BIJL - Begroting 2026-2029

In de liquiditeitsprognose is bij het onderdeel investeringsactiviteiten rekening gehouden met diverse grote projecten, investeringen IBOR, PR&K en vastgoed. Renteresultaat In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is opgenomen dat de paragraaf financiering van de begroting en jaarrekening naast de beleidsvoornemens en het gerealiseerde beleid ook verplicht inzicht moet geven in: - de rentelasten uit externe financiering; - het renteresultaat; - de wijze van rentetoerekening. De interne rekenrente wordt gebruikt voor rentetoerekening aan taakvelden. Onderstaand renteschema geeft inzicht in de rentelasten van externe financiering, het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening.

80

Rentetoerekening

2026 (bedragen x € 1.000) € 2.912 € 261-

a. b.

Externe rentelasten over korte en lange financiering Externe rentebaten over korte en lange financiering

c1. c2. c3.

Saldo rentelasten en -baten Doorberekende rente aan grondexploitaties Rente projectfinanciering Rentebaten van doorverstrekte leningen

d1. d2.

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen

€ 2.516 -

e.

Totaal aan taakvelden toe te rekenen De aan taakvelden toegerekende rente

€ 2.516 € 2.707-

€ 2.651 €€ 135€ 135-

€-

Boekwaarde activa welke integraal wordt gefinancierd (peildatum 01-01-2026, conform model C 2026) Voorcalculatorische rentepercentage begroting 2025 Renteresultaat op taakveld Treasury (-/- = voordelig)

€ 193.865 1,40% € 191-

Aan de investeringen die op de staat van activa zijn opgenomen wordt in 2026 een rentepercentage toegerekend van 1,4% zoals berekend bij de Kadernota 2026. Kredietrisicobeheer Kredietrisico is de kans dat verstrekte leningen niet (volledig) en/of niet tijdig worden terugbetaald. Op kapitaalverstrekkingen en afgegeven gemeentegaranties/borgstellingen loopt de gemeente een zeer beperkt risico aangezien de gemeente fungeert als achtervang voor garantstellingen die afgegeven zijn door zogenaamde waarborgfondsen. De uitzettingen van de gemeente kennen eveneens nagenoeg geen risico. Enerzijds heeft de gemeente Krimpenerwaard een overeenkomst met de BNG Bank met betrekking tot onder andere het aantrekken en uitzetten van kort en lang geld. Daarnaast worden overtollige middelen geparkeerd bij het ministerie van Financiën (schatkistbankieren). Geldstromenbeheer De geldstromen lopen hoofdzakelijk via de BNG Bank. De saldi van de rekeningen bij de andere banken wordt zoveel als mogelijk overgeboekt naar de rekening bij de BNG Bank. Er wordt gewerkt met een meerjarige liquiditeitsprognose die regelmatig geactualiseerd wordt. Relatiebeheer De bancaire partijen waarmee de gemeente Krimpenerwaard zaken doet vallen onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Verzekeringskamer. Met de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG Bank) is een financieringsovereenkomst afgesloten.

Dit raamcontract voor een krediet- en depotarrangement en elektronisch betalingsverkeer wordt ten minste eens in de vier jaar beoordeeld op inhoudelijke bepalingen en concurrerende condities. Hierbij dient te worden opgemerkt dat de BNG Bank een unieke plaats inneemt ten opzichte van andere banken, omdat voor het ontvangen van rijksuitkeringen een lopende rekening bij deze bank vereist is. Overigens worden de faciliteiten van de BNG Bank toereikend geacht en de condities marktconform.

81

E. Bedrijfsvoering Algemeen Samen aan de slag De samenleving en onze omgeving verandert in hoog tempo. Digitalisering, globalisering, klimaatverandering, veranderende demografie en arbeidsmarkt hebben grote impact op mens en maatschappij. Als gevolg daarvan verandert de vraag van onze inwoners. Inwoners verwachten dat de gemeente dicht bij hen staat en bijdraagt in de verbinding tussen inwoners en netwerken. Deze veranderingen vragen veel van ons als gemeente én van de mensen die er werken. Om deze ambitie ook waar te kunnen maken is een duidelijke koers uitgewerkt in de organisatievisie Krimpenerwaard Vooruit! Deze visie sluit aan bij ontwikkelingen en inzichten over het functioneren van de lokale overheid en de maatschappelijke opgaven waar de gemeenten voor staan. Organisatie Het realiseren van onze bestuurlijke ambities in een voortdurend veranderende omgeving vraagt een wendbare en daadkrachtige organisatie die onderscheid en keuzes durft te maken. Wij willen een wendbare, vitale gemeentelijke organisatie zijn, die de kracht van hun medewerkers maximaal weet aan te boren. Bestuur, management en medewerkers geven daar ieder vanuit hun eigen rol gezamenlijk invulling aan. Krimpenerwaard Vooruit! geeft richting aan de verdere ontwikkeling van de organisatie en wordt met organisatiebrede projecten ondersteund.

Uiteindelijk moeten deze interventies bijdragen aan een wendbare en klantgerichte organisatie waarin eenieder verantwoordelijkheid neemt, samenwerkt , continu ontwikkelt en waarin de dienstverlening voorop staat. Personeel en arbeidsmarkt De personeelsmonitor is een onderzoek naar arbeidsmarkttrends en HR-ontwikkelingen. Het onderzoek wordt jaarlijks uitgevoerd door het A&O Fonds Gemeenten. In dit onderzoek worden bij zoveel mogelijk gemeenten kengetallen verzameld over ziekteverzuim, personeelsopbouw, externe inhuur en opleiding. De cijfers worden gebruikt als benchmark bij het opstellen van ons personeels- en organisatiebeleid. De arbeidsmarktkrapte duurt onverminderd voort en de zoektocht naar goede medewerkers, het vervullen van de vacatures en het behouden van medewerkers vergt steeds meer inspanning. Dit betekent ook dat we voor sommige functies moeten inhuren, een vergelijkbaar percentage als bij andere gemeentes. De voornaamste conclusie van de personeelsmonitor is dat onze organisatie in vergelijking tot andere gemeenten, ondanks onze groei, toch een beperkte bezetting blijft hebben. Dit wordt mede veroorzaakt doordat het personeelsbestand van andere gemeenten ook blijft groeien. We lopen onze achterstand in, maar zijn zeker nog niet op het niveau van andere gemeenten. Onze organisatie staat hierdoor onder druk.

We zien dit in de uitvoering, maar ook bij belangrijke projecten moeten medewerkers extra inspanningen leveren om de voortgang en kwaliteit te waarborgen. Dat betekent dat bij onverwachte vragen of extra ambities de flexibiliteit en wendbaarheid niet altijd gevonden kan worden in het vrijmaken van medewerkers (omdat we deze ruimte niet hebben in onze formatie en bezetting), maar in de loyaliteit en extra werk van medewerkers. Dit vraagt veel van onze medewerkers en het management. Daarnaast is de gemiddelde leeftijd in onze gemeentelijke organisatie relatief hoog en de groep 60plussers is groot. De komende jaren zal er extra inspanning van recruitment op het opvangen van deze pensioneringsgolf moeten liggen. Met de focus op recruitment valt er de komende jaren een aanhoudende hoge instroom te verwachten. De krappe arbeidsmarkt en toenemende complexiteit van functies maakt dat vacatures en kandidaten niet direct passen en er meer tijd, energie en middelen moet worden gestoken in het klaarstomen van deze kandidaten om het werk goed uit te kunnen voeren. Dit zal ook meer vragen van (interne) opleidingsmogelijkheden. De krapte op de arbeidsmarkt zorgt ook voor een hoge in- en uitstroom. We zien dat de instroom voor onze gemeente hoog is, maar vergelijkbaar is met gemeenten van een vergelijkbare omvang.

