CConstaterende datKrimpenerwaard
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 - Voorstel structureel sluitende begroting

Oordeelsvorming Algemeen 23 juni 2026, gemeente KrimpenerwaardBij agendapunt: Kadernota 2027 - 21:5052.193 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 6 van 7

Een harmonisatieslag, waarbij die ambities worden teruggebracht tot een duurzaam te exploiteren niveau, kan een besparing opleveren en tevens enige ruimte bieden voor de veel minder gesubsidieerde dorpshuizen. In Krimpen aan de Lek zal dit voor een beperkt deel van de inwoners niet met gejuich ontvangen worden, maar harmonisatie is ook op andere terreinen binnen de gemeente inzet van beleid geweest en wordt door de meeste burgers als eerlijk gezien. Kijkend naar de subsidiëring van de andere dorps- en cultuurhuizen zien we dat dit voor het Cultuurhuis in Krimpen aan de Lek een veelvoud is van hetgeen we in de andere kernen betalen. Het lijkt redelijk als we bij het opstellen van een nieuwe business case uitgaan van maximaal € 50.000 per jaar. We hebben dit als volgt uitgewerkt: Momenteel wordt gewerkt aan een Toekomstplan voor het duurzaam behoud van het Cultuurhuis Krimpen aan de Lek. Er zijn nog geen uitkomsten uit dit onderzoek. Tot juni 2031 is de gemeente gehouden aan de Overeenkomst Zekerheidsstelling met QuaWonen. De gemeente staat garant voor de huurbetalingen. (€ 160.000) Gevolgen Als deze bezuiniging wordt doorgevoerd zonder dat daar een voldoende uitgewerkt verdienmodel onder ligt, dan zal het Cultuurhuis in Krimpen aan de Lek niet kunnen voortbestaan. De gemeente betaalt door de garantstelling dan de (volledige) huur, zonder de maatschappelijke baten.

In 2024 heeft het college het Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijk Voorzieningen vastgesteld en heeft de input van de raad hierin meegenomen. Hierin is opgenomen dat dorps- en cultuurhuizen worden gezien als onderdeel van de minimale basisinfrastructuur van maatschappelijke voorzieningen in de kernen. Ingrijpen op deze voorzieningen grijpt in op de genoemde basisinfrastructuur. De sociale basis bestaat uit vrij toegankelijke formele en informele activiteiten en voorzieningen gericht op het elkaar ontmoeten en ondersteunen, ontplooien en ontspannen en zorgen ervoor dat mensen kunnen samenleven en meedoen. Dorps- en Cultuurhuizen spelen hierin een belangrijke rol temeer omdat zij onderdak bieden aan diverse instellingen en verenigingen. Dit onderdeel van de gemeentelijke sociale basis komt onder druk als het Cultuurhuis Krimpen aan de Lek zou wegvallen. Toelichting wijzigingen De beschrijving is aangevuld met informatie over het Toekomstplan en de Overeenkomst Zekerheidsstelling. Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen We weten het nu niet wat het best passende toekomstplaatje voor het Cultuurhuis is en kunnen om die reden niet ingaan op een mogelijke besparing.

Daarnaast zijn we als gemeente risicodrager want - 151 - aan het Cultuurhuis Krimpen aan de Lek hangt de 'Overeenkomst Zekerheidsstelling' waarin staat opgenomen dat de gemeente tot en met 2031 garant staat voor de te betalen huur van het pand aan Qua Wonen. Planning tot realisatie De gemeente stelt met behulp van een extern bureau een Toekomstplan op zodat er een duurzame en financieel gezonde toekomst voor de functie van het Cultuurhuis ontstaat. Dit is in Q3 2025 gereed. De pandeigenaar Qua Wonen en de huidige gebruikers worden bij dit onderzoek betrokken. - 152 - NBZ02 - Terugdringen rechtszaken Beschrijving Door een deel van de raad is gevraagd om een bezuinigingsvoorstel te onderzoeken met de volgende vraag: Terugdringen rechtszaken door burgerparticipatie te professionaliseren, beter in verbinding met inwoners, besluiten durven aan te passen Wij hebben dit als volgt voor u uitgewerkt: Hoewel burgerparticipatie de afgelopen jaren sterk is toegenomen, blijkt: 1. dat het aantal rechtszaken tegen de gemeente verhoudingsgewijs meevalt. Tussen 2020 en 2024 steeg het aantal rechtszaken rond bestemmingsplannen en bouwvergunningen van 14 naar 17. Een percentage van ca 20% 2. uit "Bestuursrechtspraak in cijfers jaar 2023" dat bij de Omgevingskamer van de Raad van State het aantal rechtszaken in Nederland juist is gestegen.

Tussen 2020 en 2024 steeg het aantal rechtszaken rond bestemmingsplannen en bouwvergunningen van 3.073 naar 4.671. Dat is een toename van 52%. We hebben onderzocht of aantal rechtszaken kan worden teruggedrongen door burgerparticipatie te professionaliseren. Wat moet je daarvoor doen: - Extra investeren in participatie De kosten van rechtszaken zijn niet structureel begroot, maar worden bijgeraamd op het moment dat ze er zijn. De beschikbare formatie op het gebied van juridische zaken richt zich al op het verhogen van de juridische kwaliteit en daarmee op het voorkomen van rechtszaken. Deze bezuiniging leidt daardoor niet tot een structureel voordeel op de begroting. Gevolgen De gemeente zet al in op burgerparticipatie. Meer burgerparticipatie heeft niet direct tot gevolg dat het aantal rechtszaken wordt verminderd. Het idee achter burgerparticipatie is dat het mensen de kans geeft om mee te denken en mee te beslissen over plannen die hen aangaan, wat zou moeten leiden tot minder rechtszaken. In de eerste plaats moet opgemerkt worden dat met burgerparticipatie niet wordt beoogd om unanieme steun of draagvlak onder alle omwonenden te verkrijgen of om bezwaren en beroepen te voorkomen. Dat kan ook niet.

Het doel van participatie is wel om burgers in een vroegtijdig stadium te betrekken bij de besluitvorming, maar participatie gaat dus niet zó ver dat de inbreng van omwonenden vervolgens ook van beslissende betekenis is. Participatie kan het draagvlak bij de burger zeker vergroten, maar heeft dus niet automatisch tot gevolg dat dit ook leidt tot een voor alle omwonenden wenselijke beslissing. Toelichting wijzigingen N.v.t. Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen 1. Waarschijnlijk is dat de extra inzet op burgerparticipatie niet leidt tot minder rechtszaken. 2. Participatieprocessen vragen veel tijd en inzet, de opbrengst in de vorm van draagvlak is - 153 - onzeker. Hogere betrokkenheid is de inzet. 3. Participatie is mensenwerk en daarmee afhankelijk van veel factoren. Extra inzet op professionaliseren geeft beslist geen garantie op succes in de vorm van minder rechtszaken. Inzet op professionalisering: - Opleidingstrajecten - Extra tijd voor actieve participatie (fte) Planning tot realisatie Stappen: - Nader in beeld brengen aantal processen wat moet worden ondersteund (Q3 2025) - Opleidingstraject inkopen (Q1/Q2 2026) - Etc. - 154 - NBZ05 - GR Regio Midden Holland Beschrijving Door een deel van de raad is gevraagd om een bezuinigingsvoorstel te onderzoeken met de volgende vraag: Structureel 200.000,- intrekken.

Samenwerken op ambtelijk- en collegeniveau volgens de afspraken bij het opstarten van deze gemeenschappelijke regio. Wij hebben deze vraag als volgt uitgewerkt: De raad heeft in 2023 en 2024 aangegeven dat ze uitvoeringskracht van de Regio Midden Holland wil versterken. Deze versterking wordt dan niet doorgezet. Dit vraagt dan een nieuw door de deelnemende gemeenten samen gedragen besluit, anders kan de gemeente door haar partners gehouden worden aan de afgesproken verhoogde financiële bijdrage. In deze gemeenschappelijke regeling werken we samen met de gemeenten Waddinxveen, Zuidplas, Gouda en Bodegraven-Reeuwijk op de thema's Ruimte & Wonen, Economie, Verkeer, Cultuur, Volwasseneducatie en Duurzaamheid. Ze is gericht op afstemming en er vind gezamenlijke beleidsvorming plaats - deels doordat Rijk en Provincie regionaal beleid vereist - bijvoorbeeld voor het toekennen van subsidiebudgetten of medewerking aan ruimtelijke ontwikkelingen. De regio is in verhouding tot andere regio's minimaal opgetuigd - de versterking moet hier verandering in brengen. Door de versterking kan er integraler en met meer focus worden gewerkt en het regionale netwerk van zowel bestuurders, ondernemers als maatschappelijke organisaties beter worden benut.

