BIJL - Omgevingsvisie Krimpenerwaard - 87549.pdf

Welke ontwikkelingen spelen er? 

Energietransitie: o Overgang van elektriciteitsopwekking uit fossiele brandstoffen naar duurzame opwekking van elektriciteit; o Overgang van verwarmen met aardgas naar duurzame warmtebronnen en verwarmingsmethoden;



Maatschappelijke aandacht voor beperken energiegebruik.

S pe er p u nt : d u ur z a am e n erg i e o pw ekk e n

wordt de RES elke twee jaar geactualiseerd en de Warmtevisie minimaal

We streven naar het duurzaam opwekken van de eigen energiebehoefte

elke vijf jaar. De planologische kant van de energietransitie en de definitie-

binnen de gemeentegrenzen. Een goede ruimtelijke inpassing en het

ve keuze van het alternatief voor aardgas per wijk krijgt een belangrijke

meeprofiteren van de lokale samenleving zijn daarbij uitgangspunten.

plek in het Omgevingsplan.

De energietransitie vraagt een overstap van fossiele naar duurzame energiebronnen. Nu zijn we nog afhankelijk van fossiele brandstoffen. Dit zorgt voor CO2-uitstoot. We stimuleren het opwekken van duurzame energie. Er zijn verschillende kansen om energie op te wekken bijvoorbeeld met zonneparken, windmolens en warmte uit water en uit de bodem. Voorzieningen voor duurzame energieopwekking vragen om een zorgvuldige inpassing binnen de kernen en in het landschap. Zonnepanelen op daken kunnen een zeer klein deel van de totale energiebehoefte leveren. Daarnaast zal opwekking in het buitengebied nodig zijn. Een mix van zonnevelden en (kleine) windmolens is vanuit energetisch oogpunt optimaal om in de energiebehoefte te voorzien. Op regionaal niveau wordt de energietransitie verder uitgewerkt in de Regionale Energiestrategie Midden-Holland (RES). De overgang van aardgas naar CO2-vrije verwarmingsmethoden wordt

Waar zetten we op in?

uitgewerkt in de gemeentelijke Warmtevisie. Hierin komt per wijk te staan



We zetten in op een samenleving die vrij is van fossiele brandstoffen en

wat de voorkeursalternatieven voor aardgas zijn en op welke termijn deze

fossiele energie en CO2-neutraal in 2050. In 2030 is de CO2-uitstoot

aardgas kunnen vervangen.

met 50% afgenomen (ten opzichte van 2015) (Programmaplan Duurzaamheid van gemeente Krimpenerwaard);

De RES en de Warmtevisie worden belangrijke kaders voor de uitvoering van de energietransitie. Omdat de ontwikkelingen elkaar snel opvolgen,



Lokaal energie opwekken waarbij we streven naar zoveel mogelijk maatschappelijk draagvlak en voordelen voor de samenleving van de Krimpenerwaard. Bijvoorbeeld door lokale energiecoöperaties;

82



Ontwikkelingen en initiatieven die bijdragen aan lokale energieopwek-



Aandacht voor de effecten op de leefomgeving zoals gezondheid, ruim-

king en/of aan energiebesparing faciliteren. Zowel bij particulieren, be-

telijke kwaliteit, veiligheid, geluid (windmolens, warmtepomp), lucht-

drijven als maatschappelijke organisaties:

kwaliteit bij het opwekken van duurzame energie.

o zoveel mogelijk dakoppervlak benutten voor zonnepanelen; o kleinschalig energie opwekken op eigen erf. Denk hierbij aan kleine windmolens en een zonneveldje op het erf; 

Welke ontwikkelingen spelen er? 

