BIJL 1 Plantoelichting en -regels Bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a Haastrecht

Bestemmingsplan Provincialeweg 131a, Haastrecht

Gemeente Krimpenerwaard Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling IDN: Status: Versie: Datum:

NL.IMRO.1931.BP2105BG018-VG01 Vastgesteld 01 31 januari 2023

OPDRACHTNEMER IntROview B.V. Sterrenlaan 24 2743 LS Waddinxveen telefoon 0182 630480 info@introview.nl www.introview.nl

OPDRACHTGEVER de erven van G.M. van Dijk p/a C.W.J.P. Vermeulen B.V. Noordeinde 209b 2771 WN Boskoop

STATUS Concept: Voorontwerp: Ontwerp: Vastgesteld:

DATUM 15 juli 2020 31 juli 2020 16 augustus 2022 31 januari 2023

VERSIE 2e versie 1e versie 7e versie 1e versie

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Toelichting

Toelichting

3

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

4

Toelichting

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Inhoudsopgave Toelichting

3

Hoofdstuk1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Ligging plangebied 1.3 Vigerende bestemmingsplannen 1.4 Leeswijzer

7 7 7 8 9

Hoofdstuk2 Planbeschrijving 2.1 Bestaande situatie plangebied en omgeving 2.2 Ruimtelijke en functionele structuur 2.3 Nieuwe situatie 2.4 Verkeer en parkeren 2.5 Beeldkwaliteitsparagraaf

11 11 12 13 14 15

Hoofdstuk3 Beleidskader 3.1 Rijksbeleid 3.2 Provinciaal beleid 3.3 Regionaal beleid 3.4 Gemeentelijk beleid

19 19 21 25 26

Hoofdstuk4 Water 4.1 Inleiding 4.2 Beleid hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden 4.3 Waterparagraaf

31 31 31 32

Hoofdstuk5 Omgevingsaspecten 5.1 Milieu 5.2 Archeologie en cultuurhistorie 5.3 Flora en fauna

35 35 41 45

Hoofdstuk6 Juridische planbeschrijving 6.1 Algemeen 6.2 Verbeelding 6.3 Regels 6.4 Handhaving bestemmingsplan

47 47 47 47 50

Hoofdstuk7 Uitvoerbaarheid en resultaten overleg 7.1 Economische uitvoerbaarheid 7.2 Resultaten overleg ex artikel 3.1.1 Bro 7.3 Communicatie 7.4 Maatschappelijke uitvoerbaarheid

51 51 51 52 52

Regels

53

Hoofdstuk1 Artikel 1 Artikel 2

Toelichting

Inleidende regels Begrippen Wijze van meten

54 54 58

5

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Hoofdstuk2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7

Bestemmingsregels Agrarisch met waarden Wonen Leiding - Riool Waarde - Cultuurhistorie 2 Waterstaat - Waterkering

59 59 61 64 66 68

Hoofdstuk3 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12

Algemene regels Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene afwijkingsregels Overige regels

70 70 71 73 74 75

Hoofdstuk4 Artikel 13 Artikel 14

Overgangs- en slotregels Overgangsrecht Slotregel

76 76 77

Bijlagen bij toelichting Bijlage 1

Landschapsinrichtingsplan

Bijlage 2

Beeldkwaliteitsplan

Bijlage 3

Aanmeldingsnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling

Bijlage 4

Akoestischonderzoek wegverkeerslawaai

Bijlage 5

Verkennend bodemonderzoek

Bijlage 6

Onderzoek archeologie

Bijlage 7

Flora- en faunaonderzoek

Bijlage bij regels Bijlage 1

6

Landschapsinrichtingstekening

Inhoudsopgave

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

De gemeente Krimpenerwaard is al langere tijd bezig met de voorbereidingen voor gedeeltelijke transformatie van bedrijventerrein Galgoord naar een gemengd gebied voor wonen en werken. Het bedrijventerrein heeft last van verloedering en leegstand en is gelegen op een aantrekkelijke plek voor woningbouw nabij het centrum van Haastrecht en aan de Hollandsche IJssel. Het is de bedoeling dat een bestemmingsplan wordt vastgesteld voor het te transformeren gedeelte van Galgoord. Om te zorgen voor een veilige ontsluiting met een goede doorstroming op de Provincialeweg Oost heeft de Provincie Zuid-Holland aangegeven dat er een nieuwe rotonde aangelegd moet worden. Deze rotonde moet op een veilige plek komen te liggen op voldoende afstand van de kruising met de Hoogstraat/ Galgoord en niet te dicht op de bocht ter hoogte van Provincialeweg Oost 94. De positie van de nieuwe rotonde is zodoende bepaald op de plek waar nu de woningen Provincialeweg Oost 133, 135 en 137 zijn gelegen. Verplaatsing van deze drie woningen biedt kansen op een ruimtelijke kwaliteitsverbetering en verbetering van woon- en leefklimaat. De eigenaar van het perceel Provincialeweg Oost 131a, tevens eigenaar van de woningen 133 en 135, wil graag het voormalige agrarisch bedrijf omzetten naar een woonbestemming waarbij de agrarische bedrijfsloods wordt gesloopt.

Dit biedt mogelijkheden om de drie woningen die moeten wijken voor de rotonde op een nabijgelegen locatie te verplaatsen en landschappelijk in te passen. Voornoemde ontwikkelingen zijn in strijd met het bestemmingsplan 'Landelijk Gebied (voormalige gemeente Vlist)', zodat een partiële herziening hiervan nodig is. Dit bestemmingsplan voorziet in een vervolgfunctie van het agrarisch bedrijfsperceel aan de Provincialeweg Oost 131a naar de bestemming Wonen, waarin tevens de verplaatsing van drie woningen planologisch mogelijk wordt gemaakt. De twee woningen aan de Provincialeweg 133 en 135 zijn in eigendom van de initiatiefnemer en krijgen in dit bestemmingsplan de bestemming 'Agrarisch met Waarden', zodat is geborgd dat de twee woningen niet kunnen worden herbouwd, nadat deze zijn gesloopt. Deze bestemming kan gezien worden als “pauze-bestemming”, totdat bestemmingsplan 'De Kleine Betuwe' is vastgesteld, welke voorziet in de aanleg van een rotonde op deze locatie. Omdat deze procedure vanwege de omvang van de ontwikkeling naar verwachting langer zal duren is hiervoor gekozen. De woning op het perceel Provincialeweg Oost 137 kan pas na vaststelling van bestemmingsplan 'De Kleine Betuwe' worden wegbestemd, omdat deze tot die tijd nog in bezit is van derden.

1.2

Ligging plangebied

Het plangebied ligt aan de Provincialeweg Oost 131a in Haastrecht. Dit (agrarisch) bebouwingslint ligt ten oosten van de bebouwde kom van Haastrecht in het veenweidegebied van de Krimpenerwaard. Het plangebied is aangeduid in figuur 1.

Toelichting

7

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Figuur 1: Situering omgeving plangebied (locatie met rode stippellijn aangeduid).

1.3

Vigerende bestemmingsplannen

Voor het plangebied gelden de volgende, door de gemeenteraad van Krimpenerwaard vastgestelde, bestemmingsplannen: Bestemmingsplan Bestemmingsplan "Landelijk Gebied" (voormalige gemeente Vlist) "Parapluplan Parkeren Krimpenerwaard"

Raadsbesluit 15 december 2015 29 januari 2019

Het perceel op nummer 131a is bestemd voor 'Agrarisch met waarden' met de aanduiding 'voormalig agrarisch bedrijf'. Het perceel is voorzien van een bouwvlak. Via een relatie is er een schuur toegestaan ten westen van het bouwvlak. Daarnaast zijn de dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologie 3' en 'Waarde - Cultuurhistorie 2' van toepassing. Een uitsnede van de verbeelding is opgenomen in figuur 2. Om medewerking aan deze planontwikkeling te verlenen is een herziening van het bestemmingsplan nodig.

8

Toelichting

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Figuur 2: Uitsnede plankaart bestemmingsplan 'Landelijk Gebied' (voormalige gemeente Vlist).

