Aanvraag Actualiteitendebat PK, W18, PvdA - Twee rijksmonumenten Schoonhoven.docx

VERZOEK ACTUALITEITENDEBAT Datum: 2 februari 2021 Indiener: Pro Krimpenerwaard, Waard18, PvdA Onderwerp: Twee rijksmonumenten Schoonhoven Verzoek Op grond van artikel 41 van het Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad wordt door Pro Krimpenerwaard, daarin gesteund door de PvdA en Waard 18, een actualiteitendebat aangevraagd. Ons verzoek vloeit voort uit onze controlerende taak. Onderwerp Het gaat over twee belangrijke rijksmonumenten (de Waag, monument nummer 33422 en de Damoverkluizing monument nummer 03549) Inleiding Een verzoek van Pro Krimpenerwaard (bijgevoegd) aan de agendacommissie d.d. 5 november 2020 om dit onderwerp op de agenda te plaatsen van de oordeelsvormende commissie R&F is afgewezen, omdat het een lopend proces is. Daarom is Pro Krimpenerwaard gedwongen een actualiteitendebat aan te vragen. Ook is het Pro Krimpenerwaard opgevallen dat de gestelde schriftelijke vragen hierover, d.d. 9 november 2020, nog steeds niet zijn beantwoord. Waarom niet? Toelichting Pro Krimpenerwaard, Historische Vereniging en inwoners zijn het niet eens met de beslissing van het college om op 30 september 2020 een omgevingsvergunning te verlenen voor de uitbouw aan het Rijksmonument De Waag op De Dam 6 te Schoonhoven. Het gaat hier o.a. om de aanbouw van het rijksmonument De Waag in Schoonhoven.

Eethuis De Waag zit al vele jaren in dit monument en wil graag uitbreiden, omdat de ruimte binnen te klein is. Wij begrijpen de wens van de uitbater voor meer restaurantruimte, maar moet een rijksmonument daaraan ondergeschikt worden gemaakt? Gaat een privébelang boven een openbaar belang? Inmiddels heeft het college al een vergunning verstrekt met o.a. als argument dat de uitbater financiële schade leidt door de uitbraak van het Coronavirus en de 1.5 metermaatregel van het RIVM. De een kan daar wat makkelijker aan voldoen dan de ander. Pro Krimpenerwaard erkent dat en heeft ook gepleit voor uitbreiding van de terrassen. Maar dat zijn tijdelijke maatregelen en hier praten wij over een permanente voorziening met aantasting van het beeldbepalende pand De Waag en het rijksmonument “De Damoverkluizing). Opvallend is nog dat de aanvraag vóór de uitbreiding van de coronacrisis plaatsvond en nu als argument erbij wordt gesleept. Het waaggebouw is gelegen in de historische binnenstad. Bijzonder aan dit pand is dat het deels over het water is gebouwd. In 1617 werd de huidige Waag gebouwd en in 1758 vergroot. De Waag is een van de vier meest waardevolle en beeldbepalende monumentale panden in Schoonhoven (Veerpoort, Stadhuis, Grote Kerk en De Waag). Pro Krimpenerwaard kan zich vinden in de brief van de Historische Vereniging Schoonhoven.

Ook wij zijn niet per definitie tegen aanpassingen van monumenten.

Onze stelregel daarbij is wel dat aanpassing aan een monument het geheel van oud en nieuw elkaar versterkt en leidt tot een mooier monument. Ook wij stellen vast dat de voorgestelde uitbouw niet aan dergelijke voorwaarde voldoet. Deze forse aanpassing schaadt het rijksmonument. De aanbouw is bijvoorbeeld te hoog. Verder is het plan strijdig met het bestemmingsplan. Zo mag dit vlak voor 0% bebouwd zijn. De serre is niet toegestaan. Het college heeft inmiddels al heel wat rijksmonumenten (o.a. door werkzaamheden) beschadigd. Denk hierbij aan het plaatsen van Cafetaria Brasserie De Veerpoort voor het zicht op het rijksmonument De Veerpoort; de ondergrondse vernieling van het rijksmonument bij die bouw; de ondergrondse vernieling voor de Veerpoort en nu de aantasting van dit monument. Die feiten laten overduidelijk zien dat het college niet zorgvuldig omgaat met rijksmonumenten. In de commissie van 3 november beweert de wethouder het tegendeel. Onbegrijpelijk! Het college heeft hier gebruik gemaakt van de gevolgde procedure, de zogenaamde ‘kruimelgevallenregeling’, ex artikel 4 bijlage II van het Besluit omgevingsrecht (Bor), waarbij inspraak en onafhankelijke beoordeling door de RCE kan worden omzeild. Er zijn elf verschillende kruimelgevallen opgenomen in de kruimellijst van artikel 4 bijlage II van het besluit omgevingsrecht.

