220330 Notulen raadsvergadering gemeente Krimpenerwaard 30 maart 2022 def.docx

Openbare raadsvergadering gemeente Krimpenerwaard Algemeen: Datum: Tijd: Locatie:

30 maart 2022 20.00 – 22.10 uur Raadzaal in Lekkerkerk

Aanwezig: Voorzitter: Griffier: Leden:

de heer P.L. Paans mevrouw M-L. van Muijen CDA: mevrouw H.C. Bultman, de heer M.L. Advocaat en de heer F.J.J. Mone ChristenUnie: de heer A.H. van Dorp en de heer A. Tom D66: mevrouw S. Aoukili Leefbaar Krimpenerwaard: de heer J. Groen, mevrouw A. Kouwenberg-van Herk, de heer P.C. Ouwendijk en de heer T.J.F.H. de Wijs Lokaal op 1: de heer E.J. Slöetjes Pro Krimpenerwaard: de heer A. Struijs, mevrouw P.C.M. Klomp-Lever en de heer B.J. Vriezen PvdA-GroenLinks: de heer S. Kovačić en de heer B.J. van Ree SGP: de heer J. Verburg, de heer F. de Jong, de heer D.C. Koelewijn, de heer W.P. Klerk en de heer M.C. Noordergraaf VGBK: de heer P. van der Hek, de heer Y. van Dortmont, mevrouw C.G.N. Glastra-van Vliet, de heer W. Pannekoek, de heer A.F. van der Stok, mevrouw G.J. Stuijt-van Vliet en de heer J. Verhagen VVD: de heer G.P. Zuijderwijk, de heer M.J. Oudshoorn en mevrouw H. Vogel-Harberink Wethouders: de heer A. Bening, mevrouw R. Boere, mevrouw L. Sleeuwenhoek, de heer J. Vente en de heer L.A. de Wit Secretaris: de heer J. Hennip Griffie: mevrouw L. Duijm _______________________________________________________________ 1. Welkom De voorzitter heet de leden van de nieuwe raad welkom bij deze eerste speciale vergadering. De nieuwe raden worden overal in Nederland geïnstalleerd. Het is een bijzonder moment.

Welkom aan de toehoorders op de publieke tribune en de kijkers via de gemeentelijke website en RTV. 2. Opening De voorzitter opent de vergadering. 3. Moment van stilte De voorzitter verzoekt de aanwezigen een korte stilte in acht te nemen, zodat eenieder zich op zijn of haar gewenste wijze kan voorbereiden op de vergadering. 4. Vaststellen agenda De heer Struijs, PK, stelt voor agendapunt 7 van de agenda te halen en in een volgende vergadering te behandelen. Dit agendapunt kan uitlopen, wat mogelijk niet aantrekkelijk is voor toehoorders op de publieke tribune.

pagina 1 van 14

Mevrouw Bultman, CDA, verzoekt om een schorsing van de vergadering na agendapunt 6, zodat toehoorders die dat willen dan de vergadering kunnen verlaten. De heer Van der Hek, VGBK, is van mening dat agendapunten moeten worden behandeld als dat nodig is. Agendapunt 7, het verslag van de bevindingen van de informateur, hoort vanavond te worden behandeld. De voorzitter stelt voor tussen de agendapunten 6 en 7 de vergadering te schorsen, zodat er voor iedereen gelegenheid is de nieuwe raadsleden te feliciteren en eventueel de zaal te verlaten. De gemeenteraad stelt de agenda ongewijzigd vast. 5.