Doordat eerder de meerjarenbegroting is goedgekeurd gaan we voor deze besparing - gelijk aan de taakstellingen op de Gemeenschappelijke Regelingen - ervanuit dat er een besluit van het Algemeen Bestuur (AB) van de regio nodig is voordat zij kan worden opgenomen in de gemeentelijke begroting. Als het AB gezamenlijk besluit de regio niet te willen versterken leidt dit tot een lagere bijdrage van 205.000,- / per jaar (prijspeil 2025). Gevolgen In 2023 en 2024 heeft de gemeenteraad besloten dat zij de uitvoeringskracht in de regio Midden Holland wil versterken. De regio is hiermee gestart door het aanstellen van een kwartiermaker, dat moet in mei tot een besluit in het Algemeen Bestuur leiden. Deze kwartiermaker geeft de focus en structuur van de regio vorm en heeft hier ook de raden in betrokken via de klankbord-groep. Indien gekozen wordt de versterking niet door te zetten heeft dit effect op de samenwerking en kan haaks staan op wat andere deelnemers willen. Als gemeente zijn we dan ook niet consistent in ons beleid richting onze samenwerkingspartners. De positie van de Krimpenerwaard richting andere overheden wordt dan (tijdelijk) verzwakt. De versterking van de regio komt dan niet tot stand. De activiteiten van de regio blijven dan beperkt tot afstemming en overeenstemming bereiken over het te voeren beleid.

De agenda wordt voor een groot deel bepaald door wat het rijk en provincie van de regio vragen. Dit gaat ten koste van de positie van de regio richting andere overheden, de slagkracht van de regio bij het bereiken van lobbydoelen. Directe en concrete resultaten voor inwoners en ondernemers blijven dan incidenteel. - 155 - Momenteel is de opbrengst uit subsidies via de regio vergelijkbaar met de investering in de regio. Kansen voor nieuwe subsidiestromen vanuit het rijk worden soms gemist. Toelichting wijzigingen De korte omschrijving van de raad is uitgewerkt en de gevolgen van de keuze zijn beschreven. Daarbij is scherper in beeld gebracht welke formele positie de raad heeft. Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen - Het is niet zeker dat andere deelnemers in het besluit mee gaan en dat de raad hierin een juridisch houdbare positie heeft. Bij voldoende meerderheid kan de gemeente gehouden worden aan de hogere bijdrage of zij moet uit de regeling treden. - De huidige voorinvestering leidt niet tot resultaat. Dit heeft geen effect meer op de toekomstige begroting. - Doordat kansen gemist worden neemt de opbrengst uit subsidies uit de regio niet toe. In andere regio's ligt de multiplier uit subsidies hoger.

De versterking kan reëel tot meer subsidieopbrengsten leiden; - indien een samen gedragen AB besluit er niet ligt in september 2025 of de gemeente haar voornemen al in de begroting mag verwerken van de toezichthouder. Planning tot realisatie Als we de besparing willen realiseren zijn de volgende stappen nodig; - principebesluit om niet te willen versterken communiceren aan het Algemeen en Dagelijks Bestuur en collega gemeenteraden; (Q2/3 2025); - uitnodiging van andere gemeenteraden om als raad noodzaak de versterking niet door te zetten toe te lichten (Q3); - (her)overweging van het besluit (Q4 2025) indien de gemeente alleen staat in haar voornemen; - opnemen van de besparing in de begroting vanaf 2027 - na een positief besluit in het AB van de Regio; - 156 - NBZ07 - Bedrijfsvoeringsfuncties Beschrijving Door een deel van de raad is gevraagd om een bezuinigingsvoorstel te onderzoeken met de volgende vraag: Een besparing van 10% realiseren op bedrijfsvoeringsfuncties en functies die niet direct aan taakvelden zijn gekoppeld. Dit proces samen met de raad doorlopen, met als tussenstap een inventarisatie inc. verwachte effecten per functie. We hebben deze als volgt uitgewerkt: - Een besparing van 10% op de bedrijfsvoeringskosten (ca €2,3 miljoen) is niet realistisch, ook een lagere besparing (ca 5% of € 1 miljoen) achten we onhaalbaar.

Een dergelijke besparing schaadt het functioneren als geheel. - De besparing is ook in strijd met de afspraken die met de raad zijn gemaakt in 2023; de overhead gaat "trap op, trap af" met de organisatie. We vragen de raad dan ook eerst keuzes te maken rond de primaire taken. Als keuzes leiden tot het vervallen van taken in het primaire proces, zal ook een deel van de taken en kosten van bedrijfsvoering meekrimpen. Op dit moment groeit de bedrijfsvoering mee met de groei van de organisatie. Voor elke extra formatieplaats wordt een opslag berekend van € 25.000 per Fte. Hiervan worden de extra kosten in de bedrijfsvoering gedekt: 25% voor 'hardware' (ICT middelen, werkplek, opleidingskosten, etc) en 75% voor de ondersteunende bedrijfsvoeringsfuncties (P&O, Juridische Zaken, Communicatie, etc). We zijn daarom bij de doorrekening van de scenario’s met personele krimp ervan uitgegaan dat ook de overhead mee krimpt. Gevolgen De raad geeft aan: "We verwachten dat de maatschappelijke effecten nihil zijn, omdat het geen direct taakgebonden functies betreft. Geen inzicht in de lasten, als richting deze schatting." Als er taken in het primaire proces komen te vervallen en dit ook een afname van het aantal medewerkers op dit taakgebied betekent dan betekent dit inderdaad ook dat er op termijn een minimale besparing op enkele taken vanuit bedrijfsvoering mogelijk is.

Echter, in eerste instantie zal de druk op bedrijfsvoering, om de besparingen te organiseren, juist toenemen. Financiën Minder activiteiten in het primaire proces kan leiden tot een vermindering van de administratieve lasten, zoals facturatie, boekhouding en budgetbeheer. Een te grote besparing kan echter leiden tot minder grondige controles en audits, wat fouten en mogelijke fraude kan versterken. Ook kunnen budgettering en financiële planning vertraging oplopen, wat besluitvormingsprocessen belemmert. P&O Met minder taken in het primaire proces kan de behoefte aan werving, training en personeelsbeheer afnemen. Dit kan resulteren in lagere kosten voor HR-diensten. Echter, een te grote besparing leidt tot minder ondersteuning voor werving, opleiding en personeelshulp, wat resulteert in lagere tevredenheid en motivatie onder medewerkers. - 157 - Informatiemanagement Minder taken in het primaire proces kunnen leiden tot een lagere vraag naar ICT-ondersteuning. Dit kan betekenen dat er bespaard kan worden op softwarelicenties, hardware, en onderhoudskosten Echter, een te grote besparing leidt tot technische problemen die langer onopgelost blijven, wat invloed heeft op de dagelijkse werking en efficiëntie. Ook zal de technologische vooruitgang van de organisatie stagneren.

Communicatie Minder taken kan betekenen dat er minder communicatie- activiteiten nodig zijn, wat kan leiden tot besparingen op deze gebieden. Echter, een te grote besparing kan leiden tot mindere frequentie en kwaliteit van informatieverstrekking aan het publiek. Dit zal het vertrouwen en draagvlak verminderen. Te grote reducties kunnen de interne efficiëntie en effectiviteit verminderen, en de externe dienstverlening en het publiek vertrouwen in de gemeentelijke organisatie negatief beïnvloeden. Toelichting wijzigingen N.v.t. Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen Als een primaire taak komt te vervallen dan zal dat in eerste instantie leiden tot extra werkzaamheden, onder andere vanuit Bedrijfsvoering. Na deze tijdelijke werkdruk toename is het realistisch om, in verhouding, enkele bedrijfsvoeringstaken mee te laten krimpen. Een krimp van de primaire taak en bedrijfsvoeringsondersteuning kan ook betekenen dat het aantal medewerkers afneemt. Hiervoor zoeken we primair naar oplossingen als herplaatsing of werk-naar- werk-trajecten. Daarnaast blijft altijd een risico dat er met medewerkers beëindigingsovereenkomsten (vaststellingsovereenkomsten) moeten worden afgesloten en er transitievergoedingen moeten worden betaald.

Als er afscheid moet worden genomen van een grotere groep collega's die in vaste dienst is, dan zal er ook een sociaal plan moeten worden opgesteld, in samenspraak met de OR en het Lokaal overleg. Voor de uitvoering van een sociaal plan en dergelijke, zijn extra inspanningen van ondersteunende teams als P&O, Communicatie en Juridische Zaken noodzakelijk. Planning tot realisatie Nu geen haalbare besparing. De 'trap op-trap af' wordt verrekend per mogelijkheid, daarbij wordt uitgegaan van een proces van natuurlijk verloop, herplaatsing en werk-naar-werk-trajecten gericht op realisatie van de bezuiniging in 2029. - 158 - NBZ15 - Wet inburgering Beschrijving De raad heeft het volgende aangegeven: Onderzoek de mogelijkheid om de gemeentelijke ondersteuning in het kader van de Wet inburgering terug te brengen van twee jaar naar het verplichte één jaar. Dit kan een besparing van €100.000 per jaar opleveren door het verminderen van de eigen bijdrage aan deze ondersteuning. Het verkorten van de ondersteuning kan leiden tot minder effectieve inburgering, met mogelijk lagere participatie van nieuwkomers in de samenleving en op de arbeidsmarkt. We hebben dit als volgt uitgewerkt: Eerder heeft er al een afbouw plaatsgevonden van 2 jaar naar 18 maanden. De uitgaven voor de inburgering worden gedekt door een specifieke uitkering (SPUK) van het Rijk.

Er is daardoor geen besparing mogelijk die bijdraagt aan het berekende tekort. Gevolgen De middelen voor inburgering zijn geoormerkte SPUK-middelen. Lagere uitgaven moeten worden terugbetaald aan het Rijk en leiden niet tot een besparing. Ook leidt een lagere inspanning niet tot efficiëntiewinst voordelen, omdat dit uitbesteed werk betreft. Toelichting wijzigingen De financiële dekking van de uitgaven is in beeld gebracht en beoogde besparingseffect blijkt niet reëel te zijn. Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen Er is geen risico aangezien er geen besparing is. Planning tot realisatie N.v.t. - 159 - NBZ16 - Strategische Beleidsadvisering Beschrijving Een deel van de raad heeft verzocht de volgende besparingsmogelijkheid uit te werken. Door meer gebruik te maken van onderzoeken die al zijn uitgevoerd in de regio, kunnen kosten worden bespaard op nieuwe onderzoeksinitiatieven. Dit voorkomt dubbele werkgelegenheid en vermindert de behoefte aan onafhankelijke second opinions als de eerste rapporten duidelijke en betrouwbare resultaten opleveren. Dit kan jaarlijks tot een besparing van €150.000 tot €250.000 leiden, afhankelijk van het aantal onderzoeken dat kan worden gedeeld of hergebruikt. Dit voorstel hebben we onderzocht en verder uitgewerkt.

Momenteel is het zo dat regionaal het accent ligt op de wettelijk verplichte regionale onderzoeken en (veelal ook vanuit de provincie voorgeschreven) onderzoeksopdrachten die zijn gerelateerd aan subsidie-mogelijkheden. Daarnaast vind er onderzoek plaats om de regionale lobby te versterken. Het is en blijft in de toekomst noodzakelijk om onderzoek vervolgens te verdiepen naar het lokale niveau. Zonder dit niveau ontbreekt een goede lokale beleidsvertaling van zowel regionale afspraken als beleid voor de specifieke lokale behoefte. Participatie rond het regionaal onderzoek met inwoners en ondernemers vindt niet standaard plaats en wordt daarmee vaak overgelaten aan de deelnemende gemeenten. Daarnaast zal er sprake zijn van onderzoeken waar alleen lokaal behoefte aan is. Voor het realiseren van een besparing door gecombineerde opdrachtverlening van lokale en regionale onderzoeksopdrachten is het nodig om planmatiger te werken aan een gecombineerde onderzoeksagenda. Om de volgende reden is het onwaarschijnlijk dat dit bijdraagt aan de doelstelling. Dat heeft de volgende redenen: - Grotere onderzoeken worden niet structureel maar incidenteel begroot in onze begroting.

- Er is vooralsnog geen regionale onderzoeksagenda, hiervoor is eerst versterking van de regio nodig; - het regionale budget voor onderzoek is nu zeer beperkt (ca 55.000,- per thema) in verhouding tot een complete regionale onderzoeksbehoefte; - de planning van regionale onderzoeken vraagt afstemming met alle deelnemers in de regio, wat vraagt om veel afstemming; - Door volledig aan te sluiten bij de (toekomstige) regionale onderzoeksplanning kan de raad onvoldoende zelf haar beleid vorm en richting geven op de momenten dat zij dit wil. We concluderen dan het niet realistisch is om voor 2029 een besparing via deze mogelijkheid te realiseren. Gevolgen - Indien wel wordt aangesloten bij het regioniveau en het eigen onderzoek in het verlengde hiervan wordt geprogrammeerd verliezen we een deel van de regie op het moment waarop de raad nieuwe kaders kan stellen. Er is hier immers regionale afstemming voor nodig. - ook bij aansluiting bij het regio onderzoek is het lokaal onderzoek te verdieping noodzakelijk; Toelichting wijzigingen De raad heeft aangegeven dat er naast regionale onderzoeken geen lokale onderzoeken meer plaats hoeven te vinden. Dit is in de praktijk niet werkbaar: ze levert onvoldoende aandacht op voor het - 160 - lokale draagvlak en de lokale verschillen, zoomen onvoldoende in naar het schaalniveau van de gemeente.

Daardoor mist de verdieping die nodig en soms ook vereist is. De variant is hierop bijgesteld. Ten aanzien van second opinions geldt dat wij die nooit uitvoeren met betrekking tot regionale onderzoeken, aangezien we als gemeente altijd bij het opstellen betrokken zijn en besluitvorming over de eindproducten ook in ons college en onze raad plaatsvindt. De besparing is daardoor ook lager uitgevallen dan door de raad ingeschat. Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen n.v.t. Planning tot realisatie n.v.t. - 161 - NBZ17 - Gemeentekantoor openstellen voor huurders Beschrijving Een deel van de raad heeft gevraagd de volgende mogelijkheid uit te werken: Door het gemeentekantoor op tijden van minder gebruik, zoals op zaterdag, beschikbaar te stellen voor verhuur, kunnen mogelijk extra inkomsten worden gegenereerd. We hebben dit als volgt uitgewerkt: We hebben de verhuur van de vergaderruimtes in het gemeentehuis gedurende het jaar doorgerekend op basis van de volgende aannames: - verhuur buiten de zomer- en kerstvakantie - met een verhuurpercentage van 40%. Dit zijn optimistische aannames. Volgens de uitkomsten van een eerder gehouden behoeften onderzoek bij stakeholders is gebleken dat er geen animo bestaat tot huur van ruimten in het nieuwe gemeentehuis. Bij deze aannames is er geen sprake van een netto opbrengst.

Gevolgen - De verhuur van een gemeentehuis kan strijdigheid opleveren met de Wet Markt en Overheid: met verhuur van ruimten ontstaat mogelijk een concurrentiepositie met lokale ondernemers en andere voorzieningen; - De verhuur van het gemeentehuis kan positief bijdragen aan het gevoel dat het een huis van de gemeenschap is; Toelichting wijzigingen Er is een scenario uitgewerkt en doorgerekend voor de verhuur op zaterdagen. Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen Risico's en frictiekosten - Het gemeentehuis is ingericht op de ambtelijke organisatie en (nog) niet op verhuur van ruimten; - Met verhuur ontstaat er risico’s op kosten door schade en diefstal; - De verhuur van de ruimtes kan door de omgeving gezien worden als oneerlijke concurrentie, waarbij er een beroep wordt gedaan op de Wet Overheid en Markt. Er is nader onderzoek nodig naar: - de benodigde aanpassingen en beste rechtsvorm (nadere uitwerking van een beheer en verhuurplan) en de bijpassende verzekeringen. - Een in de markt passend uurtarief en afspraken om de strijdigheid met de Wet Markt en Overheid te voorkomen; - De binnen de bovenstaande voorwaarden passende behoefte aan ruimtes; De kosten zijn hiervoor nog niet bekend. Aangenomen is dat ca 20.000,- onderzoekskosten zijn.

