25112025 Presentatie Vervolg IBOR 3.0

IBOR 3 Integraal beheer openbare ruimte Van strategie naar uitvoering: Scenario’s

•

Onderwerpen -

Wat hebben we tot nu toe gedaan?

-

Van strategie naar uitvoering

-

Maatregelen en scenario’s

-

Opbouw financiële analyse

-

Vervolgtraject

2

Wat is IBOR? • Beleidsplan voor toekomstbestendig instandhouding van de openbare ruimte • Inzicht geven in aanpak en uitvoering • mogelijk realiseren van maatschappelijke meerwaarde • Prioriteren en maken van weloverwogen keuzes voor effectief gebruik van middelen • Doorrekening van budget en kosten voor duurzaam beheer Integraal beheer openbare ruimte IBOR 3: Strategische aanpak, zodat we kunnen sturen op waarde 3

Wat hebben we tot nu toe gedaan?

Aanpak in thema’s Veilige openbare ruimte

Aantrekkelijke openbare ruimte

Duurzame openbare ruimte

Klimaatrobuuste openbare ruimte

Gezonde openbare ruimte

•

IBOR 3

5

Doel: Veilige Openbare Ruimte De gemeente Krimpenerwaard beheert en onderhoudt de openbare ruimte planmatig en conform CROW- en NEN-normen, zodat de wettelijke zorgplicht wordt nageleefd en risico’s en gevaarlijke situaties worden voorkomen of beheerst. We richten ons op zowel objectieve veiligheid (het voorkomen van risico’s) als subjectieve veiligheid (het gevoel van veiligheid bij inwoners).

• Wettelijke zorgplicht • Veilige voorzieningen • Verkeersveiligheid • Sociale veiligheid & subjectieve veiligheid

6

Doel: Veilige Openbare Ruimte Wettelijke zorgplicht Wettelijke zorgplicht: risico’s beheersbaar houden, aansprakelijkheid afdekken, veilige leefomgeving waarborgen. Veilige voorzieningen Speel, en andere openbare voorzieningen worden zo beheerd dat ze hun functie behouden en veilig gebruikt kunnen worden door alle doelgroepen.. Verkeersveiligheid Wegen, paden, oversteekplaatsen en verkeersvoorzieningen worden onderhouden zodat veilige en logische routes voor alle weggebruikers behouden blijven en verkeersrisico’s worden beperkt. Sociale veiligheid & subjectieve veiligheid Het behouden van een verzorgde openbare ruimte en gericht onderhoud van verlichting en groen, zodat het zicht op de omgeving zowel overdag als ’s avonds risico’s en gevaarlijke situaties worden voorkomen of beheerst blijft, bewoners zich veiliger voelen.

7

Doel: Aantrekkelijke Openbare Ruimte De gemeente Krimpenerwaard onderhoudt de openbare ruimte op een basisniveau B, waarbij kleine gebruikssporen en natuurlijke begroeiing toegestaan zijn, terwijl wegen, beplanting en verlichting goed functioneren. Het doel is de ruimtelijke kwaliteit te behouden en waar het kan te versterken, passend bij de identiteit van de kernen.

• Verzorgt op beeldkwaliteitsniveau B • Gebruik en functionaliteit • Herkenbare identiteit

8

Doel: Aantrekkelijke Openbare Ruimte Netheid en verzorging

• Een verzorgd onderhoudsniveau (minimaal beeldkwaliteitsniveau B) te hanteren voor o.a. wegen, groen, verlichting en straatmeubilair; Gebruik en functionaliteit

•

Het behoud van de functionaliteit en het juiste gebruik van de openbare ruimte door planmatig beheer en programmering, zodat voorzieningen en de openbare ruimte hun beoogde functie blijven vervullen.

Herkenbare identiteit

•

het in stand houden en het beheren van samenhangende groenstructuren, zoals knotwilgen, laanbomen en seizoensgebonden beplanting die het karakter en cultuurhistorische identiteit ondersteunen.

•

Het behouden en versterken van de identiteit en samenhang van de omgeving door bij onderhoud en herinrichting het bestaande karakteristieke materiaal terug te leggen.