1.4

Leeswijzer

Hoofdstuk 2 beschrijft de huidige situatie en geeft een planbeschrijving van de nieuwe toestand. In Hoofdstuk 3 wordt het beleidskader uiteengezet. Hierin wordt het voor dit bestemmingsplan relevante rijks-, provinciaal, regionaal en gemeentelijke beleid beschreven. In Hoofdstuk 4 wordt de Waterparagraaf beschreven. Hoofdstuk 5 omvat de omgevingsaspecten. Ook uitvoeringsaspecten worden hier beschreven. In Hoofdstuk 6 wordt de keuze voor de planmethodiek nader toegelicht. Hoofdstuk 7 is gewijd aan de uitvoerbaarheid. Hier wordt met name ingegaan op de uitkomsten van de inspraak en het overleg ex artikel 3.1.1 van het Besluit ruimtelijke ordening.

Toelichting

9

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

10

Toelichting

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Hoofdstuk 2 2.1

Planbeschrijving

Bestaande situatie plangebied en omgeving

Veenweide Het grondgebied van Haastrecht ligt in de Krimpenerwaard en bestaat uit veenweidegebied. Het veenweidegebied wordt gekenmerkt door twee hoofdrichtingen. De ene hoofdrichting loopt evenwijdig aan de Lek en de Hollandsche IJssel en wordt bepaald door de nederzettingen, watergangen en doorgaande wegen. De andere richting staat haaks op deze rivieren en wordt bepaald door de verkaveling, watergangen en verbindingswegen. Het slagenlandschap in het veengebied bestaat uit twee verschillende werelden: die van de kleinschalige linten met bruggetjes en knotwilgen en die van de ruimte met sloten en weilanden daarachter. De meeste beplanting is te vinden in de dorpen, rondom de boerenerven, langs dijkwegen, langs de Lek, langs de kavelgrenzen en de tiendwegen. Samen met de bebouwing zorgen deze voor langgerekte verdichte zones die de openheid van het gebied onderbreken. Het veenweidegebied achter het plangebied.

Aan de overzijde gelegen woonbebouwing.

Volkstuinvereniging De Belt.

De Vlist.

Bebouwingslinten De bebouwing in het buitengebied bevindt zich in een aantal bebouwingslinten die over het gehele grondgebied te vinden zijn en die min of meer buurtschappen vormen. De bebouwingslinten kennen een zeer divers gebruik: agrarische bedrijven, woningen en niet agrarische bedrijven liggen naast elkaar. Kenmerkend zijn de doorzichten van de kleinschalige bebouwingslinten naar het open veenweidegebied. Het plangebied ligt ten oosten van de kern van Haastrecht. Oostelijk van het perceel ligt volkstuincomplex De Belt. Een luchtfoto van de bestaande situatie is opgenomen in figuur 3.

Toelichting

11

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Figuur 3: Luchtfoto bestaande situatie. Plangebied geel gestippeld omlijnd (bron Google Earth).

2.2

Ruimtelijke en functionele structuur

Aan de Provincialeweg Oost komen naast boerderijen ook woningen en enkele niet-agrarische functies voor. Het dijklint ligt in het noordelijk deel van het veenweidegebied in de Krimpenerwaard. De Provincialeweg Oost ligt ten noordoosten van de bebouwde kom van Haastrecht. Op het perceel aan de Provincialeweg Oost 131a staat een voormalige agrarische bedrijfswoning met een agrarische bedrijfsloods. De veehouderijactiviteiten zijn al langere tijd gestaakt. In westelijke richting staan nagenoeg langs het fietspad twee aaneengesloten woningen die in een bouwvallige staat verkeren. Ten westen hiervan staan ook enkele woningen. Het hierachter gelegen perceel onder de dijk dat in zuidelijke en westelijke richting tot de Vlist loopt, is als grasland in gebruik. De achterzijde van het plangebied wordt begrensd door een watergang en aansluitend weiland. Ten noorden van het plangebied staan woningen. Verder ligt hier de voormalige speeltuin 'Kleine Betuwe' met daarachter het bedrijventerrein Galgoord. Ten oosten van het gebied ligt een groot volkstuincomplex.

12

Toelichting

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Te slopen woningen 133 en 135.

De woningen staan dicht op de weg.

De te slopen agrarische loods naast de voormalige agrarische woning aan de Provincialeweg Oost 131a.

2.3

Nieuwe situatie

Langs de Provincialeweg Oost worden drie woningen gesloopt (nummers 133, 135 en 137) in verband met aanleg van een rotonde ten behoeve van de herontwikkeling van Galgoord. De woningen worden verplaatst naar een vrijkomende locatie van het voormalige agrarische bedrijf aan de Provincialeweg Oost 131a waar een agrarische bedrijfsloods van 490 m² wordt gesloopt. Hierdoor wordt kwaliteitswinst behaald. De drie landschappelijk in te passen woningen vormen een kleinschalig boerenerfensemble. Om dit te benadrukken wordt een maximale goot- en bouwhoogte van respectievelijk 4,5 en 9 m voorgestaan. De verplaatsing van de woningen aan de Provincialeweg Oost 133, 135 en 137 naar de locatie op nummer 131a maakt het voor de gemeente mogelijk de gronden minnelijk te verwerven. Deze gronden zijn nodig voor aanleg van de rotonde ten behoeve van de ontwikkeling van Galgoord. De woningen krijgen elk een inhoud van maximaal 700 m³. De woningen worden zodanig gepositioneerd dat doorzichten naar het veenweidegebied worden hersteld, temeer daar de woningen lager liggen achter het dijklichaam en deels zijn verscholen achter de bebouwing aan de Provincialeweg Oost 131a. De ruimtelijke en functionele structuur van het plangebied krijgt hierdoor een kwaliteitsimpuls. Het inrichtingsvoorstel is opgenomen in figuur 4.

Toelichting

13

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Figuur 4: Inrichtingsvoorstel nieuwe situatie drie woningen. Bestaande loods paars gearceerd.

2.4

Verkeer en parkeren

Verkeer Het plangebied ligt aan de Provincialeweg Oost (N228) in Haastrecht. Deze gebiedsontsluitingsweg is tevens een recreatieve verbindingsroute voor langzaam verkeer tussen Gouda en Oudewater. De maximum snelheid is ter plaatse 50 km/uur. De ontwikkeling heeft geen gevolgen voor de verkeersintensiteit. De ontsluiting van de woning aan de Provincialeweg Oost 131a en drie nieuwe woningen vindt plaats vanaf de bestaande verharde ontsluiting. De planlocatie is ook goed bereikbaar met het openbaar vervoer. Zo halteert aan de Provincialeweg Oost tegenover het plangebied een busverbinding van Gouda naar Utrecht (buslijn 107 en 207 van Syntus).

14

Toelichting

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

De Provincialeweg Oost (richting Oudewater)

Uitrit van de woning op nummer 131a.

Parkeren Ieder plan dient te voorzien in voldoende parkeerplaatsen op eigen erf. De vraag hoe wordt bepaald of er sprake is van voldoende parkeergelegenheid wordt beantwoord in het parkeerbeleid van de gemeente Krimpenerwaard. Op 29 januari 2019 heeft de gemeenteraad het parapluplan Parkeren Krimpenerwaard vastgesteld. Dit betekent dat moet worden voldaan aan de parkeernorm van de richtlijnen van het CROW 2018 (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water-, en Wegenbouw en de Verkeerstechniek, publicatie 381). De parkeerkencijfers voor vrijstaande koopwoningen in het buitengebied (matig stedelijk) is gemiddeld 2,4 pp per woning. De parkeerbehoefte kan volledig op de eigen terrein worden gerealiseerd, omdat er per bouwperceel voldoende ruimte aanwezig is voor stalling van drie auto's. Bij uitwerking van de bouwplannen dient te worden aangetoond dat kan worden voldaan aan de parkeernorm. In artikel 12.2 van het bestemmingsplan wordt dit geborgd.

