4.31 Bewonersbrief, Handhaving weggeefkast Krimpen ad Lek - verzoek om heroverweging in het licht van evenredigheidsbeginsel
Tekst van het document
1 Van: Verzonden: donderdag 24 september 2026 14:05 Aan: Info Krimpenerwaard; Griffie Krimpenerwaard Onderwerp: Handhaving weggeefkast Krimpen aan de Lek – verzoek om heroverweging in het licht van evenredigheidsbeginsel Categorieën: Is opgepakt Geacht college van burgemeester en wethouders, Geachte leden van de gemeenteraad, Naar aanleiding van het vandaag, 24 september 2026, in het AD verschenen artikel “Mariëlles weggeefkast verandert de regels, maar voor haar komt dat te laat” over de weggeefkast van in Krimpen aan de Lek, wil ik graag een juridisch aandachtspunt onder uw aandacht brengen. In het artikel wordt aangegeven dat de gemeenteraad unaniem het voorstel heeft omarmd om kleine niet-commerciële bouwwerken, zoals weggeefkasten, minibiebs en stekjestafels, onder voorwaarden vergunningvrij mogelijk te maken. De gemeente onderzoekt momenteel hoe deze zogenoemde ‘2 meterregeling’ juridisch kan worden vormgegeven. Tegelijkertijd wordt over de bestaande weggeefkast gesteld: “Het handhavingstraject loopt nu eenmaal en dat kan niet wachten.” Juist die conclusie lijkt mij bestuursrechtelijk te absoluut. Het is juist dat bij een overtreding als uitgangspunt een beginselplicht tot handhaving geldt.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft echter in haar uitspraak van 5 maart 2025, ECLI:NL:RVS:2025:678, nadrukkelijk verduidelijkt dat dit geen absolute verplichting tot handhaven inhoudt. De Afdeling overweegt dat bij een handhavingsbesluit moet worden getoetst aan het evenredigheidsbeginsel van artikel 3:4, tweede lid, Awb, volgens de maatstaf uit de zogenoemde Harderwijk-uitspraak van 2 februari 2022, ECLI:NL:RVS:2022:285. Daarbij kunnen, afhankelijk van de omstandigheden, de geschiktheid, noodzakelijkheid en evenwichtigheid van het handhavend optreden aan de orde komen.
2 In ECLI:NL:RVS:2025:678 formuleert de Afdeling het uitgangspunt als volgt: handhaving blijft vooropstaan, maar van handhaving moet worden afgezien wanneer in het concrete geval omstandigheden bestaan waaraan een zodanig zwaar gewicht toekomt dat het algemene belang bij handhaving daarvoor moet wijken. Concreet zicht op legalisatie wordt daarbij uitdrukkelijk genoemd als één mogelijke bijzondere omstandigheid, maar de Afdeling voegt daaraan toe dat ook andere omstandigheden van het concrete geval daartoe kunnen leiden. Deze lijn is inmiddels ook in latere jurisprudentie bevestigd, onder meer in ABRvS ECLI:NL:RVS:2026:978. Ik realiseer mij dat het enkele feit dat de gemeenteraad een toekomstige regeling wenst, juridisch nog niet zonder meer betekent dat op dit moment reeds sprake is van “concreet zicht op legalisatie” in de strikt bestuursrechtelijke betekenis. De nieuwe regeling wordt immers nog juridisch uitgewerkt. Maar daaruit volgt naar mijn mening niet dat het reeds ingezette handhavingstraject daarom simpelweg “niet kan wachten”. De omstandigheden in deze specifieke zaak lijken juist aanleiding te geven tot een actuele en concrete evenredigheidsafweging.
Voor zover ik uit de openbare berichtgeving kan opmaken: - staat de weggeefkast er al jarenlang en heeft zij een duidelijke maatschappelijke functie; - wil de gemeenteraad unaniem juist voor dit soort kleinschalige, niet-commerciële bouwwerken een vergunningvrije mogelijkheid creëren; - zijn de voorgestelde maximale afmetingen zelfs mede gebaseerd op de afmetingen van deze weggeefkast; - wordt de regeling specifiek ontwikkeld om herhaling van een situatie als deze te voorkomen; - moet betrokkene ondertussen tijd en geld besteden aan het aanpassen van de kast en het doorlopen van een vergunningprocedure, terwijl de gemeente gelijktijdig werkt aan regelgeving waaronder een dergelijke kast juist zonder vergunning mogelijk moet worden. Opvallend is bovendien dat de gemeente Krimpenerwaard op 11 augustus 2026 zelf op haar website bekendmaakte dat juist in deze weggeefkast een nieuw uitgiftepunt voor gratis menstruatieproducten was geopend. Daarbij werd de maatschappelijke functie van dergelijke uitgiftepunten nadrukkelijk onder de aandacht gebracht. Ook die omstandigheid lijkt mij relevant bij de vraag welk concreet publiek belang thans met onmiddellijke handhaving wordt gediend. Dat roept naar mijn mening een wezenlijke vraag op over de noodzakelijkheid en evenwichtigheid van verdere handhaving gedurende deze overgangsperiode.