De hoge instroom is te verklaren onder andere door de inzet van een professionele recruiter. Dit heeft een impuls gegeven aan het aantrekken van nieuwe medewerkers. De komende jaren zetten we in op het verder professionaliseren van ons recruitmentbeleid en onze arbeidsmarktcommunicatie.

82

Ons doorstroompercentage is hoger in vergelijking met andere gemeenten. Een van de aspecten van aantrekkelijk werkgeverschap is het hebben van een intern loopbaanperspectief en een goed en ruimhartig opleidingsbeleid. Als goed werkgever stimuleren wij persoonlijke ontwikkeling van medewerkers en daarnaast investeren we in organisatiebrede professionaliserings- en teamontwikkelingstrajecten. Dit komt ook terug in het bestede opleidingsbudget per medewerker. De komende jaren zetten we verder in op het in kaart brengen en ontwikkelen van de talenten van onze medewerkers. Daarnaast zien we in deze krappe arbeidsmarkt de trend dat meer mensen met grotere afstand tot de functie/rol worden aangenomen waardoor er meer intern moet worden opgeleid. Het nieuwe gemeentekantoor dat gesitueerd wordt op een centrale plek binnen de gemeente verhoogt eveneens de aantrekkelijkheid van ons als werkgever. Ziekteverzuim Ons ziekteverzuim is het afgelopen jaar gestegen van 7,1% naar 8,0%. We zien dat het verzuim veelal gerelateerd is aan fysieke klachten, vooral bij het langdurig verzuim zien wij dit terug. De uitgevoerde Risicoinventarisatie- en Evaluatie (RI&E) heeft ook geen extra factoren kunnen geven. De uitkomst van de RI&E laat een positief beeld zien; zo is de psychosociale arbeidsbelasting in de organisatie gezond en melden medewerkers zich nog steeds weinig ziek.

Dit is een indicatie dat de betrokkenheid, inzet en loyaliteit van onze medewerkers hoog blijft. Door nauwe samenwerking met onze arbodienstverlener streven we naar meer inzicht en (daar waar mogelijk) verminderen van het ziekteverzuim. Van crisisorganisatie Vluchtelingen naar meer structurele integrale aanpak van de Migratieopgave De opvang en huisvesting van en dienstverlening aan vluchtelingen is in inmiddels een forse gemeentelijke taak waar verschillende teams bij betrokken zijn. Het aantal vluchtelingen neemt vooralsnog niet af en de huisvestingsopgave en de dienstverlening aan de verschillende groepen tijdelijke en blijvende migranten nemen toe en zijn complex. Eerder is besloten dat de gemeente deze werkzaamheden niet meer als crisisproject oppakt, maar als structurele taak onderbrengt bij de betrokken teams. Dit wordt vanaf 2026 als zodanig uitgevoerd. Integriteit In 2025 en 2026 wordt de bewustwording en kennis rondom integriteit verder geborgd aan de hand van een dilemmatraining (online module) die gedurende deze twee jaar wordt herhaald. Dit geeft de organisatie een handvat om in gesprek te gaan (en blijven) over en aan de slag te gaan met bevindingen en aanknopingspunten met betrekking tot integriteit. Voor alle nieuwe medewerkers organiseren wij een workshop Ambtelijke integriteit.

Hiermee maken we een goede start door de nieuwe medewerker te laten zien dat integriteit hoog op de agenda staat en onderstrepen wij het belang van het bewustzijn rond integriteit. Daarom hechten wij er ook aan dat nieuwe medewerkers de eed of gelofte afleggen ten overstaan van onze burgemeester, in bijzijn van de gemeentesecretaris. Verder zijn naar aanleiding van de geactualiseerde Klokkenluidersregeling ons intranet en externe website verbeterd, zodat medewerkers en inwoners voortaan kunnen terugvallen op een betere en meer integrale informatievoorziening en is het eenvoudiger om meldingen te doen op het gebied van integriteit. Om de aandacht op integriteit te houden wordt er komende jaren regelmatig aandacht gegeven aan communicatie over dit onderwerp (voorlichting), zowel naar medewerkers als naar de inwoners. Ook voor andere lokale integriteitsregelingen en beleid wordt het komende jaar projectmatig bekeken of actualisatie nodig is. Met ingang van 1 januari 2025 is er een procesbeschrijving voor integriteitsmeldingen en houdt een Integriteitscoördinator zich actief bezig met de coördinatie van het gehele proces binnen de gemeente. Huisvesting De bouw van het gemeentehuis is gestart en dient volgens de planning te leiden tot de oplevering begin 2026. Het nieuwe gemeentehuis wordt gerealiseerd volgens de door raad vastgestelde ambities en uitgangspunten.

Namelijk met een hoog niveau van duurzaamheid (o.a. de toepassing van circulaire en herbruikbare bouwmaterialen, biobased materialen zoals hout en vlas en het maken van een energieneutraal gebouw dat zelf voorziet in zijn eigen energiebehoefte). Het nieuwe gemeentehuis voldoet aan het vastgestelde programma van eisen en wordt gerealiseerd binnen de financiële kaders van de raad. Na de oplevering van het laatste bouwdeel A en buitenruimte van het gemeentehuis begin 2026, kan de ingebruikname en verhuizing starten. De voorbereidingen hiervan zijn inmiddels in gang gezet. Deze hebben als doel om de overgang naar de nieuwe huisvesting voor de dienstverlening en de

83

medewerkers zo soepel mogelijk te laten verlopen. O.a. betekent dit zorgen voor de tijdige inkoop en levering van los meubilair (als aanvulling op het bestaande bruikbare meubilair dat vanuit de bestaande kantoren meeverhuist) en wat aanvullend nodig is op het gebied van ICT en audiovisuele hulpmiddelen. Daarnaast de inkoop van een verhuizer. De medewerkers worden tijdig voorbereid op de overgang naar de nieuwe werkomgeving. Het testen van en proefdraaien met nieuwe apparatuur (o.a. in het KCC en de raadszaal en commissiekamers), vormt ook onderdeel van de periode van ingebruikname. Nadat de tests goed zijn verlopen kan de dienstverlening in het nieuwe gemeentehuis starten en kunnen ook de raadsvergaderingen daar gaan plaatsvinden. Informatiemanagement & Automatisering Ook in 2026 wordt voortgebouwd op de uitgangspunten uit het informatiebeleid en het daaraan gekoppelde Meerjaren Onderhouds Plan (MJOP) en het Informatiebeveiligingsbeleid. Opnieuw zal veel aandacht uitgaan naar het voorbereiden van de eisen vanuit de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen, de NIS2 richtlijn (Network and Information Systems Directive) en de vernieuwde Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Daarnaast zal veel aandacht uitgaan naar de IT- en Audiovisuele- infrastructuur in het nieuwe gemeentehuis.

