Bijlage 1 - Bestuursakkoord 2026-2030

Voorwoord Beste inwoners van Krimpenerwaard, Voor u ligt het bestuursakkoord 2026-2030 van Leefbaar Krimpenerwaard, SGP, CDA en Progressief Nederland. Als formateur heb ik in de afgelopen periode veel gesprekken mogen voeren. Die gesprekken verliepen in een open, constructieve en betrokken sfeer. Er is stevig gesproken over inhoud en verschillen, maar steeds met hetzelfde doel voor ogen: doen wat goed is voor de gemeente Krimpenerwaard en haar inwoners. Dit akkoord is geschreven vanuit de gedachte dat in de afgelopen jaren op inhoud veelal raadsbrede keuzes zijn gemaakt die een goede koers uitzetten voor de toekomst van Krimpenerwaard. De formerende partijen hebben bewust gekozen voor een akkoord op hoofdlijnen met als basis een nuchtere en realistische koers. Voortbouwen op wat goed gaat, verbeteren waar dat nodig is en keuzes maken die uitvoerbaar zijn. Niet een te grote broek aantrekken, maar verantwoordelijkheid nemen voor de opgaven die er liggen. De wens van de formerende partijen is om dit zoveel mogelijk samen te doen. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen. En samen met de gemeenteraad. Daarom is op hun verzoek in de formatie niet alleen gekeken naar wat deze vier partijen met elkaar bindt, maar ook naar de bredere raad en de samenleving. Ik heb ook gesprekken gevoerd met de niet-formerende partijen.

Ook die gesprekken waren waardevol en hebben geholpen om inzichten, zorgen en wensen waar mogelijk mee te nemen. Partijen hebben relevante input vanuit de samenleving, die is binnengekomen in de vorm van brieven, waar mogelijk verwerkt in het bestuursakkoord. Dat past bij de manier waarop deze coalitie wil besturen: met open vizier, met respect voor verschillende opvattingen en met oog voor de breedte van de Krimpenerwaard. Voor het eerst worden daarom de gebruikte ambtelijke presentaties ter beschikking gesteld aan de raad. De formerende partijen zijn zich er zeer bewust van dat wat er de komende jaren nog komen gaat in de wereld, in Nederland en in Krimpenerwaard niet te voorspellen valt. Daarom zullen er ongetwijfeld nog veel zaken passeren die niet in dit akkoord zijn opgenomen. Ik spreek de wens uit dat dit akkoord niet alleen richting geeft aan het college, maar ook een basis vormt voor goede samenwerking in de komende bestuursperiode. De uitdagingen voor Krimpenerwaard zijn te groot om vanuit vaste posities te benaderen. Juist daarom is het belangrijk dat bestuur, raad, samenleving en partners elkaar weten te vinden. Met dit akkoord ligt er naar mijn overtuiging een stevig en evenwichtig vertrekpunt. Ik wens iedereen de komende jaren veel succes en wijsheid toe binnen uw, in vele opzichten, prachtige gemeente.

Misschien beseft u het niet altijd, maar u woont en leeft in een uniek stukje Nederland waar gemeenschapszin gelukkig nog steeds bestaat. Koester dit en wees er trots op! Hartelijke groet, Ronald Buijt, Formateur

2

Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................................................... 4 1.

Bestuur en Samenleving .................................................................................................................. 7

2.

Ruimte, wonen en buitengebied ................................................................................................... 10

3.

Mens en Maatschappij .................................................................................................................. 14

4.

Onderwijs, sport, cultuur............................................................................................................... 17

5.

Veiligheid ....................................................................................................................................... 21

6.

Mobiliteit en openbare ruimte ...................................................................................................... 24

7.

Milieu en duurzaamheid................................................................................................................ 26

8.

Portefeuilleverdeling en wethouders ............................................................................................ 28

3

Inleiding Aanleiding en context Krimpenerwaard is een gemeente met een eigen karakter en sterke gemeenschappen, die tegelijkertijd voor keuzes staat. In dit akkoord schetsen wij vanuit die werkelijkheid de opgaven voor de komende jaren en de keuzes die inwoners daarvan in hun dagelijks leven zullen merken. Krimpenerwaard bestaat uit elf kernen, ieder met een eigen karakter en identiteit. In steden, dorpen en buurtschappen vormen inwoners hechte gemeenschappen. Het agrarische landschap en de natuur verbinden deze kernen met elkaar en maken Krimpenerwaard tot een bijzondere gemeente om in te wonen, te werken en te leven. Een gemeente waar wij trots op zijn! De komende jaren vraagt de ontwikkeling van Krimpenerwaard om een zorgvuldige balans tussen woningbouw, ruimte voor bedrijven, bereikbaarheid en voorzieningen en het behoud van het landschap, rust en leefbaarheid. Karakter en visie Krimpenerwaard heeft een sterke basis: hechte gemeenschappen met een variëteit aan kerken, een rijk verenigingsleven, veel vrijwilligers en een uniek landschap. Wij kiezen ervoor die kracht te benutten en verder te versterken. Onze ambitie is om verder te bouwen aan een vitaal Krimpenerwaard, met gezonde inwoners, levendige kernen en een bloeiend buitengebied.

Daarbij bouwen wij voort op het bestaande, door de raad vastgestelde beleid en de ingezette koers, met het Toekomstperspectief 2030 als belangrijke basis voor de verdere ontwikkeling van Krimpenerwaard. Het unieke ‘merk’ Krimpenerwaard kan zeker verder uitgebouwd worden in de regio. De manier waarop we dat doen, daar maken we het verschil! Dit akkoord is geschreven vanuit vertrouwen, verbindend bestuur en is samenlevingsgericht. We kiezen voor een realistische en uitvoerbare bestuursstijl: ambitieus waar nodig, maar met het besef dat niet alles tegelijk kan. De verbindende lijn is dat verschillen tussen partijen worden overbrugd vanuit een gezamenlijke inzet op leefbaarheid, verantwoordelijkheid, lokale betrokkenheid en bestuurlijke zorgvuldigheid. Elke groep mensen en elke invalshoek heeft hun eigen kracht; die staan niet tegenover elkaar, maar vullen elkaar aan. Wij geven de raad en de samenleving de ruimte en kiezen niet voor een bestuursstijl waarin alles vooraf wordt dichtgetimmerd. Wij werken samen met de lokale gemeenschap en met onze partners aan oplossingen die passen bij Krimpenerwaard. Bij de totstandkoming van dit akkoord zijn signalen uit de samenleving, gesprekken en inbreng vanuit verschillende perspectieven betrokken. Niet topdown, maar vanuit kracht en samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheden.

Steeds met de vraag wat werkt voor Krimpenerwaard! Hoofdopgaven voor deze bestuursperiode Voor deze bestuursperiode zien wij een aantal hoofdopgaven. Deze opgaven hangen met elkaar samen en vragen om duidelijke prioriteiten en een koers die uitvoerbaar en uitlegbaar is. Er blijft ruimte voor ontwikkeling en vernieuwing, steeds met oog voor identiteit, draagvlak en uitvoerbaarheid. Wij geven daarin bestuurlijk richting en wegen keuzes zorgvuldig af. We willen dat ook onze jongeren kunnen blijven wonen in onze gemeente. Het gaat daarom om voldoende woningen, met aandacht voor starters, gezinnen en ouderen en met oog voor wat past bij de schaal van onze kernen. We willen blijven zorgen voor de inwoners die dat nodig hebben en we versterken onze gemeenschappen. We staan voor opgaven in zorg, ondersteuning en bestaanszekerheid. We willen dat de agrariërs en andere ondernemers kunnen blijven ondernemen, dat de natuurliefhebber zijn hart kan ophalen in het mooie buitengebied, de weidevogels een plek hebben en de liefhebbers kunnen genieten van de cultuur. Dat vraagt om zorgvuldige keuzes rond de druk op het buitengebied: bereikbaarheid, ondernemerschap, ontwikkelingen in landbouw en natuur, water, klimaat en het energievraagstuk.

