.619 Dekkingspercentage 2,3% X Berekening kostendekkendheid leges Hst. 3 Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet vallend onder hst. 2 Paragraaf 3.4 Standplaatsen Kosten taakveld(en) 43.570 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen netto - Netto kosten taakveld(en) 43.570 Toe te rekenen kosten - Overhead incl. (omslag)rente 29.234 BTW - Totale kosten 72.804 Opbrengst heffingen 2.563 Dekkingspercentage 3,5% X Berekening kostendekkendheid leges Hst. 3 Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet vallend onder hst. 2 Paragraaf 3.5 Wet kinderopvang Kosten taakveld(en) | 124.271 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen netto | - Netto kosten taakveld(en) | 124.271 Toe te rekenen kosten | - Overhead incl. (omslag)rente | 11.065 BTW | - Totale kosten | 135.336 Opbrengst heffingen | 11.415 Dekkingspercentage | 8,4% 7. Markt- en standplaatsgelden De marktgelden worden geheven van degene aan wie een standplaats op een markt ter beschikking gesteld is. De marktgelden mogen maximaal 100% kostendekkend zijn.

De tarieven zijn afhankelijk van de grootte van de markt (grote markten, kleine markten en mini-markten). De tarieven worden berekend per strekkende meter frontbreedte. De standplaatsgelden worden geheven van degene aan wie een standplaats op een openbare plek (niet op de markt) ter beschikking gesteld is. Ook de standplaatsgelden mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. Voor een standplaats gelden dezelfde tarieven als voor een kleine markt. De tarieven worden berekend per strekkende meter frontbreedte. De tarieven van de markt- en standplaatsgelden worden geïndexeerd met de inflatie (2,5%) plus 7,5% om de kostendekkendheid te verhogen.

Tarieven marktgelden | 2025 | 2026 | 2027 Grote markt (20 en meer standplaatsen), per kwartaal | €30,45 | €31,25 | €34,40 Kleine markt (6 t/m 19 standplaatsen), per kwartaal | €20,00 | €20,55 | €22,60 Mini markt (1 t/m 5 standplaatsen), per kwartaal | €13,10 | €13,45 | €14,80 Berekening kostendekkendheid marktgelden Type markt | 20 en meer | 6 t/m 19 | 1 t/m 5 | Totaal Begrote kosten | €18.638 | €46.172 | €9.460 | €74.270 Begrote opbrengsten | €18.163 | €29.561 | €3.966 | €51.690 Dekkingspercentage | 97,5% | 64,0% | 41,9% | 69,6% Tarieven standplaatsgelden | 2025 | 2026 | 2027 Vaste standplaats per strekkende meter, per kwartaal | - | €20,55 | €22,60 Berekening kostendekkendheid standplaatsgelden Begrote kosten | €46.168 Begrote opbrengsten | €27.572 Dekkingspercentage | 59,7% 45 46 Er is minder vraag naar standplaatsen op de mini markten dan naar standplaatsen op de grote markten. Om de leefbaarheid van de kleine kernen te behouden is er bewust voor gekozen om het tarief van de kleinere markten laag te houden. 8. Havengelden Havengelden worden geheven van de schipper, de rederij, de eigenaar van het vaartuig, degene die het schip heeft gecharterd of degene die als vertegenwoordiger van één van dezen optreedt. De havengelden mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. De tarieven worden geïndexeerd met de inflatie (2,5%).

Voor de tarieven wordt verwezen naar de vast te stellen Verordening havengelden 2027. Berekening kostendekkendheid havengelden Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente 122.174 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen -20.179 Netto kosten taakveld(en) 101.995 Toe te rekenen kosten - Overhead incl. (omslag)rente 28.927 BTW - Totale kosten 130.922 Opbrengst heffingen 100.604 Dekkingspercentage 76,8% 9. Overige heffingen De BIZ-bijdrage is een bestemmingsbelasting die op verzoek van ondernemers wordt geheven. Het biedt ondernemers de mogelijkheid om met hulp van de gemeente aanvullende diensten uit te voeren om de openbare ruimte bij bedrijventerreinen of winkelgebieden schoner, veiliger of goed bereikbaar te maken. De opbrengst van de BIZ-bijdrage wordt als subsidie uitgekeerd aan de door de ondernemers opgerichte uitvoeringsorganisatie die zorgt voor de plannen en de uitvoering. De heffing van de BIZ- bijdrage beperkt zich tot een bepaald gebied in de gemeente, de bedrijveninvesteringszone (BIZ). De bij aanvang van de BIZ opgestelde verordening geldt voor het hele BIZ-tijdvak (5 jaar) en bevat de tarieven voor alle jaren. Er is een BIZ-heffing voor het centrum van Schoonhoven (2024-2028), voor het centrum van Bergambacht (2026-2030) en voor bedrijventerrrein De Wetering in Bergambacht (2026-2030). 10.