De gemeente Krimpenerwaard beschikt als één van de weinige gemeenten over een Privacy Officer (PO), een Functionaris Gegevensbescherming (FG) en een Chief Information Security Officer (CISO) die toetsen en adviseren op de informatiebeveiliging op basis van de voorgeschreven eisen en wetgeving. Alle hardware en software die ICT beheert wordt opgenomen in het MJOP en wordt volgens een vervangingsschema zoals opgesteld in het informatieplan en MJOP 2024-2028 vervangen. Veruit het grootste onderdeel van de automatiseringskosten zijn de kosten van ‘aanschaf en onderhoud software’. Hier worden alle licenties, onderhoud en dienstverlening van de verschillende applicaties uit bekostigd. Voor een aantal applicaties staat een aanbesteding ingepland. Onderzoeken naar doelmatigheid en doeltreffendheid van bestuur Jaarlijks worden twee onderzoeken naar doelmatigheid en doeltreffendheid uitgevoerd. Het onderzoeksplan waarin de onderzoeksonderwerpen voor 2026 worden voorgesteld wordt afgestemd met de rekenkamer en de auditcommissie. De uiteindelijke uitkomsten van de onderzoeken worden in de auditcommissie besproken en hierover wordt u per raadsinformatiebrief geïnformeerd. Rechtmatigheidsverantwoording Sinds 2023 legt het college zelf verantwoording af over de financiële rechtmatigheid van zijn handelen.

Begin 2025 zijn het Besluit Begroting Verantwoording (BBV) en het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) gewijzigd. Een onderdeel hiervan is dat de goedkeuringstolerantie voor accountants is gewijzigd van 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden van de totale lasten (inclusief reservedotaties) naar een algemene tolerantie van 2% (exclusief reservedotaties). De accountant heeft de gemeenteraad in het accountantsverslag bij de jaarrekening van 2024 geadviseerd de verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording hierop aan te passen, zodat de materialiteit van controles van de accountant en interne controles op dezelfde wijze kan worden bepaald. Zodra de Commissie BBV de wetswijzigingen heeft uitgewerkt in een nieuwe Kadernota Rechtmatigheid wordt de gemeenteraad voorgesteld om de financiële verordening en het controleprotocol hier met terugwerkende kracht vanaf het verantwoordingsjaar 2025 op aan te passen. Het college stelt hierbij voor om de rapporteringsgrens niet mee te laten stijgen, waardoor de gemeenteraad nog steeds geïnformeerd wordt over elke onrechtmatigheid boven € 100.000. Frauderisico’s In 2024 is voor het eerst een integrale frauderisico-analyse uitgevoerd. Deze analyse wordt jaarlijks geactualiseerd. Uit de analyse van 2024 bleek dat met name het risico op fraude omtrent inkoop en aanbesteding als hoog wordt beschouwd.

In de organisatie wordt veel ingekocht, waardoor de kans op fraude automatisch hoger is. Daarnaast is ook de impact van frauduleus handelen op het gebied van inkoop en aanbesteding relatief vaak hoog. Dit is ook te zien in frauderisico-analyses van andere gemeenten. Het college werkt nadrukkelijk aan het verder verkleinen van dit risico. Zo wordt er gewerkt aan het invoeren van een verplichtingenadministratie en worden controles achteraf (de zogeheten spendanalyse)

84

geïntensiveerd om de risico’s vooraf beter in te kunnen schatten. Er wordt gezocht naar maatregelen die een werkbare situatie niet te veel in de weg staan. Er is dus ook sprake van een zekere mate van risicobereidheid. De verwachting is dat het risico op fraude bij inkoop en aanbesteding door deze maatregelen kan worden verlaagd.. Verder wordt momenteel gewerkt aan de ontwikkeling van een frauderesponsplan, waarin afspraken over het handelen bij meldingen van vermoedens van fraude worden vastgelegd. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij reeds bestaande interne regelingen voor meldingen met betrekking tot integriteit. De verwachting is dat dit plan nog in 2025 wordt vastgesteld. Het voorkomen van fraude en het handelen bij vermoedens van fraude blijven aandachtspunten van het college en de gemeentelijke organisatie Hoe doen we het in cijfers (P&O)

Bevolkingsaantal

Rekening

Begroting

Begroting

2024

2025

2026

57.785

Formatie (aantal fte per 1.000 inw.)

57.785

57.798

8,5

8,4

8,5

489,0

483,7

493,3

7,8

7,0

7,6

Bezetting (totaal) in fte

452,5

405,4

438,8

Externe inhuur* (% tot. loonsom + tot. Kosten inhuur)

25,2%

4,8%

3,8%

Formatie (totaal) in fte Bezetting (aantal fte per 1.000 inw.)

Huisvestingskosten Conform onze Financiële verordening 2024 informeren wij u over de huisvestingskosten die ten laste van de exploitatie worden gebracht. Dit betreft o.a. afschrijvings- en rentelasten, energiekosten, dagelijks en groot onderhoud, verzekering, beveiliging en schoonmaakkosten. x € 1.000

Rekening

Begroting

Begroting

2024

2025

2026

Gemeentekantoor

1.073

Gemeentewerf Huisvestingslasten totaal

1.267

1.231

296

340

557

1.369

1.607

1.323

Informatie en Automatisering (I&A) Onderstaand is een overzicht opgenomen van de totale automatiseringskosten die ten laste van de exploitatie worden gebracht. Dit betreft o.a. de kosten voor aanschaf en onderhoud van hard- en software, huur/leasekosten van apparatuur, kosten voor mobiele telefonie en lasten als gevolg van rente en afschrijving. Deze kosten maken deel uit van de overhead. Rekening x € 1.000

Begroting

2024

Begroting

2025

2026

Lasten automatisering

2.697

2.455

2.460

Totaal

2.697

2.455

2.460

Griffie & Gemeenteraad Conform onze Financiële verordening 2023 informeren wij u over de begrote uitgaven voor de raad, de rekenkamer, griffie en de accountant. De begrote bedragen zijn aangepast op grond

85

x € 1.000 Gemeenteraad (incl. commissie)

Rekening

Begroting

2024

2025 863

Begroting 2026 989

1.057

Rekenkamer

75

86

88

Griffie

775

576

597

Accountant Totaal

86

119

99

169

1.832

1.750

1.911

F. Verbonden partijen 1. Algemeen

Gemeenschappelijke regelingen 1 Gemeenschappelijke Regeling regio Midden-Holland 2 Hecht 3 Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) 4 Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Hollands Midden 5 Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW) 6 Ingenieursbureau Krimpenerwaard (IBKW) 7 Groenalliantie 8 Streekarchief Midden Holland 9 Werkvoorzieningschap Promen 10 Jeugd en Wmo Midden Holland (i.o) Vennootschappen en Stichtingen. 1 Cyclus NV 2 Oasen 3 Stedin NV 4 Bank Nederlandse Gemeenten 5 Veerdienst Schoonhoven 6 Waterbos Bergambacht BV

2. Waarom verbonden partijen De gemeenten in Nederland hebben veel taken en verantwoordelijkheden op uiteenlopende terreinen die zij als lokale overheid dienen uit te voeren. Zo ook de gemeente Krimpenerwaard. Voor de uitvoering van deze taken heeft de gemeente de keuze uit drie mogelijkheden: 1. de uitvoering van de taak wordt door de gemeente zelf opgepakt; 2. de uitvoering van de taak wordt door de gemeente uitbesteed aan een organisatie of bedrijf, die geheel los staat van de gemeente; 3. de uitvoering van de taak wordt door de gemeente onder gebracht bij een organisatie waarvan de gemeente bestuurlijk deel uitmaakt en waarmee een (financiële) verbintenis wordt aangegaan: de verbonden partij. Het zelf uitvoeren van de taken dan wel opdracht verstrekken aan een los van de gemeente staande organisatie en bedrijf gebeurt vaak bij uitvoerende taken waarbij de gemeente als opdrachtgever opereert. Wanneer het gaat om een (uitvoerings)taak onder te brengen bij een verbonden partij staan er voor de gemeenten meerdere keuzes tot haar beschikking. Er bestaat immers een grote variatie in de vormen van samenwerkingsverbanden binnen gemeenten waarbij ook de gebruikte terminologie nogal van elkaar verschilt. Zo wordt er gesproken over samenwerkingsverbanden, gemeenschappelijke regelingen en verbonden partijen.

