BIJL-Projectplan Maatwerkwonen-942464.docx

Zaaknummer: 6040 / Documentnummer 867108

Projectplan Personalia Projectnaam:

Maatwerkwonen

Bestuurlijke opdrachtgever: Ambtelijke opdrachtgever: Projectleider:

Irma Bultman (SD) en Ria Boere (RO) Karin Lambregtse Rosita Pauëlsen

Naam opsteller: Datum: Versie:

Rosita Pauëlsen 4 oktober 2022 2

Inleiding In de door de raad goedgekeurde Woonvisie uit 2017 is opgenomen dat de gemeente Krimpenerwaard 2 Skaeve Huse wil realiseren. Deze woningen zijn bedoeld voor mensen die intensieve begeleiding nodig hebben en momenteel ernstige overlast veroorzaken in hun directe woonomgeving. In 2018 is onderzoek gedaan naar een geschikte locatie. Na overleg met de raad heeft het college toegezegd het proces rondom de Skaeve Huse op te schorten en eerst een onafhankelijk, gemeentebreed locatieonderzoek uit te laten voeren. In navolging hierop heeft de raad op 5 april 2022 unaniem positief gereageerd op de vraag of wij onze zorgplicht ten aanzien van een bijzondere doelgroep die in aanmerking komt voor Maatwerkwonen nog steeds willen vervullen. Hierna is dit projectplan opgesteld.

Project in één oogopslag Maatwerkwonen biedt een allerlaatste oplossing voor een zeer beperkte doelgroep die op straat belandt, omdat zij nu te veel overlast veroorzaken voor hun omgeving. Door deze doelgroep in een prikkelarme omgeving in Maatwerkwoningen te huisvesten, creëren we voor hen een menswaardig bestaan. Op deze plek vinden zij rust waardoor zij beter in staat zijn richting te geven aan hun leven en overlast vermindert. In het land zijn hier al veel succesvolle voorbeelden van. Deze doelgroep betreft inwoners uit de Krimpenerwaard die het niet hebben getroffen in het leven, waardoor bewust of onbewust keuzes zijn gemaakt die een enorme invloed hebben (gehad). Inwoners die van jongs af aan zijn blootgesteld aan bijvoorbeeld verslaving en mishandeling en daardoor al zo veel mee hebben gemaakt, dat het opbouwen van een kansrijk bestaan nooit voor handen is geweest. Zij waren op zichzelf aangewezen en hebben nooit ervaren hoe het is om op te groeien in een veilige omgeving. Deze inwoners staan buiten de maatschappij en zorgen voor veel overlast in diverse kernen.

Zorgplicht als onze taak Ook voor deze inwoners hebben wij een zorgplicht en moeten wij verantwoordelijkheid nemen, ook al is het een gevoelig onderwerp. Door een goede plek voor deze inwoners te creëren, valt er op veel fronten winst te behalen. Echter, door de gevoeligheid van het onderwerp is een zorgvuldig traject extra belangrijk. Een traject waarbij iedereen de meerwaarde van Maatwerkwonen inziet en bereid is mee te denken bij het vormgeven van de zorgplicht die wij als gemeente voor deze inwoners van de Krimpenerwaard hebben.

Projectbeschrijving Aanleiding Aanvankelijk is de behoefte aan 2 Skaeve Huse in de gemeente Krimpenerwaard opgenomen in de Woonvisie uit 2017. Daarnaast heeft in 2018 de Federatie van woningcorporatie een urgentiebrief aan de gemeente Krimpenerwaard gestuurd, omdat de situatie rondom een aantal personen onhoudbaar was geworden. Voor de betreffende personen zelf, maar ook voor hun directe woonomgeving en de corporatiemedewerkers. Eén van de gevolgen van de overlastsituaties was dat de corporatie genoodzaakt was omliggende woningen leeg te laten staan, omdat woongenot in deze woningen niet meer geboden kon worden. In 2018 is getracht passende huisvesting voor deze inwoners te creëren, echter dat is helaas niet gelukt. In de afgelopen jaren is de situatie rondom deze inwoners blijven bestaan. De huidige woonsituatie van deze doelgroep is weinig menswaardig en hun (directe) omgeving ervaart veel overlast.: De woningcorporaties vragen de gemeente daarom alsnog met een woonoplossing voor deze doelgroep te komen. Omdat er in het recente verleden nog geen oplossing is geweest, duurt de schrijnende situatie rondom bepaalde personen voort. Thans is regionaal budget beschikbaar voor maatwerk woonoplossingen voor personen die te maken hebben met (dreigende) dakloosheid. Deze aanleidingen zijn redenen om dit onderwerp opnieuw op de agenda te zetten.