2.5

Beeldkwaliteitsparagraaf

Een bestemmingsplan dat een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt bevat op grond van de Omgevingsverordening een motivering, bij voorkeur vervat in een beeldkwaliteitsparagraaf, waaruit blijkt dat de ruimtelijke kwaliteit ten minste gelijk blijft. Deze paragraaf voorziet hierin. Lagendijk Tuin- en Landschapsarchitecten B.V. te Bergambacht heeft een Landschapsplan opgesteld, waarin de landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing van deze ontwikkeling is beschreven (rapport van 8 februari 2021, Bijlage 1). Hierbij is aansluiting gezocht bij de bestaande kwaliteiten van het veenweidegebied. Tevens is de gewenste beeldkwaliteit voor het plan in dit rapport vastgelegd. Landschappelijke hoofdstructuur Midden in het slagenlandschap ligt de polder Hooge Boezem, waarvan het projectgebied vroeger onderdeel uitmaakte. Het slagenlandschap is herkenbaar aan de langgerekte kavels en sloten. Ter hoogte van het projectgebied zijn de kavels wat korter, willekeurige gesitueerd en volgen ze de meandering van de rivier de Vlist. Het dorp Haastrecht is gebouwd langs de Hollandsche IJssel. De dijk, Provincialeweg Oost, ligt al jaren langs de Hollandsche IJssel op deze wijze in het landschap. De bestaande woningen binnen het projectgebied zijn voornamelijk georiënteerd op de Provincialeweg Oost. Aan de noord- en oostzijde wordt het projectgebied omsloten door bebouwing en groen.

In westelijke richting liggen graslanden met sloten tot het riviertje de Vlist. Er is een open ruimtelijke relatie met het ten zuiden gelegen natuurgebied van de Hooge Boezem. Doel is deze relatie te behouden, te versterken en te kunnen beleven. Het verdient de voorkeur om de nieuwe woningen rondom de te slopen bedrijfsloods te situeren waardoor zichtlijnen vanaf de Provincialeweg Oost op het open achterliggende gebied zoveel mogelijk worden behouden, waarbij een lagere goot- en bouwhoogte wordt voorgestaan dan de bedrijfsloods. De clustering van woningen rondom de te slopen bedrijfsloods suggereert hier een boerenerf met kleinschalige bebouwing (schuurwoningen). Bij de entree kan een boomgaard worden aangelegd met een groen aangekleed parkeererf. De drie landschappelijk in te passen vrijstaande woningen zijn zodanig gesitueerd dat het zicht vanaf de Provinciale weg niet wordt verminderd. Landschappelijke en stedenbouwkundige analyse Het projectgebied betreft een terrein met veel verschillen in landschappelijke kwaliteit. Het

Toelichting

15

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

oorspronkelijke karakter van de polder bestaat uit het systeem van de Hooge Boezem. Het projectgebied heeft op dit moment een typisch open veenweidekarakter. De percelen zijn in tegenstelling tot het omliggende strak vormgegeven slagenlandschap, juist willekeurig van vorm en oriëntatie. Dit heeft te maken met de afwijkende verkavelingsstructuur. Het huidige terrein is deels ingevuld door een vrijstaande (agrarische) woning met de daarachter een geplaatste grote loods. Deze zijn georiënteerd op de Provincialeweg Oost. Verderop ten zuidwesten van het projectgebied is in de loop der jaren een wooncluster ontstaan georiënteerd op de Vlist. Hier ligt tevens een ontsluitingsweg die aansluit op de Provincialeweg Oost. Het gebied ten zuiden van het projectgebied (de Hooge Boezem) is in de afgelopen jaren omgevormd naar een extensiever landbouwgebied met een natuurkarakter en waterretentie gebied. Het verdient aandacht om het projectgebied qua natuurlijk karakter te laten aansluiten op dit gebied. Wat opvalt is de afwijkende slagenverkaveling parallel aan de Provincialeweg/dijk/noordgrens van het gebied in plaats van haaks daarop. Het bebouwingslint langs de Provincialeweg Oost kenmerkt dit door woningen onder aan de dijk met enkele uitzonderingen waaronder de drie te slopen woningen binnen het projectgebied.

De sloop van drie woningen boven aan de dijk langs de Provincialeweg Oost betekent meer zicht op het achterland, dit is positief vanuit oogpunt van landschappelijke kwaliteit en de beleving daarvan. De nieuwe locatie voor de woningen dient achter de bebouwing aan de Provincialeweg Oost 131a te worden gesitueerd ter plaatse van de te slopen bedrijfsloods. Dit vormt landschappelijk en verkeerskundig een verbetering. Hierbij dient ook rekening te worden gehouden met de alternatieve verkavelingsvorm en de parallel aan de dijk en haaks daarop lopende watergangen. Deze watergangen dienen te worden gerespecteerd. Hierbij moet voldoende afstand tussen de watergangen en nieuwe woningen worden aangehouden. Het voordeel is dat hiermee meer zicht op het achterland ontstaat hetgeen een positieve bijdrage levert aan de landschappelijke kwaliteit. Resumé Het projectgebied is gelegen tussen de bebouwing van de uitbreiding van het dorp Haastrecht langs de rivier De Vlist, natuurgebied ‘Hooge Boezem’, volkstuinencomplex ‘De Belt’ en de Provincialeweg Oost. De huidige bebouwing op de percelen langs de Provincialeweg Oost bestaat uit drie woningen en een voormalige agrarische woning met grote landbouwschuur. Er is potentie de bestemmingen binnen het projectgebied aan te passen.

Gekeken naar de historie van het landschap en de landschappelijke hoofdstructuur kan het projectgebied in zijn bestaande vorm behouden blijven. Daarnaast verdient het de aandacht om het projectgebied qua natuurlijk karakter te laten aansluiten op de zuidelijk gelegen Hooge Boezem, met de uitstraling van een veenweidegebied. Doelstelling om een duurzame invulling voor de toekomst te ontwikkelen waarbij natuurontwikkeling, wonen, cultuurlandschap en recreatie hand in hand gaan. Daarnaast is een doelstelling om de bedrijfsloods en drie woningen te slopen en te vervangen door drie nieuwe woningen rondom de te slopen bedrijfsloods. Hierdoor worden duurzame zichtlijnen op het achterland verbeterd, kijkend vanaf de bovenzijde van de dijk-Provincialeweg. Het landschapsinrichtingsplan voor de drie woonpercelen is opgenomen in figuur 5.

16

Toelichting

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Figuur 5: Landschapsinrichtingsplan voor de drie nieuwe woningen (in oranje/rood) en de te slopen schuur (in paars). 2.5.1 Beeldkwaliteitsplan De kwaliteitseisen zijn vastgelegd in het beeldkwaliteitsplan 'Beeldkwaliteitsplan Provincialeweg 131a, Haastrecht', opgesteld door Lagendijk Tuin- en Landschapsarchitecten te Bergambacht, d.d. 2 augustus 2021. In Bijlage 2 van de toelichting is het beeldkwaliteitsplan opgenomen. Het beeldkwaliteitsplan dient als toetsingskader voor de toekomstige bouwplannen van de nieuwe bewoners. Het beeldkwaliteitsplan wordt separaat als addendum op de welstandnota van de gemeente Krimpenerwaard vastgesteld door de gemeenteraad. Referentiebeelden Ter nadere toelichting op de beeldkwaliteitsparagraaf en het beeldkwaliteitsplan zijn hieronder enkele referentiebeelden opgenomen van de bebouwing.

Toelichting

17

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Referentiebeelden van vrijstaande woningen.

18

Toelichting

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Hoofdstuk 3 3.1

Beleidskader

Rijksbeleid

3.1.1 Nationale Omgevingsvisie (2020) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie 'Duurzaam perspectief voor onze leefomgeving' vastgesteld (afgekort NOVI). De visie bevat hoofdzaken van het strategisch rijksbeleid voor de fysieke leefomgeving. Deze Omgevingsvisie vervangt de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012). De NOVI is een instrument van de nieuwe Omgevingswet en loopt vooruit op de inwerkingtreding van die wet. Vanwege het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet komt de NOVI als structuurvisie uit onder de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Zodra de Omgevingswet in werking is getreden, zal deze structuurvisie gelden als de Nationale Omgevingsvisie, zoals in de nieuwe wet bedoeld. In de NOVI wordt door het Rijk een langetermijnvisie gegeven op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI bestaat uit een visie, toelichting en uitvoeringsagenda. De combinatie van deze drie documenten zorgt voor een toetsing die leidt tot nationale strategische keuzes en gebiedsgericht maatwerk. De NOVI beschrijft een toekomstperspectief met de ambities van het rijk. In de NOVI zijn 21 nationale belangen in de fysieke leefomgeving met bijbehorende opgaven geformuleerd. Die opgaven zijn in feite het verschil tussen de ambitie en de huidige situatie en verwachte ontwikkelingen.

De vier prioriteiten De samenhang tussen opgaven manifesteert zich rond vier prioriteiten. Dat zijn complexe, omvangrijke en dringende opgaven die voortkomen uit of samenhangen met grote transities. Politieke en maatschappelijke keuzes zijn vooral daar nodig, om op deze prioriteiten voortgang te boeken op een manier die draagvlak heeft en bijdraagt aan de kwaliteit van de leefomgeving. Als een samenhangende, integrale aanpak nodig is, over de sectoren heen, vraagt dit een andere inzet. Het gaat hier om de volgende prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie 2. Duurzaam economisch groeipotentieel 3. Sterke en gezonde steden en regio's 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Voor de vier NOVI-prioriteiten geldt steeds dat zowel voor de lange als de korte termijn maatregelen nodig zijn. Deze maatregelen dienen in de praktijk voortdurend op elkaar in te spelen. Bij de afweging van de belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving centraal voor zowel de boven- als de ondergrond. Drie afwegingsprincipes Doel van de Omgevingswet is het bereiken van een balans tussen: ‘(a) bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit en (b) doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften’.

Deze dubbele doelstelling uit de Omgevingswet is vertaald in een omgevingsinclusieve benadering van de leefomgeving: ontwikkeling van de leefomgeving gaat samen met versterking van te beschermen waarden als gezondheid, landschap, waterveiligheid, natuur, cultureel erfgoed, leefomgevingskwaliteit en milieukwaliteit. Veiligheid, gezondheid en duurzaamheid zijn basale randvoorwaarden voor alle maatschappelijke activiteiten zoals bedrijfsmatige activiteiten, de energietransitie en de woningbouw. Om aan het afwegingsproces en de omgevingsinclusieve benadering richting te geven, gebruikt het rijk in het omgevingsbeleid drie afwegingsprincipes. Deze zijn: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Relatie tot het bestemmingsplan In de uitwerking van prioriteit 4 'Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied' is een aantal beleidskeuzes opgenomen. Eén van de beleidskeuzes is als volgt: "Unieke landschappelijke kwaliteiten worden versterkt en beschermd. Nieuwe ontwikkelingen in het landelijk gebied voegen landschapskwaliteit toe. Omgevingsbeleid wordt landschapsinclusief." Onder unieke landschappen wordt onder andere het Groene Hart benoemd.

Toelichting

19

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Naast de beleidskeuze, is ook het volgende nationaal belang opgenomen: "behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang". Het Rijk is medeverantwoordelijk voor het beschermen van waardevol landschap, zoals het Groene Hart, de Waddenzee en de Veluwe. De opgave bij dit nationale belang is om cultureel erfgoed en (inter)nationale unieke landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten te ontwikkelen, te behouden, te versterken en te benutten bij gebiedsontwikkeling en transformatie. Het plangebied is gelegen in het Groene Hart, dit gebied is aangewezen als Nationaal landschap. Het doel is om de kwaliteit te versterken en te beschermen. De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de herontwikkeling van een agrarisch bedrijf met bedrijfswoning en sloop van een agrarische bedrijfsloods naar wonen om verplaatsing van drie woningen mogelijk te maken in verband met aanleg van een rotonde ten behoeve van de transformatie van Galgoord. De agrarische activiteiten zijn reeds beëindigd door het ontbreken van een opvolger. Deze herontwikkeling geeft een impuls aan de kwaliteit van dit perceel in het buitengebied, waarbij de landschappelijke waarden per saldo worden verbeterd.

3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (afgekort Barro) bevat een beperkt aantal beslissingen van wezenlijk belang (thans 14 nationale belangen) uit de nieuwe Structuurvisie. Deze algemene regels bewerkstelligen dat nationale ruimtelijke belangen doorwerken tot op lokaal niveau. Voor deze belangen is het Rijk verantwoordelijk en wil het resultaten boeken. Buiten deze 14 belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. Het Barro en de hierbij behorende ministeriële regeling zijn op 30 december 2011 in werking getreden. Op 1 oktober 2012 is het besluit aangevuld met voorschriften voor de andere beleidskaders uit de SVIR, het Nationaal Waterplan en het Derde Structuurschema Elektriciteitsvoorziening. Het gaat hierbij onder andere om rijksvaarwegen, hoofdwegen en hoofdspoorwegen en ecologische hoofdstructuur (EHS), thans Natuurnetwerk Nederland (NNN). Het kabinet heeft de keuze voor deze onderwerpen gemaakt in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte.

3.1.3 Besluit ruimtelijke ordening (2017) Ladder voor duurzame verstedelijking (artikel 3.1.6 Bro) Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen neemt het Rijk enkel nog een 'Ladder' voor duurzame verstedelijking op. Hierdoor neemt de bestuurlijke drukte af en ontstaat er ruimte voor regionaal maatwerk. Dit betekent dat in de toelichting van een bestemmingsplan een beschrijving wordt opgenomen van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling. Indien blijkt dat de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden voorzien, bevat de toelichting een motivering daarvan en een beschrijving van de mogelijkheid om in die behoefte te voorzien op de gekozen locatie buiten het bestaand stedelijk gebied. Doel van de ladder is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. De ladder is als een procesvereiste opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening. Hierna wordt de planontwikkeling getoetst aan de Ladder, zoals deze vanaf 1 juli 2017 geldt.

Toetsing initiatief aan Ladder voor duurzame verstedelijking De belangrijkste motiveringsplichten van de nieuwe Ladder, namelijk dat de behoefte aan een nieuwe ontwikkeling moet worden aangetoond en dat moet worden toegelicht – als de ontwikkeling buiten het bestaand stedelijk gebied wordt gerealiseerd – waarom het bestaand stedelijk gebied niet geschikt is voor de nieuwe ontwikkeling, vloeien voort uit andere wettelijke normen en jurisprudentie. Ook in het geval er geen sprake is van een formele 'nieuwe stedelijke ontwikkeling', moet toch het nut en de noodzaak aan die ontwikkeling en de uitvoerbaarheid daarvan worden aangetoond. In dit bestemmingsplan wordt het oprichten/verplaatsen van drie woningen mogelijk gemaakt en het omzetten van een voormalige agrarische bedrijfswoning naar woondoeleinden. Het begrip 'woningbouwlocatie', zoals opgenomen in de definitie in het Besluit ruimtelijke ordening is niet nader gedefinieerd in het Bro. Het moet echter gaan om een ruimtelijke ontwikkeling van enige omvang. Op grond van jurisprudentie is er geen sprake van een stedelijke ontwikkeling. Dit wordt toegelicht in paragraaf 3.2.2.1.

20

Toelichting

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

3.1.4 Conclusie Rijksbeleid Het rijksbeleid laat zich niet specifiek uit over dergelijke kleinschalige ontwikkelingen. Het initiatief raakt geen rijksbelangen zoals opgenomen in de Nationale Omgevingsvisie en het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening. De Ladder voor duurzame verstedelijking is niet van toepassing voor deze planontwikkeling. Vanuit rijksbeleid zijn er geen beperkingen aan deze planontwikkeling.