Ook de leefbaarheid en veiligheid binnen de steden, dorpen en buurtschappen, de beschikbaarheid van voorzieningen, de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en een sterke sociale basis vragen blijvende aandacht.

4

Uitgangspunten voor keuzes Bij onze keuzes hanteren wij een aantal vaste uitgangspunten. Wij kiezen voor beleid dat realistisch en uitvoerbaar is, financieel verantwoord en passend bij de schaal en eigenheid van Krimpenerwaard. Omdat niet iedere opgave overal op dezelfde manier speelt, willen we ruimte houden voor maatwerk per kern door meer gebiedsgericht te werken. Daarbij werken wij samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere overheden. Wij hechten aan duidelijke afwegingen, zorgvuldige besluitvorming en een bestuur dat betrouwbaar is in wat het belooft en doet. Doen wat nu nodig is Veel opgaven vragen om een meerjarige aanpak, zoals de woningbouwopgave en aanleg van bedrijventerreinen, de ontwikkeling van het buitengebied, de omgang met klimaat-, energie- en wateropgaven en het versterken van de sociale en economische vitaliteit van Krimpenerwaard. Dit zijn grote opgaven die voor de langere termijn belangrijk zijn, maar we beginnen er direct aan. Doen wat nu nodig is, zonder de langere koers uit het oog te verliezen. Financiële en bestuurlijke realiteit We kiezen voor een solide financieel beleid. Wij zijn ons ervan bewust dat niet alles tegelijk kan. De financiële positie van gemeenten vraagt om scherpe keuzes en een zorgvuldige omgang met publieke middelen.

Als gemeente krijgen we ook niet de volledige benodigde financiële middelen voor onze opgaves. Ook hebben wij te maken met landelijke en provinciale kaders die invloed hebben op wat lokaal mogelijk is. Daarnaast weten we niet wat de komende tijd nog meer op ons afkomt. Dat vraagt om bestuurlijke inzet, samenwerking en soms ook om het stellen van duidelijke grenzen. In dit akkoord kiezen wij daarom voor prioriteiten die passen bij de opgaven van Krimpenerwaard en bij wat in deze bestuursperiode daadwerkelijk haalbaar is. Leeswijzer Na deze inleiding volgt onze gezamenlijke visie en de uitwerking op hoofdlijnen per programma. Vervolgens wordt beschreven hoe wij op deze ambities sturen en hoe de verantwoordelijkheden binnen het bestuur zijn verdeeld. Daarmee biedt dit akkoord richting voor de komende bestuursperiode en ruimte om samen met raad, samenleving en partners verdere invulling te geven aan de uitvoering.

5

6

1. Bestuur en Samenleving Goed bestuur en een sterke relatie met de samenleving vormen de basis voor alle keuzes in dit akkoord. In dit hoofdstuk maken we duidelijk hoe we willen besturen: open, betrouwbaar, benaderbaar en met ruimte voor inbreng van inwoners, raad en maatschappelijke partners. Bestuursstijl We kiezen voor een bestuursstijl die betrouwbaar, open en koersvast is en die uitgaat van de relatie tussen gemeente en samenleving. Voor ons begint goed bestuur bij de manier waarop de gemeente zich opstelt tegenover inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. We zijn benaderbaar, duidelijk, eerlijk en hebben oog voor de menselijke maat! We willen een open bestuurscultuur en hebben daarom gekozen voor een akkoord op hoofdlijnen. Dat betekent dat we richting geven, maar niet alles vooraf dichtregelen. Zo blijft er ruimte voor inbreng vanuit de raad, de samenleving en samenwerkingspartners. Dat vraagt om bestuurlijke zichtbaarheid, bereikbaarheid en heldere communicatie over verwachtingen en besluiten. In de verhouding tussen coalitie en oppositie staat voor ons een gelijk speelveld centraal. We willen sturen op inhoud en alle partijen de ruimte geven om invloed uit te oefenen. Waar dat past werken we met bredere of wisselende meerderheden.

Dat vraagt om een zorgvuldige rolverdeling tussen raad en college, een open houding vanuit het college en om transparante motivering van keuzes en onderling vertrouwen. We investeren in goede persoonlijke verhoudingen tussen fracties. We streven naar meer dialoog aan de voorkant van politieke besluitvorming en investeren in goede persoonlijke verhoudingen tussen fracties. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties verwachten een overheid die er voor hen is. Daarom is het belangrijk dat politieke verschillen niet leiden tot geslotenheid, maar tot een bestuurscultuur waarin voorstellen inhoudelijk worden gewogen en de besluitvorming uitlegbaar blijft. Dienstverlening Diezelfde houding is ook zichtbaar in onze dienstverlening. De inwoner staat in onze visie en handelen centraal! Inwoners zijn voor ons geen dossier of nummer. We willen dat inwoners zich gehoord voelen en zich serieus genomen voelen. Ze worden snel teruggebeld en meldingen worden accuraat afgehandeld. Ook ondernemers en maatschappelijke organisaties moeten snel hun weg naar de gemeente kunnen vinden, met duidelijke aanspreekpunten, goede bereikbaarheid en tijdige terugkoppeling. Verdere digitalisering en het nieuwe gemeentekantoor bieden kansen om efficiënter en pro-actiever te werken.

We bieden ruimte voor maatwerk, en persoonlijk contact voor wie dat nodig heeft of niet mee kan komen in de samenleving. We houden daarbij oog voor inclusiviteit. Daarbij willen we waar mogelijk de regeldruk verminderen en durven loslaten waar regels of werkwijzen onnodig belemmerend zijn. Daarom combineren we centrale en efficiënte dienstverlening met ondersteuning dichtbij, via de bestaande maatschappelijke organisaties en netwerken en waar nodig op locatie. Participatie Participatie is geen sluitstuk, maar een belangrijk onderdeel van goed bestuur. Vanuit het vastgestelde participatiebeleid willen we participatie vooral gerichter organiseren. Dat betekent dat we aan de voorkant duidelijk zijn over doel, ruimte en verwachtingen. We kiezen een passende participatievorm bij het vraagstuk en we koppelen altijd zorgvuldig terug over wat er met de inbreng is gedaan. Hiermee willen we schijnparticipatie voorkomen. We werken aan vertrouwen en investeren in structurele relatieopbouw in de steden en dorpen, bijvoorbeeld door de inzet van gebiedsregisseurs. Inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en initiatiefnemers van plannen kunnen op de juiste momenten meedenken, zeker bij onderwerpen die grote impact hebben op de leefomgeving. Daarbij kan de gemeente werken met vormen als gebiedsgesprekken, klankbordgroepen of, waar dat meerwaarde heeft, een bouwberaad.

Tegelijk blijft de gemeenteraad verantwoordelijk voor de uiteindelijke afweging en besluitvorming. We hebben daarbij oog voor de balans tussen individuele belangen en het algemene belang. Algemene belangen geven in principe de doorslag.

7

De verhouding tussen gemeente en samenleving staat onder druk door veranderende verwachtingen en toenemende maatschappelijke verharding. Deze ontwikkeling vraagt om een juiste rol van raad, college, ambtelijke organisatie, maar ook van inwoners. Vanuit de gemeente is het belangrijk om heldere kaders en grenzen te stellen. Om zo ook de wederzijdse verwachtingen rond goede dienstverlening en effectieve participatie constructief vorm te geven: vanuit fatsoen en respect voor elkaar. Samenwerking met andere overheden Ook in de samenwerking met andere overheden en partners kiezen we voor een herkenbare en realistische koers: ooit ingezet door het Panorama Krimpenerwaard en verder uitgebouwd in het Toekomstperspectief Vitaal Krimpenerwaard. We werken vroeg en actief samen met andere overheden. Opgaven rond wonen, werken en het iconisch landschap stoppen niet bij de gemeentegrens. We investeren in goede relaties met regio, gemeenten, provincie, waterschappen, het Rijk en netwerken die voor de Krimpenerwaard van betekenis zijn. We willen als raad grip hebben op gemeenschappelijke regelingen en samenwerkingsverbanden en deze maximaal benutten voor onze maatschappelijke doelen. Dit vraagt inzet vanuit het college, raad en ambtelijke organisatie. We stimuleren hierbij initiatieven van inwoners en ondernemers.

Financiën Om de uitdagingen en ambities in de komende jaren te kunnen realiseren zijn er financiële uitgangspunten nodig. De financiën staan namelijk onder druk, mede omdat we onvoldoende middelen krijgen van het Rijk om gemeentelijke taken zoals het sociaal domein uit te voeren. We verwachten 'boter bij de vis’ van de landelijke overheid. We geven hoge prioriteit aan de voorzieningen en het onderhoudsniveau én om er te zijn voor kwetsbare Inwoners. Tegelijkertijd ontkomen we er niet aan om ook daar kritisch te kijken naar de uitgaven. Dit doen we wel met oog voor kwetsbaarheid van individuen en de vitaliteit van onze kernen. De woonlasten en kostendekkendheid mogen meer in verhouding zijn met het voorzieningenniveau, maar we blijven onder het regionaal en landelijk gemiddelde. We kijken ook kritisch naar investeringen en waar mogelijk temporiseren we die. Gemeentelijke organisatie Wij waarderen onze medewerkers, juist omdat we zien dat de formatie niet altijd in overeenstemming is met onze ambities. Een gezonde organisatie is essentieel: het nieuwe gemeentehuis bevordert een prettige werkomgeving en de mogelijkheid nog beter samen te werken. Het behouden van personeel en aantrekken van nieuw talent is belangrijk. Het kan verstandig zijn te werken met een flexibele schil om zo pieken en dalen in werkzaamheden op te vangen.

We zorgen voor een veilige werkomgeving voor mensen die in en voor de gemeente werken. We willen echt naar onze inwoners luisteren, maar we accepteren niet dat onze mensen onheus worden bejegend of agressief worden benaderd. Tot slot Zo werken we vanuit vertrouwen samen, met een scherpe blik op het lokale belang en met steeds dezelfde inzet: een gemeente die dicht bij de samenleving staat, openstaat voor anderen en stevig opkomt voor wat de Krimpenerwaard nodig heeft.

8

9

2. Ruimte, wonen en buitengebied Het woningtekort raakt steeds meer inwoners en vraagt om versnelling in de woningbouw. Het tekort aan beschikbare ruimte voor woningbouw maakt dat duidelijke keuzes onvermijdelijk zijn. De maatschappelijke opgaven rond wonen, leefbaarheid, bereikbaarheid en natuur vragen om een samenhangende en koersvaste aanpak. Gericht versterken van vitale kernen en buitengebied, met oog voor balans tussen groei en behoud. Het gaat hierbij niet alleen om een huis, bedrijf of het landschap. Het gaat om mensen die fijn willen wonen, werken en recreëren. Woningbouw We willen niet denken vanuit begrenzing (regelgeving, andere overheden of conflicterende belangen), maar vanuit eigen kracht! De basis voor deze houding is gelegd in de Strategische visie Krimpenerwaard. Waar mogelijk faciliteren we ontwikkelende partijen en corporaties, maar waar nodig voor onze maatschappelijke doelen zetten we in op actieve grondpolitiek. Initiatieven van inwoners benaderen we positief. Dat betekent flexibiliteit in beleid, regels en keuzes maken. En dat vraagt ambtelijk regie en sturing om plannen mogelijk te maken (denk hierbij aan een bouwmeester). Binnen het bestaande en vastgestelde beleid bouwen wij voort op de (geüpdatete) Woonvisie gemeente Krimpenerwaard 2023-2028 en de Verordening middeldure huurwoningen.

Deze kaders blijven voor ons het vertrekpunt voor de woningbouwopgave in de Krimpenerwaard. Dit geldt ook voor het vastgestelde toekomstperspectief. De leefbaarheid van Krimpenerwaard staat onder druk. Actie is nodig! Het vraagt extra inzet van de gemeente, maar ook stevige samenwerking met andere overheden en partners. Tegelijkertijd zien we dat het woningtekort groot blijft. De (lokale) behoefte aan extra (kleine) woningen voor o.a. jongeren is onverminderd hoog, terwijl binnen de kernen de ruimte beperkt is en nieuwe ontwikkelingen steeds vaker raken aan bereikbaarheid, leefbaarheid, bodem en water, natuurwaarden en de verhouding met provinciale kaders. Ook de vergrijzing vraagt om keuzes in passende huisvesting en betere doorstroming, zodat zowel ouderen als jongeren en gezinnen meer kansen krijgen. Daarnaast vragen de huisvesting van statushouders en de opvang van asielzoekers om bestuurlijke keuzes die recht doen aan wettelijke verplichtingen, uitvoerbaarheid en draagvlak in de samenleving. De positie van arbeidsmigranten wordt in kaart gebracht als basis voor (nieuw) beleid. Met de verwachte invoering van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting komt er een aanvullende opgave bij om het gemeentelijk beleid, de programmering en de huisvestingsverordening tijdig in lijn te brengen met nieuwe landelijke eisen.

We kiezen daarom voor een koers waarin woningbouw in elke kern de hoogste prioriteit heeft en bestaande plannen voortvarend worden doorgezet. Met als gezamenlijk uitgangspunt de realisatie van minimaal 4.000 woningen tot 2040 en een programmering die daar ruim boven ligt om uitval van projecten op te vangen. De vitaliteit van onze kernen staat onder druk. Woningbouw heeft de hoogste prioriteit. Vanuit deze urgentie is het vertrekpunt dat het belang van woningbouw gaat boven andere deelbelangen. Dit en de extra woningbouw vraagt meer ambtelijke capaciteit. Investering in onder andere projectleiders, een bouwmeester en/of een taskforce is noodzakelijk en verdient zich op termijn terug. Het college krijgt ruimte om actief te handelen in het grondbeleid en neemt een actievere rol bij kernen waar geen initiatieven van ontwikkelaars tot stand komen; bijvoorbeeld in de vorm van het actief uitnodigen van stakeholders voor een bouwberaad. We zien op meerdere plekken in de gemeente braakliggend terrein of niet benut vastgoed. Als gemeente roepen we eigenaren op om actief met plannen te komen. Als gemeente willen we meedenken in “wat kan wel?”. Dit om deze plekken weer te benutten voor de levendigheid en aantrekkelijkheid van onze kernen.

Wij zetten in op een mix van instrumenten, zoals inbreiding, meer gestapelde bouw passend bij schaal en karakter van de kern, woning- en ervensplitsing, flexibele woonvormen, meergeneratiewonen, het stimuleren van sloop-nieuwbouw, splitsen en optoppen en het terugdringen van leegstand. De noodzaak voor woningbouw is zo hoog dat we zowel bouwen binnen als buiten het bestaand bebouwd gebied. Waar uitbreiding aan de randen van de kernen of daarbuiten in beeld komt, gebeurt dat zorgvuldig en met oog voor landschap, natuur, weidevogelbeleid, bereikbaarheid en de eigenheid van

10

Krimpenerwaard. Om een aantrekkelijke woonomgeving te houden, kiezen we voor leefbaarheid, ontmoeting en vergroening. Door het tekort aan sociale huurwoningen is de druk op de corporatievoorraad groot en dit wordt steeds groter. Daarom streven we naar 34% sociale woningbouw in de totale netto nieuwbouw tot 2040. Om dit te bereiken maken we samen met de corporaties afspraken om het aantal nieuwe sociale huurwoningen tot 2040 aanzienlijk op te hogen. Hiervoor zoeken we naar extra locaties en zetten we ook onze eigen gronden en panden in om een stap extra te zetten. Daarnaast betrekken we corporaties in een vroeg stadium bij de planvorming. Verder stimuleren we als gemeente dat corporaties extra sociale huurwoningen toevoegen binnen hun bestaande bezit. We vergroten de kansen voor eigen inwoners op de woningmarkt. Voor betaalbare koop (bij nieuwbouw) gebruiken we de mogelijkheid om eigen inwoners voorrang te geven. Het aandeel nieuwe huurwoningen voor mensen met een lokale binding wordt verhoogd van 40% naar 50%. We kiezen voor een aanpak die inzet op meer betaalbare woningen. Dat zijn sociale huurwoningen, middenhuurwoningen en betaalbare koopwoningen. Dit doen we in een tempo en omvang die uitvoerbaar is en waarbij projecten niet onnodig vertragen. Participatie met inwoners en belanghebbenden blijft daarbij belangrijk.

Hierbij is nadrukkelijk aandacht voor het bredere algemeen belang en specifiek voor woningzoekenden die vaak minder zichtbaar zijn in het debat, zodat alle belangen evenwichtig worden meegewogen. Zo zoeken we nadrukkelijk naar oplossingen die draagvlak, tempo en kwaliteit met elkaar verbinden. Om deze opgave waar te maken, is nauwe samenwerking met de provincie en woningcorporaties onmisbaar. Statushouders, asielopvang en Oekraïense vluchtelingen We staan als gemeente voor een toenemende en structurele opgave op het gebied van asielopvang, huisvesting en integratie van Oekraïense vluchtelingen en statushouders. Internationale ontwikkelingen zorgen voor een aanhoudende toestroom, terwijl het woningtekort voor onder andere onze jongeren groot blijft. Dit maakt het realiseren van voldoende passende huisvesting complex. We willen voldoen aan de taakstelling voor de opvang van statushouders. Ook de achterstand willen we inlopen, maar wel haalbaar en betaalbaar. Er zal een mix van maatregelen nodig zijn. Het benutten van (kwalitatief goede) flexwoningen is bespreekbaar, maar alleen in combinatie met het bouwen van extra woningen aan de randen van de kernen. Anders schuiven we het probleem van huisvesting voor ons uit. We zien de mogelijkheid om flexwonen te combineren met andere doelgroepen, zoals starters, jongeren en andere woningzoekenden.

We vinden het belangrijk dat iedereen kan meedoen en kan bijdragen aan de samenleving. Voor een goede inburgering en integratie, denk aan school of het zoeken van werk, is het cruciaal dat deze inwoners blijvend worden gehuisvest. Juist door een actieve rol aan te nemen, kunnen we ook maximaal gebruik maken van subsidiemogelijkheden. We zien de landelijke asielopgave en erkennen de wettelijke verplichting van de Spreidingswet, maar willen deze uitvoeren onder duidelijke lokale regie en voorwaarden. We wachten niet tot provincie of rijk de opgave overneemt. Daarbij zijn de leefbaarheid, veiligheid en voorzieningen van eigen inwoners cruciaal. We kiezen voor een aanpak die past bij de schaal en eigenheid van Krimpenerwaard. We kiezen bewust niet voor grootschalige opvang. Opvanglocaties moeten daarom kleinschalig zijn, zorgvuldig worden ingepast en in samenspraak met inwoners en partners ingevuld. Financiële gevolgen en extra druk op voorzieningen moeten niet bij de gemeente of haar inwoners terechtkomen, maar worden volledig door het Rijk en het COA opgevangen. Ook stellen we strikte eisen aan veiligheid en toezicht, bijvoorbeeld 24/7 zichtbare beveiliging op en rondom de locaties. We werken met veiligheidsplannen en betrekken de omgeving hierbij.

Ook stellen we eisen aan de samenstelling van de doelgroep, waarbij overlast en plaatsing van personen uit 'veilige landen’ worden tegengegaan. Een opvanglocatie is uitsluitend tijdelijk, met een harde einddatum en duidelijke afspraken over beëindiging en herstel van de locatie. Omdat we kiezen voor een manier die past bij Krimpenerwaard, kiezen we voor kleinschalige locaties van 75 tot 100 bewoners en een maximale tijdelijke duur van 5 jaar.

11

De gemeente blijft zich inzetten voor de opvang van Oekraïners. De huidige opvang voldoet niet aan de normen voor een langere leefbare voorziening. Tegelijk bereiden we ons voor op scenario’s waarbij de Oekraïense vluchtelingen doorstromen naar reguliere voorzieningen zoals werk en inkomen, zorg en huisvesting met gevolgen voor de gemeentelijke uitvoering en financiën. Met deze aanpak varen we een evenwichtige koers: het nakomen van wettelijke verplichtingen, het behouden van regie en het beschermen van de leefbaarheid, veiligheid en samenhang binnen Krimpenerwaard. Natuur en landbouw De gemeente Krimpenerwaard heeft een uniek slagenlandschap. In dit buitengebied komen zowel landbouw, natuur als recreatie tot hun recht en daar zijn we trots op. Inwoners en bezoekers komen hier voor de mooie wandelroutes en fietspaden die de authentieke landbouwgronden en het schitterende natuurlandschap doorkruisen. Hieraan ontleent Krimpenerwaard haar kracht en identiteit en die delen we graag! Dit landschap wordt beheerd door de boeren en terreinbeherende organisaties. Het landschap in Krimpenerwaard staat voor grote opgaven om onze eigen identiteit te behouden.

Denk daarbij aan de bodemdaling en klimaatverandering, stikstof- en mestvraagstukken, druk op het verdienvermogen van agrarische bedrijven, eisen rond milieu en dierenwelzijn en de kwaliteit die nodig is voor schoon water, natuur en landschap. De veranderingen vragen om bestuurlijke betrouwbaarheid, duidelijkheid en maatwerk, zodat agrariërs perspectief houden en gemaakte afspraken voor inwoners en ondernemers herkenbaar en uitlegbaar blijven. We kiezen daarom voor een koers waarin een toekomstbestendige landbouw, het open en karakteristieke landschap en de kwaliteit van de bestaande natuur in samenhang worden versterkt. Hierbij is een breed pallet aan oplossingen mogelijk. Boeren moeten hun bedrijf op een volwaardige manier kunnen voortzetten, passend bij het veenweidelandschap. We gaan hierover in gesprek met het Hoogheemraadschap met als uitgangspunt waterpeil volgt functie. Dat betekent geen verdere verhoging of fixatie van het grondwaterpeil in landbouwgebied. Er is ruimte voor ondernemers die willen innoveren, vernieuwen of verbreden en ruimte voor natuurinclusieve of biologische vormen van landbouw. Wij stimuleren innovatie, maatwerk en nevenactiviteiten binnen kaders als aanvullend verdienmodel.

Hiermee bouwen we voort op het vastgestelde beleid en de ingezette koers uit de Omgevingsvisie Krimpenerwaard, de Veenweideaanpak Krimpenerwaard 1.0, het Omgevingsprogramma Landbouw, het Gebiedsplan Krimpenerwaard 2025, de Regio Deal Waarde(n) van het Groene Hart en de Nota Dierenwelzijn 2024-2027. We staan voor de afspraken die daarin zijn gemaakt over landbouw, natuur en de inrichting van het buitengebied. Samen met agrariërs, provincie en hoogheemraadschap onderhouden we natuurgebieden goed. Agrariërs krijgen meer kansen op agrarisch medegebruik van natuurgronden, zolang het de natuurdoelen niet schaadt. Partijen houden bestaande natuurgebieden in stand, maar zetten niet in op nieuwe natuur. We doorbreken de impasse en zetten een stap naar voren als het gaat om het bestrijden van de rivierkreeft en andere invasieve exoten en zoeken een manier, zodat de populatie beheersbaar wordt. Ook erkennen en stimuleren we het weidevogelbeheer en stimuleren de vergroting van de biodiversiteit. Bijvoorbeeld door het toevoegen van kruidenrijk gras en meer bomen. Het buitengebied, specifiek de landbouwgronden, wordt beschermd door afplaggen en onteigening niet toe te staan. Er is beperkt ruimte nodig voor woningbouw en bedrijven om de vitaliteit van de kernen te versterken. Afwegingen vinden plaats per locatie waarbij effectbeperkende of compenserende maatregelen kunnen worden toegepast.

