5.29 Ter afweging individuele fracties - Dhr. M. van Kersbergen, Visiedocument Polder Bilwijk Blijft Natuurlijk

Polder Bilwijk Blijft Natuurlijk Visie document bouwplannen “Noordse Weide” Aan: Adres:

De leden van de Gemeenteraad Krimpenerwaard Dorpsplein 8 - 2821 AS te Stolwijk

Datum: 10 oktober 2025 Onderwerp: Visie document bouwplannen “Noordse Weide” Introductie Wij bieden u hierbij onze visie aan op de door initiatiefnemer Stolwijds Ontwikkeling B.V. opgeleverde stedenbouwkundige schets en beeldkwaliteitsplan. Dit naar aanleiding van het op 11 januari 2024 afgesloten convenant tussen Stolwijds Ontwikkeling B.V. en de gemeente Krimpenerwaard. Onze visie is tot stand gekomen uit eigen onderzoek en middels de klankbord- en informatiebijeenkomsten. Een samenvatting van onze eerste conclusies hebben wij tijdens de eerste klankbordbijeenkomst van 9 juli 2024 aan de ontwikkelaars aangeboden en hebben wij toegevoegd als Bijlage 1. Het was toen al duidelijk dat het plangebied om uiteenlopende oorzaken ongeschikt is voor woningbouw. Delen van de argumenten in deze visie zijn in dit document van 9 juli 2024 uitgebreid toegelicht. Wij verwijzen voor verdere verdieping van diverse argumenten in dit visie document naar deze bijlage. Op basis van aanvullend onderzoek en de gepubliceerde beleidskaders concludeert de vereniging dat de locatie onvoldoende geschikt is voor woningbouw, zowel vanuit ruimtelijke, verkeerskundige als ecologische invalshoek.

Het doel van dit advies is om de gemeenteraad te informeren over de belangrijkste risico’s, tegenstrijdigheden en uitvoeringsbezwaren van het huidige plan en om te onderbouwen waarom het nemen van een ‘no-go’-besluit in deze fase verantwoord en noodzakelijk is. De vereniging baseert haar advies onder anderen op: • de nota “Ruimtelijk afwegingskader klimaatadaptieve gebouwde omgeving” (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, april 2024); • het verkeersonderzoek van BonoTraffics; • de provinciale richtlijnen voor woningbouw in het buitengebied (Provincie Zuid-Holland, 2023); • onze inbreng in de klankbordgroep participatie Noordse Weide (9 juli 2024). De vereniging benadrukt dat dit advies niet bedoeld is om woningbouw in Stolwijk in algemene zin tegen te houden, maar om te pleiten voor verantwoorde locatiekeuzes die passen bij de ruimtelijke, ecologische en maatschappelijke context van de Krimpenerwaard.

Pagina 1 van 11

Polder Bilwijk Blijft Natuurlijk Korte Samenvatting van het advies De vereniging Polder Bilwijk Blijft Natuurlijk maakt zich grote zorgen over de plannen voor woningbouw aan de Bilwijkerweg, beter bekend als project Noordse Weide. Uit uitgebreid onderzoek, veldobservaties en beleidskaders blijkt dat deze locatie fundamenteel ongeschikt is voor woningbouw. De risico’s voor veiligheid, leefbaarheid, natuur en financiën zijn te groot om te negeren. Het plangebied is niet geselecteerd op basis van een deugdelijke gemeentelijke stedenbouwkundige visie om in het buitengebied van de bebouwde kom op een geschikte locatie ‘een straatje erbij’ te realiseren, maar is louter gedreven door opportuniteit. De vereniging roept de gemeenteraad daarom op om nu een ‘no-go’-besluit te nemen, zodat verdere onrendabele investeringen worden voorkomen. De 5 argumenten waarom bouwen in dit gebied onverantwoord is, die we in dit document verder toelichten, zijn de volgende: 1. De directe omgeving maakt het plangebied ongeschikt. De bodem is instabiel en gevoelig voor daling en overstroming. Volgens het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat valt een groot deel van het gebied in de categorie ‘onwenselijk voor woningbouw’. Daarnaast veroorzaakt de nabijgelegen afvalwaterzuivering blijvende geurhinder en ligt het gebied pal naast waardevolle weidevogelgebieden. 2.