Om te komen tot een eenduidige terminologie voor samenwerkingsverbanden wordt veelal uitgegaan van de terminologie die wordt gebruikt in het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten. Dit besluit gaat uit van de term verbonden partij en geeft daaraan de volgende definitie: “Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de provincie onderscheidenlijk de gemeente een bestuurlijk én financieel belang heeft. Een financieel belang is een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij

87

haar verplichtingen niet nakomt. Bestuurlijk belang is zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht”. Met andere woorden: er is sprake van een verbonden partij als een gemeente een bestuurlijk én financieel belang heeft in een derde rechtspersoon. Bij bestuurlijk belang gaat het om het hebben van zeggenschap van de gemeente in de derde partij. Dit kan omdat de gemeente: • zitting heeft in het dagelijks- of algemeen bestuur. • aandelen bezit en daarom stemrecht heeft. De gemeente Krimpenerwaard volgt deze definitie waarbij de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) het wettelijk kader vormt. Verbonden partijen kunnen nog worden onderscheiden in de op het publiekrecht gebaseerde Gemeenschappelijke regelingen en het bezit van aandelen van bedrijven die zijn gebonden aan het privaatrecht, de zogeheten vennootschappen. 3. Belang voor de raad De gemeenteraad heeft een kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende verantwoordelijkheid binnen het gemeentebestuur. Deze verantwoordelijkheid geldt ook ten aanzien van het toezicht op en de beheersing van verbonden partijen.

Wanneer het toezicht op de verbonden partijen niet optimaal verloopt, loopt de gemeente een vergroot risico om geconfronteerd te worden met het niet realiseren van beoogde (beleids)doelstellingen en financiële nadelen, maar ook (politieke) imagoschade door activiteiten van de verbonden partijen. Hoewel niet alles kan worden voorkomen, is het van belang om voldoende checks & balances in te bouwen voor de beheersing. Omdat de gemeente verantwoordelijk is voor de aansturing van de verbonden partijen, de controle daarop en de financiële consequenties voor de eigen organisatie, is inzicht in de verbonden partijen vanuit de raad van belang. Een ander belang van de raad is de noodzaak dat inzicht bestaat in de kosten en de financiële risico’s die de gemeente kan lopen en de daaruit voortvloeiende budgettaire gevolgen. De gemeente is immers verplicht bij te dragen aan de exploitatietekorten die mogelijk ontstaan bij de gemeenschappelijke regelingen. Bij de aanbieding van de jaarrekening en begroting van de diverse verbonden partijen wordt daarom ook een factsheet gevoegd. Deze factsheets vergroten het inzicht in de (financiële) gang van zaken bij de verbonden partijen. Een onderdeel van de informatievoorziening per verbonden partij is voorts dat een verbinding is gelegd met de programma’s in de begroting.

Sinds kort worden de verbonden partijen periodiek specifiek besproken in de auditcommissie. Hieronder volgt een overzicht van de Gemeenschappelijke Regelingen waarvan de gemeente Krimpenerwaard deel uitmaakt en een overzicht van de Vennootschappen waarvan de gemeente Krimpenerwaard aandeelhouder is. 4. Een uitgebreidere omschrijving van de verbonden partijen waarbij de gemeente Krimpenerwaard is aangesloten In navolgend overzicht zijn de verbonden partijen opgenomen waarbij de gemeente Krimpenerwaard is aangesloten. Allereerst volgt een overzicht van de verbonden partijen op publiekrechtelijke basis, de zogenaamde Gemeenschappelijke regelingen met vermelding van de bestuurlijke inbreng, het aantal deelnemende gemeenten en de financiële bijdrage van de gemeente Krimpenerwaard aan die Gemeenschappelijke regeling. In het tweede overzicht zijn de verbonden partijen benoemd die het privaatrecht als basis hebben, de zogenaamde Vennootschappen en Stichtingen. Bij deze verbonden partijen wordt in het overzicht aangegeven waarop het bedrijf zich richt, het aantal aandelen dat de gemeente Krimpenerwaard bezit in het bedrijf en tenslotte de nominale waarde per aandeel.

88

Verbonden partijen op publiekrechtelijke gronden Naam regeling

Bestuurlijke inbreng

Aantal Bijdrage 2025 deelnemers Krimpenerwaard*

Regio Midden-Holland

2 zetels algemeen bestuur 1 zetel dagelijks bestuur

5

325

Hecht (vh RDOG Hollands Midden)

1 zetel algemeen bestuur

18

4.252

Omgevingsdienst Midden Holland (ODHM)

2 zetels algemeen bestuur 1 zetel dagelijks bestuur

7

2.808

Veiligheidsregio Hollands Midden

1 zetel algemeen bestuur

18

4.312

Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW)

1 zetel algemeen bestuur 1 zetel dagelijks bestuur

14

885

Ingenieursbureau Krimpenerwaard (IBKW)

1 zetel bestuur

2

0

Groenalliantie

2 zetels algemeen bestuur 1 zetel dagelijks bestuur

5

452

Streekarchief Midden Holland

2 zetels algemeen bestuur

6

503

Werkvoorzieningsschap Promen

1 zetel algemeen bestuur

7

3.026

Jeugd en Wmo Midden Holland (i.o)

1 zetel algemeen bestuur 1 zetel dagelijks bestuur

5

752

(bedragen x € 1.000)

89

Verbonden partijen op privaatrechtelijke gronden Naam Vennootschap

Corebusiness

Aantal

Nominale

aandelen Krimpenerwaard

waarde per aandeel

69.752

€7

56

€455

Cyclus NV

inzameling en verwerking huishoudelijk afval en beheer openbare ruimte

Oasen NV

drinkwaterproductie en levering

Stedin

aanleg, beheer en onderhoud gas- en elektriciteitsnetten en transport

32.641

€100

Bank Nederlandse gemeenten

financiële dienstverlening

50.700

€2,50

Veerdienst Schoonhoven BV

exploitatie veerdienst

1.390

€1.000

Waterbos Bergambacht BV

exploiteren zwembad Bergambacht

1

€9.076

5. Financiële risico’s voor de gemeente De afgelopen jaren is een tendens waarneembaar dat verbonden partijen een steeds groter deel uitmaken van de begroting van de gemeente. Daarmee nemen ook de risico’s voor de gemeente toe. De financiële risico’s van de gemeenschappelijke regelingen hebben geen beperking. Bij een faillissement worden de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling volgens de verdeelsleutel aangeslagen voor eventueel resterende schulden na verkoop van de bezittingen. De financiële risico’s van de vennootschappen zijn beperkt tot het aandelenbezit van de gemeente. Bij een faillissement van een vennootschap daalt de waarde van dit bezit tot nihil. Gezien de aard van de werkzaamheden van de verbonden partijen is de kans op een faillissement van zowel de vennootschappen als de gemeenschappelijke regelingen overigens zeer klein. Echter uitgesloten is het niet. Het is daarom belangrijk dat de raad inzicht heeft en blijft houden in de verbonden partijen waarbij de gemeente Krimpenerwaard is aangesloten. Daarvoor kunnen twee redenen worden genoemd: • De gemeente is en blijft verantwoordelijk voor het realiseren van de beoogde doelstellingen uit de programma’s, ook als de taak is belegd bij een verbonden partij. De doelstellingen van de verbonden partijen dienen dus blijvend overeen te stemmen met die van de gemeente.