(2026) Verder zijn de volgende aanpassingen nodig: - Voor de verhuur van ruimten zijn er nog aanpassingen nodig: bijvoorbeeld van het sluitplan en de alarmeringszonering. Kosten hiervan moeten nog nader in beeld worden gebracht. - Initiële kosten zijn nodig voor bijvoorbeeld internetbeveiliging, ICT ondersteuning bij vergaderingen - 162 - apart netwerk aanbrengen, reserveringssysteem ontwikkelen. De kosten kunnen hiervan nog niet goed worden ingeschat. Aanname 10.000,- (2027) De verhuur kan vervolgens tegenvallen: - Voor de losse verhuur is het nodig dat er op het gemeentehuis een gebouwbeheerder beschikbaar is op deze momenten. Onzeker is of bezettingsgraad van bodes voldoende dekking biedt voor de kosten van benodigde extra inzet. Indien - er kan schade ontstaan - Niet alle verhuur is passend en in harmonie met de functie gemeentehuis Planning tot realisatie Indien om de reden van de maatschappelijke meerwaarde (“huis van de gemeenschap”) toch wordt gekozen voor deze mogelijkheid is het nodig een fasering op te stellen met daarin als mogelijkheden: 1. Uitvoeren van marktanalyse en publicatie voornemen (Q4 2025); 2. Opstellen beheer en verhuurplan (Q1-2 2026) 3. Maken personele afspraken (Q3 2026) 4. Werving van huurders (Q3/Q4 2026) 5.

Aanpassingen sluit- en beveiligingsplan, start met verhuur (Q4 2026 - 2027) Een netto opbrengst is op basis van de verkenningen niet te verwachten. NBZ21 - Duurzaamheidsreserve Beschrijving Een deel van de raad heeft gevraagd de volgende mogelijkheid uit te werken: Duurzaamheidsreserve overboeken naar de algemene reserve, zodat deze jaarlijks voor 10% als structureel dekkingsmiddel kan ingezet worden. Dit is als volgt uitgewerkt: Op basis van de actuele stand van de reserve (inclusief verplichtingen) kan dit een voordeel opleveren van 650.000 per jaar. De reserve neemt vervolgens af met deze inzet. We ramen de opbrengst voor twee jaar in omdat vanwege de hoogte van de algemene reserve meerjarig niet zeker is of de algemene reserve voldoende ruimte biedt (solvabiliteit) om meerjarig hiervan € 650.000 in te zetten als bezuiniging. Gevolgen De reserve is ingesteld om hieruit initiatieven met een incidenteel karakter op het gebied van duurzaamheid, die door de raad zijn goedgekeurd, te bekostigen. Als het saldo wordt overgeheveld naar de algemene reserve, betekent dit dat we geen reserve meer hebben voor het bevorderen van duurzaamheidsinitiatieven (eventueel revolverend als de middelen worden uitgeleend).

Indien er na het opheffen van de reserve duurzaamheidsinitiatieven komen, worden ze meegenomen in de totale claim op de algemene reserve en is het aan de raad om hierover een beslissing te nemen. De reserve voor duurzaamheidsinitiatieven neemt af en kan dus minder voor het bevorderen van duurzaamheid worden ingezet. - 163 - Toelichting wijzigingen De stand van de reserve is nu 6,5 miljoen inclusief de lopende verplichtingen. Dat betekent dat je 10% ervan, €650.000,- kan inzetten in plaats van de gevraagde 10% van 7 miljoen. Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen Het inzetten van de Duurzaamheidsreserve als dekkingsmiddel zorgt voor het wegvallen van de reserve voor Duurzaamheidsinitiatieven met een incidenteel karakter, die door de raad zijn goedgekeurd. Het oorspronkelijke door de raad vastgestelde doel wordt dan gewijzigd en er is dan geen aparte reserve meer voor duurzaamheidsinitiatieven. Daarnaast is er ook een financiële kanttekening. Je moet als gemeente voldoende middelen hebben op de balans om je schulden te betalen (solvabilteit). Dat betekent dat de solvabiliteit bepaalt hoeveel middelen je uit de reserve kan benutten om het tekort op te vangen. Planning tot realisatie Opheffen van de reserve duurzaamheid en het overhevelen van het saldo naar de algemene reserve dient via een apart raadsbesluit te worden gedaan.

Dat kan als de raad met dit voorstel instemt. - 164 - NBZ23 - Invoeren reclamebelasting Beschrijving Een deel van de raad heeft gevraagd de volgende mogelijkheid uit te werken: het invoeren van reclamebelasting tegen het landelijk gemiddelde tarief. We hebben dit als volgt uitgewerkt: We zijn uitgegaan van het invoeren van reclamebelasting met het landelijk gemiddelde tarief. Reclamebelasting wordt geheven over openbare aankondigingen die zichtbaar zijn vanaf de openbare weg. Het moet gaan om een tot het publiek gerichte aankondiging met het doel de aandacht van het publiek te trekken. Reclamebelasting wordt betaald door degene die een openbare aankondiging heeft geplaatst of door degene voor wie een openbare aankondiging is geplaatst. Het gaat erom wie het grootste belang heeft bij de aankondiging. De opbrengst komt in de algemene middelen van de gemeente en is door de gemeente vrij besteedbaar. Er is geen verplichting om deze belasting in te zetten voor uitgaven die samenhangen met bijvoorbeeld economie. Gevolgen - Reclamebelasting kan een regulerende werking hebben op het aantal reclame-uitingen die zichtbaar zijn vanaf de openbare weg. - Degene met een reclame-uiting betaalt reclamebelasting. Dit zijn vooral ondernemingen en instellingen. In het algemeen verwerken zij deze kosten in de prijs van hun producten of diensten.

- De opbrengst uit de reclamebelasting is op macroniveau laag. De aanslag voor een individueel huishouden of bedrijf kan echter aanzienlijk zijn. - Bij het heffen van deze belasting hoort ook handhaving/toezicht om te zorgen dat iedereen hierin ook gelijk wordt behandeld. - Het heffen van reclamebelasting leidt tot meer administratie en regeldruk bij ondernemers. - De verhouding tussen kosten en opbrengsten van deze belasting is zeer ongunstig ten opzichte van andere meer generieke belastingen (bijvoorbeeld OZB). Toelichting wijzigingen N.v.t. Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen - De opbrengst is afhankelijk van de te kiezen tarifering, schatting als richting. De opbrengst is nog onbekend. Daarvoor wordt gekeken naar de opbrengsten die elders in Nederland worden behaald. - Partijen hebben het recht om zich te kunnen voorbereiden op het invoeren van een nieuwe belasting. Zorgvuldige en tijdige communicatie met de belastingplichtigen is een vereiste. Daarom wordt een ingroeimodel geadviseerd. - Er is bezwaar en beroep mogelijk. - Reclamebelasting komt niet voor in de regio Midden-Holland, maar vooral in grote(re) gemeenten (zoals Rotterdam, Amsterdam, Gorinchem, Breda en Dordrecht). - Voor de invoering is het nodig een inventarisatie uit te voeren van te belasten objecten en afspraken te maken met het SVHW over de invoering.

- 165 - Planning tot realisatie Afhankelijk van de voorwerpen die in de heffing worden betrokken en de gekozen heffingsmaatstaf/- maatstaven, kan dit op een bepaald moment worden ingevoerd. Dat hoeft niet per se per 1 januari van een jaar te zijn. Om de invoering te realiseren dienen de volgende stappen genomen te worden (uitgaande van invoering per 1 januari 2026): Q3 2025: voorlopig besluit tot invoering van de heffing (Kadernota) Q3/Q4 2025: communicatie over (mogelijke) invoering van de heffing Q1/Q2 2026: inventarisatie voorwerpen die in de heffing betrokken gaan worden Q4 2026: vaststelling van de verordening door de raad (Begrotingsraad) Q1 2026: inrichting administratie SVHW Q2 2026: start aanslagoplegging - 166 - NBZ24 - Invoeren baatbelasting Beschrijving Een deel van de raad heeft gevraagd de volgende mogelijkheid uit te werken: het invoeren van baatbelasting tegen het landelijk gemiddelde tarief. Gemeenten kunnen baatbelasting invoeren om de kosten te betalen voor voorzieningen zoals winkelstraten of parkeergarages. We hebben dit als volgt uitgewerkt: Deze belasting geldt in een deel van de gemeente waar mensen voordeel hebben van de voorzieningen die door de gemeente worden gemaakt of verbeterd. Binnen één jaar na het klaar zijn van de voorzieningen wordt bepaald of een gebouw of stuk grond voordeel heeft gehad.