Dit treft ook de Krimpenerwaard;

Het afbouwen van het aardgasverbruik door het stimuleren van het isoleren van woningen en gebouwen en toepassing van energiezuinige-



re installaties en apparaten, het faciliteren van alternatieve manieren



Opkomst van circulair en klimaatneutraal produceren;

warmtepompen;



Ondertekening van het Klimaatakkoord, Transitievisie Warmte, opstel-

Zoveel mogelijk gebruik maken van aanwezige CO2-vrije warmtebronRegionale en lokale samenwerkingen met partijen zoals scholen, worond energietransitie; Binnen de Regionale Energie Strategie (RES) Midden Holland invulling geven aan de opgave vanuit het Rijk voor het opwekken van duurzame energie. In samenwerking met de buurgemeenten in de regio MiddenHolland onderzoeken we welke gebieden geschikt zijn voor duurzame energieproductie binnen de regio en de Krimpenerwaard.. Hiermee komen we tot zorgvuldig afgewogen potentielocaties voor opwekking van duurzame energie met de focus op zonne-energie;



wekking: uit zon, water, bodemwarmte en wind,; 

ningbouwcorporaties en bedrijven over de aanpak en bewustwording 

Toenemend belang en opgave voor duurzame vormen van energieop-

voor het verwarmen van woningen en gebouwen zoals door middel van

nen zoals aardwarmte en warmte uit oppervlakte of rioolwater; 

Opwarming van de aarde en bedreigende veranderingen in het klimaat.

We doen onderzoek naar mogelijke warmtebronnen en verwarmingsmethoden;

len van de Regionale Energie Strategie.

S pe er p u nt : d u ur z a am (h er ) ge br u ik v an g ro n d s to ff e n



Experimenteren met innovatieve en biologische materialen die duur-

We willen zuinig omgaan met grondstoffen en zo veel mogelijk herge-

zaam en lokaal verbouwd kunnen worden voor toepassing in bijvoor-

bruiken.

beeld de (woning)bouw;

Nederland wil in 2050 een circulaire economie zijn: een economie zonder



rium het (her)gebruik van producten en materialen;

afval, waarin grondstoffen volledig worden hergebruikt. Op weg naar een volledige circulaire economie werken bedrijven en (lokale) overheden sa-

Duurzame inkoop van producten en diensten, met als belangrijk crite-



Afval gescheiden inzamelen. Het gescheiden materiaal inzetten als grondstof voor nieuwe producten.

men om minder primaire grondstoffen te gebruiken. Verduurzaming is het uitgangspunt van de gemeente bij onder meer het gebruik van grondstoffen, materialen en bij de inkoop van goederen en

Welke ontwikkelingen spelen er?

diensten. Bij de inzameling van huishoudelijk afval als grondstof vervult de



Snelle groei van de wereldbevolking waardoor de vraag naar grondstof-

gemeente een belangrijke regierol. Daarnaast kan de gemeente de transitie

fen snel toeneemt. Tegelijkertijd neemt de beschikbare hoeveelheid

naar een circulaire economie faciliteren. Dit kan door onder meer commu-

mineralen, metalen en fossiele brandstoffen af;

nicatie naar inwoners en bedrijven. En door het faciliteren van bedrijven en



toekomst niet langer een vanzelfsprekendheid is;

organisaties bij de organisatie rondom thema’s als levensduurverlenging, hergebruik van producten en om afval van de één te gebruiken als grond-

Het besef dat beschikbaarheid van deze grondstoffen in Europa in de



Het Rijksbrede programma ‘Nederland Circulair in 2050’ (2016) omschrijft wat nodig is om zuiniger en slimmer met grondstoffen, pro-

stof van de ander.

ducten en diensten om te gaan; Waar zetten we op in?   



In het Grondstoffenakkoord (2017) hebben overheden en het bedrijfs-

In 2050 een circulaire samenleving die vrij is van restafval en vol met

leven afspraken gemaakt om de Nederlandse economie te laten draai-

hernieuwbare materialen;

en op herbruikbare grondstoffen;

Inspireren, participeren en bijeenbrengen van bedrijven en organisaties



De Rijksoverheid heeft vijf Transitieagenda’s opgesteld (2018) voor

om afval als grondstof optimaal in te zetten;

Biomassa en voedsel, Kunststoffen, Maakindustrie, Bouw en Consump-

Gebruik van duurzame (bouw) materialen;

tiegoederen en op basis hiervan een Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie opgesteld (2019) met concrete acties en projecten in de periode 2019 tot en met 2023.

