3.58 Rekenkamer Krimpenerwaard, Rekenkamerrapport 'Akkoord - Van ambities naar resultaat'

Rekenkamer Amsterdam (2020), Bruikbaarheid van indicatoren. Rekenkamer Amsterdam (2021), Coalitieakkoord 2018-2022 – Navolgbaarheid van ambities en resultaten Rekenkamer Amsterdam (2022), Coalitieakkoord 2018-2022 – Navolgbaarheid en uitvoering ambities Rekenkamer Boxtel (2024), Tussenbalans Beleidsakkoord Rekenkamer Breda (2018), Rekenkamerbrief bij het Jaarverslag 2017 +dashboard Rekenkamer Breda (2018), Rekenkamerbrief over de doelen in het Bredase Bestuursakkoord 20182022 Rekenkamer Leiderdorp (2025), Totstandkoming & effecten coalitieakkoord Leiderdorp Rekenkamer Rotterdam (2022), Tijd voor targets Rekenkamer Tilburg (2022), Sturen op een akkoord Rekenkamer Utrecht (2022), Rekenkamerbrief Uitvoering Coalitieakkoord Rekenkamercommissie Altena (2021), Onderzoek naar de doelen uit het Bestuursakkoord gemeente Altena Rekenkamercommissie Den Helder (2006), Quick Scan Coalitieprogramma 2006-2010 Gemeente Den Helder Rekenkamercommissie Dinkelland, Losser en Oldenzaal (2021), Sturen met beleidsindicatoren Rekenkamercommissie Dordrecht (2022), Expertadvies - Voor een stuurbaar coalitieakkoord Rekenkamercommissie Ridderkerk (2018), Een palet van gekleurde kaders Rekenkamercommissie Vallei en Veluwerand (2009), Coalitieakkoord, meer dan een politiek bindmiddel?

32

Bijlage 2: Details eerdere coalitieakkoorden in de gemeente Krimpenerwaard B2.1 De structuur van ambities in eerdere akkoorden Hieronder wordt kort beschreven in welke vorm de ambities werden gepresenteerd in eerdere akkoorden. Coalitieakkoord 2015-2018 Het coalitieakkoord is opgebouwd aan de hand van tien thema’s: • Samenleving • Jeugd en Wmo • Openbare orde en veiligheid • Werk en inkomen • Economie, ondernemen en bedrijvigheid • Ruimtelijke ordening, wonen en mobiliteit • Duurzaamheid, infrastructuur en milieu • Recreatie en toerisme • Financiën • Bestuur en dienstverlening Bij elk thema wordt eerst aangegeven wat de coalitie als belangrijke landelijke trends en ontwikkelingen ziet. Daarna wordt beschreven wat dit volgens de coalitie op lange termijn betekent voor het gebied. Elk thema wordt afgesloten met een lijst actiepunten onder de noemer “Wat kunt u deze coalitieperiode van ons verwachten?” Het coalitieakkoord sluit af met de verdeling van de portefeuilles.

Coalitieakkoord 2018-2022 en 2019-2022 De coalitieakkoorden uit 2018 en 2019 zijn gebaseerd op de volgende zeventien thema’s: • Individualisering en zelfbeschikking • Vergrijzing en ontgroening • Digitalisering en informatisering (en dienstverlening) • Klimaatverandering • Duurzaamheid • Veranderende rol overheid en inwoners • Verandering ruimtelijk domein • Toenemend belang verbindingen en samenwerking • Economie en recreatie • Horecasluitingstijden • Evenementen op zondag • Winkeltijden op zondag • Opvang statushouders en asielzoekers • Culturele vorming • Biodiversiteit en dierenwelzijn • Tegengaan discriminatie • Veiligheid Bij elk thema worden de volgende punten beschreven: Ontwikkelingen, Overwegingen en Ambitie. Daarna volgt een paragraaf die dezelfde driedeling heeft, maar dan de financiering van het coalitieakkoord betreft. De portefeuilleverdeling is de laatste sectie.

33

Coalitieakkoord 2022-2026 Dit coalitieakkoord bevat acht thema’s: • Bestuur en ondersteuning • Veiligheid • Verkeer, vervoer en waterstaat • Economie • Onderwijs, sport, cultuur en recreatie & toerisme • Sociaal domein • Milieu en duurzaamheid • Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Elk thema bevat een aantal subthema’s, waardoor er 37 thema’s aan bod komen. De hoofdstukken bevatten een inleiding, gevolgd door de ambities per subthema. Het coalitieakkoord sluit af met de portefeuilleverdeling.