Om uiteindelijk een passende oplossing te kunnen bieden, heeft op 5 april 2022 een beeldvormend overleg met de raad plaatsgevonden. Tijdens dit overleg is een goed beeld van de doelgroep en de situatie geschetst. De raad was unaniem in het standpunt dat wij een zorgplicht hebben voor deze doelgroep. Probleem Op dit moment leven in ieder geval twee personen in een situatie die tot ontwrichting van de persoon zelf, maar ook diens omgeving leidt en waar op een oplossing voor moet komen. Daarnaast zijn nog 9 personen bekend waarvan nog beoordeeld moet worden of Maatwerkwonen écht de enige oplossing is of dat een oplossing in andere reguliere voorzieningen zoals beschermd wonen of de maatschappelijke opvang een optie is. De verwachting is dat, gezien de maatschappelijke ontwikkelingen, de vraag naar dit soort huisvesting aanwezig blijft. Echter, de inhaalslag dient nu te worden gemaakt. Doel Het beoogde doel is dat mensen die nu een weinig menswaardig bestaan leiden een passende plek vinden om te wonen. Een plek waar zij zichzelf kunnen zijn en weinig prikkels ervaren. Een plek waar de omgeving geen overlast meer ervaart. Doordat deze doelgroep op een passende plek gehuisvest wordt, is de verwachting dat mensen beter begeleidbaar zijn en daardoor een beter bestaan leiden. Hiervan zijn al vele positieve voorbeelden in het land.

Op veel plekken in het land zijn vergelijkbare woonvoorzieningen gerealiseerd. Zonder uitzondering zijn het succesverhalen. Men vindt het fijn een passende plek te hebben om te wonen, minder prikkels te ervaren en niet steeds weer een last te zijn voor de omgeving. Dit geeft namelijk veel stress. Men kan zijn wie die is. De overlast is nagenoeg nihil, soms wordt zelfs overlast van omwonenden ervaren door de bewoners. De ervaringen in het land sluiten dus aan bij de beoogde doelen.

pag. 2 van 9

Resultaten De beoogde resultaten zijn: - Uitgevoerd locatieonderzoek; - Vaststelling van één of meerdere locaties voor maatwerkwoningen in de Krimpenerwaard; - Goed uitgevoerd participatietraject met inwoners; - Realisatie van maatwerkwoningen. De beoogde effecten van de realisatie van maatwerkwoningen zijn: - Betere leefomstandigheden/menswaardig bestaan voor de betreffende personen; - Men kan door minder prikkels beter aan zichzelf werken; - Minder tot geen overlast voor omwonenden; - Geen leegstaande woningen meer rondom de huidige woningen van deze personen. Afbakening Buiten het project vallen alle andere doelgroepen die in de reguliere woonvormen geschikte huisvesting en begeleiding vinden. Omgeving o Interne omgeving 1. Woonvisie; In de huidige woonvisie is vastgelegd dat we inzetten op het realiseren van twee Skaeve Husen. In 2022/2023 wordt er een nieuwe woonvisie gemaakt. Passend woningaanbod voor alle kwetsbare doelgroepen zal een van de onderwerpen zijn in de nieuwe woonvisie. 2. Woonzorganalyse: In de woonzorganalyse wordt geconstateerd dat er geen woonvormen zijn voor deze bijzondere doelgroep.