De gemeente mag maximaal 100% van de kosten via deze belasting terugvragen. Gevolgen - Baatbelasting is een zakelijke belasting met een objectief karakter. Bij bijvoorbeeld de aanleg van riolering wort gekeken of een onroerende zaak technisch aangesloten kan worden op het riool. Het maakt niet uit of de onroerende zaak echt wordt aangesloten of verplicht is om aan te sluiten. Ook de hoge kosten voor de belastingplichtige spelen geen rol. - Deze belasting moet in één keer worden betaald. Als iemand het vraagt, kan de belasting verdeeld worden over een periode van maximaal 30 jaar. - De totale opbrengst van baatbelasting is laag, maar voor een huishouden of bedrijf kan de belasting hoog uitvallen. - Op dit moment zijn er geen kosten die via baatbelasting kunnen worden teruggevraagd. Toelichting wijzigingen Er is geen landelijk gemiddeld tarief. De hoogte van de baatbelasting hangt af van de voorzieningen waarvoor deze belasting geheven wordt. Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen - Veel gemeenten zien af van invoering van baatbelasting. Baatbelastingen zijn vaak na langdurige en kostbare procedures gesneuveld door de vele wettelijke voorschriften. - In diverse onderzoeken (o.a. van de VNG) wordt baatbelasting afgeraden en voorgesteld om deze (landelijk) af te schaffen.

- Bij vervanging van bestaande voorzieningen moet de vervanging leiden tot een verbetering (wezenlijke verandering, bijvoorbeeld aanleg riolering in buitengebied, zelden bij herinrichting) om baatbelasting te kunnen heffen. - Een BIZ-heffing (Wet op de bedrijveninvesteringszones) waardoor ondernemers gezamenlijk kunnen investeren in een veiligere en aantrekkelijkere bedrijfsomgeving beperkt de reikwijdte van de baatbelasting. - Baatbelasting kan niet als kostenverhaal via een andere weg (bijvoorbeeld een privaatrechtelijke overeenkomst) mogelijk is. - Baatbelasting kan niet bij grondexploitaties. - Baatbelasting kan niet bij verduurzaming van woningen in particulier bezit. - Baatbelasting kan niet voor kostenverhaal van bovenwijkse voorzieningen. - Partijen hebben het recht om zich voor te bereiden op het invoeren van een nieuwe belasting. - Zorgvuldige en tijdige communicatie met de belastingplichtigen is vereist. - Er is bezwaar en beroep mogelijk (elk jaar bij jaarlijkse heffing). - Kostenverhaal is maximaal 100%. De opbrengst mag niet hoger zijn dan de gemeentelijke - 167 - lasten van de voorzieningen. De kosten van de voorzieningen moeten verminderd worden met eventuele subsidies c.q. van derden ontvangen premies of reducties. Het is niet mogelijk om de opbrengsten van een baatbelasting generiek te voorspellen, dit is gekoppeld aan (incidentele) investeringen.

Ook de baten zijn daarmee incidenteel. Deze mogelijkheid biedt dan ook geen bijdrage aan het structurele tekort. Planning tot realisatie Om de invoering te realiseren dienen de volgende stappen genomen te worden: - voorlopig besluit tot invoering van de heffing (Kadernota) - communicatie over (mogelijke) invoering van de heffing - vaststelling van het bekostigingsbesluit door de raad - vaststelling van de verordening door de raad (Begrotingsraad) - inrichting administratie SVHW - start aanslagoplegging door SVHW Een tijdsplanning is niet opgenomen, omdat die afhankelijk is van (de planning van) het project waarbij gekozen wordt voor kostenverhaal via baatbelasting. - 168 - NBZ31 - Verkopen snippergroen Beschrijving Een deel van de raad heeft verzocht de volgende mogelijkheid uit te werken: Door snippergroen, ongebruikte kleine stukken gemeentegrond, te verkopen aan aangrenzende eigenaren, kan de gemeente eenmalige inkomsten genereren en onderhoudskosten structureel verlagen. Dit kan een besparing opleveren doordat de verantwoordelijkheid voor onderhoud naar de kopers verschuift. We hebben dit als volgt uitgewerkt: We verkopen snippergroen om zo incidenteel te verdienen aan de verkoop en structureel te €10.000 tot € 30.000 te besparen op groenonderhoud. Daarbij gaat het niet om ongebruikte gronden: alle gronden zijn in gebruik.

Om een bedrag van € 30.000 te besparen op groenonderhoud, zou circa 3,5 hectare snippergroen verkocht moeten worden. Het moet dan gronden betreffen die de gemeente nu en in de toekomst niet meer nodig heeft. Er moeten geen kabels, leidingen en riolering aanwezig zijn en het moet gaan om grote, aaneengesloten stukken om te kunnen besparen op groenonderhoud. Het is niet mogelijk om aan deze voorwaarden te voldoen. Dit voorstel is daarom niet uitvoerbaar. Buiten beschouwing is gelaten het project aanpak oneigenlijk grondgebruik, dat meerjarig inkomsten uit grondverkopen gaat opleveren. Dat project is in studie genomen onder bezuinigingsvoorstel NBZ10. Dit voorstel is om deze redenen niet uitvoerbaar. Buiten beschouwing is gelaten het project aanpak oneigenlijk grondgebruik, dat meerjarig inkomsten uit grondverkopen gaat opleveren. Dat project is in studie genomen onder bezuinigingsvoorstel NBZ10, uit dit project worden geen voordelen op de besparing van onderhoud verwacht - dat wordt nu al door de inwoners gedaan. Gevolgen De verkoop van circa 3,5 ha snippergroen voor een besparing van €30.000 op snippergroen Eigenaars van aangrenzende percelen krijgen de kans hun grond te vergroten, wat hun woongenot kan verbeteren. Het omzetten van openbaar groen naar tuinen, kan leiden tot verdere verstening, omdat eigenaren hun tuinen vaak bestraten. De buurt wordt dan minder groen.

Dat kan leiden tot weerstand bij inwoners. De openbare ruimte is schaars in de versteende kernen van Krimpenerwaard. De gemeente heeft deze grond zelf nodig voor groen, wegen, riolering, kabels en leidingen, ondergrondse afvalcontainers etc. Opgaven als energietransitie (trafo huisjes, laadpalen elektrische auto's), klimaatadaptatie zijn niet - 169 - haalbaar bij verkoop van veel gemeentegrond. Er ontstaat versnippering, waardoor de beeldkwaliteit afneemt. Vermindering van openbaar groen kan leiden tot een gevoel van verlies bij inwoners, vooral als het groen als openbaar toegankelijk werd ervaren. Door versnippering zullen de kosten voor groenonderhoud toenemen Toelichting wijzigingen - Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen Niet van toepassing Planning tot realisatie Niet van toepassing - 170 - NBZ33 - Verkoop gronden rondom Carpediem en aanleg ontsluitingsweg carpediem - lekdijk Beschrijving de raad heeft voorgesteld om de gronden rondom Carpe Diem te verkopen en zo te besparen op de aanlegkosten en structurele onderhoudskosten voor de weg en een eenmalige opbrengst te genereren uit de grondverkoop. Dit besparingsvoorstel is niet mogelijk vanwege de volgende redenen: 1. In de begroting zijn geen middelen opgenomen voor de aanleg, of beheer en onderhoud van deze weg. Er is dus geen mogelijkheid om te besparen 2.

De gemeente heeft geen grondpositie Gevolgen Niet van toepassing Toelichting wijzigingen We hebben onderzocht of er sprake is van een grondpositie en wat er in de begroting staat voor de verbindingsweg Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen Niet van toepassing Planning tot realisatie Niet van toepassing - 171 - NBZ34 - Wijzigen WMO-wet (inkomensafhankelijk) Beschrijving Een deel van de raad heeft gevraagd de volgende mogelijkheden uit te werken: Als de Wmo-wet wijzigt (inkomensafhakelijk) kan er fors worden bezuinigd. Gevolgen We zijn nog in afwachting van het daadwerkelijke wetsvoorstel. Dat wetvoorstel bepaalt welke beleidsvrijheid er is voor gemeenten. Op dit moment is de inhoud van het wetsvoorstel nog onduidelijk en hebben we dan ook geen zicht op welke bevoegdheden er bij de gemeenten komen te liggen. Zolang daar niets over bekend is, blijft het zoals het nu is, en ligt de bevoegdheid over de eigen bijdrage enkel bij de wetgever. Momenteel geldt het abonnementstarief, dit is een vastgesteld bedrag. Zoals het er nu naar uit ziet wordt de wijziging van de eigen bijdrage Wmo naar inkomensafhankelijk, pas in 2027 ingevoerd. Gevolg van deze wetswijziging is in ieder geval dat hogere en midden inkomens meer gaan betalen voor hun Wmo voorzieningen dan dat zij nu doen.