Afstanden van plangebied tot voorzieningen en sportvelden zijn te groot. Naast de fysieke ongeschiktheid is de locatie ook functioneel onaantrekkelijk voor toekomstige bewoners. De afstand tot het dorpscentrum (1,2 km) en de sportvelden (2 km) is te groot, vooral voor senioren en jonge gezinnen. Beleidskaders adviseren maximaal 500 meter loopafstand tot basisvoorzieningen — een criterium waar dit plan ver van afwijkt. Dit betekent dat het plan niet aansluit bij de doelgroepen waarvoor het bedoeld is. 3. Verkeersveiligheid Bilwijkerweg komt nog verder in het geding De Bilwijkerweg is volgens verkeersonderzoek van BonoTraffics nu al een risicovolle weg door haar smalle profiel, hoogteverschillen tussen berm en rijbaan en de korte afstand tot de naastliggende watergangen. Bij realisatie van woningbouw in het plangebied neemt het aantal verkeersbewegingen met maar liefst 61% toe, tot circa 2.900 voertuigen per dag. Dit betekent een aanzienlijke verslechtering van de verkeersveiligheid, vooral voor kinderen, fietsers en ouderen, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. 4. Slechte ontsluiting en bereikbaarheid leiden tot onaanvaardbare risico’s. De huidige Bilwijkerweg is smal, onoverzichtelijk en ongeschikt als ontsluitingsweg voor een nieuwe woonwijk. De weg is niet berekend op de extra verkeersstromen en vormt daarmee een structureel knelpunt voor bereikbaarheid en veiligheid.

De beperkte wegbreedte, kruispunten en zichtlijnen maken het bovendien moeilijk voor hulpdiensten om het gebied tijdig te bereiken, zeker bij congestie in de spitsuren. Om de ontsluiting te verbeteren, zouden aanzienlijke infrastructurele aanpassingen nodig zijn — met hoge kosten en grote ruimtelijke impact, zonder garantie op een duurzame oplossing. 5. Het huidige plan bevat te veel onzekerheden. Cruciale vragen over klimaat adaptieve bouw, bodemdaling, financiële haalbaarheid en naleving van gemeentelijke kaders zijn onbeantwoord. De risico’s en bijkomende kosten zijn aanzienlijk, terwijl alternatieve, geschiktere locaties nooit zijn onderzocht.

Pagina 2 van 11

Polder Bilwijk Blijft Natuurlijk Nadere toelichting op de 5 argumenten Argument 1 – De directe omgeving maakt het plangebied ongeschikt •

Het plangebied loopt risico op bodemdaling en overstromingsgevaar. o De nota Ruimtelijk afwegingskader geeft via kleurcodes (paars en oranje) aan dat bouwen voor een aanzienlijk deel van het plangebied letterlijk ‘onwenselijk’ is, vanwege het gevaar voor bodemdaling en overstroming. (Bron: Ruimtelijk afwegingskader klimaatadaptief gebouwde omgeving Ministerie Infrastructuur en Waterstaat – april 2024)

•

o Klimaatadaptief bouwen vergt grote inspanning tegen harde voorwaarden, die wij niet in het onderhavige plan terugvinden. o In Bijlage 1 zijn wij hier al in juli 2024 in detail op ingegaan, aangezien het Ministerie van I&W in deze nota letterlijk stelt: Citaat: “Het is belangrijk om de locatiekeuze te heroverwegen, omdat nieuwbouwprojecten hier grote negatieve gevolgen hebben door de risico’s vanuit het water- en bodemsysteem.” o Heroverweging betekent ons inziens dat alternatieve locaties op haalbaarheid dienen te worden onderzocht. Zowel aan de west- als aan de oostzijde van de dorpskern van Stolwijk is de bodem niet ‘paars’ gekwalificeerd. De gemeente heeft echter op 14 mei 2024 aan uw Raad aangeven de nota “Ruimtelijke afwegingskader klimaatadaptieve gebouwde omgeving” slechts ter kennisgeving aan te nemen. Wij vinden dit onverantwoord en onacceptabel. Geurhinder o Afvalwaterzuivering installatie (AWZI) ▪ Richtlijn overheid: geen woningbouw binnen een straal van 200 meter ▪ Dit beslaat vrijwel het gehele plangebied. (Bron: AWZI mileuzonering Artikel 4.1)