Controle op de realisatie van deze doelstellingen blijft dus altijd een vereiste. • De budgettaire consequenties ten behoeve van de verbonden partijen dienen geautoriseerd te worden, waarbij tevens aandacht dient te zijn voor de financiële risico’s in dat verband. De financiële risico's van de verbonden partijen kennen geen beperking. Dit betekent dat de deelnemende gemeenten van de gemeenschappelijke regeling volgens de verdeelsleutel worden aangeslagen voor de financiële gevolgen. Ter afdekking van de eventuele risico’s wordt binnen de verschillende gemeenschappelijke regelingen altijd een weerstandsvermogen aangehouden. Is dat weerstandvermogen niet voldoende dan zijn de deelnemende gemeenten uiteindelijk verantwoordelijk om de ontstane tekorten aan te vullen. Bij de deelnemingen in vennootschappen en stichtingen is het risico voor de gemeente beperkt tot de nominale waarde van het aandelenkapitaal. Voor het merendeel van de verbonden partijen gelden lage tot geen risico’s voor de gemeente.

90

G. Grondbeleid Deze paragraaf omvat de volgens de BBV verplichte toelichting op de verwachte ontwikkelingen in het te voeren grondbeleid, in het bijzonder de ontwikkelingen rondom de actieve grondexploitaties.

1. Samenvatting De parameters en de ramingen van de nog te verwachten inkomsten en uitgaven in de complexen van de actieve grondexploitatie is gebaseerd op de ramingen zoals opgenomen bij de jaarrekening 2024. We verwachten vanaf de begroting 2026 1 actieve grondexploitatie te hebben (Hoflaan in Stolwijk). De winstprognose blijft voor deze grondexploitatie ten opzichte van de jaarrekening 2024 nagenoeg ongewijzigd. De risicowaardering daalt ten opzichte van de begroting 2025 en daarmee de afdekking in het weerstandvermogen, met 66 %. Dit komt door het project Hoflaan in een vergevorderde fase zit en de risico’s daardoor zijn afgenomen.

2. Beleidskaders De Nota Grondbeleid is op 16 april 2024 door de raad vastgesteld. De visie van het grondbeleid sluit aan op de opgave waar de gemeente voor staat. Dit is hoofdzakelijk een vitaal leefbaar gebied waar we in goede gezondheid en met plezier wonen, werken en genieten van de unieke omgeving. Binnen het gewenste ruimtelijke en/of ander sectoraal beleid, zoals volkshuisvesting, economische zaken, sport en recreatie. Het doel van het gemeentelijk grondbeleid is als volgt gedefinieerd: - Het realiseren van gewenste (ruimtelijke) ontwikkelingen en het bieden van oplossingen voor maatschappelijke opgaven of het tot stand brengen van maatschappelijke voorzieningen; - Het verhalen van kosten bij ontwikkeling van derden en duidelijkheid bieden waarop dit gebeurt; - Toevoegen van ruimtelijke kwaliteit aan de bestaande kernen; - Indien financiële middelen worden gerealiseerd kunnen deze worden ingezet voor de gemeentelijke ambities. De genoemde doelen sluiten aan op de Krimpener-waarden zoals omschreven in de Omgevingsvisie Krimpenerwaard 2021. Daarnaast staat de gemeente voor een woningbouwopgave van 4.000 woningen tot 2040. Deze ontwikkeling heeft gevolgen voor de buitenruimtes en de maatschappelijke voorzieningen van de gemeente, waarvoor investeringen nodig zijn.

Om een deel van deze kosten te kunnen verhalen, wordt in de nog vast te stellen Nota Kostenverhaal voorgesteld om een Investeringsreserve in te stellen. De verwachting is dat de besluitvorming hierover begin 2026 plaatsvindt. Deze reserve bestaat uit twee onderdelen: de sociale vereveningsreserve en een bijdrage voor gebiedsoverstijgende ontwikkelingen. De voeding van deze reserve vindt plaats door deze kosten via anterieure overeenkomsten bij initiatiefnemers te verhalen.

3. Actualisering begroting 2025 3.1 Gevolgde methodiek De wettelijke regels over grondbeleid eisen dat we in deze begroting een actuele voorspelling van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitaties geven. We vergelijken de cijfers zoals vastgesteld bij de jaarrekening 2024 met de vorige gegeven voorspellingen bij de begroting 2025. 3.2 Parameters Interne rekenrente De interne rekenrente heeft betrekking op de toerekening van rente over de boekwaarde van een

91

grondexploitatie. In 2024 heeft het rentepercentage 0,58% bedragen. Op basis van de “Notitie rente 2023” van de commissie BBV dient met ingang van 2025 de rente-omslag te worden gebruikt voor de rentetoerekening aan de grondexploitaties. Het rente-omslagpercentage voor 2026 bedraagt 1,4%. Voor de berekening van de rente-omslag wordt kortheidshalve verwezen naar de paragraaf Financiering. Index over geraamde uitgaven De indexering van de prijzen (lasten) wordt gebaseerd op de Meicirculaire gemeentefonds 2025 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Voor de actualisatie van de grondexploitatieberekeningen zijn de volgende indexering toegepast, 2026: 2,7% / 2027: 2,5% / 2028: 2,6% / 2029: 2,5%. Index over de grondopbrengsten De CPI-index (Consumenten Prijs Index) wordt in de ontwikkelovereenkomsten van de complexen gehanteerd als indexering voor de gronduitgifteprijzen. Veel van de opbrengsten zijn al gerealiseerd. Voor de nog te realiseren grondopbrengsten wordt voorzichtigheidshalve uitgegaan van een index van 0%. Discontovoet De discontovoet is het rekenpercentage dat gebruikt wordt om toekomstige kasstromen contant te maken, om de contante waarde te bepalen. In de notitie “Rente 2023” van de commissie BBV staat vermeld dat de discontovoet thans 2% bedraagt.

De door BBV voorgeschreven discontovoet blijft naar verwachting in 2026 gelijk aan die van 2025, te weten 2%. Interne doorbelasting De uurtarieven en het overheadpercentage zijn in het kader van de begroting 2025 geactualiseerd en doorgevoerd in de actieve grondexploitaties. Het berekende overheadpercentage voor 2026 wordt ingeschat 83,47% (2025: 83,29%). 3.3 Heffing vennootschapsbelasting (VPB) Eventuele mutaties vennootschapsbelasting in 2026 en verder worden verrekend met de Algemene Reserve Grondzaken. 3.4 Grondprijzen De geactualiseerde nota grondbeleid 2024 beschrijft de volgende wijze van berekenen van grondprijzen: Op 8 april 2025 is de grondprijzenbrief vastgesteld door het college. Deze brief wordt jaarlijks geactualiseerd. De residuele grondwaardemethodiek kan worden verduidelijkt aan de hand van een voorbeeld. Stel dat de v.o.n.-prijs van een nieuw opgeleverde woning € 302.500 bedraagt. De verkoopwaarde exclusief btw bedraagt in dat geval € 250.000. Om de woning te kunnen bouwen dient € 130.000 exclusief btw aan bouwkosten te worden besteed en € 50.000 exclusief btw aan bijkomende kosten, zoals adviseurs- en verkoopkosten, rente, winst en risico van de ontwikkelaar. In dat geval bedraagt de residuele grondwaarde € 70.000 exclusief btw. De hieruit af te leiden grondprijs is 28% (€70.000/€ 250.000).