84

4 4.1

Aan de slag

Werken in de geest van de Omgevingswet

Ro l g em e en t e

De rol van de overheid verandert in een samenleving die steeds actiever

De nieuwe manier van denken en doen vraagt om bewust kiezen voor een

wordt en zichzelf organiseert. Inwoners en ondernemers werken samen om

rol die past bij het vraagstuk, het proces en de belangen die spelen. De ge-

in hun leefomgeving zaken samen te regelen. Zij zoeken afstemming en

meente neemt verschillende rollen aan, presterend, samenwerkend,

gaan in gesprek met alle betrokken partijen om zaken mogelijk te maken.

rechtmatig en responsief. Door per rol uit te gaan van wat inwoners en on-

Het initiatief en daarmee de verantwoordelijkheid voor participatie ligt in

dernemers verwachten, stelt de gemeente hun behoeften en wensen cen-

deze gevallen bij de inwoners en de ondernemers. In andere situaties

traal.

vraagt de gemeente om raad, advies, meebeslissen en/of co-creatie. Dit is bijvoorbeeld gebeurd bij het tot stand brengen van de Omgevingsvisie.

I ni t i at i ef ce n tr a a l

Presterende gemeente

Samenwerkende gemeente

Rechtmatige gemeente

Responsieve gemeente

De gemeente Krimpenerwaard ziet de Omgevingswet als kans om meer te werken vanuit wensen en signalen vanuit de samenleving en vertrouwen en minder vanuit regels. Dit vraagt van iedereen (inwoners, ondernemers, instellingen, gemeente en andere overheden) een andere manier van denken en doen. Voor de gemeente, andere overheden en regionale partners, betekent dit anders besturen, integraal samenwerken en telkens bewust kiezen welke rol helpt. Aan inwoners, ondernemers en instellingen biedt de Omgevingsvisie richting en ruimte om initiatief te nemen en draagvlak te vinden voor plannen. Ons uitgangspunt is ‘ja, mits’. Prominent voorop staat dat we het initiatief van de inwoner, ondernemer of instelling centraal stellen. We stimuleren initiatieven die passen bij de gemeente en die bijdragen aan een toekomstgerichte gemeente Krimpenerwaard.

Presterende gemeente Bewonersinitiatieven die zich richten op duurzame energie én veel kleinschalige(r) initiatieven, zoals gezamenlijke voedseltuintjes, kookclubs die senioren uitnodigen te komen eten, bijeenkomsten gericht op verbinding

tussen wijkbewoners en buurtbeveiliging, hebben baat bij een snel en sim-

en noodzaak in relatie tot de publieke waarde die het toevoegt. Dat maakt

pel antwoord van de overheid

het altijd maatwerk.

Samenwerkende gemeente

Ook van initiatiefnemers wordt met de Omgevingswet een andere rol ver-

Complexe projecten, woningbouw of het realiseren van zorgvoorzieningen,

wacht. We verwachten van initiatiefnemers dat zij verantwoordelijkheid

hebben juist baat bij een zorgvuldig proces. Maatwerk, waarin iedereen

nemen voor hun omgeving.

gehoord wordt.

De Omgevingswet is dus meer dan een juridische en technische aanpassing. Er wordt wel gezegd dat het voor 20% om techniek gaat en 80% om

Rechtmatige gemeente

een andere manier van denken en doen. Het uitgangspunt is om aan te

Bij de subsidie of vergunningaanvraag heeft de gemeente ook een rechtma-

sluiten bij de veranderende verwachtingen van de samenleving. Dit vraagt

tige rol.

om veranderingen in cultuur en gedrag alsmede ontwikkeling van (nieuwe) competenties van medewerkers. We richten onze processen in vanuit het

Responsieve gemeente

initiatief / de inwoner. Dit is een doorlopende ontwikkeling waarin gemeen-

In sommige gevallen reageert de gemeente op verzoek, zij is ondersteu-

te en samenleving elkaar onderling beïnvloeden en samenwerken. We be-

nend aan het initiatief. Een mooi voorbeeld hiervan is de samenwerking

ginnen niet bij nul en zijn in 2022 ook niet klaar. Wij blijven

tussen ondernemend en onderwijs-gevend Krimpenerwaard als het gaat

experimenteren, leren, ontwikkelen, evalueren en aanpassen. Hierbij zijn

om het stimuleren van technisch MBO onderwijs en het krijgen van vol-

we nieuwsgierig naar de ervaringen van inwoners en initiatiefnemers en

doende technisch personeel in het MKB.

benutten hun feedback om te leren en te optimaliseren. Op die manier laten we zien dat aansluiten op ontwikkelingen in de samenleving en onze

In elke fase van een initiatief, beleidsvorming of project kunnen de ver-

ambitie op goede dienstverlening geen eenmalige inspanning is, maar een

wachtingen en de rol die partijen hebben anders zijn, afhankelijk van nut

uitgangspunt voor het toekomstige werk van de gemeente.

86

4.2

S a me n m e t d e o mg e vi ng ( p ar ti c i p at i e )

Initiatieven

Het betrekken van de omgeving bij een initiatief (participatie) is belangrijk. I nf or me re n , s a me n we rke n e n p ar ti ci p er e n

Open en heldere communicatie met de omgeving helpt hierbij. Participatie

De gemeente wil iedereen die plannen heeft met de fysieke leefomgeving

kan op verschillende manieren. Dit is afhankelijk van het soort initiatief en

uitdagen om in een vroeg stadium actief contact te zoeken met alle betrok-

de omvang van het initiatief. De gemeente heeft hiervoor handreikingen

ken partijen.

om u te inspireren.

Ook als een plan nog slechts een idee is, is een gesprek met de omgeving en

Er is onderscheid te maken in drie soorten ruimtelijke initiatieven met ver-

de gemeente mogelijk. Zo kan gezamenlijk verkend worden hoe het initia-

schil in aandacht voor participatie:

tief bijdraagt aan samenleving, gebied of buurt en welke samenwerking



daarbij past. Een goede voorbereiding en geïnformeerde betrokkenen dra-

Initiatieven die vergunningsvrij zijn: Voor vergunningsvrije activiteiten is geen vergunning en geen toets aan

gen bij aan een snellere afwikkeling en kunnen onbegrip voorkomen in de

het Omgevingsplan2 nodig. Hiervoor is participatie niet verplicht, maar

omgeving. Van de initiatiefnemer wordt verwacht dat de participatie met de

wel aan te bevelen, omdat open en heldere communicatie met uw om-

omgeving zichtbaar wordt gemaakt. Vaak is het nodig om aanpassingen te

geving de kans vergroot dat de omgeving uw initiatief omarmt en on-

doen om het initiatief mogelijk te maken.

begrip voorkomt;

Op die manier werken gemeente en initiatiefnemer samen aan een snelle



en kwalitatief goede behandeling van een initiatief.

Initiatieven die binnen het Omgevingsplan3 passen: Hoewel de uitkomst van het participatietraject geen grond is om een vergunning af of toe te wijzen, draagt aangetoond draagvlak van de

Initiatieven maken we samen tot een succes! Daarom is de Omgevingsvisie, geheel in lijn met de uitgangspunten van de Omgevingswet, gericht op het

omgeving wel bij aan het verder brengen van uw plan; 

Initiatieven die niet in het Omgevingsplan4 passen:

2

tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet: het bestemmingsplan tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet: het bestemmingsplan

mogelijk maken van initiatieven die passen bij de Krimpenerwaard en bijdragen aan de doelen voor de toekomst. 3 4

tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet: het bestemmingsplan

87

De gemeente gaat dan graag in gesprek. Hierbij vraagt het participa-



tietraject extra aandacht.

Past het initiatief bij de speerpunten en richting van het gebied (Krachtig buitengebied) of de kern (Vitale Kernen)? o Hoe draagt het initiatief bij aan de speerpunten en richting? o Doet het initiatief afbreuk aan de speerpunten en richting?

D e O m ge v i ng s vi s i e ge ef t r ic h ti n g a a n i ni t i at ie v e n



Draagt het initiatief bij aan een Toekomstgerichte Krimpenerwaard en

De gemeente geeft met de Omgevingsvisie richting aan initiatieven. De

aan de Speerpunten?

Omgevingsvisie geeft kaders op hoofdlijnen om af te wegen of een initiatief

o Hoe draagt het initiatief bij aan de algemene speerpunten en rich-

meerwaarde heeft in de gemeente Krimpenerwaard.

ting? o Doet het initiatief afbreuk aan de speerpunten en richting?