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1 Omgevingsvisie Zuid-Holland Op 20 februari 2019 hebben Provinciale Staten van Zuid-Holland de Omgevingsvisie Zuid-Holland en de Omgevingsverordening Zuid-Holland vastgesteld. In het Omgevingsbeleid is al het bestaande provinciale beleid voor de fysieke leefomgeving samengevoegd in een Omgevingsvisie en Omgevingsverordening. Omdat onderdelen uit het Programma ruimte naar het visiedeel zijn omgezet, is het resterende deel hiervan nu onderdeel van het Omgevingsbeleid. Het gehele Omgevingsbeleid is alleen redactioneel gewijzigd, de beleidsinhoud is niet veranderd. Op 15 maart 2022 is de geconsolideerde versie van de Omgevingsvisie in werking getreden. De provincie ziet zes richtinggevende ambities in de fysieke leefomgeving. Deze nevengeschikte ambities staan niet op zichzelf. Ze zijn geworteld in de historie, ligging en economische structuur van Zuid-Holland en gekoppeld aan de strategische uitdagingen waar deze regio voor staat. De ambities zijn de kaders waarbinnen de provincie ruimte geeft. Die ruimte kan per opgave verschillen. Door in te zetten op de zes ambities draagt de provincie bij aan het sterker maken van Zuid-Holland. Bij de zes ambities is een aantal opgaven geïdentificeerd. De opgaven zijn vanuit provinciale optiek en op een zeker abstractieniveau geformuleerd zonder een beoogde eindsituatie te schetsen.

Daarom omvat de Omgevingsvisie geen eindbeeld voor 2030 of 2050, maar wel ambities die voortkomen uit actuele maatschappelijke opgaven. Het betreft de volgende ambities: 1. Naar een klimaatbestendige delta 2. Naar een nieuwe economie: the next level 3. Naar een levendige meerkernige metropool 4. Energievernieuwing 5. Best bereikbare provincie 6. Gezonde en aantrekkelijke leefomgeving In het programma Ruimte zijn de instrumenten opgenomen waarmee de doelen en ambities uit de Omgevingsvisie uitgevoerd gaan worden. Verbetering omgevingskwaliteit Centraal doel van het integrale omgevingsbeleid is het verbeteren van de omgevingskwaliteit. Daarbij streeft de provincie naar een optimale wisselwerking tussen gewenste ruimtelijke ontwikkelingen en een goede leefomgevingskwaliteit. Met het provinciaal omgevingsbeleid wordt aangesloten op de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet: het doelmatig benutten van de fysieke leefomgeving voor maatschappelijke opgaven en het bereiken en in stand houden van een goede omgevingskwaliteit. Met het samenvoegen van al het bestaande beleid voor de fysieke leefomgeving heeft de provincie een eerste stap gezet richting een meer integrale sturing op omgevingskwaliteit.

Een nadere uitwerking van het provinciale beleid voor het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit is weergegeven in de 'kwaliteitskaart' en de 'richtpunten ruimtelijke kwaliteit', behorende bij zowel de Omgevingsvisie als de Omgevingsverordening. 3.2.2 Omgevingsverordening Provinciale Staten van Zuid-Holland hebben op 20 februari 2019 de Omgevingsverordening Zuid-Holland vastgesteld. De geconsolideerde versie is op 15 maart 2022 in werking getreden. In deze verordening zijn alle regels voor de fysieke leefomgeving van het bestaande provinciale omgevingsbeleid samengevoegd. Bestemmingsplannen dienen rekening te houden met de hierin opgenomen regels. Voor dit bestemmingsplan betreft dit een toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking en de Omgevingsverordening.

Toelichting

21

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

3.2.2.1 Ladder voor duurzame verstedelijking De in het Besluit ruimtelijke ordening opgenomen Ladder voor duurzame verstedelijking is opgenomen in artikel 6.10 van de Omgevingsverordening. Op grond hiervan dient een bestemmingsplan waarin een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt te voldoen aan artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening. Indien in de behoefte aan de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stads- en dorpsgebied kan worden voorzien en voor zover daarvoor een locatie groter dan 3 hectare nodig is, wordt gebruik gemaakt van locaties die zijn opgenomen in het Programma ruimte. In lid 2 is bepaald dat Gedeputeerde Staten bij de aanvaarding van een regionale visie kunnen aangeven in hoeverre de ladder voor duurzame verstedelijking op regionaal niveau geheel of gedeeltelijk is doorlopen. In de toelichting van het bestemmingsplan als bedoeld in het eerste lid, kan in dat geval worden verwezen naar de regionale visie als motivering of gedeeltelijke motivering dat de stedelijke ontwikkeling voldoet aan het eerste lid. Toetsing aan Ladder voor duurzame verstedelijking Dit bestemmingsplan maakt een herontwikkeling mogelijk, waarin een voormalig agrarisch bouwperceel van bestemming wijzigt van Agrarisch naar Wonen, zodat de ruimtelijke kwaliteit wordt verbeterd van het cultuurhistorisch waardevolle gebied.

Daarnaast wordt verplaatsing van drie woningen mogelijk gemaakt. Het begrip 'woningbouwlocatie', zoals opgenomen in de definitie in het Besluit ruimtelijke ordening is niet nader gedefinieerd in het Bro. Het moet echter gaan om een ruimtelijke ontwikkeling van enige omvang. Twee woningen die rechtstreeks mogelijk worden gemaakt zijn niet aan te merken als een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, lid 1, onder i van het Bro (ABRvS 18 december 2013, nr. 201302867/1/R4). Het oprichten van zes woningen in een dorp, dat voornamelijk uit lintbebouwing bestaat (waarvan drie woningen rechtstreeks en drie door middel van een wijzigingsbevoegdheid), wordt eveneens niet aangemerkt als stedelijke ontwikkeling (ABRvS 18 december 2013, nr. 201302867/1/R4). Gesteld kan worden dat de verplaatsing van drie woningen te kleinschalig zijn om onder het regime van artikel 3.1.6 lid 2 Bro te vallen, waarin de Ladder voor duurzame verstedelijking is opgenomen. Toetsing aan de Ladder is derhalve niet nodig. 3.2.2.2 Ruimtelijke kwaliteit Het ruimtelijk kwaliteitsbeleid bestaat uit een viertal kwaliteitskaarten, samengevat in één integrale kwaliteitskaart, bijbehorende richtpunten en een aantal bepalingen in de verordening. De kwaliteitskaart bestaat uit een aantal legenda-eenheden.

De provincie vraagt gemeenten om voor ontwikkelingen in en nabij het buitengebied de kwaliteitskaart te benutten en gebruik te maken van de opgestelde gebiedsprofielen. De Provincialeweg Oost ligt in het gebiedsprofiel Krimpenerwaard. In paragraaf 3.2.3 wordt hierop ingegaan. De kwaliteitskaart geeft een beschrijving van de gebiedskenmerken en kwaliteiten van Zuid-Holland, waar rekening mee gehouden dient te worden in de planvorming. De kwaliteitskaart geeft een beschrijving van de gebiedskenmerken en kwaliteiten van Zuid-Holland, waar rekening mee gehouden dient te worden in de planvorming. Op de Laag van de Ondergrond ligt het ontwikkelgebied van de drie woningen binnen de aanduiding 'Rivierdeltacomplex - rivierklei/ veen'. De komgronden en oeverwalgebieden van het rivierengebied in Zuid-Holland zijn opgebouwd uit rivierklei en liggen vooral in het oosten van de provincie. Ze zijn vermengd met de veenondergrond. De oeverwallen vormen plaatselijk hogere/drogere delen binnen het veengebied. Dit is terug te zien in het landschap. Als richtpunt geldt dat ontwikkelingen in het rivierengebied het verschil tussen komgronden en oeverwallen herkenbaar houden. Voorts ligt het gebied gedeeltelijk in oude stroomgordels en geulafzettingen van veen. In de Laag van de cultuur- en natuurlandschappen maakt het gebied onderdeel van het veen(weide) landschap.

De structuur in de veengebieden is sterk bepaald door de rivieren en veenstromen, de op enige afstand daarvan aangelegde weteringen en andere ontginningsbasissen. Loodrecht daarop staan de (regelmatige) verkavelingspatronen. In het oosten van de provincie is het veengebied vermengd met oeverwallen en kommen van het rivierenlandschap. Als richtpunt wordt onder andere aangehouden dat ontwikkelingen rekening houden met het behoud van kenmerkende landschapselementen. Voorts dragen ontwikkelingen bij aan behoud van de maat en weidsheid van de poldereenheden. Nieuwe bebouwing en bouwwerken worden geplaatst binnen de bestaande structuren/linten en niet in de veenweidepolders.