9

Doel: Duurzame Openbare Ruimte De gemeente Krimpenerwaard beheert en onderhoud de openbare ruimte duurzaam door in dagelijks beheer en bij herinrichting en reconstructies structureel te sturen op levensduurverlenging, circulair gebruik van materialen, CO₂-neutraliteit en energieneutraliteit.

• Levensduur verlengend • Circulair • Co2 neutraal • Energieneutraal

10

Duurzame Openbare Ruimte Levensduurverlengend Regelmatig en preventief onderhoud om de levensduur van wegen, groen en objecten te verlengen; Het verlengen van de levensduur van wegen van minimaal 40 naar 60 jaar of meer door bodemdaling aan te pakken, gebaseerd op de meest kosteneffectieve investeringen gegeven de levensduur, met toepassing van innovatieve bodemaanpakken in samenwerking met naburige gemeenten. Duurzame aanleg van boomgroeiplaatsen op cruciale locaties ter verlenging van de levensduur naar ≥60 jaar. Circulair Bij herinrichtingen en reconstructies wordt zoveel mogelijk bestaand materiaal hergebruikt, en nieuw materiaal wordt gekozen uit gerecyclede bronnen, met als doel in 2030 50% circulair te zijn.

11

Doel: Duurzame Openbare Ruimte Co2 neutraal Verminderen van de CO2-uitstoot die direct samenhangt met de werkzaamheden voor het onderhouden van de assets in de openbare ruimte; Energieneutraal Energieverbruik in onderhoud minimaliseren en besparing maximaliseren;

12

Doel: Klimaatrobuuste Openbare Ruimte De gemeente Krimpenerwaard beheert en onderhoud de openbare ruimte klimaatbestendig door te sturen op wateropvang en afvoer (omgevingsprogramma riolering en klimaat), verkoeling, vergroening en biodiversiteit. • Verkoeling • Biodiversiteit • Bodem- en watersturend.

13

Klimaatrobuuste Openbare Ruimte De gemeente Krimpenerwaard beheert en onderhoud de openbare ruimte klimaatbestendig door te sturen op wateropvang en afvoer (omngevingsprogramma riolering en klimaat), verkoeling, vergroening en biodiversiteit. Verkoeling De temperatuur in de openbare ruimte kan worden verlaagd en er kan verkoeling worden geboden door bomen en planten goed te onderhouden, voldoende groeiruimte te geven en waar mogelijk verharding om te vormen naar groen Creëren van schaduw op verblijfplekken, loop- en fietsroutes, speelplekken en ontmoetingsplekken. Biodiversiteit De variatie aan planten, dieren en insecten vergroten door anders beheer toe te passen, het beplantingssortiment biodivers samen te stellen en groene zones te verbinden. Bodem- en watersturend. De bodemstructuur en het bodemleven verbeteren zodat de bodem water beter kan vasthouden. 14

Doel: Gezonde Openbare Ruimte De gemeente Krimpenerwaard beheert en onderhoudt de openbare ruimte zodat alle inwoners gemakkelijk kunnen bewegen, ontspannen en elkaar ontmoeten. Dit betekent dat speel-, fiets- en wandelvoorzieningen altijd goed onderhouden zijn, paden, pleinen en zitplaatsen toegankelijk zijn voor iedereen, en groene, schaduwrijke en rustige plekken bijdragen aan ontspanning en herstel van stress. • Beweegvriendelijke omgeving • Toegankelijke inrichting & inclusiviteit • Ruimte voor ontmoeting • Mentale gezondheid

15

Gezonde Openbare Ruimte Beweegvriendelijke omgeving Het in stand houden van veilige wandel-, fiets- en speelroutes en goed onderhouden beweegvoorzieningen die uitnodigen tot bewegen. Het dagelijks onderhouden van paden, overgangen en routes zodat ze toegankelijk en veilig blijven voor alle leeftijden en mobiliteitsniveaus. Het instandhouden van een verkeersveilige omgeving, zodat bewoners zich veilig kunnen verplaatsen en wegen, fietspaden en oversteekplaatsen goed begaanbaar blijven. Toegankelijke inrichting & inclusiviteit Het realiseren en behouden van een toegankelijke en inclusieve openbare ruimte door het planmatig beheren van looproutes, bestrating, stoepranden, hellingsbanen, overhangende vegetatie en schoonmaak, zodat alle bewoners, inclusief rolstoel- en rollator gebruikers, veilig en comfortabel gebruik kunnen maken van de voorzieningen.