o Externe omgeving Bij dit project zijn meerdere externe partijen betrokken. De belangrijkste professionele partners zijn de woningcorporaties, het Leger des Heils, de Politie. Daarnaast zijn de inwoners van de Krimpenerwaard heel belangrijk, omdat er meerdere (naar verwachting 3) locaties worden aangewezen voor het plaatsen van maatwerkwoningen. In beginsel worden NIMBY-bezwaren verwacht, daarom worden inwoners zeer intensief bij het project betrokken en krijgen zij ook een rol in de uitwerkingen en na realisatie. Samenhang met andere programma’s/projecten/lijnactiviteiten (eventueel) Maatwerkwonen is opgenomen in het lokale uitvoeringsprogramma maatschappelijke zorg. Er is ook samenhang met het regionale uitvoeringsprogramma maatschappelijke zorg en de uitvoering van het regionale actieplan dakloosheid en dan met name de pilot “Wonen Eerst”. Daarnaast is in de huidige Woonvisie opgenomen dat er twee Skaeve Husen gerealiseerd worden in de Krimpenerwaard. De samenhang wordt bewaakt door de lopende projecten tijdens het zowel lokale- als regionale maatschappelijke zorg overleg goed af te stemmen. Randvoorwaarden De belangrijkste randvoorwaarde voor het slagen van dit project is de commitment vanuit de organisatie, de raad en de stakeholders. Alle partijen dienen achter de realisatie van dit plan te staan en dit ook uit te dragen naar buiten.

Vanwege de complexiteit van dit project is het belangrijk dat we wendbaar zijn en bijschakelen indien de situatie daarom vraagt. Dit projectplan biedt houvast, maar is niet in beton gegoten. ________________________________________________________________________________

pag. 3 van 9

Aanpak Door de gevoeligheid van dit onderwerp is een nauwe betrokkenheid van het college erg van belang. Om te borgen dat alle te zetten stappen zorgvuldig zijn afgewogen, is dit gedetailleerde plan van aanpak opgesteld. De eerste te zetten stap is de locatie; wat zijn de criteria, welke geschikte locaties zijn er en hoe komen we tot een besluit op de locatie. De tweede stap betreft de nadere uitwerking van het beleid rondom Maatwerkwonen. Deze uitgangspunten gaan onder andere over: • De doelgroep en de toewijzing • Type vastgoed • Inrichting omgeving • Beheer en zorgverlening/begeleiding • Participatie • Financiën Scenario’s om tot een besluit van de raad op een locatie te komen: 1) De locatie die als beste uit het onderzoek komt, wordt de locatie; 2) De voorgestelde locatie(s) conform het locatieonderzoek wordt ter besluitvorming aan de raad voorgelegd; 3) Voorafgaand aan het overleg met de raad, aan de hand van de drie beste locaties gesprekken voeren met direct omwonenden en hun input meenemen in het voorgestelde besluit aan de raad; 4) De raad wordt mede-eigenaar van het proces rondom de locatiekeuze. Ad. 1) De locatie die als beste uit het onderzoek komt, wordt de locatie: Als aan de voorkant de criteria zijn vastgesteld door de raad, accepteert de raad de locaties die uit het onderzoek komen.

Hierbij wordt rekening gehouden met de selectie van maximaal drie locaties waarbij een onderscheid gemaakt wordt tussen clusterlocaties en/of single/duo-locaties. Zo bieden we aan de voorkant een maatwerkoplossing voor de betreffende inwoner. Ad. 2) De voorgestelde locatie(s) conform het locatieonderzoek wordt ter besluitvorming aan de raad voorgelegd: De maximaal drie beste locaties conform het locatieonderzoek worden door de raad op een objectieve wijze beoordeeld op de impact op de inwoners en de mogelijk te ontstane onrust. Indien besloten wordt om af te wijken van het resultaat van het locatieonderzoek, dient opnieuw discussie gevoerd te worden over de criteria en niet over de locaties zelf. Indien nodig worden criteria opnieuw vastgesteld en vindt een herijking van de locaties uit het onderzoek plaats op basis van de nieuwe criteria. Ad. 3) Aan de hand van de uitkomsten van het locatieonderzoek, nodigen we de direct omwonenden per locatie uit om in gesprek te gaan over deze uitkomst en input op te halen over de gevolgen van het plaatsen van Maatwerkwoningen op deze locaties. Op deze wijze toetsen we het maatschappelijk draagvlak. Inwoners voelen zich wellicht meer serieus genomen, omdat de besluitvorming nog moet plaatsvinden in de raad. Ad.