22

Toelichting

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Het plangebied ligt voorts aan een dijklint van een rivierdijk: de bebouwing staat op of tegen de dijk. Linten blijven linten als onderscheidende bebouwingsvorm in het gebied. Bij nieuwe ontwikkelingen zijn de huidige korrel, profiel, transparantie en respect voor historische gaafheid van een lint richtinggevend. De gebiedsprofielen ruimtelijke kwaliteit maken een verdere onderverdeling in linten en bieden een handreiking voor het omgaan met nieuwe bebouwing ter plaatse. Op de Laag van de stedelijke occupatie ligt het plangebied in de stads- en dorpsrand. Het is het deel van stad of dorp met potentie voor een hoogwaardig en geliefd woonmilieu, door o.a. de nabijheid van voorzieningen. De relatie tussen bebouwd gebied en landschap is afhankelijk van de karakteristieken van de bebouwingsrand en die van het aangrenzende landschap. Daarbij worden drie typen 'overgangskwaliteiten' onderscheiden. Uitgangspunt bij ontwikkelingen aan dorpsranden is de contactkwaliteit. Ontwikkelingen aan de stads- of dorpsrand dragen bij aan het realiseren van een rand met passende overgangskwaliteit (front, het contact en de overlap). In de Laag van beleving is het plangebied niet specifiek benoemd. De aangrenzende Provincialeweg Oost is hier aangeduid als fiets- en wandelroute. In figuur 6 is een uitsnede van de Laag van de cultuuren natuurlandschappen en Laag van de Stedelijke occupatie opgenomen.

Figuur 6: links uitsnede van de Laag van de cultuur- en natuurlandschappen en rechts Laag van de stedelijke occupatie. Toetsing aan ruimtelijke kwaliteit Op grond van artikel 6.9 van de Omgevingsverordening (Ruimtelijke kwaliteit) kan een bestemmingsplan voorzien in een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling wanneer aan de in dit artikel genoemde voorwaarden wordt voldaan ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit. Op de Kwaliteitskaart is het plangebied aangeduid als 'veen(weide)gebied' aan een dijklint: de bebouwing staat op of tegen de dijk. Er is weinig ruimte voor nieuwe bebouwing. Dit biedt ruimte voor plaatselijke verbreding van het profiel door differentiatie in kaveldiepte. Er liggen hier kansen voor ontwikkeling, mits rekening wordt gehouden met de overige karakteristieken van het lint. Bij nieuwe ontwikkelingen zijn de huidige korrel, profiel, transparantie en respect voor historische gaafheid van een lint richtinggevend. Om het lint transparant te houden, dienen doorzichten vanaf de weg naar het achterliggende landschap intact te blijven. Respect voor historische gaafheid van het lint tenslotte, houdt in dat bij nieuwe ontwikkelingen rekening gehouden wordt met cultuurhistorische kwaliteiten van zowel het lint als geheel, als van de individuele bebouwing. Het voormalig agrarisch bedrijf wordt qua functie omgezet naar Wonen.

De landschappelijke kwaliteiten worden hersteld door een agrarische bedrijfsloods te slopen en drie woningen direct naast het fietspad te slopen. In de plaats hiervan worden drie nieuwe woningen nabij de bebouwing van de Provincialeweg Oost 131a teruggebouwd. Zichtlijnen naar het veenweidegebied worden hersteld dan wel verbeterd, waarbij de kavelstructuur en het slotenpatroon niet worden aangetast. Gesteld kan worden dat de functiewijziging van de woning op nummer 131a en de verplaatsing/ nieuwbouw van drie woningen in de dorpsrand voldoen aan de provinciale belangen met betrekking tot verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. Resumerend kan worden geconcludeerd dat het plan in

Toelichting

23

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

overeenstemming is met artikel 6.9, lid 5 sub a (inpassen) en lid 7 van de Omgevingsverordening (ruimtelijke kwaliteit). Gelet hierop is er geen strijdigheid met de provinciale belangen. Conclusie Op grond van het vorenstaande is aangetoond dat het bestemmingsplan in overeenstemming is met het provinciaal beleid. 3.2.3 Gebiedsprofiel Krimpenerwaard De provincie Zuid-Holland heeft voor de Krimpenerwaard een gebiedsprofiel opgesteld. Een gebiedsprofiel omvat een beschrijving van karakteristieken (wat is er), ontwikkeling (wat speelt er), kwaliteiten (wat is waardevol) en ambitie (wat willen we) van het landschap van het betreffende gebied. Het gebiedsprofiel is in samenwerking met gemeenten en andere overheden en gebiedspartners opgesteld als gezamenlijke basis voor de ruimtelijke kwaliteit van dit gebied. Gedeputeerde Staten stellen het gebiedsprofiel vast als bevestiging van dit gezamenlijke vertrekpunt en tegelijk als uitgangspunt voor provinciale plannen. Het gebiedsprofiel is een handreiking om de kwaliteit van plannen en ontwikkelingen te stimuleren om zo de ruimtelijke kwaliteit te behouden of te versterken. Het gebiedsprofiel bevat een schat aan informatie die gebruikt kan worden om te bepalen met welke kwaliteiten het wenselijk is rekening te houden bij ruimtelijke ontwikkelingen. Het gebiedsprofiel is de basis voor het plannen met kwaliteit.

Elke ontwikkeling vraagt uiteindelijk om maatwerk. Landschappelijke eenheden Samen met de Lopikerwaard vormt de Krimpenerwaard het grootste aaneengesloten veenweidegebied van Nederland. De nog gave aanwezigheid van de middeleeuwse verkaveling, met de lange lijnen van kaden, weteringen en Tiendwegen is een bijzondere kwaliteit van de Krimpenerwaard. Het middendeel van de Krimpenerwaard heeft een gevarieerd en kleinschalig landschapsbeeld door de aanwezigheid van linten met wegbeplantingen, eendenkooien en pestbosjes. De zone aan weerskanten van de Vlist kenmerkt zich door het sterke contrast van kleinschalig lint en open veenweide dwars op de overheersende oostwest oriëntatie in de Krimpener- en Lopikerwaard. Het plangebied ligt in de stads- en dorpsrand aan een hoofdweg op een dijk. Dit is een bijzondere vorm van een rand met de kwaliteit van het front, waar een weg tussen de bebouwing en landschap ligt. Ambitiebeeld Ambitiebeeld is het koesteren van het uitgestrekte veenweidegebied en de relatieve openheid met het eeuwenoude kavelpatroon in landbouw- en natuurgebied. Ook behoud en versterken van het contrast tussen onbebouwde wegen en verdichte oost-west georiënteerde linten en de verschillen in symmetrie respectievelijk asymmetrie tussen de linten onderling maken hiervan onderdeel uit.

De hoofdambities zijn uitgewerkt in gebiedsprofielkaarten waarin kort de karakteristiek, toekomstige ontwikkelingen en de in de Kwaliteitskaart vastgestelde ambities zijn genoemd. Aansluitend volgt een beschrijving van de karakteristiek en de aanvullende ambities per legenda-eenheid. Planontwikkeling in relatie tot Gebiedsprofiel In de gebiedsprofielkaarten maakt het plangebied onderdeel uit van de kaarten 'kwaliteit van de stadsen dorpsrand' en 'Linten blijven linten'. Deze worden hieronder beschreven. Kwaliteit van de stads- en dorpsrand De stads- en dorpsrand is de zone op de grens van bebouwd gebied en landschap. De relatie tussen bebouwd gebied en landschap is afhankelijk van de karakteristieken van de bebouwingsrand en die van het aangrenzende landschap. De kwaliteit van de rand kan op verschillende manieren tot uitdrukking komen. Waar landschap en bebouwing als het ware ‘met het gezicht naar elkaar’ zijn gekeerd met een heldere en vaststaande landschappelijke grens is het de kwaliteit van het front (contrast). Randen waar bebouwd gebied en landschap zijn verbonden door zichtbare en begaanbare doorlopende landschappelijke structuren worden gekenmerkt door de kwaliteit van verweving (contactkwaliteit). Randen waar de grens tussen bebouwing en landschap diffuus is bezitten de kwaliteit van de overlap tussen stad en landschap (contract).