Overzicht lokale lastendruk De lokale lastendruk is het totaal van de vaste gemeentelijke heffingen dat een huishouden per jaar betaalt aan de gemeente. Dit zijn de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. De WOZ-waarde 2026 is gecorrigeerd met de gemiddelde waardestijging van woningen. Bij de afvalstoffenheffing is uitgegaan van een meerpersoonshuishouden met een container van 240 liter bestemd voor restafval die gemiddeld 9,8 keer per jaar geleegd wordt (in de begroting 2026 werd uitgegaan van 9,1 ledigingen). Eigenaar woning | 2026 | 2027 WOZ-waarde | €439.000 | €472.000 OZB | €363,00 | €393,00 Afvalstoffenheffing | €343,00 | €361,40 Rioolheffing | €288,75 | €303,20 €994,75 | €1.057,60 Huurder woning | 2026 | 2027 Afvalstoffenheffing | €343,00 | €361,40 Rioolheffing | €288,75 | €303,20 €631,75 | €664,60 De woonlasten 2027 van de omliggende gemeenten zijn nog niet beschikbaar. Om de woonlasten te kunnen vergelijken, worden daarom de woonlasten 2026 vergeleken afgerond op euro's. Deze woonlasten zijn berekend met behulp van de Lokale Lasten Calculator 2026 van het COELO (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden). Bij de berekening is uitgegaan van de gemiddelde WOZ-waarde, een tweepersoonshuishouden met een gemiddelde hoeveelheid afval en bij de rioolheffing, indien het tarief bepaald wordt door het waterverbruik, een gemiddeld waterverbruik.

Het COELO gaat uit van een gemiddelde WOZ-waarde van € 536.148. Gemeente | OZB | Afvalstoffen- | rioolheffing | woonlasten | stijging t.o.v. heffing | 2025 Krimpenerwaard | € 443 | € 303 | € 289 | € 1.035 | 4,5% Bodegraven-Reeuwijk | € 602 | € 455 | € 338 | € 1.395 | 7,6% Gouda | € 448 | € 393 | € 573 | € 1.415 | 0,4% Krimpen aan den IJssel | € 423 | € 420 | € 280 | € 1.123 | -1,3% Lopik | € 661 | € 344 | € 315 | € 1.320 | 7,7% Molenlanden | € 391 | € 477 | € 250 | € 1.117 | 2,4% Oudewater | € 579 | € 285 | € 444 | € 1.307 | 4,2% Waddinxveen | € 435 | € 393 | € 251 | € 1.079 | 6,3% Zuidplas | € 508 | € 347 | € 235 | € 1.090 | 4,3% Landelijk gemiddelde | € 470 | € 359 | € 240 | € 1.069 | 4,3% 11. Kwijtschelding Het kwijtscheldingsbeleid bepaalt de belastingen waarvan kwijtschelding mogelijk is en de voorwaarden waaronder kwijtschelding plaatsvindt. Inwoners met een inkomen tot ongeveer bijstandsniveau en zonder vermogen kunnen voor kwijtschelding in aanmerking komen. Dit geldt ook voor kleine zelfstandigen voor hun privé-belastingschulden. Alleen op enkele kleine onderdelen kan (binnen wettelijke grenzen) afgeweken worden van de landelijke regeling. In de Verordening kwijtschelding 2027 is opgenomen dat bij de kosten van bestaan uitgegaan wordt van 100% van de bijstandsnorm. Een hoger percentage dan 100% is wettelijk niet toegestaan.

Het rijk gaat in de landelijke regeling uit van 90% van de bijstandsnorm. Kwijtschelding kan verleend worden voor aanslagen OZB, afvalstoffenheffing (vast tarief en een gemaximeerd aantal ledigingen en/of ontgrendelingen) en rioolheffing. 47 48 Het SVHW behandelt de kwijtscheldingsverzoeken. In het eerste verzoek om kwijtschelding kan de aanvrager toestemming verlenen voor geautomatiseerde kwijtschelding. Dan hoeft, bij gelijkblijvende omstandigheden, niet jaarlijks een kwijtscheldingsverzoek ingediend te worden. De kosten voor de uitvoering van het kwijtscheldingsbeleid worden doorberekend in de tarieven van de verschillende heffingen. 49 B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandscapaciteit Inleiding In deze paragraaf gaan we in op het weerstandsvermogen en de risicobeheersing van de gemeente Krimpenerwaard. Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) vraagt in deze paragraaf minimaal in te gaan op: • een inventarisatie van de weerstandscapaciteit • een inventarisatie van de risico’s • het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's. Daarnaast zijn ook een aantal kengetallen voorgeschreven, evenals een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. De Nota Risicobeheersing en Weerstandsvermogen is in juni 2025 door de gemeenteraad vastgesteld.