16

Gezonde Openbare Ruimte Ruimte voor ontmoeting, Het onderhouden van bestaande zitplekken, pleinen en groene ontmoetingsplekken zodat ze uitnodigen tot ontspannen en sociale interactie. Mentale gezondheid, Het beheren van groen en bomen om rust, schaduw en een aantrekkelijke, stressverlagende omgeving te behouden, en hittestress te beperken.

17

IBOR3 = Duurzaam instandhouden van de openbare ruimte & Strategische aanpak, zodat we kunnen sturen op waarde Dit bereiken we door: 1. Opgaven gerichte werkwijze WAARDE TOEVOEGEN

2. Werk met werk maken IBOR 3

3. Co-financiering 4. Innovatie en kennisdeling 5. Data gedreven werken

IBOR 2

Opgavegerichte werkwijze

1. Technische urgentie 2. Koppeling met maatschappelijke opgaven 3. Integrale afweging 4. Prioriteren en vaststellen van het projectenboek 5. Uitvoering en monitoring

Van strategie naar uitvoering – maatregelen groeperen Scenario 0 – Basis onderhoud

Scenario 1: Sturen op waarde

Scenario 2: Maatwerk & Pilot & Versnellen

Van strategie naar uitvoering – maatregelen groeperen • Scenario 0: Basisonderhoud - huidige manier van werken – binnen bestaand budget • ‘doen we al’ en bewuster • Scenario 1: Waardegestuurd beheer - binnen bestaande budget • Richtlijnen & afspraken opstellen om te sturen op waarde: 3-30-300 & vastleggen Hoofd- en nevengroenstructuur • Anders beheren • hogere investering maar langere levensduur: • Wegen met meer draagkracht in de fundering. • Vastleggen van een hoofd- en nevengroenstructuur en enkele toekomstbomen in de woonstraat • Scenario 2: Pilots / extra beheer - extra investering • Op locatie een hoger onderhoudsbeeld – extra blad opruimen nabij maatschappelijke voorzieningen • Pilots: levensduurverlengde maatregelen wegen / bomen • Versnellen -> programmatisch – boomspiegels door de gehele gemeente verruimen/vergroten / Essen rooien, vanwege essentaksterfziekte

Van strategie naar uitvoering – maatregelen groeperen • Scenario 0: Basisonderhoud - huidige manier van werken Resultaat: Duurzaam instandhouden van de Openbare Ruimte met mogelijk realiseren van maatschappelijke meerwaarde, mits financieel haalbaar • Scenario 1: Waardegestuurd beheer - binnen bestaande budget Resultaat: & langere levensduur bij wegen en bomen & Verminderen van wateroverlast en hittestress & Toename van ecologische waarde en biodiversiteit • Scenario 2: Pilots / extra beheer - extra investering Resultaat: Versneld verminderen van wateroverlast en hittestress & Kennis en innovatie tbv levensduurverlengende maatregelen bij wegen en bomen

Scenario 0 - Basisonderhoud - huidige manier van werken

Scenario 1 –Waardegestuurd beheer binnen bestaande middelen

Scenario 2 – Pilots / extra beheer - extra investeringen

We doen al veel.

Scenario 0 – Basis Basisonderhoud met de beschikbare middelen staat onderdruk, door -

Aangepaste wetgeving omgevingswet – zorgvuldig handelen rondom beschermde planten en dieren.

-

Huidige onderhoudskwaliteit lager dan Basis (o.a wegen)

-

Verouderd areaal: Ondergrondse kabel Openbare Verlichting

-

Aanbesteding van werkzaamheden die hoger uitvallen

-

Prijsstijging door hogere materialen kosten, energieprijzen en hogere arbeidskosten.