In onderhavige situatie is sprake van ‘rand aan een hoofdweg’. Dit is een bijzondere vorm van een rand met de kwaliteit van het front, waar een weg tussen de bebouwing en landschap ligt. De hoofdwegen in de Krimpenerwaard liggen veelal op afstand van de dorpsrand, parallel met de verkaveling. De afstand van twee kavels breed is groot genoeg, zodat de bebouwingsrand zelf is

24

Toelichting

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

vormgegeven als rand aan de veenweide (lage beplanting, geen schuttingen). Aanvullende ambities zijn onder meer om het gebied tussen weg en dorpsrand te open houden en minimale afstand tussen twee kavels breed handhaven. Linten blijven linten De bebouwing van het landelijke gebied is geconcentreerd in de linten. Door de ontginning vanuit de rivieren hebben de linten een oost-west oriëntatie. De linten zorgen voor een geleding van het landschap in noord-zuid richting en lange open ruimtes in oost-west richting. De linten in het gebied zijn in twee categorieën te onderscheiden: dijklinten en veenlinten. Binnen deze twee categorieën wordt verder gedifferentieerd. Als ambitie wordt aangehouden: Linten blijven linten als onderscheidende bebouwingsvorm in het gebied. Bij nieuwe ontwikkelingen zijn de huidige korrel, profiel, transparantie en respect voor historische gaafheid van een lint richtinggevend. Bij grootschalige ontwikkelingen blijft het lint herkenbaar als bebouwingsvorm. Dit betekent dat er op gepaste afstand van het lint gebouwd wordt, waarbij het landschap, het lint en de nieuwe ontwikkeling bepalend zijn voor deze afstand. Het lint behoudt zijn eigen gezicht. De Provincialeweg Oost ligt aan een ingesloten dijklint. De dijklinten lopen door tot in de dorpen. De bebouwing staat op de dijk of, door eerdere dijkverhogingen, net onder het huidige dijkniveau.

Het karakter van het dijklint is stenig zonder beplanting. Waar dichte bebouwingswanden ontstaan zijn, verdwijnt de visuele relatie vanaf de weg naar het water. Er is weinig ruimte voor nieuwe bebouwing. Aanvullende ambities zijn: Continuïteit van het dijklint binnen en buiten het dorp beleefbaar houden. Herkenbaar houden van het lint waarlangs het dorp gegroeid is. Asymmetrisch profiel handhaven: buitendijks op dijkniveau, binnendijks vaak lager. Toetsing planontwikkeling aan Gebiedsprofiel Krimpenerwaard Het plangebied ligt ten zuiden van de Provincialeweg Oost aan een ingesloten dijklint. De landschappelijke dynamiek krijgt ter plaatse een opwaardering, omdat de drie woningen op de dijk pal tegen het fietspad aan worden verwijderd. Voorts wordt een agrarische bedrijfsloods gesloopt. Hiervoor in de plaats komen drie woningen nabij de woonbebouwing aan de Provincialeweg Oost 131a. De positionering is zodanig gekozen dat de zichtlijnen vanaf de Provincialeweg Oost naar het open polderlandschap worden verbeterd. De bestaande sloten blijven behouden. De woningen worden landschappelijk ingepast met gebiedseigen beplanting, zodat per saldo er sprake is van een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. Het contrast tussen het dijklint en het open veenweidegebied blijft hierdoor beleefbaar.

Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan een strategie van 'behoud, herstel en ontwikkeling': behoud en herstel van openheid, van rust en stilte en van het veenweidekarakter, zonder daarmee 'het gebied op slot te zetten' (ontwikkeling). Het tegengaan en saneren van verrommeling heeft hier prioriteit. Conclusie De vervolgfunctie van de voormalige agrarische bedrijfswoning en het oprichten/ verplaatsen van drie woningen is in overeenstemming met het ambitiebeeld van het Gebiedsprofiel Krimpenerwaard, omdat de ontwikkeling een bijdrage levert aan het behouden en/of versterken van de ruimtelijke kwaliteit van het veenweidegebied.

3.3

Regionaal beleid

3.3.1 Regionale Agenda Wonen Midden-Holland is een aantrekkelijke woonregio waar belangrijke waarden met betrekking tot wonen, werken, ondernemen en recreëren van groot belang worden geacht voor de ontwikkeling van de Randstad als geheel. Met een centrale ligging in het (internationale) handelsnetwerk en bedrijvigheid is de regio een goede vestigingsplek voor huishoudens. Ook door de ligging nabij de regio’s Utrecht, Holland Rijnland en de metropoolregio Rotterdam – Den Haag. De kwaliteiten van de centrale ligging worden versterkt doordat de regio goed bereikbaar is met zowel openbaar vervoer als auto, bijvoorbeeld dankzij het Hoogwaardig Openbaar Vervoersnetwerk (HOV) in combinatie met de A12 en de A20. Het unieke landschap en het erfgoed in de regio maakt Midden-Holland tot een fijne plek om te wonen. Ook door een variatie in woonmilieus zoals stedelijke of dorps/landelijk wonen. Mensen hebben wat te kiezen. Regionale samenwerking rond wonen in de regio Midden-Holland is wenselijk vanwege de sterke

Toelichting

25

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

samenhang in de woningmarkten in dit gebied. De samenwerkende gemeenten ambiëren een actuele, kwalitatieve en toekomstbestendige woonagenda voor een goed functionerende woningmarkt op lokaal en regionaal niveau. Die ambities zijn verwoord in de Regionale Agenda Wonen Midden-Holland 2019. Deze agenda beoogt bij te dragen aan versterking van de kwaliteiten van de woonmilieus in de verschillende delen van de regio, aansluitend bij de behoefte aan woningen. De woonagenda is ook bedoeld om ontwikkelende partijen duidelijkheid te geven over wat de gewenste soorten woningen zijn en zo te stimuleren dat de juiste plannen gerealiseerd worden. Dit in goede samenwerking met ontwikkelende partijen zoals woningcorporaties, commerciële marktpartijen en zorgpartijen. In de Regionale Agenda Wonen Midden-Holland 2019 is een vijftal belangrijke gezamenlijke thema’s geformuleerd: gevarieerd woon- en leefklimaat duurzaamheid wonen en zorg betaalbaarheid/toegankelijkheid beschikbaarheid. Per thema is de regionale ambitie beschreven, aangevuld met een actielijst als eerste aanzet voor een uitvoeringsprogramma. De praktijk van de woningmarkt vraagt flexibiliteit en bewegingsruimte binnen gedeelde kaders en drie opgaven die prioriteit moeten krijgen.

In de Regionale Agenda Wonen Midden-Holland 2019 leggen de gemeenten de nadruk op tempoversnelling in de productie, een knellende mismatch tussen vraag en aanbod voor een aantal groepen op de woningmarkt. De derde opgave is die van onderscheidende woonmilieus. Elk woongebied in de regio kent een eigen karakter. De profielen tezamen geven de breedte van het aanbod van woningen in de regio Midden-Holland weer. De Regionale Agenda Wonen vormt het vertrekpunt voor een nieuwe, flexibeler methodiek voor de regionale afstemming van woningprogrammering en uitvoeringsprogramma. De Regionale Agenda Wonen is complementair aan lokale woonvisies. Krimpenerwaard De Krimpenerwaard ligt tussen de Hollandse IJssel en de Lek en is op een aantal punten fysiek bereikbaar vanuit de omliggende gemeenten in Midden-Holland en de metropoolregio Rotterdam – Den Haag. Het heeft een groen karakter en wordt gekenmerkt door een vooral dorps en landelijk woonmilieu. Conclusie Er worden drie woningen aan de Provincialeweg Oost 133, 135 en 137 gesloopt. In de plaats hiervan worden drie woningen toegevoegd in de dure koopsector. Dit levert een bijdrage aan het voorzien in de vraag naar woningen in de gemeente Krimpenerwaard. Volgens de afspraken hoeft dit plan gezien de omvang (vervanging/ verplaatsing drie woningen) niet te worden afgestemd met de regio, maar alleen te worden gemeld voor de regionale monitor.