B2.2 Vertaling van eerdere akkoorden in college(werk)programma De eerste stap na een akkoord is meestal dat er een college(werk)programma wordt geschreven. Zo ook in Krimpenerwaard. De akkoorden zijn uitgewerkt in een collegewerkprogramma (2015-2018), danwel een collegeprogramma (vanaf 2018). Van coalitieakkoord 2015-2018 naar collegewerkprogramma Het collegewerkprogramma 2015-2018 neemt de tekst uit het coalitieakkoord over en voegt daar per thema een tabel aan toe met daarin de volgende elementen: • Wat willen we bereiken? • Wat doen we daarvoor (activiteiten)? • Prestatie-indicatoren • Wat mag het kosten? • De jaren waarin de activiteiten worden uitgevoerd Daarnaast worden de financiële consequenties benoemd (structureel versus incidenteel). Het collegewerkprogramma is via een raadsvoorstel ter kennisgeving aangeboden aan de gemeenteraad. Van coalitieakkoord 2018-2022 en 2019-2022 naar collegeprogramma Het collegeprogramma 2018-2022 is niet gebaseerd op de zeventien thema’s uit de coalitieakkoorden van 2018. Het programma bestaat uit 9 thema’s, die een grote overlap vertonen met de bovengenoemde 8 thema’s uit het coalitieakkoord van 2022-2026. Het collegeprogramma uit 2019 gebruikt dezelfde 9 thema’s als het collegeprogramma van 2018. Het collegeprogramma van 2018 is via een raadsinformatiebrief aangeboden aan de gemeenteraad.

Het collegeprogramma van 2019 is via een raadsvoorstel ter kennisgeving aangeboden aan de gemeenteraad. Het collegeprogramma van 2018 (en 2019) bevat een weergave hoe het college van ambities naar zogeheten ER-doelen (betER, hogER) en SMART-doelen gaat. Zie onderstaande figuur.

34

Figuur B2.1 Weergave van ambities naar doelen in collegeprogramma

Van coalitieakkoord 2022-2026 naar collegeprogramma Het collegeprogramma 2022-2026 hanteert niet de acht thema’s uit het coalitieakkoord. In plaats daarvan staan zes thema’s centraal: 1. Dienstverlening en samenwerking 2. Veiligheid en bereikbaarheid 3. Leren, ondernemen en ontspannen 4. Sociaal Domein 5. Klimaat en omgeving 6. Wonen en bouwen Dit collegeprogramma werkt de ambities uit op basis van doelen, wat er gemeten zal worden en een beschrijving van de inspanningen het college van plan is te plegen. Het collegeprogramma is via een raadsinformatiebrief aangeboden aan de gemeenteraad.

B2.3 Vertaling van eerdere akkoorden in Planning & Control-documenten Een (coalitie)akkoord krijgt normaliter een uitwerking in de Planning & Control-documenten. Hoewel er verschillen zijn per gemeente zijn dit meestal de kadernota, de programmabegroting, de jaarrekening en tussentijdse rapportages. Aangezien dit een quick scan betreft, heeft de Rekenkamer alleen gekeken naar de thema’s van het coalitieakkoord en college(werk)programma in vergelijking met de programmabegroting in de gemeente Krimpenerwaard. Onderstaand de bevinden per eerder coalitieakkoord. Van coalitieakkoord 2015-2018 naar programmabegroting De programmabegrotingen voor 2016, 2017 en 2018 bevatten dezelfde tien thema’s als het coalitieakkoord 2015-2018.

Van coalitieakkoord 2018-2022 en 2019-2022 naar programmabegroting De programmabegrotingen voor 2019 tot en met 2022 volgen de negen thema’s uit de collegeprogramma’s.

35

Van coalitieakkoord 2022-2026 naar programmabegroting De programmabegrotingen 2023 tot en met 2025 tonen een indeling op basis van acht thema’s die vrijwel identiek is aan het coalitieakkoord. Er zijn een paar aanpassingen gedaan (bijvoorbeeld “ruimtelijke ordening” is gewijzigd in “fysieke leefomgeving”).

B2.4 Verantwoorden van resultaten Er zijn geen tussentijdse beoordelingen (mid-term reviews) of eindbeoordelingen (end-term reviews) geweest van de coalitieakkoorden die een integraal overzicht bieden in hoeverre de gemeente op schema lag met het realiseren van de ambities. De Rekenkamer heeft gekeken of en zo ja, op welke wijze, de ambities uit het coalitieakkoord terug te vinden zijn in de jaarrekening van het jaar volgend op het verkiezingsjaar (omdat de jaarrekening over het verkiezingsjaar nog is gebaseerd op de begroting die is vastgesteld voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen). Verantwoording van ambities uit coalitieakkoord 2015-2018 in jaarrekening 2015 De programma’s uit de jaarrekening 2015 zijn hetzelfde als de thema’s uit het coalitieakkoord. De ambities per thema uit het coalitieakkoord onder het kopje “Wat kunt u deze coalitieperiode van ons verwachten?” zijn in de jaarrekening letterlijk terug te vinden onder het kopje “Wat hebben we ons voorgenomen?”. Bij een van de programma’s in de jaarrekening is een ambitie toegevoegd die niet in het coalitieakkoord stond.31 Na het opsommen van de ambities volgt bij de programma’s een beschrijving van wat er bereikt is ten aanzien van de doelen zoals geformuleerd in het collegeprogramma (wel met een andere nummering) en wat de gemeente heeft ondernomen aan activiteiten.