Als gemeente juichen we buurtoverleg toe tussen agrariërs en omwonenden. Niet om elkaars rechten te beperken, maar om het wederzijds begrip en nabuurschap te vergroten.

12

13

3. Mens en Maatschappij Dit hoofdstuk gaat over onze inwoners en gemeenschappen. Onze inwoners kijken naar elkaar om en zetten zich in als mantelzorger of vrijwilliger. Onze verenigingen zorgen voor samenhang en de sociale basis. Hier zijn we trots op. Tegelijkertijd staat het sociaal domein onder druk door maatschappelijke ontwikkelingen als individualisering, digitalisering, bestaansonzekerheid en een groeiende kwetsbaarheid van inwoners, in combinatie met stijgende kosten, landelijke wetgeving en regionale uitvoeringsdruk. Afgelopen jaren hebben we geïnvesteerd in het Sociaal Preventie Team, in preventie en ondersteuning, de beweging naar het voorliggend veld en de samenwerking met onderwijs is geïntensiveerd. Samen met de raad is een koerswijziging ingezet. Het recent raadsbreed vastgestelde Integrale beleidskader sociaal domein 2025–2031 sluit aan bij de Hervormingsagenda Jeugd. In dit beleidskader is ingezet op preventie, samenredzaamheid, collectieve oplossingen en algemeen toegankelijke voorzieningen. We kiezen voor een koers waarin passende ondersteuning voor de meest kwetsbaren beschikbaar blijft, terwijl er nadrukkelijk oog is voor doelmatigheid, beheersing van kosten en het voorkomen van onnodige uitgaven. Als er mogelijkheden zijn om kosten terug te dringen, dan zetten we daarop in. We willen datagestuurd werken en monitoren op wat werkt.

Ook zijn we zijn scherp op signalen over fraude. Zorg en ondersteuning dichtbij We willen dat zorg en ondersteuning dichtbij inwoners georganiseerd zijn. Daarom blijven wij investeren in een sterke lokale toegang en in lokale samenwerking tussen welzijnspartijen, jongerenwerk, scholen, huisartsen en andere partners, zodat inwoners tijdig passende hulp ontvangen. We vinden het belangrijk dat onze jeugd en ouderen kunnen terugvallen op een sociaal vangnet. Wij versterken de sociale basis in de kernen, omdat juist daar problemen eerder worden gesignaleerd en zwaardere zorg zoveel mogelijk kan worden voorkomen. Daarbij zetten wij in op sterke gezinnen via gezinscoaches en behoud en versterking van jeugdondersteuners. Bij preventie is er bijzondere aandacht voor het versterken van relaties en opvoedsituaties, met oog voor veiligheid in thuissituaties. We vinden een gezonde samenleving belangrijk. Denk hierbij aan voorlichting over drugs- en alcoholgebruik en het stimuleren van bewegen. Bestaanszekerheid Op het terrein van werk en bestaanszekerheid blijft het uitgangspunt dat inwoners die kunnen werken, actief worden begeleid naar werk, vanuit de overtuiging dat werk bijdraagt aan perspectief, structuur en meedoen in de samenleving. Het college stuurt er actief op om mensen uit de bijstand te krijgen.

Tegelijkertijd houden wij aandacht voor inwoners die extra ondersteuning nodig hebben en voor het versterken van bestaanszekerheid, onder meer via schuldpreventie (zeker bij jongeren), armoedebestrijding en passende minimavoorzieningen. We vergroten de bestaanszekerheid door de inkomensgrens voor minimaregelingen te verhogen van 120% naar 130%. We blijven alert op rechtmatigheid van uitkeringen om oneigenlijk gebruik te voorkomen, waarbij een onbedoelde fout niet mag leiden tot sancties. Samen met ondernemers, onderwijs en maatschappelijke partners helpen we meer mensen uit de bijstand naar werk. Hierbij houden we aandacht voor specifieke doelgroepen die om een andere aanpak vragen. Gezondheid en ontmoeting We zetten in op gezondheid, ontmoeting en omzien naar elkaar. Preventie, het tegengaan van eenzaamheid, ondersteuning van mantelzorgers, ruimte voor mantelzorgwoningen en aandacht voor een dementievriendelijke samenleving dragen bij aan een sterke gemeenschap en kunnen de druk op zorg beperken. Daarnaast werken we aan een Lokale Inclusie Agenda, gericht op een gemeente waarin iedereen volwaardig kan meedoen. Daarbij zetten we in op het wegnemen van fysieke en maatschappelijke drempels voor mensen met een beperking, chronische ziekte of andere belemmeringen.

14

Kosten en keuzes Er zijn structurele personeelstekorten en de rijksmiddelen zijn onzeker. We willen dat het rijk haar verantwoordelijkheid neemt en volledig en structureel bijdraagt aan de jeugdzorgkosten. Daarnaast zien we de noodzaak om de kosten(stijgingen) te beheersen. Deze realiteit vraagt om scherpte in prioritering, actief begrenzen en om realistische verwachtingen ten aanzien van wat de gemeente kan bieden. Concreet willen we de verordening Jeugd en Wmo aanscherpen op de verantwoordelijkheid van ouders bij echtscheiding, een duidelijker onderscheid maken tussen opgroeien, opvoedvragen bij jeugdhulp en duidelijker maken dat lichte hulpvragen eerst via preventie of algemene voorzieningen worden opgepakt. We kiezen daarmee voor een sociaal domein waarin het vastgestelde beleid leidend blijft, de sociale basis wordt versterkt, ondersteuning dichtbij inwoners wordt georganiseerd en beschikbare middelen zorgvuldig en doelmatig worden ingezet.

15

16

4. Onderwijs, sport, cultuur De sport- en cultuurvoorzieningen zijn onmisbaar voor leefbaarheid, ontmoeting, gezondheid en vormen de basis voor verbinding in onze kernen. Vrijwilligers spelen daarin een grote rol. De afgelopen jaren is ingezet op het ondersteunen van verenigingen en vrijwilligers, onder meer via investeringssubsidies, ondersteuning bij energielasten en verduurzaming van accommodaties. De financiële positie van sport- en culturele verenigingen is kwetsbaar. Er liggen vraagstukken rond de toekomst(bestendigheid) en het beheer van sportaccommodaties en andere maatschappelijke voorzieningen. We bouwen voort op het bestaande beleid en de vastgestelde visie op onderwijs, sport en cultuur, waaronder het Integraal Huisvestingsplan 2024, het Integraal beleidskader Sociaal Domein inclusief addendum, het Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke Voorzieningen, de Cultuurnota, de uitvoeringsnota cultuur, de Verordening investeringssubsidie maatschappelijke accommodaties en de doorontwikkeling en behoud van Krimpenerwaard Werkt als verbinding tussen onderwijs, ondernemers en overheid. Onderwijs Schoolgebouwen bouwen we volgens planning. Per kern zijn passende keuzes nodig over clustering en multifunctioneel gebruik van voorzieningen.