Het plan past binnen de regionale woningbouwafspraken en de Regionale Agenda Wonen.

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1 Omgevingsvisie De gemeenteraad van Krimpenerwaard heeft op 14 juli 2021 de Omgevingsvisie vastgesteld. Hierin is het beleid voor de fysieke leefomgeving beschreven met het oog op de naar verwachting op 1 juli 2023 in werking treden van de Omgevingswet. Versterken kwaliteiten Krimpenerwaard De gemeente vindt het belangrijk richting te geven aan toekomstige ontwikkelingen die invloed hebben op de leefomgeving. Het gaat vooral om initiatieven en ontwikkelingen die niet passen binnen de geldende bestemmingsplannen. Daarom is een omgevingsvisie opgesteld voor het hele grondgebied van de gemeente. Bij het opstellen van de visie en speerpunten is uitgegaan van de kwaliteiten en waarden van de Krimpenerwaard. De Omgevingsvisie geeft op hoofdlijnen antwoord op de vraag hoe de toekomst van de Krimpenerwaard eruit ziet. De inhoud is in samenspraak met inwoners, ondernemers, (maatschappelijke) organisaties en partners gerealiseerd. Belangrijke opgaven De komende jaren wil de gemeente werken aan sterke en leefbare kernen, duurzame economische ontwikkeling, de klimaat- en energietransitie en veranderingen in het landelijk gebied. De visie helpt

26

Toelichting

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, investeerders en de gemeente bij het maken van plannen, initiatieven en beleid. De Omgevingsvisie nodigt uit samen te blijven werken aan een veilige, gezonde en duurzame Krimpenerwaard; waar het prettig wonen, werken, ondernemen en recreëren is. Samen initiatieven tot succes maken De gemeente staat positief tegenover nieuwe initiatieven. Initiatieven die passen bij de Krimpenerwaard en bijdragen aan haar toekomst. Zij hanteert het ‘ja-mits’ principe. Het is een kans om meer te werken vanuit wensen en signalen van de samenleving, vanuit vertrouwen en minder vanuit regels. Ook daagt de gemeente initiatiefnemers en haarzelf uit al in een vroeg stadium contact te zoeken met alle betrokken partijen. Participatie is immers een van de belangrijke aspecten van de Omgevingsvisie. 3.4.2 Woonvisie gemeente Krimpenerwaard De gemeenteraad van Krimpenerwaard heeft op 9 mei 2017 de 'Woonvisie gemeente Krimpenerwaard; kerngericht!' vastgesteld. Daarmee is het een basis gelegd voor het maken van prestatieafspraken met de lokaal werkzame corporaties en huurdersorganisaties en voor verdere uitvoering van beleid in samenwerking met de belangrijkste stakeholders (zoals ontwikkelaars, zorgpartijen en dergelijke).

Deze Woonvisie vormt de basis voor het woonbeleid in de komende jaren, waarin een stevige ambitie is neergelegd om de kracht als goed woon- en leefgebied verder te versterken. Het doel is te streven naar een evenwichtige bevolkingssamenstelling ten behoeve van de kwaliteit van de kernen. Krachtige kernen met een breed woningaanbod, verbonden met een aantrekkelijke, groene omgeving waar mensen in alle leeftijden en omstandigheden kunnen blijven wonen. In woningen die veilig, comfortabel en duurzaam zijn. In het raadsbesluit is het college opgedragen om de uitwerking van de beleidsuitgangspunten voor de kernen binnen een half jaar afgerond te hebben (inclusief het in beeld brengen van alle potentiële woningbouw- en herontwikkelingslocaties) en daarbij tevens de te rapporteren over de mogelijke duurzaamheidsmaatregelen. Een bouwprogramma met ambitie: flexibel en vraaggestuurd De gemeente zet zich in voor de realisatie van een stevig woningbouwprogramma waarmee zij kan groeien, vitaal blijft maar ook vrij kan ademen. Vrij ademen betekent voor de gemeente 'organisch' vanuit haar kernenstructuur aansluitend bij de mogelijkheden en de potentiële behoefte per kern. Daarbij zal ook scherp worden gekeken naar herbestemming van leegstaand vastgoed (ook vrijkomend agrarisch vastgoed in het kader van de Gebiedsovereenkomst Veenweiden Krimpenerwaard).

Met een dergelijke aanpak gaat de raad het karakter van de gemeente (kernen in het groen) versterken en draagt daarmee bij aan de vitaliteit van de verschillende kernen. Daarbij gaat het primair om een bijdrage aan het behoud en de versterking van het sociaal maatschappelijke infrastructuur en niet om kost wat kost voorzieningen in stand te willen houden. Duurzame gemeente Als gemeente wil zij de lat van verduurzamen hoog leggen. Als landelijke gemeente gaat zij een stevige bijdrage leveren aan een verstandig klimaatbeleid. De gemeente beseft dat rond 2050 het aardgas zo'n beetje op zal zijn en dat zij daarom vanaf heden moet toewerken naar een energieneutrale woningvoorraad die niet langer met aardgas verwarmd hoeft te worden. Zij wil een duurzame ontwikkeling stimuleren door ook in te zetten op energiezuinige woningen en energiebesparing. Bevorderen van doorstroming voor een betere match tussen vraag en aanbod De gemeente wil een gezonde woningmarkt, waarin iedereen die in Krimpenerwaard wil (blijven) wonen hier terecht kan en een passende woning kan vinden. Ingezet wordt op passende nieuwbouw, maar zij realiseert zich tegelijkertijd dat 90% tot 95% van de woningvoorraad van 2030 er nu al staat. Het is daarom van belang om de bestaande voorraad zo efficiënt mogelijk in te zetten.

Met het bevorderen van doorstroming stimuleert de gemeente dat er meer bestaande woningen vrijkomen voor woningzoekenden en faciliteert zij de wooncarrière. Groene gemeente met vitale kernen De kracht en de vitaliteit van de kernen zijn een bijzondere kwaliteit. Deze wil de gemeente behouden en versterken. Het landelijke en dorpse karakter betekent dat zij waardevol groen respecteert. Zij houdt bij verdichting of kleine uitbreiding er rekening mee dat dit ook leidt tot een kwaliteitsverbetering. Hiervoor stelt de gemeente een helder afwegingskader op waarbij belangrijke kwaliteitscriteria worden meegenomen.

Toelichting

27

bestemmingsplan Provincialeweg Oost 131a, Haastrecht

Ook zet de gemeente in op hergebruik van leegstaand vastgoed en gaat zij voor omvang van projecten passend bij de betreffende kern. De uitbreiding zal in de kleinere kernen voornamelijk neerkomen op kleinschalige (particuliere) initiatieven en het stimuleren van pilots op initiatief van bewoners door 'kleine zaadjes te planten' om te toetsen of iets werkt. Voor projectmatige bouwprojecten in de grotere kernen kiest de gemeente voor een gevarieerd programma (type woning en prijsklasse voor verschillende doelgroepen). Daarbij is de verbinding van de kernen met de omliggende groene ruimte van belang om een geleidelijke overgang te realiseren. Deze stedenbouwkundige opzet is uitstekend te combineren met duurzame dorpsuitbreiding en innovatieve woonconcepten en vernieuwende woonmilieus. De vitaliteit van de kernen behoudt de gemeente door waar mogelijk in te zetten op goede voorzieningen met behoud van de specifieke onderscheidende kenmerken per kern. Toetsing planontwikkeling aan Woonvisie Het oprichten van drie grondgebonden woningen in de dure koopsector (vervangende nieuwbouw) levert een bijdrage aan de doelstellingen van de Woonvisie, omdat er voornamelijk een (kwalitatieve) behoefte is aan koopwoningen voor de doelgroep doorstromers.