4) In overleg met de griffie wordt het college, los van dit projectplan, een besluitvoorstel gedaan met betrekking tot een werkvorm waarbij de raad een grote betrokkenheid krijgt in de proces van de locatiekeuze. Op deze wijze worden de raad mede-eigenaar van de locatiekeuze en is de kans op een (breed gedragen) besluit groter. In het voorstel met betrekking tot de werkvorm met de raad wordt nader uitgewerkt wat het effect van deze vorm is op de besluitvorming rondom de locatiekeuze. Onderstaand overzicht zal daardoor wellicht gaan afwijken.

pag. 4 van 9

Wat Scenario’s/ strategie om tot locatiekeuze te komen

Wie 1. Projectleider 2. PH 3. College

Rol Opstellen Beoordelen/Adviseren Besluiten

Beoogd resultaat Goedgekeurd scenario om tot een locatiebesluit van de raad te komen

Opstellen locatiecriteria

1. 2. 3. 4. 1. 2. 1. 2. 3.

Projectgroep PH College Raad Projectgroep PH Projectgroep PH College

Opstellen Beoordelen/Adviseren Besluiten Besluiten (BOB-model) Organiseren Beoordelen/Adviseren Opstellen Beoordelen/adviseren Besluiten

Locatiecriteria goedgekeurd door de raad.

1. Aan PH 2. Aan college

Beoordelen/Adviseren Vaststellen uitkomst onderzoek/locatie Kennis nemen van Besluiten conform gekozen scenario (BOB-model) Opstellen Beoordelen/Adviseren Besluiten Besluiten

Inloopspreekuren organiseren Opstellen opdracht voor locatieonderzoek Onderzoeksresultaten beschikbaar stellen/presenteren door onderzoeksbureau

3. Raad 1. Raad

Locatiekeuze Overige beleidsuitgangspunten

1. 2. 3. 4.

Projectgroep PH College Raad

Programma voor inloopspreekuren is gereed Locatieonderzoek wordt uitgevoerd, onderzoeksrapport is opgesteld Gedragen uitkomst van het locatieonderzoek Raadsbesluit op maximaal 3 locaties. Vastgesteld beleid op basis waarvan maatwerkwoningen gerealiseerd kunnen worden (zie pag. 4)

Q 2: Informerende en beeldvormende bijeenkomsten: 5 April beeldvormend overleg met de gemeenteraad: Tijdens dit overleg hebben wij de raad geïnformeerd en met de raad van gedachten gewisseld over de volgende onderwerpen: • Locatiekeuze- en vorm; • Toewijzing/Doelgroep; • Beheer/begeleiding; • Participatie/communicatie; • Financiën; • Proces. De ketenpartners Leger des Heils en QuaWonen waren bij dit overleg vertegenwoordigd. Q 3 en 4 Informerende en beeldvormende bijeenkomsten met: • Adviesraad sociaal domein (26 april 2022); • Diverse stakeholders zoals zorgpartijen, politie, woningcorporaties etc. • Gemeenteambtenaren vanuit diverse afdelingen. Oprichten projectgroep • In beeld brengen en uitwerken van het plan om tot uitvoering over te kunnen gaan • Uitvoeringsplanning maken Q4 •

Voorstel aan college met betrekking tot de werkvorm met de raad om tot een locatiekeuze te komen.