In deze nota hebben we vastgelegd dat we de risico-inventarisatie twee keer per jaar actualiseren (voor de begroting en voor de jaarrekening). Daarnaast hebben we vastgelegd dat deze paragraaf een toelichting bevat van alle restrisico's groter dan € 100.000. Totaal geïnventariseerde risico's: Risico's (x € 1.000) Bedrag Geïnventariseerde risico’s 6.541 Inventarisatie van de weerstandscapaciteit Met de weerstandscapaciteit bedoelen we al die elementen waarmee tegenvallers eventueel bekostigd kunnen worden. Het is onwaarschijnlijk dat alle geïnventariseerde risico’s zich tegelijkertijd in volle omvang voordoen. De gemeenteraad heeft er bij de vaststelling van de Nota Risicobeheersing en Weerstandsvermogen 2025 voor gekozen om de benodigde weerstandscapaciteit te bepalen op 50% van de geïnventariseerde risico’s. Hetgeen neerkomt op: • 50% van de geïnventariseerde risico’s af te dekken, 50% van € 6.541.000 = € 3.270.500 Vanaf 2024 is er geen afzonderlijke reserve weerstandsvermogen meer. De benodigde weerstandscapaciteit maakt onderdeel uit van de algemene reserve. In activa besloten stille reserves staan als zodanig niet op de balans. Voor het weerstandsvermogen kunnen ze echter wel een rol spelen.

Met name activa met stille reserves die op korte termijn liquide gemaakt kunnen worden (verkoop) zijn van belang omdat deze in voorkomende gevallen kunnen bijdragen aan het oplossen van financiële problemen. Stille reserves kunnen ontstaan wanneer de bezittingen van de gemeente niet (geheel) worden gewaardeerd of niet tegen de economische waarde worden gewaardeerd of door wijziging van een bestemming van bijvoorbeeld gronden of panden. In de Nota reserves en voorzieningen 2023 is opgenomen dat we jaarlijks een globale inventarisatie maken van de stille reserves en de materieel relevante stille reserves vermelden in deze paragraaf van de begroting en de jaarstukken. Op grond van het criterium dat een betreffend kapitaalgoed op korte termijn liquide gemaakt moeten kunnen worden, leidt dit tot de volgende stille reserve: Stille reserve - Gemeentegronden (snippergroen) De gemeente beschikt over snippergroen en overige gronden waarvan de marktwaarde hoger kan zijn dan de boekwaarde. De stille reserve is in de praktijk niet volledig realiseerbaar vanwege de beperkte verkoopbaarheid van gemeentelijke activa.

In de Krimpenerwaard vervalt deze potentiële waarde bovendien grotendeels doordat percelen mogelijk door verjaring verloren gaan, sommige gronden slechts via bruikleen kunnen worden uitgegeven en de gemeente vaker gronden wil terughalen in verband met ruimtelijke opgaven zoals netverzwaring en klimaatadaptatie. Weerstandscapaciteit (x € 1.000) | Bedrag De algemene reserve | 29.676 Stille reserve (snippergroen) | PM Totale beschikbare weerstandscapaciteit | 29.676 Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt weergegeven als een ratio tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en het totaal van de gekwantificeerde risico’s. De weerstandscapaciteit bedraagt € 29,7 miljoen. De geïnventariseerde risico’s bedragen € 6.541.000. Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de geïnventariseerde risico’s. Dit verhoudingsgetal bedraagt derhalve 4,6. Ratio | Waardering Boven 2,0 | Uitstekend Tussen 1,4 en 2,0 | Ruim voldoende Tussen 0,8 en 1,4 | Matig Tussen 0,6 en 0,8 | Onvoldoende Onder 0,6 | Ruim onvoldoende Het kengetal van 4,6 geeft aan in hoeverre de gemeente in staat is om financiële tegenvallers op te vangen en wordt beoordeeld als uitstekend. Dit kengetal is hoger dan het kengetal in de begroting 2026 (kengetal 3,9). Het kengetal in de jaarrekening 2025 was 4,9. In jaarrekening 2024 en de begroting 2024 was het kengetal 2,6.