De Omgevingsvisie helpt om te bepalen of een initiatief meerwaarde heeft. De Omgevingsvisie helpt bij integraal afwegen en samen in gesprek gaan Past het initiatief bij de Krimpener-waarden?

over de mogelijkheden.

In welk gebied / kern ligt het initiatief op de Identiteits- en Waarden-kaart?

Als in beeld is waar het initiatief meerwaarde heeft en waar het afbreuk aan



Past het initiatief bij de Waarden per gebied / Waarden van de Kernen?

doet, kan integraal worden afgewogen. Wanneer een initiatief meerwaarde

o Hoe versterkt het initiatief de identiteit & waarden?

heeft, wordt met alle betrokkenen gekeken hoe haalbaar het initiatief is en

o Doet het initiatief afbreuk aan identiteit & waarden?

of er aanpassingen nodig zijn. De werkwijze van de gemeente gaat uit van

Past het initiatief bij de Waarden van heel de Krimpenerwaard?

een positieve grondhouding. Samen kijken we wat mogelijk is.

o Hoe versterkt het initiatief de identiteit & waarden?

Hiervoor kan de proceswijzer op de volgende pagina gebruikt worden.



o Doet het initiatief afbreuk aan identiteit & waarden? Past het initiatief bij de Visie en speerpunten? In welk gebied / kern ligt het initiatief op de Kansen-kaart?

88

De proceswijzer voor een initiatief Om te komen tot een gedragen en realistisch initiatief kan een initiatiefnemer de fases uit onderstaande proceswijzer doorlopen

Voorbereiding

Waarden, visie en speerpunten

Een goede voorbereiding is het halve werk

Een initiatief past bij wat voor de gemeenschap belangrijk is

Samenwerken om gesprek over hoe de mogelijkheden

Niet elke initiatief heeft een vergunning of een aanpassing bestemmingsplan nodig.

Een initiatief levert een bijdrage aan de waarden, visie en ambitie van de gemeenschap.

Draagvlak voor een initiatief zorgt voor een haalbaar initiatief.

Welke informatie, plannen, regels, mensen zijn van belang bij dit initiatief? Verdiep je in de procedure.

Welke aspecten kunnen behouden of versterkt worden met dit initiatief? Maak duidelijk waar de bijdrage uit bestaat.

Welke inwoners en organisaties krijgen te maken met het initiatief van begin tot eind? Maak een overzicht en per betrokkene inzichtelijk hoe het initiatief inspeelt op hun wensen en zorgen.

Welke personen of organisaties kunnen helpen dit initiatief verder mogelijk te maken? Kijk op de gemeentelijke website of neem contact op met de gemeente als wegwijzer naar relevante bronnen en procedures. Handige links: www.omgevingsloket.nl www.omgevingsvergunning.nl www.ruimtelijkeplannen.nl

Welke knelpunten zijn er en hoe levert het initiatief een bijdrage aan het wegnemen ervan? Neem contact op met de gemeente als adviseur over mogelijkheden, toegang tot inspirerende voorbeelden en een netwerk van specialisten. De gemeente maakt gebruik van de intaketafel.

Samen met de omgeving (participatie)

Welke aanpassingen zijn nodig aan het plan om het mogelijk te maken? Wat is haalbaar? Neem contact op met de gemeente voor toegang tot netwerken, overheden en platforms van bewoners en organisaties. De gemeente biedt de omgevingstafel als participatie-instrument aan.

Tot die tijd is het schakelen tussen de ambitie van de Omgevingsvisie en de 4.3

Het Omgevingsplan

regels uit het huidige bestemmingsplan. Dat vraagt creativiteit en durf,

Het Omgevingsplan is de opvolger van het bestemmingsplan. Het Omge-

maar soms ook geduld omdat we aan het ontwikkelen zijn.

vingsplan van de gemeente bevat regels voor de fysieke leefomgeving op lokaal niveau. Het Omgevingsplan regelt een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Daarnaast kan de gemeente in het Omgevingsplan regels stellen voor activiteiten.