3.5 Resultaten actualisering actieve grondexploitaties De verwachting is dat er één actieve grondexploitatie is bij de begroting 2026, namelijk de Hoflaan in Stolwijk. In onderstaande tabel is het vergelijk te vinden met ramingen van de begroting 2025 ten opzichte van de begroting 2026 voor de Hoflaan. De basis van de ramingen van de begroting 2026, is de herziene grondexploitatie vastgesteld door de raad met boekwaarde per 1 januari 2025.

Grondexploitaties (x € 1.000)

Hoflaan Stolwijk

92

Geraamd eindresultaat (eindwaarde, cf begroting 2025)

Geraamd eindresultaat (eindwaarde, cf begroting 2026)

Verschil geraamd eindresultaat

480

252

228

480

252

228

3.6 Risicomanagement De totale risicowaardering van de actieve grondexploitatie Hoflaan bedroeg volgens de actualisering in het kader van de begroting 2025 € 345.381. De totale risicowaardering bedraagt volgens de actualisering in het kader van de begroting 2026, € 117.245. Per saldo neemt de totale risicowaardering af met € 228.136, ofwel een daling van 66%. Dit verschil wordt veroorzaakt doordat het project in een vergevorderde fase zit en de risico’s daardoor zijn afgenomen.

4. Ontwikkelingen binnen de complexen van de actieve grondexploitaties 4.1 Overzicht actuele grondexploitaties In onderstaand overzicht is het geraamde resultaat aangegeven (eindwaarde en netto contante waarde). Het uitgangspunt is de gerealiseerde boekwaarde per 31-12-2024 en de nog resterende uitgaven en inkomsten. De grondexploitatie Hoflaan heeft als einddatum eind 2026. Onderstaand de tabel met een korte toelichting op de nog lopende grondexploitatie.

Grondexploitatie (x € 1.000 (excl. BTW))

Hoflaan Stolwijk, woningbouw

Boekwaarde

Begroting 2025

31-12-2024 Lasten Baten cf jaarrekening 2024 (excl. winstuitname) 235 -2159 2394 235

Eindwaarde

Contante waarde

Begroting 2026

-2.159 2.394

252

237

252

237

4.2 Toelichting per complex Hoflaan: De sociale huurwoningen binnen dit project zijn in 2025 opgeleverd. De tender is geweest en hier is een plan geselecteerd die de bouw van 12 betaalbare koopwoningen gaat realiseren. Naar verwachting wordt er eind 2025 gestart. De woningen aan de Bovenkerkse weg zijn gerealiseerd. Er is al een start gemaakt met de aanleg van de openbare ruimte. Het laatste gedeelte wordt aangelegd als de 12 koopappartementen gereed zijn. De grondexploitatie verwachten wij eind 2026 af te sluiten. 4.3 Algemene reserve grondzaken Rekening houdend met de verwachte onttrekkingen en toevoegingen, is de stand van de Algemene Reserve Grondzaken in 2026 en verder als volgt geraamd:

Jaar

Saldo per

Toevoegingen

Onttrekkingen

Saldo per

1-jan 2026 2027 2028 2029 (bedragen x € 1.000)

93

31-dec 4.548 4.583 4.446 4.446

55 30

20 167

4.583 4.446 4.446 4.446

4.4 Voorziening verlieslatende complexen Het BBV stelt als verplichting dat het saldo van verlieslatende grondexploitaties direct dient te zijn afgedekt door middel van een voorziening. Er zijn geen verliesgevende grondexploitaties vanaf 2026, de reserve staat op nul. 4.5 Winstuitname De verplichte tussentijdse winstuitname (twu) wordt op een aparte regel verantwoord en niet als kostenpost in de betrokken grondexploitaties opgenomen. Aan de verplichte verantwoording en verwerking van de tussentijdse winstuitname is hiermee voldaan. Daarnaast blijft de berekening van het verwachte eindresultaat in de grondexploitaties zuiver. De winstuitname van de grondexploitatie Hoflaan schetst het volgende beeld (rekeninghoudend met een risicowaardering van €117.245) (zie tabel). 4.6 Af te sluiten complexen We verwachten de grondexploitatie Hoflaan in 2026 af te sluiten.

Grondexploitatie (x € 1000) Hoflaan Stolwijk

Gerealiseerde winstuitname 2017-2024

Raming winstuitname 2025

Raming Onzekerheden/Risico's Saldo actuele winstuitname exploitatie berekening 2026

54

60

21

117

252

54

60

21

117

252

5. Krediet strategische grond- en vastgoedaankopen 5.1 Krediet Strategische Grond- en Vastgoedaankopen Op 5 november 2019 heeft de raad besloten een krediet beschikbaar te stellen van € 7.500.000 voor het doen van strategische grond- en vastgoed verwervingen. Het college is bevoegd tot uitgaven uit het krediet voor de aankoop van gronden en opstallen die zijn gelegen in gebieden, waarop de raad een voorkeursrecht heeft gevestigd. Ook is het college bevoegd tot aankoop van gronden en opstallen die niet onder een voorkeursrecht vallen, maar die liggen in een gebied waarvoor de raad een ruimtelijke visie (structuurvisie, omgevingsplan of bestemmingsplan) heeft vastgesteld en waarvan men verwacht deze te realiseren binnen een termijn van 5 jaar. Daarnaast is besloten het krediet voor strategische aankopen als vast onderdeel op te nemen in de paragraaf-G. Het college informeert de raad over de gerealiseerde aankopen en de stand van zaken van het krediet via de jaarrekening. Het beschikbare bedrag voor strategische grond- en vastgoedaankopen bedraagt medio september 2025 € 686.874. 5.2 Bestemmingsreserve Strategische Verwervingen De raad heeft op 5 november 2019 besloten een bestemmingsreserve strategische verwervingen vast te stellen.

Deze is bedoeld voor het dekken van de kosten die gemoeid gaan met de aankoop van strategisch grond- en vastgoed en de verwachte inkomsten en uitgaven die met de tijdelijke exploitatie van deze aankopen zijn gemoeid. Besloten is ook om het college de bevoegdheid te verlenen te beschikken over de bestemmingsreserve, met dien verstande dat in de tussentijdse rapportages de mutaties worden opgenomen. De stand van deze bestemmingsreserve bedroeg per 31 december 2024 € 463.173. Na verwerking van kapitaal- en exploitatielasten 2025 zal de stand eind 2025 € 423.304 bedragen. 6. Uitvoering faciliterend grondbeleid In 2020 is voor de uitvoering van het faciliterend grondbeleid een budget opgenomen in de begroting. Onder faciliterend grondbeleid wordt verstaan de gemeentelijke inzet in ruimtelijke initiatieven waarin derde marktpartijen opdracht gevend en risicodragend zijn. De rol van de gemeente beperkt zich bij faciliterend grondbeleid hoofdzakelijk tot begeleiding, coördinatie en facilitering van gemeentelijke besluitvormingsprocessen. In de paragraaf Grondbeleid worden de belangrijkste projecten op het gebied van faciliterend grondbeleid toegelicht. Hieronder een overzicht van enkele ontwikkelingen.