De schommelingen in dit kengetal worden met name veroorzaakt door de peildatum waarop de algemene reserve meegewogen wordt in de berekening van de weerstandscapaciteit. Beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's Risicomanagement is belangrijk om de volgende redenen:  | Inzicht verkrijgen in de risico’s die wij als gemeente lopen. Dit zijn zowel financiële als niet- financiële risico’s. Daarbij moeten beheersmaatregelen deze risico’s verminderen.  | Vergroten van het risicobewustzijn van alle medewerkers binnen de gemeente in houding en gedrag. Risicobewustzijn moet onderdeel zijn van de bedrijfscultuur.  | Beoordelen van het benodigde weerstandsvermogen.  | Voldoen aan wet- en regelgeving (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten). Bij risico’s maken we een onderscheid tussen risico’s die wel en risico’s die niet van belang zijn voor de weerstandscapaciteit. Bepaalde risico’s zijn niet van belang voor de weerstandscapaciteit als de begroting- en rekeningcyclus in orde is en we adequate beheersmaatregelen of (verlies)voorzieningen hebben getroffen. Risico’s die van belang zijn voor de weerstandscapaciteit zijn bijvoorbeeld bedrijfsrisico’s als grondexploitatie, de sociaaleconomische ontwikkelingen, garantieverplichtingen, schadeclaims en renterisico’s.

In de nota Risicobeheersing en weerstandsvermogen 2025 zijn de volgende beleidskaders benoemd: 50  | Beleidskader 1: De niet financiële risico’s worden opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering.  | Beleidskader 2: Het benodigde weerstandsvermogen bedraagt (in principe) 50% van de geïnventariseerde restrisico’s.  | Beleidskader 3: Als blijkt dat het weerstandsvermogen van een gemeenschappelijke regeling ontoereikend is, dan wordt naar evenredigheid van de gemeentelijke bijdrage aanvullend een risico voor de gemeente geraamd.  | Beleidskader 4: In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing, van zowel de begroting als de jaarstukken, worden de restrisico’s groter dan € 100.000 genoemd en toegelicht. Restrisico’s die hieraan niet voldoen worden in één bedrag vermeld. Inventarisatie van de risico's De risico-inventarisatie is in augustus 2026 geactualiseerd. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is een inschatting gemaakt van de mogelijke financiële tegenvallers. Om bij de inventarisatie een redelijke inschatting te kunnen maken van de kansen dat risico’s zich voordoen en de financiële consequenties, hebben we gebruik gemaakt van bandbreedtes. Bij de opzet van de bandbreedtes is rekening gehouden met de omvang van risicovolle situaties in Krimpenerwaard, afgezet tegen de schaal waarop Krimpenerwaard opereert.

Vanaf boekjaar 2026 presenteren we in deze paragraaf ook de incidentele risico’s die gepaard gaan met de - door uw raad vastgestelde - maatregelen vanwege korting Gemeentefonds zoals beschreven in paragraaf J van de begroting 2026-2029. Voor meer informatie over de methodiek verwijzen wij u naar deze paragraaf. Klasse | Norm | Risico 1 | Minder of 1 x per 10 jaar | 10% 2 | 1 x per 5 - 10 jaar | 30% 3 | 1 x per 2 - 5 jaar | 50% 4 | 1 x per 1 - 2 jaar | 70% 5 | 1 x per jaar of vaker | 90% Bij elk risico is geïnventariseerd welke beheersmaatregelen zijn getroffen die het risico verkleinen. Vervolgens is een inschatting gemaakt van het maximaal financiële risico dat resteert. Hieronder een overzicht van de restrisico’s groter dan € 100.000 op basis van het op deze wijze berekende financiële gevolg. Risico's met impact op weerstandsvermogen > € 100.000 | (x € 1.000) 1 Risico's gerelateerd aan uitvoering van projecten | 1.366 2 Risico's op hogere kosten gerelateerd aan arbeidsmarktkrapte | 900 3 Risico's gerelateerd aan de open einde regelingen in het Sociaal Domein | 800 4 Risico's inzake weerstandsvermogen bij gemeenschappelijke regelingen | 697 5 Risico's in relatie tot de Omgevingswet/Wet kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb) | 640 6 Risico's op onvoorziene tegenvallers t.a.v.

sport- en maatschappelijke voorzieningen | 500 7 Risico's gerelateerd aan opvang nieuwkomers | 200 8 Risico's inzake continuïteit | 150 9 Risico's gerelateerd aan vertraging IBOR-projecten door werkzaamheden netbeheerder | 110 10 Overige risico's | 1178 Totaal risico inventarisatie | 6.541 51 52 De benodigde weerstandscapaciteit op basis van de geïnventariseerde risico’s bedraagt € 6,5 miljoen. In de begroting 2026 was dit € 8,1 miljoen. In de jaarrekening 2025 was dit € 6,8 miljoen. In de begroting 2025 en de jaarrekening 2024 was dit € 7,2 miljoen. Er hebben in deze meest recente actualisatie slechts lichte stijgingen en of verschuivingen qua omvang van de risico's plaatsgevonden. Hieronder volgt een toelichting op de restrisico’s groter dan € 100.000. 1 - Risico's gerelateerd aan de uitvoering van projecten Momenteel zijn er binnen het team Projecten van de gemeente circa 95 projecten in behandeling. Deze projecten zijn grofweg in te delen in drie categorieën te weten civiele projecten waarbij sprake is van grootschalige renovatie van het openbaar gebied in een wijk, medewerking aan bouwprojecten van ontwikkelaars en bouwprojecten waarvan de gemeente opdrachtgever is. Bij alle projecten is er sprake van risico's, maar de focus op financiële risico's ligt met name bij de bouwprojecten waar de gemeente zelf opdrachtgever is.