We kiezen voor een koers waarin ieder kind kansrijk kan opgroeien, onderwijs zoveel mogelijk dichtbij huis beschikbaar is en schoolgebouwen toekomstbestendig, gezond en passend bij de kern worden ontwikkeld. Daarbij zetten wij in op het terugdringen van onderwijsachterstanden, het vasthouden aan Voor- en Vroegschoolse Educatie en peuterspeelzaalwerk, het versterken van de samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang, bibliotheken, jeugdhulp en lokale partners. We zetten in op voorlichting via het onderwijs over bijvoorbeeld (online) pesten, mediawijsheid en middelengebruik via het programma Gezonde School. Voorzieningen Het uitgangspunt is dat sport-, cultuur- en ontmoetingsvoorzieningen breed toegankelijk zijn, bijdragen aan maatschappelijke doelen en toekomstbestendig worden georganiseerd. We ondersteunen verenigingen, stichtingen en vrijwilligers waar dat nodig is, maar verbinden dat aan verantwoordelijkheid, samenwerking en doelmatig gebruik van accommodaties en middelen. Dit doen we onder andere door het voortzetten van de investeringssubsidie maatschappelijke voorzieningen. We stimuleren dagelijkse beweging. We hebben oog voor een groene en gezonde leefomgeving en voor voldoende ruimte voor voorzieningen, ontmoeting en spelen. We reserveren meer openbare ruimte als speel- en ontmoetingsruimte.

Bij de plaatsing van speelplekken hebben we oog voor kinderen met een fysieke handicap. Bij herinrichting van speelplekken benutten we kansen om de openbare ruimte te vergroenen en klimaatbestendiger te maken. Sport Op het terrein van sport zetten we in op een gezonde leefstijl, meer dagelijkse beweging en het betaalbaar en bereikbaar houden van sportvoorzieningen voor inwoners. Sportaccommodaties en clubgebouwen worden daarbij nadrukkelijk bezien vanuit hun bredere maatschappelijke functie voor ontmoeting, participatie en leefbaarheid in de kernen. Bij de toekenning van sport- en cultuursubsidies moet het aannemelijk zijn dat het bijdraagt aan de gemeentelijke doelen. Verenigingen, beheer en onderhoud en sportstimulering brengen we actief samen. We leven in een waterrijke omgeving, daarom stimuleren we kinderen een zwemdiploma te halen. Cultuur Als het gaat om cultuur kiezen we voor behoud van voorzieningen die bijdragen aan de identiteit, verbondenheid en leefbaarheid van de kernen. Dorps- en cultuurhuizen zien we als een basisvoorziening. Het is steeds lastiger voor deze voorzieningen om financieel gezond te blijven. Om tijdig in te kunnen spelen op toekomstige ontwikkelingen nemen we een meer proactieve rol in als gemeente.

Zo werken we aan een integrale visie op toekomstbestendige dorps- en cultuurhuizen, waarin we duidelijk richting geven aan de randvoorwaarden en verantwoordelijkheden van de gemeente en die van de samenleving. We verruimen waar mogelijk planologische en organisatorische mogelijkheden om ondernemerschap en meer eigen inkomsten te stimuleren.

17

18

Economie Economie hoort in dit bestuursakkoord thuis, omdat een sterke en florerende lokale economie onmisbaar is voor de leefbaarheid, werkgelegenheid en toekomstbestendigheid van Krimpenerwaard. Economische keuzes raken direct aan de kracht van onze kernen: aan ruimte voor ondernemers, aan levendige winkelgebieden, aan kansen voor jongeren, aan het voorzieningenniveau en aan de verbinding tussen werken, wonen, onderwijs en bereikbaarheid. We willen bijdragen aan een economisch sterke gemeente, met oog voor identiteit, ondernemerschap en de balans tussen ontwikkeling en behoud. Lokale economie We blijven kiezen voor een sterke en lokaal gewortelde economie! Lokale bedrijven en familiebedrijven zijn van groot belang voor Krimpenerwaard. Zij zorgen niet alleen voor werkgelegenheid, maar ook voor stage- en leerwerkplekken, binding van jongeren aan de gemeente en een sterke sociale en economische basis onder onze kernen. Ondernemers zijn vaak diep verankerd in het lokale leven: zij dragen bij aan verenigingen, evenementen en maatschappelijke initiatieven en versterken zo de leefbaarheid van dorpen en buurtschappen. Een toekomstgerichte lokale economie is daarmee niet alleen een economisch belang, maar ook een maatschappelijk belang. Ruimte voor ondernemerschap Daarom geven we ondernemerschap de ruimte om zich toekomstgericht te ontwikkelen.

De behoefte aan ruimte voor lokaal gewortelde bedrijven blijft groot, terwijl provinciale kaders en ruimtelijke beperkingen de ontwikkelmogelijkheden onder druk zetten. Er is een behoefte van 35 hectare, dus we zetten in op de noodzakelijke uitbreiding van bedrijfsterreinen. Daarmee voorkomen we dat bedrijven die in Krimpenerwaard zijn ontstaan en geworteld zijn, noodgedwongen moeten vertrekken. De bedrijventerreinen worden duurzamer en groener ingericht. We zien ook vergroeningsmogelijkheden bij het verplaatsen van bedrijven. Ook de winkelgebieden vragen om duidelijke keuzes, zodat centra levendig, toegankelijk en aantrekkelijk blijven. De ruimte is schaars. Daarom willen we leegstand van bedrijfspanden en winkels tegengaan. Vastgoed en de inrichting van de terreinen moet ook bijdragen aan de leefbaarheid in het winkelgebied. Fietsenstallingen, bankjes en groen stimuleren dat bezoekers langer blijven. We zetten hierbij in op communicatie en relatiebeheer. Onderwijs en arbeidsmarkt Daarnaast blijven we investeren in een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, juist in sectoren als techniek, logistiek, zorg en maakindustrie. Zodat ondernemers met meer kennis kunnen innoveren en jongeren al vroeg in contact komen met deze ondernemers.

Door jongeren perspectief te bieden op aantrekkelijk werk in eigen omgeving, versterken we de middenstand en verenigingen en daarmee de leefbaarheid van onze kernen. Recreatie en toerisme Recreatie en toerisme maken Krimpenerwaard aantrekkelijker. Ze bieden kansen voor ondernemers. Ze zorgen voor extra bestedingen in winkels en landwinkels en tijdens evenementen. We activeren korte ketens voor producenten en afnemers van streekgebonden producten in onze gemeente via streekmarkten en dagtoerisme. Wij versterken recreatie en toerisme, met behoud van het karakter van Krimpenerwaard. We stimuleren verblijfstoerisme, zorgen voor een herkenbare profilering van het gebied en borgen het beheer van recreatiegebieden, zoals het Loetbos en de Krimpenerhout. Evenementen en zondagsrust Evenementen zijn belangrijk voor levendigheid en sociale samenhang. Vanwege de zondagsrust en de leefbaarheid kiezen wij voor het in stand houden van de bestaande situatie rond evenementen en winkeltijden op zondagen. Er komen geen mogelijkheden voor extra evenementen op zondag of ruimere openingstijden van winkels. Als bij evenementen op zondag controle op veiligheid nodig is, is incidentele inzet van BOA’s mogelijk. Wij verwachten van medewerkers op zondag geen werkzaamheden die op andere dagen kunnen plaatsvinden.

19

20

5. Veiligheid Veiligheid is een basisvoorwaarde voor prettig wonen, ondernemen en samenleven in Krimpenerwaard. Omdat veiligheidsvraagstukken complexer worden en inwoners een zichtbare en betrouwbare overheid verwachten, willen we hier richting aan geven en duidelijke prioriteiten stellen. We gaan uit van het bestaande, door de raad vastgestelde veiligheidsbeleid en bouwen voort op de Nota Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 ‘Samen verder werken aan Veiligheid’, de Algemene Plaatselijke Verordening Krimpenerwaard 2018, de Beleidsregels Evenementen 2023-2026, de jaarplannen Ondermijning en Samen Veilig Ondernemen, de Beleidsregel Wet Bibob en de geldende regionale kaders van de Veiligheidsregio Hollands Midden. Het aflopende beleid passen we samen met de raad aan en hierbij zetten we in op deregulering. Veilig en handhaving Onze ambitie is een veilige, weerbare en leefbare Krimpenerwaard, waarin iedereen zich in alle kernen veilig kan voelen. We zetten in op een krachtige aanpak van ondermijning en (drugs)criminaliteit en op het terugdringen van overlast, met blijvende aandacht voor preventie en vroegsignalering. We zetten in op goede samenwerking en taakverdeling tussen politie en handhaving. We vinden zichtbaarheid en pro-activiteit van handhaving belangrijk.