-

Grote vervangingsopgave Bruggen en Ondergrondse kabels

Voorbeeld maatregel : levensduurverlengend Doel: Duurzaamheid / Klimaatrobuust / gezondheid Toepassen van diverse soorten ophogingsmateriaal om de levensduur van de wegen en hierdoor ook van de bomen te verlengen. Onderheien van bomen in de hoofd- en nevengroenstructuur

42 jaar -> 60 jaar Scenario 1: Herinrichtingsprojecten Scenario 2: Pilot diverse ophogingsmateriaal 75k Scenario 2: Onderheien van de bomen 25k Plaats hier je voettekst

28

Voorbeeld maatregel: meenemen bij herinrichting of versnellen Doel: Veiligheid / Duurzaam / Klimaatrobuust

Voorkomen van wortelopdruk en vergroten van levensduur van de boom

• Scenario 0: Herinrichtingsprojecten • Scenario 2: Versnellen boomspiegel verruimen 100k

29

Voorbeeld maatregel: Anders beheren Doel: klimaat robuust – toename biodiversiteit • Gazon wordt gras • Minder maaien van het gras in hoofd- en nevengroenstructuur, • Minder maaien onder bomen • Minder maaien langs oevers

Scenario 1: Anders beheren – KN.

30

Voorbeeld maatregel: Richtlijnen & afspraken Doel: Gezondheid / Klimaat robuust / Aantrekkelijkheid • 3-30-300 als richtlijn hanteren • Boomwaarde doorrekenen bij projecten • Vastleggen van een groenstructuurkaart: Hoofd- en groenstructuur en toekomstbomen in de woonwijk. • Scenario 1: 3-30-300 als richtlijn hanteren • Scenario 2: Pilot boomwaarden 40k

31

Voorbeeld maatregelen: extra beheeraandacht Veiligheid / gezondheid valpreventie Extra ronde blad verwijderen op stoepen rondom maatschappelijke voorzieningen: Extra ronde oneffenheid/ongelijkheid verharding bij maatschappelijke voorziening:

Scenario 2: • Extra bladronde 10K • Extra ronde oneffenheid verwijderen 25 k

32

Voorbeeld maatregel: areaal verminderen Doel: Duurzaamheid / Flora en fauna

• 30% minder verlichting in de kernen • Linten bewegingssensoren • Buitengebied deels verlicht Scenario 0: Herinrichtingsprojecten Scenario 2: versnellen

33

Financieel kader - uitgangspunten Doel: reflectie huidige budget versus benodigde middelen Duurzaam instandhouden van de openbare ruimte • •

• •

Uitgaande van CROW B-niveau Splitsing in: • Onderhoud = exploitatie + uren eigen dienst • Middelgroot onderhoud en groot onderhoud = Voorziening IBOR • Vervangingen (compleet weghalen en iets nieuws neerzetten) = Activa Uitgangspunt = geactualiseerde beheerplannen BBV is leidend: “wat is nodig om eeuwigdurende instandhouding te realiseren”

Realiseren van maatschappelijke meerwaarde • • • •

0: Doen we al, bewust wording 1: Anders beheren 1: Levensduurverlengende maatregelen 2: Wenselijk mits financieel haalbaar • Pilots • Versnellen • Extra beheeraandacht

Opzet - Financieel kader – analyse

Duurzaam instandhouden van de openbare ruimte

Exploitatie

Areaal * norm Beschikbare middelen

€

onderhoud B Levensduur 42 jaar

€

-€ ?

Tijdlijn IBOR 3 Verkenningsmemo + Bestuursopdracht gereed maken voor besluitvorming

themabijeenkomsten en werksessies

Jan. – Febr. 2025

Maart – Juli 2025

Febr. – Maart 2025 Projectplan + Start ontwikkeling beleidsplan IBOR 3

Financieel Kader + Beheerplannen 1e contour IBOR 3.

Definitief IBOR 3 + start bestuurlijk traject tot besluitvorming

Juli - Okt 2025

Nov – Dec 2025

Sept. 2025 Klankbordgroep

Okt. – Nov 2025 1e concept IBOR 3

(inclusief beheerplannen) + bestuurlijke afstemming

Jan. – Maart . 2026 Bestuurlijk besluitvorming Vaststelling IBOR 3 door raad

Bedankt! Met elkaar voor een gezonde, veilige en klimaatadaptieve leefomgeving

•