• • •

o In het onderhavige plan is in plaats van de genormeerde geurcirkel sprake van een geurcontour. Deze is niet gebaseerd op een meting in het plangebied over een geheel jaar met alle seizoensinvloeden, inclusief de effecten die geurhinder heeft op de voorgestelde hoogbouw. De geschetste 4- en 5 laagse hoogbouw is slechts 30 meter verwijderd van de rand van de als natuurgebied gekenmerkte terreinen. De locatie maakt hoogbouw niet passend in het landelijk karakter van Stolwijk (Niet in lijn met nota van uitgangspunten) Verstoring van de weidevogels in natuurgebied Bilwijk. o Er wordt momenteel voor €125,2 miljoen geïnvesteerd in het Project Veenweiden Krimpenerwaard, waarvan het nabijgelegen gebied Bilwijk in hectares 11% uitmaakt. De daar aanwezige weidevogels foerageren in het plangebied en bouwen in het plangebied leidt tot verstoring van het leefgebied. o Het is daarmee in strijd met de doelstellingen van Project Veenweiden Krimpenerwaard

Pagina 3 van 11

Polder Bilwijk Blijft Natuurlijk Argument 2 - Afstanden van plangebied tot voorzieningen en sportvelden zijn te groot.

De afstand van het plangebied tot de winkelvoorzieningen bedraagt 1100 tot 1250 meter en tot de sportvelden ca 2.000 meter. Dit wijkt zeer af van de richtlijnen voor beoogde doelgroepen zoals senioren en maakt het plangebied ongeschikt voor deze doelgroepen. ● Planbureau voor de Leefomgeving. Citaat: “Een loopafstand van maximaal 500 meter over de weg wordt beschouwd als een loopafstand die ouderen kunnen overbruggen” (Bron: document “Zelfstandig thuis op hoge leeftijd”)

● Handreiking voor Gemeenten, GGD’en en provincie, opgesteld door de vier GGD’en in Zuid-Holland. Citaat: “De nabijheid van de verschillende voorzieningen is vooral belangrijk voor mensen met een beperkte actieradius, zoals jonge gezinnen, kinderen en ouderen. Dit geldt ook voor mensen met een zwakke gezondheid en voor mensen met weinig middelen. Voor deze specifieke groepen is het van belang dat er voorzieningen op loop- en rollatorafstand te bereiken zijn.” (Bron: document “Voorzieningenniveau voor een gezonde leefomgeving”, pagina 10)

Pagina 4 van 11

Polder Bilwijk Blijft Natuurlijk Argument 3 - Verkeersveiligheid Bilwijkerweg BuBeKo verslechtert nog meer ● De Bilwijkerweg is nu al een risicovolle weg. “De beperkte breedte, de lange rechtstanden, de hoogteverschillen tussen berm en rijbaan en de korte afstand tot de naastliggende watergangen maken de Bilwijkerweg een risicovolle weg.” (Bron: Verkeersonderzoek BonoTraffics, pagina 39) ●

Bij realisatie van woningbouw in het plangebied neemt aankomende jaren de verwachte groei volgends dit rapport met maar liefst 61% toe, tot 2900 voertuigen per dag over de Bilwijkerweg (BuBeKo). (Bron: BonoTraffics verkeersonderzoek Stolwijk – Figuur 24, pagina 23)