pag. 5 van 9

Q1 2023: • Besluitvorming door de raad over de locatiecriteria aan de hand waarvan het locatieonderzoek wordt uitgevoerd. Besluitvorming conform BOB-model; • Commitment binnen de raad ten aanzien van de wijze waarop we tot een locatiebesluit komen; Q2/Q3 2023: • Besluitvorming op de locatie door de raad conform het BOB-model; • Formeren klankbordgroep door inloopspreekuur in 3 verschillende kernen; Q3 2023: • Beleidsuitgangspunten vaststellen met de raad conform BOB-model; • Besluitvorming federatie van woningcorporaties over investeringskosten voor de maatwerkwoningen. Gedurende de voorbereiding en uitvoering: • Informeren van de gemeenteraad over de voortgang van het project. Besluitmomenten raad: Het eerste besluit dient te worden genomen over het locatieonderzoek: 1) Wat zijn de criteria waaraan de locatie moet voldoen en welke andere factoren wegen we mee? 2) Commitment ten aanzien van de uitkomst van het locatieonderzoek en de wijze waarop we tot een locatiebesluit komen; Dit besluit kan worden voorgelegd voordat inhoudelijk met de klankbordgroep is gesproken. De klankbordgroep krijgt op deze onderdelen namelijk geen inspraak. Voordat het onderzoek wordt uitgevoerd, kan de klankbordgroep wel locaties aandragen die meegenomen kunnen worden in het onderzoek.

Het tweede besluit wordt genomen over de locatie, afhankelijk van het door het college te kiezen scenario ten aanzien van het locatiebesluit. Het derde besluit wordt genomen over de beleidsuitgangspunten, zodat er een kader ontstaat waarbinnen overgegaan kan worden tot de realisatie van maatwerkwoningen. Deze uitgangspunten gaan onder andere over: • De doelgroep en de toewijzing • Type vastgoed • Inrichting omgeving • Beheer en zorgverlening/begeleiding • Participatie • Financiën Alle besluitmomenten vinden plaats binnen de raad conform het BOB-model. Hieraan voorafgaand heeft het college haar goedkeuring gegeven aan de voorgestelde besluiten aan de raad. _______________________________________________________________________________

Beheersing Geld Thans is een budget beschikbaar vanuit de regio voor het realiseren van Maatwerkwoningen in de Krimpenerwaard ter grootte van € 450.000,-. Tevens is intern ca. € 180.000,- aan investeringskrediet beschikbaar. Het streven en de verwachting is om alle incidentele kosten uit deze budgetten te bekostigen. Indien meer budget benodigd is, wordt hiertoe een onderbouwde aanvraag ingediend. In een later stadium wordt het college geïnformeerd over de begroting. Op dit moment is er nog geen overzicht van de benodigde middelen voor realisatie, omdat een groot deel van deze middelen afhangt van de locatie voor de maatwerkwoningen. Voor de aanleg van

pag. 6 van 9

NUTS-voorzieningen worden kosten gemaakt en deze zijn pas in te schatten als de locaties bekend zijn. Verder zullen kosten gemaakt moeten worden voor: - Locatieonderzoek; - Communicatie(middelen); - Bezoek aan referentieproject; - Zorg en beheer ter plaatse; - PM Risico’s Wat zijn de belangrijkste risico’s die worden voorzien en de bijbehorende beheersmaatregelen? Risico

Beheersmaatregel Intensief inzetten op participatie en communicatie. Creëren draagvlak door intensieve participatie. Eenduidige boodschap vanuit de politiek.

Door wie

Vertraging door bestemmingsplanprocedures

Meewegen bij aanwijzen locaties

RO/Projectgroep

Capaciteit intern

Goedgekeurd projectplan/bestuursopdracht. Prioritering door teammanagers.

Projectleider/Teammanagers

NIMBY-bezwaren Weerstand/onrust onder de inwoners

Projectleider/groep Projectleider/groep Het college en de raad

Organisatie Naam

Rol in project

Irma Bultman Ria Boere Rosita Pauëlsen

-

-

Portefeuillehouder/ opdrachtgever Portefeuillehouder/ opdrachtgever Projectleider/ opdrachtnemer

OOV (Ilja Pott) Procesregisseur zorg en veiligheid/Kwaliteitsme dewerker; (Esther Vis) Lid projectgroep RO (Dick Koster) OR (Rob Roodbol) VTH (Piet Bezemer) Communicatie (Lex Bezemer)

Inge Kerdel

Karin van den Heuvel

Taken / verantwoordelijkheden Eindverantwoordelijk voor zorggerelateerde zaken. Eindverantwoordelijk voor ruimtelijke zaken. Verantwoordelijk voor uitwerking, planning en uitvoering.