Dit zijn het nieuwe gemeentekantoor, diverse basisscholen en de bouw van een nieuwe Milieustraat. Om de voortgang op deze projecten goed te monitoren wordt in de organisatie ingezet op een eenduidige rapportagemethodiek (naast bestaande beheersmaatregelen). Daarnaast is er de ontwikkeling richting een meerjaringinvesteringsprogramma waardoor ook een beter inzicht bestaat naar de toekomst toe over de investeringen. Daarnaast speelt er nog immer, ondanks de afvlakking van de prijsstijgingen in de sector een risico op hogere kosten ten opzichte van de ramingen wanneer nieuwe aanbestedingen voor ontwikkelingen zich voordoen. 2 - Risico's op hogere personele kosten gerelateerd aan de arbeidsmarktkrapte De afgelopen jaren zien we een stijging van de inhuurkosten. De arbeidsmarktkrapte gecombineerd met benodigde specialistische kennis geven geen aanleiding te denken dat dit op korte termijn zal veranderen. De invoering van de Wet gelijke beloning voor flexpersoneel verplicht opdrachtgevers om uitzend- en andere flexkrachten dezelfde arbeidsvoorwaarden te bieden als vaste medewerkers. Deze gelijkschakeling leidt tot hogere inhuurkosten en minder ruimte voor maatwerk in contractvormen.

Voor gemeenten betekent dit een merkbare stijging van zowel de financiële als de organisatorische impact bij de inzet van tijdelijk personeel Wel zien we dat de focus op recruitment succesvol is gebleken met een hogere en snellere invulling van vacatures met vast personeel. Daarnaast besteden we veel aandacht aan behoud en interne mobiliteit van medewerkers. Dit doen we onder meer door een geactualiseerd onboardingstraject en een geactualiseerde gesprekscyclus waarin medewerkers in gesprek gaan met hun leidinggevenden over ontwikkelmogelijkheden. Daarnaast besteden we met het traject Krimpenerwaard Vooruit veel aandacht aan een toekomstbestendige en vitale organisatie. 3 - Risico's gerelateerd aan de open einde regelingen in het Sociaal Domein De gemeente draagt de wettelijke verantwoordelijkheid om noodzakelijke zorg, ondersteuning en inkomensvoorzieningen aan te bieden en te bekostigen. Deze verplichting brengt financiële risico’s met zich mee. Hoeveel kosten we jaarlijks daadwerkelijk maken, is namelijk vooraf niet precies te voorspellen omdat de exacte vraag, aard en intensiteit onzeker zijn. Ten opzichte van de vorige begroting is de omvang van de risico's die aanleiding kunnen geven tot een beroep op het weerstandsvermogen lager ingeschat. Dit komt enerzijds doordat op basis van nieuwe inzichten de kans op overschrijdingen bij enkele regelingen lager wordt geacht.

Anderzijds zijn bepaalde onzekerheden inmiddels concreter geworden en vertaald naar begrotingsramingen. Voor zover deze risico's financieel zijn verwerkt, hoeft hier niet langer in dezelfde mate rekening mee te worden gehouden in het weerstandsvermogen. Hieronder wordt nader ingegaan op de risico's waarvoor het raadzaam wordt geacht nog weerstandscapaciteit in stand te houden. 53 Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning De onvoorspelbaarheid van de vraag in combinatie met de financieringssystematiek van het Rijk, resulteren in een financieel risico voor gemeenten. Om grote verrassingen te voorkomen en financiële stabiliteit te waarborgen, gebruikt de gemeente Krimpenerwaard een reële begrotingssystematiek. Het prognosticeren van de kosten blijft echter complex en onzeker. De realisatie wordt gemonitord en nieuwe inzichten kunnen leiden tot financiële bijstelling en bijsturing. De toenemende aandacht voor de oplopende kosten dempen het risico op het aanwenden van het weerstandsvermogen, maar gezien het open-einde-karakter van de regelingen blijft het risico op aanwenden bestaan. Op basis van historische begrotingsafwijkingen en de huidige ontwikkelingen kent jeugd een verhoogd risicoprofiel. De vraag is lastig te voorspellen en de gemeentelijke beïnvloedingsmogelijkheden zijn beperkt bijvoorbeeld doordat er ook externe verwijzers zijn.