In de toelichting wordt aangegeven dat de ingreep onder de eerste nominatie kan vallen: uitbreiding van een bestaand gebouw. Dit lijkt correct, maar dat is het niet. Immers: de kruimelregeling is bedoeld voor ingrepen van ondergeschikt ruimtelijk belang. Graag een reactie. Déze aanvraag is echter van fundamenteel ruimtelijke belang voor de historische stad Schoonhoven: het betreft aanpassingen aan en tegen twee belangrijke Rijksmonumenten (de Waag, monument nummer 33422 en de Damoverkluizing monument nummer 03549) op een uiterst precaire plek in de binnenstad, het hart van het beschermd stadsgezicht. Dit is niet iets triviaals of ondergeschikts. Het rijksmonument Damoverkluizing is, naar onze mening, buiten beschouwing gelaten in de discussie met de RCE. Daarop is dan ook niet gereageerd door de RCE en dat wordt door de rijksdienst onderschreven. Deze gevoeligheid blijkt ook, want de afgelopen jaren is dezelfde aanvraag (dezelfde ingreep aan dezelfde rijksmonumenten) al verschillende keren met kracht afgewezen, zowel door de Rijksdienst van de Monumentenzorg, als door andere onafhankelijke erfgoeddeskundigen, als door de toenmalige politiek.

Dit is op zichzelf al reden om niet te kunnen kiezen voor een kruimelprocedure; hier had -gezien het voortraject- gekozen moeten worden voor normale procedure waarbij meer inspraak mogelijkheden worden geboden en ook de gemeenteraad is betrokken. De wethouder zegt in de commissievergadering van 3 november 2020 dat de CRK (commissie ruimtelijke kwaliteit) tot 6 maal toe hierbij is betrokken en een positief advies heeft gegeven. Wij hebben geen enkel verslag bij de stukken aangetroffen. Zijdelings hebben wij vernomen dat er voorwaarden zouden zijn gesteld. Ook is het voor ons onduidelijk of is getoetst aan het beschermd stadsgezicht. Wij willen deze verslagen ontvangen! Dat neemt niet weg dat de RCE, als de gemeente die vraag zou stellen, wel degelijk bereid is om een advies uit te brengen. De vraag is dan ook waarom, bij zo’n gevoelig object, ondanks dat er geen verplichting zou zijn dat advies niet is gevraagd van de RCE? Als de wethouder met grote krantenkoppen verkondigd dat het allemaal zo zorgvuldig is gedaan dan zou je juist verwachten dat men dergelijke adviezen, nogmaals onverplicht, toch zou hebben laten doen. Net als je een overleg van de gemeente met de Historische Vereniging zou verwachten over wat zij er van vinden, zeker na hun reactie aan de gemeente en initiatiefnemers op schrift d.d. mei 2020.

Volgens de reactie van wethouder de Wit, gedaan in de commissie d.d. 3 november 2020, is de RCE hier ook niet verder bij betrokken, omdat die dienst het te druk zou hebben. De RCE schrijft (zie bijlage RCE-M20110191-november 2020) dat die uitspraak niet is gedaan. Letterlijke aanhaling: ”Er is van te voren niet aan de RCE gevraagd of wij advies zouden willen geven (dus ik weet niet waar het verhaal vandaan komt dat wij zo druk waren dat wij het “wel prima” vonden als de gemeente de zaak zelf zou afhandelen ….”. Graag hierop een reactie. De RCE houdt echter geen toezicht meer op de taakuitvoering door gemeenten op het gebied van cultureel erfgoed. Na 2012 is deze taak belegd bij de provincies. Wij hebben de provincie Zuid-Holland aangeschreven om ook naar deze zaak te kijken.

Diverse bijlagen worden nu toegezonden. -

Verzoek aan de agendacommissie d.d. 5 november 2020 om het onderwerp voor de commissie te agenderen. De gestelde schriftelijke vragen d.d. 9 november 2020 De reacties van de RCE op de verzoeken om te reageren op het standpunt van het college. Inspraaknota Historische Vereniging

Voorstel Pro Krimpenerwaard is van mening dat er onzorgvuldig is gehandeld en de vergunning op onjuiste en onvolledige gronden is verleend. Wij vragen het besluit te heroverwegen in die zin dat wordt afgezien van de verlening van de vergunning. Wij dienen een motie in.