Verantwoording van ambities uit coalitieakkoord 2018-2022 in jaarrekening 2019 De jaarrekening over 2019 sluit aan bij de begroting voor 2019 en bevat daarom de negen thema’s uit het collegeprogramma, niet de 17 thema’s uit het coalitieakkoord. In de jaarstukken 2019 worden de ER-doelen en SMART-doelen uit het collegeprogramma (de blauwe blokken) aangevuld met de indicatoren, resultaten & inspanningen, kosten en verantwoording (groene blokken). Zie figuur B2.2. Verantwoording van ambities uit coalitieakkoord 2019-2022 in jaarrekening 2020 De jaarrekening van 2020 heeft dezelfde opzet van verantwoording als die hierboven wordt beschreven voor 2019.

31 Het betreft de ambitie om een structuurvisie op te stellen (programma ‘Ruimtelijke ordening, wonen en mobiliteit’).

36



Figuur B2.2 Ambities uit het collegeprogramma 2018 (links) in de jaarstukken 2019 (rechts)

Verantwoording van ambities uit coalitieakkoord 2022-2026 in jaarrekening 2023 De jaarrekening van 2023 volgt de indeling uit de begroting van 2023 en volgt daarmee het collegeprogramma 2022-2026. Verantwoording ten aanzien van de ambities vindt plaats door de beschrijving uit het collegeprogramma aan te vullen met “middelen” en “verantwoording”. Zie onderstaand figuur.



Figuur B2.3 Ambities uit het collegeprogramma 2022 (links) in de jaarstukken 2023 (rechts) Op de volgende pagina een overzicht van de gebruikte indelingen bij de coalitieakkoorden en de Planning & Control-documenten die zijn bekeken in het kader van deze quick scan.

37

Tabel B2.1 Gebruikte indelingen bij coalitieakkoorden en Planning & Control-documenten in de gemeente Krimpenerwaard Thema's akkoord 2015 Collegeprogramma 2015-2018 Samenleving Samenleving Jeugd en Wmo Jeugd en Wmo Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Werk en inkomen Werk en inkomen Economie, ondernemen en Economie, ondernemen en bedrijvigheid bedrijvigheid Ruimtelijke ordening, wonen en Ruimtelijke ordening, wonen en mobiliteit mobiliteit Duurzaamheid, infrastructuur en milieu Duurzaamheid, infrastructuur en milieu Recreatie en toerisme Recreatie en toerisme Financiën Bestuur en dienstverlening Bestuur en dienstverlening Financiën Thema's akkoord 2018 en 2019 Collegeprogramma 2018 en 2019 Individualisering en zelfbeschikking Bestuur en ondersteuning Vergrijzing en ontgroening Veiligheid Digitalisering en informatisering (en Verkeer, vervoer en waterstaat dienstverlening) Klimaatverandering Economie Duurzaamheid Onderwijs Veranderende rol overheid en inwoners Sport, cultuur en recreatie Verandering ruimtelijk domein Sociaal domein Toenemend belang verbindingen en Volksgezondheid en milieu samenwerking Economie en recreatie Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Horecasluitingstijden Evenementen op zondag Winkeltijden op zondag Opvang statushouders en asielzoekers Culturele vorming Biodiversiteit en dierenwelzijn Tegengaan

discriminatie Veiligheid Thema's akkoord 2022 Collegeprogramma 2022 Bestuur en ondersteuning Dienstverlening en samenwerking Veiligheid Veiligheid en bereikbaarheid Verkeer, vervoer en waterstaat Leren, ondernemen en ontspannen Economie Sociaal domein Onderwijs, sport, cultuur en recreatie & Klimaat en omgeving toerisme Sociaal domein Wonen en bouwen Milieu en duurzaamheid Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Programma's begroting 2016, 2017, 2018 Samenleving Jeugd en Wmo Openbare orde en veiligheid Werk en inkomen Economie, ondernemen en bedrijvigheid

Programma's jaarrekening 2015 Samenleving Jeugd en Wmo Openbare orde en veiligheid Werk en inkomen Economie, ondernemen en bedrijvigheid

Ruimtelijke ordening, wonen en mobiliteit

Ruimtelijke ordening, wonen en mobiliteit

Duurzaamheid, infrastructuur en milieu Recreatie en toerisme Bestuur en dienstverlening Financiën en algemene dekkingsmiddelen Programma's begroting 2019, 2020, 2021, 2022 Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat

Duurzaamheid, infrastructuur en milieu Recreatie en toerisme Bestuur en dienstverlening Financiën en algemene dekkingsmiddelen Programma's jaarrekening 2019 Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat

Programma's jaarrekening 2020 Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat

Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu

Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu

Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en vernieuwing stedelijke vernieuwing

Programma's in begroting 2023, 2024, 2025 Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Economie Onderwijs, sport, cultuur en recreatie

Programma's in jaarrekening 2023 Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Economie Onderwijs, sport, cultuur en recreatie

Sociaal domein Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing

Sociaal domein Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing