Bijlage 2 - Memo OJG aanvraag Plan van Scholen.29042021 (84544) (1.0).Pdf

MEMO

Aan : Gemeente Krimpenerwaard Van : Mr. F. J.J.M. Janssen Betreft : Aanvraag Plan van Scholen Stichting Onderwijs Datum : 29 april 2021

Aanleiding De Stichting Onderwijs gevestigd te Rotterdam heeft per brief van 28 januari 2021 bij de raad van de gemeente Schoonhoven een verzoek ingediend om in het Plan van Scholen een algemeen bijzondere basisschool op te nemen, te weten het Integraal Kindcentrum “IKC Cadans” te vestigen in de gemeente Schoonhoven (bijlage 1). De gewenste datum van ingang van de bekostiging voor deze nieuwe school is 1 augustus 2022. Aangezien de gemeente Schoonhoven uiteraard is opgegaan in de gemeente Krimpenerwaard wordt het verzoek geacht te zijn gericht aan de raad van de gemeente Krimpenerwaard. Wettelijk kader Met ingang van 1 februari 2021 is de Wet meer ruimte voor nieuwe scholen in werking getreden met nieuwe regels ten aanzien van het stichten en bekostigen van nieuwe scholen. In artikel 194e van de Wet op het primair onderwijs (Wpo) is bepaald dat aanvragen die voor 1 februari 2021 zijn ingediend voor het Plan van Scholen nog worden afgehandeld op basis van de wet zoals die gold op 31 januari 2021. De aanvraag van de Stichting Onderwijs zal dus dienen te worden afgehandeld overeenkomstig de Wpo zoals die op 31 januari 2021 van toepassing was. Op basis van de Wpo zoals die gold op 31 januari 2021 kan een nieuwe basisschool alleen in aanmerking komen voor bekostiging door het Rijk als deze is opgenomen in het zogenaamde Plan van Scholen.

Dit is een overzicht van nieuw op te richten scholen in een gemeente. De gemeenteraad heeft de wettelijke taak om het Plan van scholen vast te stellen voor 1 augustus van een schooljaar. Dit is vastgelegd in artikel 74 van de Wet op het primair onderwijs. Het Plan van Scholen dient te worden goedgekeurd door de Minister van Onderwijs alvorens de bekostiging van een nieuwe school daadwerkelijk kan aanvangen. In artikel 76 van de Wpo is vermeld aan welke voorwaarden moet worden voldaan om een school te kunnen stichten en dus opgenomen te kunnen op het Plan van Scholen. Het college toetst de aanvraag op de in de wet opgenomen voorwaarden en stelt op basis daarvan de raad voor om een nieuwe school wel of niet op te nemen in het Plan van Scholen. Deze toetsing van de aanvraag geschiedt aan de hand van: a. een prognose van het te verwachten aantal leerlingen, b. de beschrijving van het voedingsgebied, c. de aanduiding van de plaats in de gemeente waar het onderwijs moet worden gegeven, d. de richting van de school en e. de voorgestelde datum van ingang van de bekostiging. In de wet staan ook de eisen waaraan de prognose van het aantal te verwachten leerlingen dient te voldoen.

De gemeenteraad neemt conform artikel 77 van de Wpo een bijzondere school in elk geval in het Plan van Scholen op, indien op grond van de bij de aanvraag overgelegde gegevens aannemelijk is dat de op te richten school binnen 5 jaar vanaf de datum van ingang van de bekostiging en voorts gedurende 15 jaar na die periode

Pagina | 1

van 5 jaar zal worden bezocht door ten minste het aantal leerlingen dat overeenkomt met de voor de gemeente geldende stichtingsnorm. De voor de gemeente Krimpenerwaard geldende stichtingsnorm is 200 leerlingen. Aanvraag De aanvraag van de Stichting Onderwijs is gedaan bij brief van 28 januari 2021 (bijlage 1). Aangezien deze aanvraag niet compleet was is bij schrijven van 24 februari 2021 verzocht om aanvullende gegevens te overleggen (bijlage 2). Volgens artikel 76 lid 2 dienen deze aanvullende gegevens voor 1 april 2021 te worden aangeleverd. Deze aanvullende gegevens zijn bij schrijven van 18 maart 2021 ontvangen (bijlage 3). Op basis van de door de Stichting Onderwijs ingediende aanvraag kan worden geconcludeerd dat het gaat om een per 1 augustus 2022 voor bekostiging in aanmerking te brengen school, op algemeen bijzondere grondslag, welke wordt gevestigd in de kern Schoonhoven en met als voedingsgebied de gemeente Krimpenerwaard. Ter onderbouwing van de aanvraag is een leerlingenprognose overlegd van VBS (Vereniging Bijzondere Scholen), welke is opgesteld op 17 maart 2021. In deze prognose wordt geprognosticeerd dat de school in 2022 reeds door 232 leerlingen zal worden bezocht en in 2042 nog door 276 leerlingen. Daarmee haalt de school binnen vijf jaar de stichtingsnorm en in de 15 jaar daarna, derhalve tot 2042, blijft het aantal leerlingen ook boven de stichtingsnorm.