Het gaat mij er nadrukkelijk niet om dat een gemeente bestaande regelgeving zou moeten negeren. Evenmin stel ik dat reeds onomstotelijk vaststaat dat sprake is van concreet zicht op legalisatie. 3 Mijn vraag is veel specifieker: is na de recente unanieme uitspraak van de gemeenteraad opnieuw beoordeeld of onmiddellijke voortzetting van de handhaving in dit concrete geval, gelet op artikel 3:4 lid 2 Awb en de hierboven genoemde jurisprudentie, nog steeds noodzakelijk en evenwichtig is? En indien het college meent dat volledige opschorting van de handhaving juridisch niet mogelijk is, is dan onderzocht of een minder verstrekkende mogelijkheid bestaat, bijvoorbeeld verlenging van een begunstigingstermijn of het tijdelijk niet effectueren van de last totdat duidelijk is op welke wijze en binnen welke termijn de nieuwe regeling in werking kan treden? Juist omdat de Afdeling bestuursrechtspraak inmiddels uitdrukkelijk heeft verduidelijkt dat een lopend handhavingstraject niet los kan worden gezien van de concrete omstandigheden en het evenredigheidsbeginsel, lijkt mij “het traject loopt nu eenmaal” op zichzelf geen voldoende bestuursrechtelijke motivering om deze mogelijkheden buiten beschouwing te laten. Ik zou het daarom zeer op prijs stellen als het college kan aangeven: 1.
of naar aanleiding van de recente besluitvorming in de gemeenteraad een nieuwe evenredigheidsafweging in deze handhavingszaak heeft plaatsgevonden; 2. of daarbij de voorgenomen legaliserende regeling expliciet is betrokken; 3. of opschorting, verlenging van de begunstigingstermijn of een andere tijdelijke oplossing juridisch is onderzocht; 4. en, indien dat niet mogelijk wordt geacht, op welke juridische grondslag wordt geconcludeerd dat het handhavingstraject daadwerkelijk “niet kan wachten”. Ik stuur deze mail tevens aan de griffie, omdat de kwestie inmiddels rechtstreeks verband houdt met een unaniem door de gemeenteraad omarmd voorstel. Ik verzoek de griffie daarom vriendelijk deze mail ter kennis te brengen van de leden van de gemeenteraad. Tevens verzoek ik de gemeente deze mail onder de aandacht te brengen van wethouder Dick van Sluis. Het betreft van mijn kant geen formeel bezwaar of verzoek om als belanghebbende in de individuele handhavingsprocedure te worden aangemerkt, maar een juridisch onderbouwd signaal naar aanleiding van de openbare berichtgeving over deze zaak. Ik zie uw reactie met belangstelling tegemoet, maar ik hoop vooral dat u uw besluitvorming wilt heroverwegen in het belang van en de gebruikers van de weggeefkast. Met vriendelijke groet,
1 Van: Griffie Krimpenerwaard Verzonden: donderdag 24 september 2026 15:23 Aan: Onderwerp: RE: Handhaving weggeefkast Krimpen aan de Lek – verzoek om heroverweging in het licht van evenredigheidsbeginsel Beste Wij hebben uw brief op 24 september 2026 ontvangen. Uw brief wordt toegevoegd aan de openbare lijst van ingekomen stukken van de raadsvergadering van 3 november 2026 met het advies het college te verzoeken de afhandeling op zich te nemen. Deze lijst wordt doorlopend bijgewerkt en de raad kan vandaag al kennisnemen van uw brief. Wij zetten uw brief ook direct door naar de ambtelijke organisatie. Tijdens de raadsvergadering worden ingekomen stukken niet inhoudelijk besproken. De raad neemt uitsluitend een besluit over het voorgestelde afhandelingsadvies. U ontvangt daarom geen inhoudelijke reactie van de raad als collectief. In verband met privacyregelgeving worden de documenten op de lijst van ingekomen stukken geanonimiseerd gepubliceerd. Het is mogelijk dat fracties of individuele raadsleden persoonlijk op uw brief reageren. Wij gaan ervan uit dat u er geen bezwaar tegen heeft dat wij, als daarom wordt gevraagd, uw contactgegevens met hen delen. Met vriendelijke groet, Griffie Postbus 20 2860 AA Bergambacht