Daarom moet het basispolitieteam ook deze periode op volle sterkte zijn en vanuit het politiebureau in Bergambacht functioneren. Ook breiden we het BOA-team uit. We willen aan de slag met een gebiedsgerichte aanpak, waarbij de prioriteit ligt bij zaken die inwoners direct raken. We vinden een goede terugkoppeling over en opvolging van meldingen belangrijk om vertrouwen en draagvlak te houden. Weerbaarheid De veiligheid van iedere inwoner in onze gemeente is van groot belang. Alle inwoners moeten zich veilig voelen in onze gemeente. We willen dat er geen plaats is voor onder andere straatintimidatie en discriminatie. Vraagstukken waarin zorg en veiligheid samenkomen, zoals verward gedrag en huiselijk geweld, nemen toe. Daarom is een nauwe samenwerking tussen het veiligheids- en sociaal domein belangrijker dan ooit. Ook blijven we aandacht besteden aan voorlichting en bewustwording rondom femicide. Bij de aanpak van ondermijning werken we intensief samen met politie en regionale partners en zetten we gerichte controles in op plekken waar risico’s zich voordoen, waaronder bedrijventerreinen, leegstaande panden en het buitengebied. We bouwen voort op wat werkt en maken succesvolle werkwijzen waar mogelijk structureel. Preventie en voorlichting is daarbij van groot belang, zodat inwoners weerbaarder worden, bijvoorbeeld als het gaat om babbeltrucs.

Het vergroten van de sociale veiligheid en weerbaarheid is ook belangrijk bij cybercrime en online fraude, zeker voor kwetsbare groepen zoals ouderen. We vinden preventie en voorlichting over alcohol- en drugsgebruik onder onze inwoners belangrijk. We zetten in op een gerichte schoolveiligheidsaanpak en een veilige leefomgeving voor jongeren, met aandacht voor preventie, weerbaarheid en voorlichting. We zien een rol voor de gemeente als het gaat om het vergroten van de weerbaarheid bij rampen en crises. We houden plannen actueel en ontwikkelen deze door. We oefenen op scenario’s, zoals extreem weer, digitale incidenten of langdurige stroomuitval. We communiceren duidelijk waar inwoners terechtkunnen tijdens calamiteiten. We ondersteunen initiatieven die de lokale weerbaarheid versterken, zoals buurtpreventie en (digitale) buurtnetwerken. We blijven inzetten op het versterken en uitbreiden van AED-netwerken en burgerhulpverlening. Evenementen Als het gaat om evenementen en verenigingsactiviteiten hebben we natuurlijk oog voor het borgen van de veiligheid, maar bewaken we ook de proportionaliteit en uitvoerbaarheid van regels en eisen, zodat organisatoren en vrijwilligers niet onnodig worden belast. We zetten in op het voorkomen van gehoorschade bij bezoekers en geluidsoverlast voor de buurt. Daarover gaan we in gesprek met de organisatie van evenementen.

We zoeken hierover actief het gesprek met organisatoren om tot normen te komen. Op plekken waar extra instrumenten nodig zijn om hardnekkige overlast of ondermijningsrisico’s aan te pakken, houden we de mogelijkheid open van cameratoezicht,

21

kentekenherkenning of meer inzet van apparatuur om geluidsoverlast van motorvoertuigen vast te stellen. Hulpdiensten We houden blijvend oog voor bereikbaarheid en aanrijtijden van hulpdiensten, zeker wanneer werkzaamheden of projecten tijdelijk grote impact hebben op routes, zoals het project KIJK. We zorgen dan voor goede communicatie en stemmen af met hulpdiensten en partners, zodat hulp altijd snel ter plaatse kan zijn.

22

23

6. Mobiliteit en openbare ruimte We willen Krimpenerwaard veilig, bereikbaar en leefbaar houden in een tijd van groeiende druk op infrastructuur en openbare ruimte. Daarbij is goede verbinding met de regio essentieel voor werk, onderwijs en sociale contacten, terwijl tegelijk zorgvuldig moet worden omgegaan met schaarse ruimte en verkeersveiligheid. Bereikbaarheid Krimpenerwaard is nauw verbonden met haar omgeving op het gebied van werk, studie en andere maatschappelijke of sociale relaties. De regionale bereikbaarheid en verbindingen met onder meer Rotterdam, Gouda en Utrecht zijn cruciaal. De druk op infrastructuur en openbare ruimte neemt toe, mede door woningbouwopgaven, veranderende mobiliteitspatronen, klimaatadaptatiemaatregelen en de energietransitie. Technologische ontwikkelingen, zoals elektrisch rijden en de opkomst van de efiets bieden kansen, maar veranderen de afhankelijkheid van de auto slechts geleidelijk. Verkeersveiligheid blijft daarbij een belangrijk aandachtspunt. Niet alles kan tegelijkertijd en middelen zijn schaars. Er is daardoor een toenemende noodzaak tot een risicogestuurde aanpak. We zetten in op de voortzetting van het bestaande, vastgestelde beleid en de bijbehorende visies, waaronder het integraal beheerplan openbare ruimte, de Verenvisie, (openbare) laadinfrastructuur en het Omgevingsprogramma Mobiliteit.

Deze vormen het fundament voor de verdere ontwikkeling van mobiliteit, verkeersveiligheid en de inrichting van de openbare ruimte in Krimpenerwaard. We zetten in op het versterken van de regionale bereikbaarheid, onder andere door inzet op verbeterde verbindingen over weg en water en door lobby richting regio en Rijk voor knelpunten zoals de Algeracorridor en de provinciale wegen. Tegelijk stimuleren we alternatieve vervoersvormen, waaronder fietsgebruik, vrijwilligersvervoer, hoogwaardig en toegankelijk openbaar vervoer en deelmobiliteit. We ondersteunen het behoud van bestaande veerverbindingen en onderzoeken kansen voor aanvullende verbindingen over water. We zetten in op het verbeteren van fiets- en schoolroutes met bijzondere aandacht voor veiligheid en doorstroming. Ter voorbereiding van stremmingen en calamiteiten op onze ontsluitingswegen is het noodzakelijk om goede afspraken te maken met onze mobiliteitspartners. Tot slot onderstrepen wij het belang van goede communicatie en bereikbaarheid bij grote infrastructurele projecten. De gemeente stelt zich hierin proactief op richting inwoners, bedrijven en partners. We streven naar één aanspreekpunt richting inwoners en eerdere afstemming met buurgemeenten. Verkeersveiligheid Wij hechten grote waarde aan verkeersveiligheid en blijven inzetten op een structurele verbetering hiervan.