Participatiewet De gemeente ontvangt via het BUIG-budget een rijksbijdrage voor de financiering van algemene bijstand, IOAW, IOAZ, Bbz en loonkostensubsidies. Door de systematiek van de BUIG-verdeling sluit de Rijkscompensatie niet altijd direct aan op de actuele ontwikkeling van de uitkeringslasten. Hierdoor kunnen tijdelijke tekorten ontstaan die pas in latere jaren worden gecompenseerd. Hier wordt rekening mee behouden bij het opstellen van de begroting, echter blijft sprake van onzekerheid rond de ontwikkeling van de uitkeringslasten en de uiteindelijke compensatie vanuit het Rijk. In de begroting 2027 ramen we een potentiële vangnetuitkering. We nemen daarbij 50% van het totaal te verwachten bedrag op als te ontvangen baat. Daarnaast houden we via de risicoparagraaf nog rekening met het beperkte risico dat de vangnetuitkering uiteindelijk toch nog lager uitvalt. Dit risico is zeer beperkt aangezien een lagere vangnetuitkering dan de geraamde 50% ook lagere lasten betekent. Overige open-einde regelingen Voor andere wettelijke taken en regelingen met een open-einde karakter, zoals rondom het minimabeleid, de gemeentelijke schuldhulpverlening en met betrekking tot de Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE), is het financiële risico niet uit te sluiten, maar wordt de impact op het totale weerstandsvermogen als gering ingeschat.

Bij het vaststellen van het actuele minimabeleid zijn de budgetten opgehoogd op basis van schattingen rondom het doelgroepbereik. Hoewel er door actieve inzet op een groter bereik meer onzekerheden bestaan blijft de financiële impact hiervan beperkt; extreme, plotselinge volumestijgingen binnen de lokale doelgroep liggen niet in de lijn der verwachting. Voor de VVE geldt dat er weliswaar een formeel subsidieplafond is, maar dat dit plafond voor peuters met een officiële indicatie moet worden doorbroken. Hierdoor blijft er, net als bij de wettelijke plicht rondom de schuldhulpverlening, een open- einde restrisico bestaan. Mocht een overschrijding zich voordoen, dan is de absolute budgettaire omvang naar verwachting beperkt en legt dit geen materiële druk op de algemene reserve van de gemeente. Continuïteit jeugdbescherming Als wettelijke verantwoordelijke voor de beschikbaarheid van jeugdhulp en jeugdbescherming bestaat voor gemeenten het risico dat aanvullende financiële bijdragen noodzakelijk zijn om de continuïteit van deze dienstverlening te borgen. Financieel staat JB West onder druk, door een weliswaar gewenste daling van het aantal maatregelen in combinatie met minder snel teruglopende vaste lasten. Met diverse maatregelen en het monitoren hiervan bovenregionaal, wordt getracht weer in balans te komen en het risico op aanvullende bijdragen van gemeenten te verkleinen.

De regionale inkooporganisatie GRJW heeft in haar begroting een reservering opgenomen, maar het is niet uit te sluiten dat er meer nodig is. Dezelfde partner is de gemeente nog een substantieel bedrag verschuldigd, aan eerdere terugbetalingsafspraken hebben zij niet kunnen voldoen. 4 - Risico's inzake weerstandsvermogen bij gemeenschappelijke regelingen Er is sprake van een risico voor de gemeente Krimpenerwaard als het weerstandsvermogen van de verbonden partijen niet toereikend is. Dit betekent dat de risico’s hoger zijn dan de weerstandscapaciteit. Er dient dan een resterend risico naar rato van de bijdrage van de gemeente te worden opgenomen. Op basis van de begrotingen voor 2027 leidt dit tot een totaal risico van € 697.000. 54 Dit bedrag wordt bijna volledig veroorzaakt door het nog ontbreken van een algemene reserve voor de nieuwe GR Jeugd en WMO, wat een risico van € 668.000 voor de gemeente Krimpenerwaard tot gevolg heeft. Het eigen vermogen van Hecht is ten opzichte van eerdere jaren aanzienlijk toegenomen, waardoor hier nog een risico van € 22.000 voor de gemeente wordt opgenomen. Verder moet rekening gehouden worden met de licht ontoereikende weerstandscapaciteit van het Streekarchief ( € 5.000), het SVHW (€ 1.000) en de Veiligheidsregio (€ 1.000).