○ Dit betekent een aanzienlijke verslechtering van de verkeersveiligheid, vooral voor kinderen, fietsers en ouderen, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. ○ Daarnaast houdt het onderzoek geen rekening met de extra verkeersdruk vanuit andere bouwlocaties, zoals Haastrecht Zuid, waardoor de risico’s in werkelijkheid nog groter zullen zijn. ● De veiligheid van kinderen, ouderen en fietsers komt hierdoor zowel binnen- als buiten de bebouwde kom nog meer in het geding. ● Het rapport houdt geen rekening met toename verkeersintensiteit i.v.m. bouwplannen locatie Haastrecht Zuid. Argument 4 – Slechte ontsluiting en bereikbaarheid leidt tot onaanvaardbare risico’s ● De huidige Bilwijkerweg is smal en ongeschikt als ontsluitingsweg voor een nieuwe woonwijk. ( bron; de 2 verkeersonderzoeken). ● De weg is niet berekend op de extra verkeersstromen en vormt daarmee een structureel knelpunt voor bereikbaarheid en veiligheid, zoals hulpdiensten. ● Het verkeersrapport wijst erop dat de mix van auto’s en fietsers/voetgangers in de kern nu al problematisch is. ● Om de ontsluiting veilig te maken, zijn aanzienlijke infrastructurele aanpassingen nodig — met hoge kosten en grote ruimtelijke impact, zonder garantie op een duurzame oplossing.

● Het daarom onze stellige mening dat de infrastructurele situatie niet los gezien kan worden bij de beoordeling van het plan Noordse Wijde, zoals de gemeente dat voorstelt, omdat dit een grote impact heeft voor veiligheid en leefbaarheid

Pagina 5 van 11

Polder Bilwijk Blijft Natuurlijk Argument 5 – Het huidige plan bevat te veel onzekerheden Er zijn meerdere onderwerpen die in deze fase onvoldoende inzichtelijk zijn gemaakt. ● Welke garanties biedt de projectontwikkelaar de gemeente om te kunnen en zullen voldoen aan de gestelde kaders zoals deze in de intentieovereenkomst zijn vastgelegd? Voorbeeld: “De restzetting van de wegen, overige verhardingen, kabel- en leidingstroken en openbaar groen na overdracht van het openbare gebied mag niet meer bedragen dan 0,20 m gedurende een periode van 30 jaar.” (Bron: Kaders Stolwijk Bilwijkerweg 1611 (1254936) (2.0))

● Wat zijn de consequenties van de plicht om klimaatadaptief te bouwen en hoe zijn deze financieel en operationeel geborgd? ○ Bouwen op als ‘paars en donkergeel’ gekwalificeerde bodem vergt ingrijpende aanvullende investeringen en voorwaarden die rekening houden met de complexe bodem en de klimaatontwikkeling. Het gaat hier ook nadrukkelijk om garanties voor de lange termijn. ● Wij zien onvoldoende borging in het plan van de gemaakte afspraken en waterstaatkundige voorwaarden voor een duurzaam goede en veilige leefomgeving. ● Waarom heeft de gemeente bij het aanvullende verkeersonderzoek niet van de gelegenheid gebruik gemaakt om -al was het maar globaal- alternatieve locaties in het buitengebied op geschiktheid van ontsluiting mee te nemen in de evaluatie. De afbeelding bij Argument 4 maakt duidelijk dat aanzienlijke mogelijkheden zijn die een evaluatie meer dan rechtvaardigen. Conclusie: Wij adviseren nadrukkelijk om af te zien van verdere planontwikkeling voor woningbouw op deze locatie. Gezien de vele en zwaarwegende bezwaren, de ongunstige ligging en de omvangrijke aanvullende maatregelen en kosten die noodzakelijk zijn om het gebied geschikt te maken voor woningbouw, achten wij realisatie van dit plan onhaalbaar. Een tijdig ‘no-go’-besluit voorkomt dat zowel de gemeente als de initiatiefnemers onnodige en onrendabele investeringen doen in tijd en financiële middelen.