Andere gevolgen zijn door het ontbreken van het daadwerkelijke wetsvoorstel en inzicht in de beleidsvrijheid van gemeenten, nu nog niet te overzien. We hebben reeds een financieel effect van €500.000,- opgenomen met ingang van 2026. Deze wordt opgeschoven naar 2027. Toelichting wijzigingen n.v.t. zie gevolgen Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen - Op dit moment kunnen we geen inschatting maken van de risico's en frictiekosten omdat nog onduidelijk is wat de inhoud van het wetsvoorstel gaat zijn en of er beleidsruimte is voor gemeenten. Planning tot realisatie Zie NBZ40, wetsvoorstel Wmo - 172 - NBZ35 - Extra inzet op arbeidsparticipatie Beschrijving Een deel van de raad heeft gevraagd de volgende mogelijkheid uit te werken: Mensen actiever leiden naar werk (al dan niet betaald) Dit is als volgt uitgewerkt: Er wordt al maximaal ingezet op het toeleiden naar werk; zowel door consulenten werk als door het Werkgeversservicepunt. De populatie die in staat is om binnen afzienbare tijd een traject richting werk te volgen wordt kleiner door verzwaring van de problematiek van de doelgroep. Voor de groep die resteert wordt ingezet op participatietrajecten. Meer inzet op arbeidsparticipatie en wat kan resulteren in (deels) uitstroom hoeft vanwege de huidige Gebundelde Uitkering (BUIG) systematiek niet te leiden tot een besparing op de uitkeringslasten.

Naast de uitkeringslasten van de PW, IOAZ, IOAW en Bbz 2024 worden ook loonkostensubsidies voor werkenden betaald uit dit budget. De budgetten worden vooraf door het Rijk verdeeld over gemeenten. Daarnaast is het landelijk beeld dat een steeds groter gedeelte van het uitkeringsbestand niet in staat is om duurzaam aan het werk te gaan en tot hun AOW-gerechtigde leeftijd afhankelijk blijven van een bijstandsuitkering. Door de systematiek en de omvang van de huidige inzet is het niet realistisch om met meer inzet ook meer te besparen. De mogelijkheid leid dan ook niet tot verdere besparing. Gevolgen Geen. Door meer inzet van formatie en trajecten kan er niet meer rendement richting uitstroom naar werk worden behaald. Toelichting wijzigingen Na bestudering van het scenario blijkt dat er geen besparing mogelijk is. Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen - Planning tot realisatie - - 173 - NBZ37 - Procesregie, Triage en Zelf basishulp Beschrijving Een deel van de raad heeft gevraagd om de volgende mogelijkheid uit te werken: In het kader van Toegang Sociaal Domein en Sociaal Preventieteam zijn in de Kadernota 2024 9,5 fte extra goedgekeurd voor een bedrag van 750.000,- In die Kadernota beschrijft het College dat de inverdieneffecten van die investering in de Jaarschijven 2025, 2026 en 2027 resp. 313.000,- en 477.000,- en 643.000,- zullen zijn.

Wij kunnen ons voorstellen dat die inverdieneffecten misschien iets later op gaan treden maar een percentage van 75% van deze bedragen in de diverse Jaarschijven moet ingeboekt kunnen worden als een bezuiniging. Ditzelfde geldt voor de andere investeringen in preventie, zoals de verhoging van de subsidie preventieteam in de begroting 2025-2028 oplopend van 354.000,- in 2025 tot 632.000,- in 2028). Dit is als volgt uitgewerkt: Nagegaan is wat er al is opgenomen in de begroting. De voorgestelde bedragen zijn al opgenomen in de begroting. Gevolgen De inzet van extra fte tbv triage en procesregie heeft gemaakt dat de basis in orde is en de wachtlijsten korter zijn. Daardoor kan beter gescreend worden en wordt vaker doorverwezen naar preventiepartners. Er treedt een inverdieneffect op doordat ingezette zorg beter gecoördineerd wordt, er wordt eerder geëvalueerd en afgeschaald naar minder zorg of vrij toegankelijk. Ook is gestart met het zelf verlenen van (tijdelijke) basishulp door de jeugdondersteuners bij de huisartsen. Een doorgerekende multi problem case bleek een structurele besparing van €20.000 op te leveren. De inschatting is dat er nog 5 tot 10 casussen zijn die ook deze besparing opleveren.

Daarnaast wordt de extra fte ingezet op de toename van complexere zorg- en veiligheidsvraagstukken, onder andere doordat steeds meer vraagstukken vanuit gedwongen kader (de niet vrijwillige hulpverlening) aan de gemeente (vrijwillig kader) wordt overgedragen. Dit is procesregie die vaak langere tijd (denk aan jaren) nodig is. Toelichting wijzigingen geen wijzigingen Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen nvt Planning tot realisatie nvt - 174 - NBZ39 - Taakstelling op Sociaal Domein Beschrijving Een deel van de raad heeft gevraagd de volgende mogelijkheid uit te werken: Een besparing doorvoeren van €1.000.000 op de uitgaven in het Sociaal Domein. Hiervoor in het eerste kwartaal van 2025 een uitvoeringsplan aan de raad voor te leggen waarin concrete maatregelen en verwachte besparingen zijn opgenomen om invulling te geven aan deze opdracht. Deze taakstellende aanpak sluit aan bij het doel dat de overheid voor ogen had bij de overheveling van deze taken: gemeenten in staat stellen scherper te beoordelen welke hulp daadwerkelijk nodig is. In de huidige situatie wordt vrijwel elke aanvraag automatisch gehonoreerd. Met deze aanpak geven we invulling aan het oorspronkelijke doel van de landelijke overheid.

We hebben deze vraag als volgt uitgewerkt: De taakstelling is inhoudelijk niet uitgewerkt omdat een algemene taakstellende opgave volgens formele kaders van de toezichthouder, de provincie, niet toegestaan is. Volgens de definitie betreft het in dit geval zogenaamde stelposten. Met stelposten wordt door de toezichthouder bij de beoordeling van de stand van het begrotingssaldo geen rekening gehouden. Dit leidt bij de jaarlijkse begrotingsbrief tot opmerkingen en / of het onthouden van goedkeuring van de begroting door de Provincie. We begrijpen wel de intentie achter dit voorstel. Het college komt met een gebalanceerd voorstel voor besparingen in het Sociaal Domein. Gevolgen Een niet geconcretiseerde taakstelling (stelpost) in de begroting wordt door de provinciaal toezichthouder op basis van de formele kaders niet geaccepteerd. Dit zal bij de beoordeling van de begroting worden betrokken. Deze (algemene) taakstelling leidt daarom niet tot een voordeel in de begroting. Toelichting wijzigingen Het betreft feitelijk geen wijziging, maar een nadere duiding van de (mogelijke) gevolgen van het inzetten van een algemene taakstellende opgave van € 1.000.000, -. Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen N.v.t. Planning tot realisatie N.v.t.

- 175 - NBZ40 - wetsvoorstel WMO Beschrijving Een deel van de raad heeft gevraagd de volgende mogelijkheid uit te werken: Invoeren van een nieuw eigen bijdragebeleid voor de Wmo conform wetsvoorstel waarbij de grens waarop de eigen bijdrage moet worden betaald wordt verlaagd van 150% naar 120% van het sociaal minimum. Dit hebben we als volgt uitgewerkt: We zijn nog in afwachting van het daadwerkelijke wetsvoorstel. Dat wetsvoorstel bepaalt welke beleidsvrijheid er is voor gemeenten. Op dit moment is de inhoud van het wetsvoorstel nog onduidelijk en hebben we dan ook geen zicht op welke bevoegdheden er bij de gemeenten komen te liggen. Zolang daar niets over bekend is, blijft het zoals het nu is, en ligt de bevoegdheid over de eigen bijdrage enkel bij de wetgever. Momenteel geldt het abonnementstarief, dit is een vastgesteld bedrag. Zoals het er nu naar uit ziet wordt de wijziging van de eigen bijdrage Wmo naar inkomensafhankelijk, pas in 2027 ingevoerd. We hebben reeds een financieel effect van €500.000,- (structureel) opgenomen met ingang van 2026. Deze wordt opgeschoven naar 2027. Doordat dit al eerder verwerkt is in de begroting levert deze mogelijkheid geen bijdrage meer aan het berekende tekort. Gevolgen - Het betreft een wetswijziging, de keuze die de besparing mogelijk maakt ligt bij de Rijksoverheid. Maatschappelijke gevolgen hebben we daarom niet verder uitgewerkt.