5 - Risico's in relatie tot de Omgevingswet/Wet kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb) Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) worden de structurele gevolgen voor werkprocessen, de benodigde capaciteit en legesopbrengsten in de praktijk steeds duidelijker. Deze effecten zijn echter nog niet volledig uitgekristalliseerd. De verdere implementatie vraagt onder meer aanpassing van de gemeentelijke beleidscyclus, doorontwikkeling van het omgevingsplan, versterking van participatieprocessen en een (her)inrichting van toezicht en handhaving. Bij de harmonisatie van bestemmingsplannen naar één omgevingsplan kan directe nadeelcompensatie ontstaan wanneer bestaande rechten worden beperkt. Hoewel per regeling een zorgvuldige juridische toets plaatsvindt, blijft een restrisico aanwezig. Dit risico is inherent aan de transitiefase en wordt actief gemonitord. 6 - Risico's op verplichtingen ten aanzien van sport en maatschappelijke voorzieningen Voorzieningen zoals buurt- en cultuurhuizen, zwembaden en andere sportaccommodaties vallen grotendeels onder gemeentelijke beleidsvrijheid. De mate waarin de huidige voorzieningen financieel afhankelijk zijn van gemeentelijke ondersteuning verschilt en is onder meer afhankelijk van de exploitatie, organisatievorm en eerder gemaakte afspraken.

Bij een aantal voorzieningen heeft de gemeente zich via afspraken of financiële betrokkenheid in zekere mate verbonden aan de continuïteit van de voorziening, waardoor financiële risico's deels bij de gemeente liggen. Daarnaast zet de gemeente in op het versterken van de sociale basis en acht zij maatschappelijke voorzieningen van belang voor de leefbaarheid en sociale samenhang binnen de gemeente. Ontwikkelingen zoals stijgende kosten, een afname van vrijwilligers en veranderingen in het gebruik van voorzieningen kunnen leiden tot een toenemend beroep op gemeentelijke middelen. Hierdoor bestaat het risico dat de gemeentelijke bijdrage aan maatschappelijke voorzieningen hoger uitvalt dan geraamd. 7 - Risico's gerelateerd aan de opvang nieuwkomers Rondom het inlopen van de achterstand huisvesting statushouders loopt de gemeente financiële risico's. Ook rondom het realiseren en in stand houden van opvangcapaciteit in het kader van de Spreidingswet bestaat financiële onzekerheid. Waar het gaat om het realiseren en exploiteren van opvanglocaties, kan dit naar verwachting in zekere mate worden gedempt met de komst van de doelgroepflexibele regeling (DFR) en met de stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewonen (SFT). De invloed van de ontwikkelingen op de gemeentelijke capaciteit en de voorzieningen binnen het Sociaal Domein worden als restrisico geïdentificeerd.

De inhaalslag voor statushouders en de samenloop van deze opgaven kunnen leiden tot extra druk op de beschikbare capaciteit en mogelijk aanvullende kosten. 8 - Risico's inzake continuïteit Dit risico heeft betrekking op het onverwacht wegvallen van essentiële ICT-middelen die nodig zijn om cruciale werkprocessen uit te voeren. Het gaat daarbij om verstoringen die de continuïteit van de dienstverlening breed raken. Het continuïteitsrisico richt zich op situaties waarin systemen, software of hardware op het moment van uitvoering van het werk (deels) niet beschikbaar zijn op een manier die het werkproces daadwerkelijk verstoort of stillegt. 9 - Risico's gerelateerd aan vertraging IBOR-projecten door werkzaamheden netbeheerder Bij groot onderhoud wordt zoveel mogelijk gelijk opgetrokken met nutspartijen. Dit doen we om te voorkomen dat er kort na het groot onderhoud opnieuw werkzaamheden in de grond moeten plaatsvinden. De inwoners hebben dan twee keer overlast en de kwaliteit van de weg verslechtert erdoor. De netbeheerder heeft een grote opgave in de vorm van netverzwaring om te voldoen aan de toekomstige elektriciteitsvraag. De planning voor de netverzwaring is vaak niet hetzelfde als de planning voor het groot onderhoud. Dit leidt ertoe dat sommige IBOR-trajecten vertraagd worden.

De planning van de netbeheerder wijzigt nog regelmatig, wat gevolgen kan hebben voor de planning van projecten die al in voorbereiding zijn. Naast netverzwaring zijn er grote projecten van derden, zoals de dijkversterking KIJK. De zware transporten die hiervoor door Ouderkerk aan den IJssel moeten, hebben geleid tot uitstel van groot onderhoud aldaar. Kengetallen Gezien het stijgende belang van onderlinge vergelijkbaarheid van gemeenten, een grotere druk op doelmatigheid en een steeds meer divers wordende context (ontwikkeling van financiële producten, meer verbonden partijen, meer taken zoals bijvoorbeeld in het Sociaal Domein) is het belang van inzicht in de financiële positie toegenomen. Om aan het voorgaande tegemoet te komen, schrijft het BBV een verplichte basis set van vijf financiële kengetallen voor die moeten worden opgenomen in deze paragraaf. Naast de kengetallen wordt een beoordeling van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie opgenomen. In de volgende tabel zijn de verplichte kengetallen, inclusief betreffende waarden voor onze gemeente opgenomen. Onder de tabel volgt een nadere toelichting per kengetal en wordt de link gelegd tussen waarden op de verschillende kengetallen.