4.4

Beleid

De Omgevingsvisie geeft richting op hoofdlijnen. Het zet de koers voor de toekomst zoals we die nu zien. Dit is een belangrijke basis voor gemeente-

De

D e O m ge v i ng s vi s i e ge ef t r ic h ti n g a a n h e t O mg e vi n gs -

lijke beleid voor de leefomgeving. De Omgevingsvisie is leidend voor het te

p l an

ontwikkelen gemeentelijk beleid.

Omgevingsvisie

geeft

de

langetermijnvisie

op

de

ruimtelijk-

maatschappelijke opgaven waar de gemeente aan wil werken. In het Om-

De wereld verandert en ook de Krimpenerwaard ontwikkelt zich continu.

gevingsplan wordt met concrete regels richting aan de ruimtelijk-

De Omgevingsvisie verandert hierin mee. Als er ontwikkelingen zijn die

maatschappelijke opgaven en ambities uit de Omgevingsvisie gegeven.

aanleiding geven tot aanpassen, wordt de Omgevingsvisie aangepast of verdiept. Dit doen we dan samen met de omgeving (participatie).

On t wi kk el in g v an he t Om g e vi ng s p l an Als de Omgevingswet in werking treedt op 1 januari 2022 bestaat het Omgevingsplan uit alle vastgestelde bestemmingsplannen en rijksregels. Op dat moment is de Omgevingsvisie nog niet verwerkt in het Omgevingsplan. De gemeente werkt aan een actueel gemeentebreed Omgevingsplan waarin de koers van de Omgevingsvisie leidend is.

90

ƙƭ‹šĉLj

5.1 

Bijlage participatieverslag 22 januari 2018 - Avond van de Omgevingsvisie, avond met de raad – doel: informeren, bewustwording



19 april 2018 - Aftrap Omgevingsvisie – doelgroep: iedereen uit de Krimpenerwaard (ca 80 participanten) – doel: informeren, bewustwording, opgehaald: koesteren & verbeteren



22 juni 2018 - Avond Ketenpartners – doelgroep ketenpartners – doel: verbinding tussen ketenpartners onderling en met de gemeente, ijken stellingen, ijken kernwaarden



Zomer 2018 – Vlogwedstrijd – doelgroep jongeren – doel: bewustwording, ophalen belang jongeren



Zomer 2018 - Ansichtkaarten actie– doelgroep: inwoners(500 reacties) – doel: bewustwording, ophalen waarden



27 september 2018 – Wereldcafé – doelgroep iedereen uit de Krimpenerwaard (ca 50 / 60 participanten) – doel: bewustwording, discussie, terugleggen identiteitskaart, kernwaarden, themakaarten Actief



November / december 2018 – thema bijeenkomsten met ketenpartners



Januari 2019 – uitvoergroep met ketenpartners



6 juni 2019 - thema avond raads- en commissieleden over de Omgevingsvisie



26 juni 2019 – presentatie klankbordgroep erfgoed Krimpenerwaard



September 2019 – presentatie Economisch platform Krimpenerwaard



Oktober 2019 / januari 2020 – thematische verdiepingssessies



13 oktober 2020, beeldvormende raadsbijeenkomst R &F

92



8 december 2020 Adviesraad sociaal domein



6 januari 2021 twee digitale participatiebijeenkomsten



7 januari 2021, dossieroverleg gemeenteraad R&F

5.2

Bijlage Verklarende woordenlijst

ties, maar vaak ook uit oogpunt van gezondheid. Bekende voorbeelden zijn elektro-magnetische velden en de introductie van nieuwe stoffen.

Bodemdaling: bodemdaling, bodemverzakking is het zakken van het niveau van de bodem ten opzichte van een vast referentiepunt (NAP).

Kroonjuweel: gebied aangewezen door de provincie Zuid-Holland. Dit zijn cultuurhistorische ankerpunten van een topgebied, die in zeer sterke mate

Boezems: een boezem is oppervlaktewater dat er toe dient om polderwater op te vangen en af te voeren. Het heeft geen vaste grondwaterpeil. De Krimpenerwaard: grondgebied van de gemeente Krimpenerwaard.

bepalend zijn voor de identiteit en herkenbaarheid van een plek. De selectiecriteria zijn: 1.

Ligging in een Topgebied Cultureel Erfgoed Zuid-Holland.

2.

Structuren of ruimtelijke eenheden met een zeer gave en kwetsbare cultuurhistorische samenhang in tijd en ruimte.

Eendenkooi: een eendenkooi is van oorsprong een plek waar in het wild

3.

historisch-landschappelijke

én

historisch-

hoge waarde op grond van de Cultuurhistorische Hoofd structuur

staat uit een flinke vijver waar enkele sloten op uitkomen, de zogenaamde

Zuid-Holland.

vangpijpen. 4.

gebruik.

van

stedenbouwkundige kenmerken, waarvan een groot deel van zeer

levende eenden werden gevangen voor consumptie. Een eendenkooi be-

Hakhout: hakhout is hout wat gebruikt wordt van bomen en struiken voor

Aanwezigheid

Zeer goede ruimtelijke en functionele samenhang tussen die kenmerken.

NB.

Beschermde

stads-

en

dorpsgezichten

(Erf-

goedwet/Omgevingswet) komen alleen in aanmerking voor selectie als één van de volgende thema’s van toepassing is (cf. provinciale

Het voorzorgsbeginsel: het voorzorgsbeginsel houdt in dat de overheid maatregelen kan nemen als er goede redenen zijn om te vrezen dat activi-

themajaren Cultuur): landgoederenzone, molens / waterhuishouding, vaarwegen / verdedigingslinies.

teiten negatieve gevolgen kunnen hebben. Het gaat dan om activiteiten waarbij nog geen uitvoerige risico-evaluatie gemaakt kan worden. Zulke onzekere risico’s kunnen zich bijvoorbeeld voordoen bij veiligheidskwes-

Landscheidingskaden: Een landscheidingsdijk of landscheiding is een waterkerende dijk of kade. Ze werden opgeworpen op de grens van gebieden omdat het waterpeil niet overal hetzelfde was. Een landscheiding is dus

tevens een waterscheiding. In veenontginningen werd de kade aan de vers-

Tiendweg: een Tiendweg is een op een veenkade aangelegde weg. Deze

te zijde van het punt waar de ontginning begonnen was de landscheiding

liggen voornamelijk in veenontginningen.

genoemd. Erachter lagen woeste gronden of een volgende ontginning. Van oude landscheidingen zijn vaak nog restanten in het landschap te vinden.

Vaarten: een vaart is een kunstmatig aangelegde waterweg.

Lokale stapstenen: (stepping stones): kleine oppervlaktes geschikte habitat

Vlieten: een vliet is ook wel een watergang.

voor soorten, die zich door het landschap van het ene natuurgebied naar het andere kunnen verplaatsen.

Waterhuishouding: de wijze waarop water in een bepaald gebied wordt opgenomen, zich verplaatst en gebruikt, verbruikt en afgevoerd wordt.

NNN: Natuurnetwerk Nederland is sinds 2013 de naam van de ecologische hoofdstructuur van Nederland. Een samenhangend netwerk van bestaande

Weidevogelgebied: een uitgestrekt grasland waar vogels broeden en leven.

en toekomstige natuurgebieden in Nederland. Het vormt een belangrijk onderdeel van het natuurgebied.

Wetering: een wetering is een watergang. Vooral bij de ontginning van laagveengebieden was het graven van een wetering belangrijk voor de af-

Ontwatering: ontwatering is het afvoeren van water uit de bodem met als

watering van het gebied. Een wetering ligt vaak evenwijdig aan een weg,

gevolg het verlagen van het grondwaterpeil.

dijk of een oeverwal.

Stiltegebied: een stiltegebied is een mileubeschermingsgebied waarin de

Woonmilieu: de soort omgeving waarin gewoond wordt en die van invloed

geluiden van de flora en fauna overheersen. Het woord ‘stilte’ betekent

is op dat wonen. Bijvoorbeeld een dorps of juist een stedelijk woonmilieu;

hierbij niet dat er geen geluid in het gebied waarneembaar is, maar staat voor de afwezigheid van storende, voor de omgeving vreemde geluiden.

94

5.3

Bijlage identiteitskaart

5.4

96

Bijlage kansen kaart