94

Herontwikkeling Aviaterrein Ouderkerk aan den IJssel (project Bolderkade) Initiatiefnemer: Lambrane Ontwikkeling Het betreft hier de ontwikkeling en bouw van 42 appartementen. De raad heeft ingestemd met deze ontwikkeling. Er is beroep aangetekend tegen het bestemmingsplan en de omgevingsvergunning. Het beroep tegen het bestemmingsplan is inmiddels afgehandeld en het bestemmingsplan is onherroepelijk geworden. De zitting voor het beroep tegen de omgevingsvergunning staat in juli 2025 gepland. Vanwege deze procedure wordt nog niet gestart met de bouw. Herontwikkeling Dikaterrein, Schoonhoven Initiatiefnemer: Hedis Projectontwikkeling Dit project omvat de ontwikkeling en bouw van 81 appartementen en de aanleg van de openbare ruimte rondom. De realisatie van de woningen is in mei 2024 gestart, de oplevering is eind 2025. Het openbaar gebied is naar verwachting medio 2026 gereed. Molenpark, Bergambacht Initiatiefnemer: Adriaan van Erk en Boogaard Dit project omvat de ontwikkeling en bouw van 125 woningen (grondgebonden en appartementen). Het bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan zijn door de raad vastgesteld op 4 juni 2024. Er is beroep ingediend door omwonenden. Om deze reden is het bestemmingsplan nog niet onherroepelijk. De Raad van State zitting om dit beroep af te handelen staat gepland op 20 oktober 2025.

Herontwikkeling Galgoord, Haastrecht Het bestemmingsplan is vastgesteld. Tegen het plan is beroep ingesteld bij de Raad van State. Er wordt gewerkt aan het vinden van oplossingen zodat het beroep kan worden ingetrokken. Ontwikkelaar Van Erk werkt de ontwerpen verder uit zodat er een omgevingsvergunning kan worden aangevraagd. Het ontwerp van de rotonde wordt ook uitgewerkt en afgestemd met de provincie. De voor het bestemmingsplan noodzakelijke grondaankopen door de gemeente zijn afgerond. Herontwikkeling bedrijventerrein Schoonhoven-Noord Rond 2015 is gestart met de eerste acties rond transformatie van het bedrijventerrein Schoonhoven noord in de richting van woningbouw. In de loop van de jaren zijn een aantal strategische aankopen gedaan. Na sloop van het oude Schoonhovens College, levert dit een kavel op waar een programma kan worden gerealiseerd welke bijdraagt aan revitalisering van het gebied. Bij de 1e tussenrapportage 2025 is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van € 150.000. Er wordt nu gewerkt aan een passende ontwikkelstrategie. We verwachten het resultaat hiervan begin 2026 aan de Raad te presenteren. Ontwikkeling Gouderak Oost Dit gebied is geplaatst op de 3 ha kaart van de Gedeputeerde Staten. De gemeente is geen grondeigenaar. Ontwikkelaars die eigenaar zijn, of worden, kunnen plannen indienen bij de gemeente.

IJsbaan Noord Deze locatie is ingericht voor de tijdelijke opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Vooralsnog is de verwachting dat dit de komende jaren zal duren. Spoorzone De bouw van de eerste fase is eind 2024 gestart, dit betreft 24 grondgebonden woningen. De verwachte oplevering is eind 2025. De vergunning voor fase 2 is in 2024 verleend en is inmiddels onherroepelijk. De bouw voor fase 2 start in Q4 2025 en bestaat uit 5 grondgebonden woningen, 3 stadswoningen en 57 appartementen. Bedrijventerrein Bergambacht Dit project omvat de ontwikkeling van een kleine 5 hectare nieuw bedrijventerrein als uitbreiding op het bestaande bedrijventerrein. Het voorontwerp- en ontwerpbestemmingsplan heeft ter inzage gelegen en het definitieve bestemmingsplan is op 19 september 2023 vastgesteld door de gemeenteraad en vervolgens ter inzage gelegd. Er is beroep ingediend tegen het vastgestelde bestemmingsplan en op 16 september 2024 heeft de zitting bij de Raad van State plaatsgevonden. Het beroep is ongegrond verklaard en het bestemmingsplan is nu onherroepelijk. De eerste vergunningsaanvragen van bedrijven zijn al ingediend en er is een start gemaakt met het bouwrijp maken van het gebied.

95

H. Openbaarheidsparagraaf Algemeen De Wet open overheid (Woo), die op 1 mei 2022 in werking is getreden, heeft als doel het handelen van overheden en semi-overheden transparanter te maken. De bepalingen van de Woo bevorderen de openbaarheid van publieke informatie, wat essentieel is voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en de economische ontwikkeling. De Woo legt bestuursorganen in dat kader diverse verplichtingen op. In artikel 3.5 van de Woo wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Deze paragraaf dient als invulling van deze verplichting voor de begroting van 2026.

Uitgangspunten van de Woo De Wet open overheid omvat kort samengevat drie belangrijke aspecten: 

Verplichtingen gericht op passieve openbaarmaking;



Verplichtingen gericht op actieve openbaarmaking;



Het op orde brengen van de (digitale) informatiehuishouding.

Gerealiseerd in 2025 

Het Woo-proces is opgenomen in de processendatabank van de digitale applicatie Mavim.



Er zijn instructiefilmpjes gemaakt voor medewerkers om te kunnen werken met de anonimiseringssoftware Datamask.



Er is een Woo-coördinator die stuurt op een zorgvuldige en tijdige afhandeling van Wooverzoeken en is vraagbaak voor de vakteams bij de behandeling van Woo-verzoeken, bijvoorbeeld in het kader van de toepassing van uitzonderingsgronden.



Woo-besluiten worden gepubliceerd op de Woo-pagina van de website van de gemeente Krimpenerwaard.



Er is een Woo-redacteur voor de Woo-index aangewezen.



Er is gewerkt aan de inrichting van systemen, zodat goed aangesloten kan worden op de landelijke Woo-index.



Er is een proactieve houding wat betreft de actieve openbaarmaking van overheidsinformatie en de landelijke ontwikkelingen rond de fasering van de wettelijk verplichte informatiecategorieën van de Woo worden gevolgd.

Doelstellingen 2026 Passieve openbaarmaking

96



Optimaliseren van het Woo proces in samenwerking met de vakteams, zodat informatieverzoeken sneller kunnen worden afgehandeld binnen de geldende kaders en afspraken.



Bewustwording bij teams dat de Woo vast onderdeel is van de werkzaamheden. Dit betekent dat bij capaciteitsplanning binnen teams en bij projecten hiermee rekening moet worden gehouden.



Nadere instructie van medewerkers aan de hand van workshops en werkdocumenten op de toepassing van de Woo, de uitzonderingsgronden en de praktische werking van de applicaties.



Publiceren van Woo besluiten op de website van de gemeente Krimpenerwaard.

Actieve openbaarmaking Sinds 1 november 2024 zijn onder andere gemeenten verplicht om vijf informatiecategorieën actief openbaar te maken. De informatie betreffende de categorieën die zijn opgenomen in de eerste tranche zijn inmiddels via de voorgeschreven kanalen actief openbaar gemaakt. We volgen de landelijke ontwikkelingen rondom de invoering van de tweede tranche nauwgezet. In de voortgangsbrief van 8 juli 2025 heeft de minister bevestigd dat hiervoor meer tijd nodig is. De definitieve implementatiedata worden later dit jaar bekendgemaakt. Vooruitlopend daarop treffen wij binnen een werkgroep al de nodige voorbereidingen. We richten onze systemen anders in, passen processen aan en analyseren de (verwachte) impact om hierop proactief te kunnen anticiperen. Daarnaast voldoen we nu al aan de actieve openbaarmaking van enkele informatiecategorieën uit de tweede tranche, waaronder: 

Woo-besluiten.



Besluitenlijsten van het college van B&W.



Verslagen en vergaderstukken van de gemeenteraad.

Informatiehuishouding

97



De Woo verplicht dat de digitale informatiehuishouding binnen 8 jaar - gerekend vanaf mei 2022 op orde wordt gebracht. Dit is een meerjarig traject waarin met jaarplannen voor de uitvoering wordt gewerkt.



Verder optimaliseren van de digitale informatiehuishouding. De verbeterde informatiehuishouding zal leiden tot een snellere afhandeling van informatieverzoeken.



Bewustwording binnen de organisatie dat informatie vindbaar moet zijn en derhalve vanaf het begin van elke zaak op een eenduidige manier wordt gearchiveerd.

I. Opvang vluchtelingen Algemeen De opvang van vluchtelingen zal ook in 2026 een bijdrage van de gemeente Krimpenerwaard vragen. Met ingang van 1 januari 2026 dienen we mogelijk meer vluchtelingen uit Oekraïne op te vangen bovenop het huidige aantal. Mogelijk zal dit aantal gedurende 2026 toenemen afhankelijk van het verloop van de oorlog. Met ingang van 1 februari 2024 is de spreidingswet van kracht. Volgens deze wet dient de gemeente Krimpenerwaard 308 asielzoekers op te vangen per 1 juli 2025. Dit aantal zal in 2026 mogelijk wijzigen als de spreidingswet van kracht blijft en volgens een tweejaarlijkse cyclus een nieuw verdeelbesluit wordt genomen. De gemeente heeft eerder toegezegd 153 asielzoekers op te vangen. Op dit moment biedt de gemeente ruimte voor de opvang van 80 minderjarige asielzoekers. Deze zullen tot 1 april 2026 worden opgevangen en tellen mee in het kader van de spreidingswet. Ook in 2026 zal de gemeente statushouders moeten huisvesten.

Wat gaan we doen in 2026? We verwachten dat de opvang van Oekraïense vluchtelingen ook in 2026 aan de orde is. De tijdelijke beschermingsmaatregel is verlengd tot en met 4 maart 2027. Omdat we deze opvang zelf exploiteren vraagt dit ambtelijke capaciteit. We streven ernaar de werkzaamheden die nu door een projectteam worden uitgevoerd te borgen in 2025 en de exploitatie onderdeel te maken van de reguliere werkzaamheden. Omdat de taakstelling ook voor onze gemeente toeneemt zal in 2026 mogelijk ambtelijke capaciteit nodig zijn om nieuwe locatie(s) in te richten en te exploiteren. De hoogte van het normbedrag in 2026 dat per dag per bed wordt uitgekeerd aan gemeenten is nog niet bekend. Het is dus nog niet goed in te schatten of we de opvang voor dit bedrag kunnen exploiteren. De opvang van minderjarige asielzoekers (AMV-ers) loopt door tot 1 april 2026. De dagelijkse exploitatie van deze opvanglocatie is in handen van het COA. De gemeente is hierbij echter nauw betrokken en draagt ook de verantwoordelijkheid voor het organiseren van onderwijs en zorg voor de vluchtelingen. Voor wat betreft onderwijs worden we gecompenseerd voor de realisatie van de onderwijslocaties, maar niet voor het daadwerkelijke onderwijs indien daar sprake is van bijvoorbeeld extra docenten.

Voor jeugdzorg wordt de gemeente slechts ten dele gecompenseerd via het gemeentefonds en een separate uitkering die jaarlijks in de septembercirculaire wordt bekendgemaakt. De hoogte daarvan is nog onbekend. We prognosticeren de personele kosten op € 0,4 miljoen per jaar. De huisvesting van statushouders zal ook in 2026 de nodige capaciteit vragen van onze gemeente. Het aantal statushouders dat de gemeente dient te huisvesten is hoger dan het aantal beschikbare sociale huurwoningen. Dit zal in 2026 waarschijnlijk toenemen.

98

Effecten opvang Oekraïense vluchtelingen In de begroting zijn onderstaande lasten opgenomen. Budgetten opvang Oekraiense vluchtelingen (x € 1.000)

Budget 2026

Realisatie en exploitatie langdurige opvanglocaties Leefgeld gemeentelijke opvang Leefgeld particuliere opvang Bijzondere kostenregeling Leerlingenvervoer Inhuur ambtelijke organisatie Taalles ontheemden Oekraïne

2.500

Totaal

3.280

100 200 25 25 365 65

Begroting compensatie 2026 Compensatie opvang Oekraiense vluchtelingen (x € 1.000)

Budget 2026

Compensatie gemeentelijke opvang Compensatie leefgeld particuliere opvang Compensatie uitvoeringskosten particuliere opvang Compensatie taalles ontheemden Oekraïne Compensatie leerlingenvervoer

2.875 200 150

Totaal compensatie

3.315

65 25

Compensatie versus prognose 2026 Compensatie vs budget GOO (x € 1.000)

Budget 2026

Totaal compensatie

€3.315

Totaal prognose kosten opvang Oekraiense vluchtelingen

€3.280

Compensatie versus realisatie

€35

Bestemmen in reserve Oekraine

€35

Compensatie per opvangplek in 2026 Opvanglocatie

Gerealiseerde plekken

Aantal dagen open 2026

Vergoeding per Totale dag vergoeding

Dorpsstraat Krimpen a/d Lek

71

365

€44

€ 1.140.260

Ijsbaan Noord Lekkerkerk

108

365

€44

€ 1.734.480

Totaal langdurige plekken

179

Effecten Opvang AMV’ers In de begroting zijn onderstaande lasten opgenomen. Budgetten opvang AMV'ers (x € 1.000)

Budget 2026

Inzet ambtelijke organisatie Jeugdzorg AMV'ers

400 22,5

Totaal

423

99

€ 2.874.740

Borgingsplan In september 2025 is een borgingsplan gerealiseerd waarin invulling is gegeven aan een verdeling van het beschikbare budget over de diverse betrokken teams voor de werkzaamheden rondom de opvang van vluchtelingen. Daarmee is per 2026 ook een overgang gerealiseerd van het uitvoeren van deze werkzaamheden op projectbasis naar vaste invulling in de organisatie. Dit maakt wel dat bij onvoorziene nieuwe crisissituaties of (landelijke) opgaven rondom de opvang van vluchtelingen er een voorstel voor incidenteel budget naar uw raad zal volgen om invulling te geven aan de ontstane crisissituatie. Met de borging van de werkzaamheden in de organisatie is er namelijk een werkbare situatie voor de huidige opgaven, maar geen overcapaciteit voor nieuwe crisissituaties of (landelijke) opgaven met betrekking tot vluchtelingen.

100