Beoordeling aanvraag Conform de Wpo dient de leerlingenprognose waarmee de aanvraag wordt ingediend : a. inzicht te geven in het te verwachten aantal leerlingen voor elk jaar van het tijdvak waarop de prognose betrekking heeft, b. te worden gebaseerd op statistische gegevens over een tijdvak van 5 jaar, c. de berekeningen te vermelden die tot de uitkomsten hebben geleid, d. te voldoen aan de eisen zoals opgenomen in de Modelverordening van de VNG ter zake de onderwijshuisvesting. De leerlingenprognose van de VBS die is overlegd ter onderbouwing van de aanvraag van de Stichting Onderwijs is een prognose gebaseerd op het VSWO-prognosemodel. Dit model voldoet aan het programma van eisen zoals door de VNG in overleg met de landelijke besturenorganisaties in het onderwijs en het Ministerie van OCW is vastgesteld en voldoet daarmee dus ook aan de eisen die worden gesteld voor een aanvraag voor een plaatsing op het Plan van Scholen. Als het gaat om een verzoek tot opname van een bijzondere school op het Plan van Scholen en de richting van die bijzondere school komt nog niet voor in de gemeente, dan dient in de prognose uit te worden gegaan van het belangstellingspercentage voor het basisonderwijs van die richting in een vergelijkbare gemeente. De gemeente Krimpenerwaard kent op dit moment geen school met een algemeen bijzondere grondslag.

Om te bepalen wat het potentieel aan leerlingen voor deze school is, is het dus noodzakelijk om te kijken naar het belangstellingspercentage voor het algemeen bijzonder onderwijs in een vergelijkbare gemeente. In de prognose van de VBS is als vergelijkbare gemeente de gemeente Utrechtse Heuvelrug opgenomen. Dit is een gemeente met op 1 januari 2022 49.515 inwoners met een vergelijkbaar aantal adressen per vierkante kilometer, met een vergelijkbaar woningbezettingscijfer en met een vergelijkbare leerlingdichtheid als de gemeente Krimpenerwaard. Vervolgens is het belangstellingspercentage voor het algemeen bijzonder onderwijs in de gemeente Utrechtse Heuvelrug vastgesteld. Dit is vastgesteld aan de hand van het aantal leerlingen van basisschool De Ladder welke school is gelegen in de kern Maarn. Deze school had op 1 oktober 2020 189 leerlingen. Aangezien het totaal aantal basisschoolleerlingen in de gemeente Utrechtse Heuvelrug per 1 oktober 2020 4.160 leerlingen is, heeft deze school binnen het voedingsgebied van de gemeente Utrechtse Heuvelrug een belangstellingspercentage van 4,5% (189/4.160 x 100%).

Pagina | 2

Het potentieel aan basisschoolleerlingen in de gemeente Krimpenerwaard (de basisgeneratie) is in 2022, het beoogde jaar van oprichting, conform de leerlingenprogronose 5.160 leerlingen. Indien het belangstellingspercentage van de Utrechtse Heuvelrug voor het algemeen bijzonder wordt gehanteerd dan is het potentieel aan leerlingen voor het algemeen bijzonder onderwijs in de Krimpenerwaard 5.160 X 4,5% = 232 leerlingen. Daarmee wordt dus voldaan aan de stichtingsnorm. Bij toetsing van de betreffende leerlingenprognose moet echter geconcludeerd worden dat voor het berekenen van het belangstellingspercentage voor het algemeen bijzonder onderwijs in de gemeente Krimpenerwaard, het leerlingenaantal van basisschool De Ladder in Maarn niet als representatieve referentie kan worden gebruikt. Dit komt door het gegeven dat basisschool De Ladder een Oecumenische school is, een school die is ontstaan uit een fusie tussen een katholieke en protestants-christelijke school. Het is zoals de school zelf aangeeft nu een open christelijke school die zich ook als oecumenische school profileert (bijlage 4). De Ladder is dus geen algemeen bijzondere school in de zin dat niet wordt uitgegaan van een godsdienst of levensbeschouwing. Dat laatste is dus wel het geval.

IKC Cadans profileert zich echter niet als een oecumenische school maar als school met een onderscheidend onderwijsconcept: een integraal kindcentrum dat gericht is op wat leerlingen nodig hebben om zichzelf te verbeteren en nieuwe uitdagingen uit te gaan. Het belangstellingspercentage voor een oecumenische school is dan ook niet representatief voor een algemeen bijzondere school die gebaseerd is op een onderwijskundig concept en niet op een godsdienst of levensbeschouwing. In de prognose is als voedingsgebied voor de in Schoonhoven te stichting school de gehele gemeente Krimpenerwaard genomen. Een voedingsgebied is het gebied waar tenminste 70% van de leerlingen van de school vandaan komt. Indien wordt gekeken naar het voedingsgebied van de huidige scholen in Schoonhoven dan is op de teldatum van 1 oktober 2020 meer dan 94% van de leerlingen van de basisscholen in Schoonhoven (1101 van de 1168 leerlingen) afkomstig uit de postcodes behorende bij de kern Schoonhoven. Het in de prognose toegepaste belangstellingspercentage is echter toegepast op de gehele gemeente Krimpenerwaard. Dit strookt niet met de feitelijke situatie in Schoonhoven, waarbij de leerlingen van de scholen dus vrijwel uitsluitend afkomstig zijn uit Schoonhoven. Er is dus in de prognose rekening gehouden met een veel te uitgebreide basisgeneratie voor de op te richten school.

Ook de vergelijking met de gemeente Utrechtse Heuvelrug maakt niet dat ten aanzien van dit punt tot een andere conclusie moet worden gekomen. De school waarmee wordt vergeleken is basisschool De Ladder in Maarn. In de kern Maarn zijn 2 scholen gelegen, 1 openbare school en de Oecumenische school De Ladder. Op deze twee scholen zaten op 1 oktober 2020 378 leerlingen, waarvan 189 leerlingen op De Ladder. Van de leerlingen op deze twee scholen is 91% van de leerlingen afkomstig uit het postcodegebied behorende bij de kern Maarn. Ook in de cijfers uit de gemeente Utrechtse Heuvelrug kan dus geen rechtvaardiging worden gevonden voor het gegeven dat de nieuw op te richten school in Schoonhoven ook een substantieel aantal leerlingen gaat aantrekken uit andere kernen dan Schoonhoven. Als slechts naar de daadwerkelijke voedingsbieden wordt gekeken, te weten de kern Schoonhoven en de kern Maarn dan is er ook geen sprake van een vergelijkbare situatie. Los van het verschil in omvang qua inwonertal hebben ouders in Maarn de keuze uit een openbare school en een Oecumenische school terwijl in Schoonhoven naast twee openbare scholen ook twee protestants-christelijke scholen zijn en een roomskatholieke school.

Het belangstellingspercentage van een oecumenische school in Maarn met slechts een keuze voor één andere school (openbaar) is dus niet geschikt om als belangstellingspercentage te gebruiken voor een nieuw op te richten algemeen bijzondere school in Schoonhoven waar reeds gekozen kan worden uit vijf scholen (openbaar, PC, RK). Gelet op het bovenstaande maakt de door de Stichting Onderwijs overlegde prognose het niet aannemelijk dat de op te richten school binnen 5 jaar vanaf de datum van ingang van de bekostiging en voorts gedurende 15 jaar na die periode van 5 jaar zal worden bezocht door ten minste het aantal leerlingen dat overeenkomt met de voor de gemeente geldende stichtingsnorm, zijnde 200 leerlingen. De prognose is ook niet aangevuld met gegevens uit een directe meting die tot een andere conclusie zou moeten leiden. Bij een directe meting wordt de voorkeur voor alle richtingen in het onderwijs gemeten door

Pagina | 3

middel van een representatieve aselecte steekproef uit de onderzoekspopulatie die bestaat uit de ouders of verzorgers van kinderen van 0 tot en met 11 jaar, en die woont in het voedingsgebied van de gewenste school. De aanvrager heeft een dergelijke meting niet uitgevoerd. Ook anderszins zijn er vanuit de bevolking uit Schoonhoven geen vragen en/of verzoeken gekomen waaruit de behoefte blijkt voor het stichten van een nieuwe algemeen bijzondere school met het beoogde concept van IKC Cadans. Gelet op het bovenstaande wordt geadviseerd om de aanvraag van de Stichting Onderwijs betreffende het opnemen van een algemeen bijzondere school, IKC Cadans, op het Plan van Scholen 2022-2025 niet in te willigen aangezien niet aannemelijk is gemaakt dat de op te richten school binnen 5 jaar vanaf de datum van ingang van de bekostiging en voorts gedurende 15 jaar na die periode van 5 jaar zal worden bezocht door ten minste het aantal leerlingen dat overeenkomt met de voor de gemeente geldende stichtingsnorm, zijnde 200 leerlingen.

Pagina | 4