Wij adviseren om de beschikbare capaciteit en middelen te richten op locaties die wél ruimtelijk, ecologisch en financieel haalbaar zijn Correspondentiegegevens namens de vereniging: Marcel van Kersbergen e. polderbilwijk@gmail.com

Pagina 6 van 11

Polder Bilwijk Blijft Natuurlijk Bijlage 1:

Inbreng omwonenden bij klankbordgroep participatie 9 juli 2024

Wij vernemen graag van Stolwijds Ontwikkeling hoe de hier volgende onderwerpen (in willekeurige volgorde) in het haalbaarheidsonderzoek zijn opgenomen en wat de status hiervan op dit moment en gedurende het onderzoekproces is. Deze onderwerpen zijn: 1. Ontsluiting, afstanden en verkeersveiligheid. Buiten de huidige bebouwde kom is de smalle Bilwijkerweg ronduit gevaarlijk voor het verkeer en ongeschikt voor nog intensiever gebruik (100 huizen met alle verkeersbewegingen van dien)! Bovendien zijn vanaf de beoogde locatie de afstanden naar de N207, het winkelgebied en de sportvelden groter dan vanuit elke andere locatie rondom Stolwijk. De bebouwde kom zou bij realisatie nog langgerekter worden dan hij nu al is. Om bij de N207 te komen moet gemotoriseerd verkeer dwars door het dorp rijden. Dit resulteert in extra verkeersdruk over ofwel de Bilwijkerweg, langs de basisscholen(!), Jan Steenlaan (of Dorpsplein) ofwel meer verkeersdruk door de Korenbloemstraat, Hortensialaan en de Goudseweg om uiteindelijk de Populierenlaan te bereiken. De combinatie van afstand en verkeersveiligheid maken uitbreiding van de bebouwde kom onlogisch en onwenselijk.

Pagina 7 van 11

Polder Bilwijk Blijft Natuurlijk 2. Ruimtelijk afwegingskader klimaatadaptief gebouwde omgeving Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft van Nederland de risico’s in kaart gebracht voor nieuwe woningbouwplannen in relatie tot wateroverlast en/of bodemdaling. •

Het ruimtelijk afwegingskader wordt toegepast op projecten en gebiedsontwikkelingen waar op 1-1-2025 nog geen bestemmingsplan is, zoals staat in de ‘Kamerbrief Water en Bodem sturend’, waarbij water en bodem leidend zijn bij ruimtelijke keuzes. •

Het ruimtelijk afwegingskader dient gebruik te worden bij alle projecten waarvan na 1 januari 2025 een bestemmingsplan wordt vastgesteld. Dit volgt uit de ‘Kamerbrief Water en Bodem sturend’. Gecombineerde sturingskaart De gecombineerde sturingskaart geeft een samenvattend beeld van waar er in Nederland goed gebouwd kan worden, waar er een opgave is vanuit het water- en bodemsysteem en waar het niet verstandig is om te bouwen. Met risicoklassen wordt gedetailleerd aangegeven wat de overheid leidend stelt bij te ontwikkelen bouwplannen. De sturingskaart geeft voor de polder Bilwijk aan dat bouwen voor een deel van het gebied een ‘grote aanvullende inspanning’ (donkergeel op de kaart) vergt en het voor ander deel zelfs als ‘onwenselijk’ (paars op de kaart) wordt gekwalificeerd. De betekenis van 'nee, tenzij' (paars op de sturingskaart) Van de website van het ministerie: “De risicoklasse ‘nee, tenzij’ betekent dat het niet mogelijk is om op een standaard manier te ontwikkelen, omdat de risico’s groot zijn. Het is belangrijk om de locatiekeuze te heroverwegen, omdat nieuwbouwprojecten hier grote negatieve gevolgen hebben door de risico’s vanuit het water- en bodemsysteem. Het risico is groot dat er wordt afgewenteld op toekomstige generaties of naar andere gebieden. Hier kan dus beter niet gebouwd worden, tenzij je deze zorgen en risico’s kunt wegnemen.

In de praktijk zal dit om aanvullende maatregelen en extra kosten vragen.” Als direct omwonenden kunnen wij uit ervaring bevestigen dat bodemdaling rondom onze woningen en de openbare weg inderdaad significant is. Recentelijk zijn zelfs de rioolputten van de openbare weg in onze wijk in opdracht van de gemeente door afslijping verlaagd, omdat ze door verzakking van het wegdek te ver omhoog kwamen te liggen en een gevaar voor het verkeer werden. Onderstaande afbeeldingen, waar wij Stolwijk en de beoogde bouwlocatie hebben ingetekend op de sturingskaart, geven aan dat de overheid ontwikkeling op deze locatie onwenselijk vindt.