- Op dit moment kunnen we geen inschatting maken van eventuele maatschappelijke gevolgen rond keuzen die later nog wel gemaakt moeten worden. Nog onduidelijk is wat de inhoud van het wetsvoorstel gaat zijn en of er beleidsruimte is voor gemeenten. Toelichting wijzigingen Wijziging op het voorstel is dat deze maatregel niet uitvoerbaar is, omdat we een wettelijke eis uitvoeren. Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen - Op dit moment kunnen we geen inschatting maken van de risico's en frictiekosten omdat nog onduidelijk is wat de inhoud van het wetsvoorstel gaat zijn en of er beleidsruimte is voor gemeenten. Planning tot realisatie Niet van toepassing - 176 - NBZ43 - Taakstellende opgave Beschrijving Taakstellende opgave 2% tot 5%: In het proces om te komen tot een structureel sluitende begroting zullen concrete voorstellen worden voorgelegd om dit scenario uit te werken. Dit doen we vanuit de inhoudelijke scenario's waarin ook het effect op de bedrijfsvoering / organisatie is meegenomen. Een algemene taakstellende opgave is volgens formele kaders van de toezichthouder, de provincie, niet toegestaan. Volgens de definitie betreft het in dit geval zogenaamde stelposten. Met stelposten wordt door de toezichthouder bij de beoordeling van de stand van het begrotingssaldo geen rekening gehouden.

Dit leidt bij de jaarlijkse begrotingsbrief tot opmerkingen en / of het onthouden van goedkeuring van de begroting door de Provincie. Gevolgen Een niet geconcretiseerde taakstelling (stelpost) in de begroting wordt door de provinciaal toezichthouder op basis van de formele kaders niet geaccepteerd. Dit zal bij de beoordeling van de begroting worden betrokken. Toelichting wijzigingen Het betreft feitelijk geen wijziging, maar een nadere duiding van de (mogelijke) gevolgen van het inzetten van een algemene taakstellende opgave van 2 tot 5%. Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen Het belangrijkste risico is dat er onvoldoende concrete en realistische voorstellen worden gedaan waardoor niet aan een taakstellende opgave van 2 tot 5% wordt voldaan. Een algemene taakstellende opgave is volgens formele kaders van de toezichthouder, de provincie, niet toegestaan. Volgens de definitie betreft het in dit geval zogenaamde stelposten. Met stelposten wordt door de toezichthouder bij de beoordeling van de stand van het begrotingssaldo geen rekening gehouden. Dit leidt bij de jaarlijkse begrotingsbrief tot opmerkingen en / of het onthouden van goedkeuring van de begroting door de Provincie.

Als gevolg van het op dit moment ontbreken van concrete voorstellen is er onvoldoende inzicht in de gevolgen en zijn daarmee de eenmalige investeringen en eventuele frictiekosten nog niet bekend. Planning tot realisatie Zoals eerder aangegeven dient een taakstellende opgave te zijn voorzien van concrete en realistische voorstellen die leiden tot een totaalpakket maatregelen. Indien blijkt dat er onvoldoende concrete en realistische voorstellen worden gedaan en / of keuzes worden gemaakt zal er een afzonderlijke planning volgen om toch aan deze voorgestelde taakstellende opgave te voldoen. - 177 - NBZ44 - Samenkracht en participatie, inburgering Beschrijving Een deel van de raad heeft gevraagd de volgende mogelijkheid te onderzoeken: Als gemeente hebben we de wettelijke taak om inburgering mogelijk te maken en nieuwkomers te ondersteunen bij hun integratie in de samenleving. Dit is een belangrijke verantwoordelijkheid, omdat succesvolle inburgering bijdraagt aan sociale cohesie en economische participatie. Tegelijkertijd staan gemeenten voor grote financiële uitdagingen. Om onze wettelijke taak te blijven uitvoeren binnen de beschikbare middelen, is het noodzakelijk om te bezuinigen op inburgering. Dit vraagt om scherpe keuzes en een efficiënte inzet van middelen, zonder de kwaliteit en effectiviteit van het inburgeringsproces uit het oog te verliezen.

Een mogelijke maatschappelijke uitwerking van deze bezuiniging is dat niet alle wensen en extra's binnen het inburgeringsproces worden gefinancierd, wat mogelijk een vertraging of beperktere begeleiding in sommige gevallen kan opleveren. Echter, door focus aan te brengen in het aanbod, kunnen middelen worden geconcentreerd op de meest essentiële en effectieve onderdelen van inburgering. Dit maakt het mogelijk om ondanks de bezuinigingen een basisniveau van inburgering te waarborgen, wat aansluit bij de wettelijke taak. Daarnaast kan deze aanpak leiden tot een grotere verantwoordelijkheid bij de inburgeraars zelf, wat hun eigen motivatie en betrokkenheid bij het proces kan versterken. Dit is als volgt uitgewerkt. Ondanks de uitgebreidere tekst is deze mogelijkheid vergelijkbaar met NBZ15. Eerder heeft er al een afbouw plaatsgevonden van 2 jaar naar 18 maanden. De uitgaven voor de inburgering worden gedekt door een specifieke uitkering (SPUK) van het Rijk. Er is daardoor geen besparing mogelijk die bijdraagt aan het berekende tekort. Gevolgen De middelen voor inburgering zijn geoormerkte SPUK-middelen. Lagere uitgaven moeten worden terugbetaald aan het Rijk en leiden niet tot een besparing. Ook leidt een lagere inspanning niet tot efficiëntiewinst omdat dit uitbesteed werk betreft.

Vanuit de Wet Inburgering 2021 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de begeleiding en ondersteuning tijdens het wettelijke inburgeringstraject. Door het verkorten van de begeleidingsduur vanuit Vluchtelingenwerk kan de druk op de gemeentelijke uitvoering toenemen. Het doel van de maatschappelijke begeleiding vanuit Vluchtelingenwerk is om de zelfredzaamheid van Statushouders te verbeteren en randvoorwaarden te scheppen om hun Inburgeringstraject succesvol af te ronden. Het verkorten hiervan kan op termijn negatieve gevolgen hebben, daarnaast zal het niet leiden tot een besparing.. - 178 - Toelichting wijzigingen De financiële dekking van de uitgaven is in beeld gebracht. Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen Het verkorten van de maatschappelijke begeleiding leidt tot een grotere belasting op de uitvoerende afdelingen, zoals WMO, schulddienstverlening, etc. Planning tot realisatie N.v.t. - 179 - VS27 - Landbouw Beschrijving We schrappen de mogelijkheid co-financiering te bieden aan LEADER-projecten in het kader van het LEADER programma 2023-2027. Het LEADER-programma is onderdeel van het Europese Gemeenschappelijke Landbouwbeleid en beoogt bij te dragen aan de plaatselijke ontwikkeling van plattelandsgebieden. In de Krimpenerwaard hebben we inmiddels meer dan 20 jaar ervaring met LEADER.

De meerwaarde van de LEADER aanpak heeſt zich bewezen via de vele kleinschalige projecten die bij hebben gedragen aan de leefbaarheid en de vitaliteit van het gebied. Realisatie vindt plaats via de uitvoering van concrete projecten, die door partijen vanuit het gebied, bottom-up, worden geïnitieerd. Het LEADER programma 2023-2027 voor Krimpenerwaard (waarvan de gemeente penvoerder is) zet in op innovatieve projecten binnen de thema's: - De Krimpenerwaard: een vitale groene regio, gericht op o.a.: toekomstbestendige landbouw, circulaire economie, nieuwe verdienmodellen, biodiversiteit; - De waarde(n) van de Krimpenerwaard op de kaart, gericht op o.a.: streekeigen producten, vrijetijdseconomie, recreatieve verbindingen. Projecten met deze thematiek dragen bij aan de volgende doelen/speerpunten uit de Omgevingsvisie: 3.5.8: Toeristische en recreatieve voorzieningen ontwikkelen; 3.5.9: Recreatieve verbindingen verbeteren; 3.5.15: Ruimte voor adaptieve landbouw; 3.5.16: Biodiversiteit vergroten; 3.5.19: Tegengaan van bodemdaling; 3.5.21: Samenwerken aan goede waterkwaliteit. De middelen voor de bijdrage zijn niet structureel begroot en hebben daardoor alleen voor 2026 en 2027 een positief effect op de begroting. Gevolgen De gemeente is niet verplicht om LEADER-projecten te co-financieren.