Input leveren vanuit ieders expertise zodat afstemming plaatsvindt en we zo volledig mogelijk zijn in de uitvoering.

Sparringspartner

Sparren, input leveren, meedenken, contacten met de woningcorporaties

Ondersteuning

Ondersteunen bij de oprichting van de klankbordgroepen en de contacten na oprichting

Bevoegdheden Sturing en besluitvorming Sturing en besluitvorming Vanuit de functie en conform mandaatbesluit

Invulling rol vanuit ieders functie met bijbehorende bevoegdheden.

Invulling rol vanuit de eigen functie met bijbehorende bevoegdheden. Invulling rol vanuit de eigen functie met bijbehorende bevoegdheden.

Inschatting uren

13 tot 18 uur per week Elke drie weken 1,5 uur overleg. Los van ieders rol in het project (vergunnin g verlenen, wijziging bestemmin gsplan, etc. Gemiddeld 0,5 uur per week Incidenteel enkele uren

pag. 7 van 9

Overlegstructuren: 1) Bestuurlijk opdrachtgever: Afstemmingsmomenten tijdens het PO met de portefeuillehouders. 2) Ambtelijk opdrachtgever: Driewekelijks tijdens bilateraal overleg (teammanager advies RO sluit incidenteel aan). 3) Projectgroep: Naar verwachting elke drie weken ca. 1,5 uur, afhankelijk van de agenda met alleen met de disciplines die op dat moment noodzakelijk zijn. Rapporteren: Het college en de raad worden op ijkmomenten middels een Informatienota dan wel raadsinformatiebrief geïnformeerd over de stand van zaken. Tijd De verwachting is dat alle voorbereidingen en besluitvormingen plaatsvinden in 2022 en 2023 en dat eind 2023 de realisatiefase kan aanvangen. Los van de gemeentelijke procedures, hebben we ook te maken met levertijden van de woonunits en capaciteit van de aannemer. Informatie - Van de overleggen met de projectgroep wordt alleen een besluiten- en actiepuntenlijst gemaakt. Deze wordt elk volgend overleg doorgenomen en geactualiseerd. - Van de overleggen met de portefeuillehouders, het college en de raad wordt aangesloten bij de gangbare manier van verslaglegging. - Voor een overzicht van alle actiepunten, doelen, prioriteiten, belangrijke informatie etc. wordt gebruik gemaakt van Trello. - Alle informatie en documenten worden tevens opgeslagen in de betreffende zaak in Djuma.

Communicatie In de communicatie zetten we in eerste instantie in op een stevig verhaal over de doelgroep. Hier formuleren we een kernboodschap op die we gedurende het project uitdragen. Met de afdeling communicatie worden afspraken gemaakt over het al dan niet opstellen van een communicatieplan- of strategie. De eerste communicatie over dit project delen we via “Het Kontakt” waarin we inwoners uitnodigen naar drie inloopspreekuren in drie verschillende kernen te komen. Hier kan men informatie ophalen en zich opgeven voor de klankbordgroep. Met deze klankbordgroep blijven we in gesprek tijdens de verdere vormgeving van het project en na realisatie van de woningen. Uitgebreide informatie over Maatwerkwonen vindt men op de website van de gemeente Krimpenerwaard. Op belangrijke momenten communiceren wij over het project middels de lokale media. We kiezen voor een transparante houding waarin wij openstaan voor belangen en suggesties vanuit de samenleving. Echter, de boodschap dat we maatwerkwoningen realiseren staat voorop. Kwaliteit Het project wordt gerealiseerd binnen het beschikbare budget, binnen de gestelde tijd en naar tevredenheid van de raad, de bewoners van de maatwerkwoningen, de stakeholders en de interne organisatie. Tijdens de uitwerkingen van het project wordt regelmatig getoetst of aan bovengenoemde kwaliteitseisen wordt voldaan of dat bijsturing noodzakelijk is.

pag. 8 van 9

Accordering Voor zover van toepassing: Akkoord bestuurlijk opdrachtgever: Akkoord ambtelijk opdrachtgever: Akkoord projectleider:

pag. 9 van 9