Voor additionele informatie over de verhouding van lokale kengetallen tot de kengetallen van vergelijkbare gemeenten verwijzen wij u naar de website www.findo.nl. Daarbij wordt echter wel gebruik gemaakt van verouderde data. Kengetallen | Rekening | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Netto schuldquote | 52% | 92% | 86% | 102% | 123% | 137% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | 43% | 84% | 80% | 96% | 117% | 130% Solvabiliteitsratio | 37% | 31% | 26% | 22% | 18% | 15% Structurele exploitatieruimte | 0,9% | -1,9% | 2,5% | -1,7% | -1% | -1,38% Grondexploitatie | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% Belastingcapaciteit | 97% | 95% | 99% | 99% | 99% | 99% Toelichting per kengetal: Netto schuldquote: Dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft daarmee inzicht in de mate waarop rentelasten en aflossingen drukken op de exploitatieruimte. Een normale netto schuldquote ligt tussen de 0% en 90%. Een schuldquote tussen de 90% en 130% wordt als hoog beschouwd en mag niet verder toenemen. Een schuldquote hoger dan 130% wordt als te hoog beoordeeld en moet afgebouwd worden. De gemeente Krimpenerwaard bevindt zich met 86% bij de begroting 2027 aan het einde van de normale marge en de schuldquote loopt de jaren daarna op naar hoog.

Gecorrigeerde netto schuldquote: Dit kengetal is een aanvulling op bovenstaande waarbij er een correctie plaatsvindt door de verstrekte leningen mee te nemen. Dit om het effect van doorlenen inzichtelijk te maken. Bij de begroting 2027 is het percentage 80% en ook dit loopt de jaren daarna verder op. 55 56 Solvabiliteit: Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar verplichtingen te voldoen en bestaat uit de hoogte van het eigen vermogen ten opzichte van het balanstotaal. Een ratio hoger dan 50% is het minst risicovol, een ratio tussen de 20% en 50% is neutraal en een ratio lager dan 20% is risicovol. De gemeente Krimpenerwaard zit met 26% bij de begroting 2027 in categorie B (neutrale score), maar de solvabiliteitsratio loopt door de negatieve jaarsaldi verder af naar categorie C (risicovol) Grondexploitatie: Dit kengetal geeft weer hoe de boekwaarde van de grondexploitaties zich verhouden tot de totale (geraamde) baten van de gemeente. Een score lager dan 20% is het minst risicovol, tussen de 20% en 35% is neutraal en hoger dan 35% is risicovol. De gemeente Krimpenerwaard zit met een score van 0% bij de begroting 2027 in de minst risicovolle categorie. Belastingcapaciteit: Dit kengetal geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt tot de gemiddelde landelijke belastingdruk.

Een score lager dan 100% geeft aan dat de lokale lasten lager zijn dan het landelijk gemiddelde en een score hoger dan 100% geeft aan dat de lokale lasten hoger zijn dan het landelijke gemiddelde. De gemeente Krimpenerwaard zit met een score van 99% bij de begroting 2027 nagenoeg gelijk aan het het landelijk gemiddelde. Daarbij moet er wel rekening gehouden worden met het feit dat in dit cijfer wel de verhoging van de tarieven voor 2027 van onze gemeente, maar niet die van andere gemeenten zit. In werkelijkheid zullen we dan ook iets lager scoren. Structurele exploitatieruimte: Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is de structurele lasten te dragen met structurele baten. Bij een negatief percentage zijn de structurele lasten hoger dan de structurele baten. Bij een positief percentage kan de gemeente de structurele lasten dragen met de structurele baten. In de begroting 2027 zien we, op begrotingsjaar 2027 na, een meerjarige negatieve structurele exploitatieruimte. De structurele lasten zijn dus hoger dan de baten die daar tegenover staan. 57 C. Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen Kapitaalgoederen zijn bezittingen van de gemeente die gedurende een lange periode gebruikt worden om een bijdrage te leveren aan het maatschappelijke belang. Het onderhoud hiervan kost veel geld. Dit neemt dan ook een groot deel van de gemeentelijke begroting in beslag.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://krimpenerwaard.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/65106a4b-703b-41eb-804e-5c4c840d9d82?agendaItemId=17936206-1606-47c6-8a48-b0a0fc8beb37