Het gevolg van het schrappen van het budget voor LEADER maakt: - dat er mogelijk minder LEADER-subsidies worden aangevraagd, omdat het totaalbedrag aan subsidie voor een projectaanvraag kleiner is; - dat er, bij minder aanvragen van LEADER-subsidies, dus minder geld naar het gebied komt; - dat er minder initiatief vanuit het gebied zelf, bottom-up, zal zijn; - dat het doelbereik van de doelen/speerpunten uit de Omgevingsvisie zoals genoemd in de beschrijving dan mogelijk kleiner zal zijn; - dat dit ten koste gaat van de vitaliteit van het landelijk gebied; - dat de gemeente projecten waarvoor al een LEADER-aanvraag in voorbereiding is, moet gaan teleurstellen, omdat in de voorbereiding wordt uitgegaan van een bijdrage van de gemeente. Toelichting wijzigingen De originele tekst was heel beknopt, deze is nu uitgebreid en geeft meer context. Bedrag aangepast naar € 32000 - 180 - Risico's en frictiekosten / eenmalige investeringen Indien deze bezuiniging wordt doorgevoerd staat het initiatiefnemers alsnog vrij om een subsidieaanvraag in te dienen bij de gemeente. Het kan dan dus zijn dat we met het overgebleven agrarisch budget toch nog bijdragen aan de LEADER- projecten en er andere projecten die we zelf initiëren daardoor niet tot uitvoering kunnen komen. Planning tot realisatie Het LEADER-programma loopt tot 2027, maar heeft in de uiteindelijke afrekening een uitloop tot 2028.

Indien besloten wordt tot deze bezuiniging kan deze tot 2027 - 2028 gerealiseerd worden zonder verdere inspanningen. De opbrengst is incidenteel en draagt niet bij aan het komen tot een structureel sluitende begroting. - 181 - OVERZICHT PRIORITERING ALLE MOGELIJKHEDEN Bijlage – Totaaloverzicht geprioriteerd c | Code | Business case | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2029 | Dubbeling Cumulatief | met 1 | VS43 | Domeinoverstijgend werken | 75.000 | 130.000 | 130.000 | 130.000 | 130.000 2 | VS03 | Automatisering werkprocessen | 0 | 0 | 234.500 | 234.500 | 364.500 3 | VS18 | Verlengen levensduur en afschrijftermijn | 55.000 | 55.000 | 55.000 | 55.000 | 419.500 speeltoestellen 4 | NC05 | Inclusieve kinderopvang - aanpak collectief aanbod | 0 | 170.000 | 170.000 | 170.000 | 589.500 kinderopvang 5 | VS50 | Sturen op verwijzers | 145.000 | 145.000 | 145.000 | 145.000 | 734.500 | VS51 6 | VS53 | Maatwerkvoorzieningen (WMO) | 75.500 | 196.000 | 196.000 | 196.000 | 930.500 7 | NC02 | In meer kernen vrijwilligersvervoer/opzetten Belbus ter | 0 | 100.000 | 100.000 | 100.000 | 1.030.500 ontlasting van het CVV 8 | VS09- | Lokale regeldruk | 0 | 0 | 52.000 | 104.000 | 1.134.500 BIJ08 9 | VS11 | Onroerende-zaakbelastingen (OZB) | 302.500 | 605.000 | 907.500 | 1.210.000 | 2.344.500 | NBZ08 10 | VS07 | Kst.dekkendheid leges burg.stand | 10.000 | 10.000 | 10.000 | 10.000 | 2.354.500 11 | VS35b |

Aansluitwaarde OVL-kasten | 0 | 0 | 35.000 | 35.000 | 2.389.500 12 | VS23- | Toeristenbelasting verhogen tussen mediaan en | 60.000 | 120.000 | 120.000 | 120.000 | 2.509.500 VS36a | landelijk gemiddelde 13 | NBZ22- | Invoeren precariobelasting | 22.420 | 47.420 | 47.420 | 47.420 | 2.556.920 NBZ25 14 | VS33 | Veren | 0 | 37.833 | 37.833 | 37.833 | 2.594.753 15 | VS29 | Milieu | 75.000 | 75.000 | 75.000 | 75.000 | 2.669.753 | VS28 16 | NBZ08 | Verhogen OZB niet-woningen | 134.500 | 269.000 | 403.500 | 538.000 | 3.207.753 16 | NBZ08 | Correctie voordeel verhogen OZB niet-woningen i.v.m. | -76.750 | -153.500 | -230.250 | -307.000 | 2.900.753 dubbeling | VS11 17 | VS34 | Inrichtingskwaliteit wegen | 9.500 | 9.500 | 90.500 | 172.000 | 3.072.753 18 | VS42 | Collectief en vrij toegankelijk aanbod Wmo | 0 | 0 | 157.000 | 170.000 | 3.242.753 19 | VS41 | Collectief en vrij toegankelijk aanbod jeugd | 25.000 | 30.000 | 30.000 | 30.000 | 3.272.753 20 | VS10 | Omvang college | 65.000 | 130.000 | 130.000 | 130.000 | 3.402.753 21 | NBZ06 | Activiteiten raad | 15.700 | 15.700 | 15.700 | 15.700 | 3.418.453 22 | NC06 | Vrij toegankelijke dagbesteding (dagactiviteiten) | 0 | 25.000 | 50.000 | 50.000 | 3.468.453 23 | VS44 | Maatwerkvoorzieningen (Jeugd) | 30.000 | 120.000 | 120.000 | 120.000 | 3.588.453 24 | BIJ07 | Kostendekkendheid lijkbezorgingsrechten | 0 | 197.569 | 197.569 | 197.569 |

3.786.022 25 | VS02 | Advisering en ontwikkeling | 0 | 0 | 0 | 104.000 | 3.890.022 26 | VS19 | Cultureel erfgoed | 23.000 | 60.000 | 60.000 | 60.000 | 3.950.022 27 | VS22 | Energietransitie | 55.000 | 55.000 | 55.000 | 55.000 | 4.005.022 | VS21 28 | VS25 | Klimaatadaptatie | 0 | 26.000 | 26.000 | 46.800 | 4.051.822 | VS24 29 | VS30 | Inrichtingskwaliteit groen | 95.000 | 95.000 | 95.000 | 95.000 | 4.146.822 30 | VS26 | Kostendekkendheid havengelden | 3.800 | 3.800 | 3.800 | 3.800 | 4.150.622 31 | VS05 | Invulling Kabinetszaken | 5.000 | 10.000 | 10.000 | 10.000 | 4.160.622 32 | BIJ11a | Recreatie en toerisme | 30.000 | 45.000 | 70.000 | 137.000 | 4.297.622 | BIJ11 of NBZ29 33 | VS37 | Zwembaden in eigendom gemeente | 23.000 | 23.000 | 23.000 | 23.000 | 4.320.622 34 | VS06 | Kanalen voor dienstverlening | 0 | 0 | 0 | 18.090 | 4.338.712 35 | NBZ42 | Kostendekkendheid commerciële evenementen | 2.500 | 2.500 | 2.500 | 2.500 | 4.341.212 36 | VS16 | Projecten Samen Veilig Ondernemen | 0 | 20.000 | 20.000 | 51.200 | 4.392.412 37 | NBZ30 | Invoeren forensenbelasting | 4.845 | 9.845 | 9.845 | 9.845 | 4.402.257 38 | NC01 | Budgetbeheer Wmo overhevelen naar voorliggend | 22.500 | 45.000 | 45.000 | 45.000 | 4.447.257 veld/budgetbeheer regulier 39 | NBZ28 | Minder onkruidbeheer op verharding | 0 | 0 | 32.000 | 32.000 | 4.479.257 40 | VS15 | Invulling van toezicht/handhaving openb.ruimte |

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://krimpenerwaard.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4eb2dccf-a068-490d-a946-9620a58dcfe4?agendaItemId=9228ef9a-9ec3-4993-ab1f-f424d30e3c54