Pagina 8 van 11

Polder Bilwijk Blijft Natuurlijk

Pagina 9 van 11

Polder Bilwijk Blijft Natuurlijk 3. Provinciaal beleid De Provincie Zuid-Holland stelt (citaat van GS aan Provinciale Staten): “Bij voorkeur bouwen we binnen bestaand stads- en dorpsgebied (BSD) op locaties die goed bereikbaar zijn per openbaar vervoer, fiets en weg.” Voor uitbreidingen minder dan 3 hectare in het buitengebied wordt gekeken naar opties, aangeduid als ‘straatje erbij’. De minister van Binnenlandse Zaken heeft op 12 oktober 2023 aan de Tweede Kamer een brief geschreven over dit idee. Hij wil met provincies en gemeenten afspraken gaan maken. Met ‘straatje erbij’ bedoelt de minister plannen voor 25 tot maximaal 50 woningen in het buitengebied. Meer dan 50 huizen valt dus niet onder het begrip ‘straatje erbij’. Stolwijds Ontwikkeling onderzoekt de haalbaarheid om maar liefst circa 100 woningen op slechts 2 hectare beschikbare grond te bouwen. 4. De afvalwaterzuivering installatie (AWZI) Aan de oostkant van de Bilwijkerweg, dichtbij de beoogde bouwlocatie, ligt een AWZI met de grootste capaciteit van de Krimpenerwaard. Regelgeving hieromtrent (AWZI milieuzonering artikel 4.1) beschrijft zogenaamde ‘geurcirkels’, binnen welke ruimte geen woonwijk mag worden gebouwd. Deze geurcirkel valt voor een deel over de beoogde bouwlocatie. 5.

Natuurbescherming De beoogde bouwlocatie vormt een buffer tussen de bebouwde kom van Stolwijk, het eendenkooigebied en het aangrenzende Natuurnetwerk Nederland (NNN) gebied Bilwijk. a. Wat is de consequentie voor weidevogels en andere dieren als in deze buffer woningbouw plaatsvindt? b. De locatie is een belangrijk foeragegebied voor o.a. reigers, grutto’s, valken, vleermuizen en ooievaars. c. Het gebied grenst aan het afpalingsrecht van de eendenkooi.

Pagina 10 van 11

Polder Bilwijk Blijft Natuurlijk Hoe ziet SO dit en wat is de visie van het HHSK en de natuurorganisaties?

Foto beoogde bouwlocatie polder Bilwijk - maart 2024

6. De gemeentelijke kaders Op ons verzoek hebben wij van van de gemeente Krimpenerwaard op 29 maart 2024 een overzicht ontvangen van de kaders waar Stolwijds Ontwikkeling zich aan moet houden bij een eventuele ontwikkeling van het beoogde gebied. Deze kaders zijn opgehaald bij de ambtelijke adviestafel, gehouden op 30 oktober 2023 en zijn bij de intentieovereenkomst voor de ontwikkeling van deze locatie vastgesteld. a. Graag ontvangen wij een kopie van de intentieovereenkomst en de daarbij behorende kaders. b. Zijn deze kaders nog steeds onveranderd van toepassing? Dit naar aanleiding van de volgende zin in het document dat wij van de gemeente ontvangen hebben: “Als bij de uitwerking blijkt dat deze kaders niet leiden tot een haalbaar plan, dan treden partijen in overleg.” c. Mocht aanpassing van deze kaders op enig moment besproken worden, dan verzoeken wij hierover te worden geïnformeerd. De omwonenden van de polder Bilwijk vragen of, hoe en in hoeverre de hier benoemde onderwerpen tot nu toe verkend zijn en welke conclusies Stolwijds Ontwikkeling hieruit getrokken heeft of wanneer zij verwacht deze conclusies te kunnen delen.

Pagina 11 van 11