De huidige werkwijze en prioritering worden voortgezet, waarbij ruimte blijft om bij acute onveilige situaties direct in te grijpen. De ambitie om te komen tot een 30 km/u regime binnen de bebouwde kom blijft richtinggevend, waarbij fasering en financiële haalbaarheid leidend zijn. Dit wordt niet gerealiseerd in de huidige bestuursperiode, maar we combineren hier werk met werk. Zeker als het gaat om veilige schoolroutes, blijft verkeersveiligheid een belangrijk aandachtspunt, met een toenemende noodzaak tot een risicogestuurde aanpak. Het terugbrengen van de maximale snelheid waar dat kan, is een mogelijkheid die daaraan kan bijdragen. Druk op openbare ruimte De druk op de openbare ruimte vraagt om zorgvuldige afwegingen; woningbouw heeft hierbij prioriteit. We bieden ruimte voor maatwerk, bijvoorbeeld bij parkeernormen, waarbij per project en specifiek in centrumgebieden een afweging wordt gemaakt tussen bereikbaarheid en ruimtelijke kwaliteit. Door klimaatverandering wordt het weer extremer en krijgen onze inwoners meer te maken met hittestress en wateroverlast. Dit willen we voorkomen en daarom is onze ambitie om onze woonwijken zichtbaar groener, meer biodivers en klimaatbestendiger te maken in de komende jaren. Bij herinrichting van de openbare ruimte zetten we nadrukkelijk in op het verminderen van verharding en het toevoegen van beplanting, bomen en ander groen.

Stenige buurten die niet kunnen wachten, pakken we via incidentele middelen eerder aan.

24

25

7. Milieu en duurzaamheid Ook als gemeente dragen wij verantwoordelijkheid voor het klimaat. Onze grondhouding is dat we goed voor de aarde willen zorgen, met oog voor toekomstige generaties. Aandacht voor milieu, duurzaamheid en energietransitie is in de komende bestuursperiode van groot belang. Keuzes op het gebied van energietransitie, netcongestie en duurzame opwek werken direct door in opgaven over wonen, ondernemen en de kwaliteit en druk op de ruimte in de leefomgeving. Uitstel vergroot de druk op inwoners en ondernemers, belemmert ruimtelijke en economische ontwikkeling en maakt het lastiger om de transitie betaalbaar en uitvoerbaar te houden. Juist daarom kiezen wij voor een tijdige, samenhangende en zorgvuldig gefaseerde lokale aanpak. Het resultaat moet zijn dat deze aanpak lokale opbrengsten genereert en we lokaal minder afhankelijk worden. De afgelopen jaren is veel beleid vastgesteld. Dit betreft onder andere: de RES 1.0 Midden-Holland, de Warmtevisie, het Programma Zon op Veld, het Omgevingsprogramma Zon op Dak, het Omgevingsprogramma Warmtetransitie en het grondstoffen en afvalbeleid. Dit is ons vertrekpunt, maar we realiseren ons dat de ontwikkelingen zo snel gaan dat dit voortdurend vraagt om bijsturing en herijking om in te spelen op nieuwe inzichten en omstandigheden.

Milieu is breder dan energie alleen en gaat over de kwaliteit van onze directe leefomgeving: schone lucht, schoon water, een gezonde bodem en zorgvuldig omgaan met afval en natuur. We kiezen voor een circulaire economie door hergebruik, afvalvermindering en duurzaam gebruik van grondstoffen actief te stimuleren. Wij blijven inzetten op verbetering van lucht- en waterkwaliteit en sluiten aan bij de landelijke en Europese afspraken, zoals het Schone Lucht Akkoord en de Kaderrichtlijn Water. Van het gas af Het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving, de uitvoering van de RES-doelen, netcongestie en de samenhang tussen opwek, opslag en verbruik vragen om bestuurlijke keuzes die uitvoerbaar, betaalbaar en maatschappelijk aanvaardbaar zijn. We kiezen daarom voor een proactieve houding, gericht op verbinding en samenkracht, zowel lokaal als in de regio. We werken toe naar een aardgasvrije omgeving in 2050. In deze bestuursperiode ligt de nadruk op communicatie, ondersteuning van initiatieven en het voorbereiden van een wijkgerichte aanpak. We brengen in beeld wat de meest logische volgorde is en welke wijken wanneer aan de beurt zijn. We onderzoeken welke initiatieven kansrijk zijn en ondersteunen dit waar mogelijk. Wij kiezen niet voor dwang en maken geen gebruik van de aanwijsbevoegdheid.

Duurzame opwek Bij duurzame elektriciteitsopwek blijft het streven gericht op het halen van de RES 1.0-doelen, met aandacht voor uitvoerbaarheid en met een minder politiek gestuurde, meer doelgestuurde benadering. Daarbij blijft zon op dak het uitgangspunt, wordt de volgende trede op de zonneladder vrijgegeven voor zon op en langs infrastructuur en worden vervolgstappen voorbereid, zodat snel kan worden doorgeschakeld als dat nodig blijkt. We richten ons op zon en bieden alleen ruimte voor kleinschalige, gebiedsgerichte windtoepassingen. Dit alleen na goed onderzoek, afstemming en draagvlak. We sluiten megawindturbines uit. Energiebesparing en isolatie Het terugdringen van energiegebruik is essentieel. Wij zetten daarom in op stimulering van woningisolatie en verduurzaming bij zowel woningen als bedrijven, ondersteuning bij energiebesparende maatregelen en verbetering van wooncomfort. Wij hebben nadrukkelijk aandacht voor inwoners die moeite hebben om hun energierekening te betalen. Energiearmoede vraagt om een gerichte en sociale aanpak. Wij richten ons op ondersteuning van de huishoudens die dit het meeste nodig hebben, inzet van subsidies en regelingen en praktische hulp en advies. Netcongestie De urgentie van netcongestie is groot en vraagt om directe aandacht.

Ondernemers en energiecoöperaties lopen hierin vaak voorop en wij willen hen actief faciliteren binnen de duurzame energietransitie. Wij werken intensief samen met netbeheerders, ondernemers en lokale energiecoöperaties. Wij houden bij onze ruimtelijke plannen actief rekening met noodzakelijke uitbreiding van energie-infrastructuur, zoals de uitbreiding van bestaande middenspanningsstations in Bergambacht, mogelijke realisatie van een nieuw station in de toekomst (o.a. in de omgeving Haastrecht), plaatsing

26

van transformatiehuisjes in wijken en ruimte voor kabels, stations en ondersteunende voorzieningen. Naast netverzwaring zetten wij in op slimmer gebruik van het net, onder andere via: energiehubs, vraagsturing en brede energieopslag (batterijen en innovatieve toepassingen). Ook zien wij kansen voor nieuwe toepassingen, zoals duurzame mobiliteit en elektrische voertuigen als onderdeel van het energiesysteem. Wij stimuleren lokaal eigendom van energievoorzieningen. Waar mogelijk zijn inwoners en lokale partijen betrokken bij energieopwek.

27

8. Portefeuilleverdeling en wethouders Burgemeester Hans Beenakker

Wethouder Irma Bultman, CDA, 3e Loco

• Openbare orde & veiligheid • Handhaving • Personeel en organisatie • Integriteit, bestuurlijke en juridische zaken • Representatie • Samenwerking andere overheden, lobby en promotie

• Jeugd en Wmo • Preventie, gezondheid en sport • Onderwijs(huisvesting) • Maatschappelijke voorzieningen, cultuur en erfgoed • Subsidiebeleid

Wethouder Jeffrey Groen, Leefbaar Krimpenerwaard, 1e Loco

Wethouder Sandro Kovačić, Progressief Nederland, 4e Loco

• Handhaving openbare ruimte • Dienstverlening en bedrijfsvoering • Participatie • Mobiliteit • Openbare ruimte

• Bestaanszekerheid, armoede en schulden • Werk, inkomen en inburgering • Duurzaamheid, milieu en energie • Natuur en recreatie & toerisme • Afval en grondstoffen

Wethouder Leo Barth, SGP, 2e Loco

Wethouder Dick van Sluis, Leefbaar Krimpenerwaard 5e Loco

• Financiën • Economie en Detailhandel • Bedrijfsterreinen • Landbouw en project Veenweiden (NNN) • Vastgoed en grondzaken

• Ruimtelijke ontwikkeling en wonen • Vergunningverlening • Gebiedsontwikkeling • Vluchtelingen • Toekomstperspectief Krimpenerwaard

28