Beëdiging en installatie van de op 16 maart 2022 gekozen leden van de gemeenteraad De voorzitter geeft aan dat in de gemeente Krimpenerwaard 27.023 inwoners hun stem hebben uitgebracht bij de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart 2022. Er waren 49 blanco stemmen en 61 ongeldige stemmen. De opkomst was 59,86 procent. De inwoners van de gemeente Krimpenerwaard hebben met hun stemgedrag bijgedragen aan de landelijke trend. Politieke duiders spreken van een tegenvallende opkomst en van een toegenomen verbrokkeling van het politieke landschap. Een gemeente besturen met een ruime meerderheid is daardoor steeds minder vanzelfsprekend. De vraag die na de verkiezingen voorligt, is hoe met deze uitslag een stabiel bestuur kan worden geformeerd. De nieuwgekozen raadsleden voeren vanavond daarover met elkaar een debat. De raadsleden gezamenlijk vormen het hoogste orgaan in de gemeente. Het college van burgemeester en wethouders, belast met het dagelijks bestuur van de gemeente, en het bestuursorgaan burgemeester leggen verantwoording af aan de gemeenteraad. Die positie van de raad, als hoofd van de gemeente, is niet vanzelfsprekend. Daaraan moet worden gewerkt. De raad vergadert in de regel tien keer per jaar. De raad moet keuzes maken in de wijze waarop onderwerpen worden behandeld. Dit kan via wisselende meerderheden, via het BOB-model of niet.

Door de juiste wijze te kiezen voor het uitvoeren van het raadswerk kan de raad aan effectiviteit en gezag winnen. De voorzitter feliciteert de raadsleden met hun verkiezing tot lid van de nieuwe gemeenteraad. Het is een memorabel moment. In de komende bestuursperiode liggen er veel belangrijke onderwerpen ter tafel. Dit betreft onder andere de woonopgave, de jeugdhulp en de energietransitie. Tevens verschijnen de gebruikelijke onderwerpen op de agenda van de raad, zoals financiële rapportages, verantwoording van projecten en beleid van gemeenschappelijke regelingen. Ieder raadslid moet zijn werk te allen tijde in alle vrijheid kunnen verrichten. Elk raadslid moet zich vrij voelen om zijn of haar mening te vertolken. De voorzitter verzoekt de leden om in situaties waarin dat niet zo is daarvan melding te maken. Intimidatie en bedreiging van politici, ambtenaren en bestuurders wordt niet getolereerd. Raadsleden worden gevolgd en er wordt op hen gelet. Het is goed om zich daarvan bewust te zijn. Integriteit is essentieel in een democratie. Het voorkomen van de schijn van belangenverstrengeling is van groot belang. De voorzitter wenst alle raadsleden veel succes en werkplezier met het werk in de raad en voor de inwoners van de mooie gemeente Krimpenerwaard. Een belangrijk deel van de formaliteiten is op 29 maart 2022 doorgenomen.

De ingestelde commissie Geloofsbrieven heeft zich gebogen over de vraag of de door de inwoners gekozen en door de burgemeester als voorzitter van het centraal stembureau benoemde leden van de raad voldoen aan de eisen om als lid van de raad te worden toegelaten. Mevrouw Van Buren heeft als voorzitter van de commissie Geloofsbrieven daarvan verslag gedaan. Die formaliteiten worden vanavond afgerond. Alvorens hun functie te kunnen uitoefenen leggen de leden van de raad in de vergadering, in handen van de voorzitter, de eed of de verklaring en de belofte af. Dit gebeurt vanavond groepsgewijs. De voorzitter roept de raadsleden in groepen op om naar het midden van de raadzaal te komen. pagina 2 van 14

De voorzitter leest de eed voor: “Ik zweer dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of onder welk voorwendsel dan ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van het gemeentebestuur naar eer en geweten zal vervullen.” Mevrouw Bultman: “Zo waarlijk helpe mij God almachtig!” De heer Advocaat: “Zo waarlijk helpe mij God almachtig!” De heer Mone: “Zo waarlijk helpe mij God almachtig!” Mevrouw Aoukili: “Zo waarlijk helpe mij God almachtig!” De heer Van der Stok: “Zo waarlijk helpe mij God almachtig!” De heer Oudshoorn: “Zo waarlijk helpe mij God almachtig!” De heer Van Dorp: “Zo waarlijk helpe mij God almachtig!” De heer Tom: “Zo waarlijk helpe mij God almachtig!” De heer Verburg: “Zo waarlijk helpe mij God almachtig!” De heer Koelewijn: “Zo waarlijk helpe mij God almachtig!” De heer Noordergraaf: “Zo waarlijk helpe mij God almachtig!” De heer De Jong: “Zo waarlijk helpe mij God almachtig!” De heer Klerk: “Zo waarlijk helpe mij God almachtig!” De voorzitter leest de verklaring en belofte voor: “Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks

noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel dan ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van het gemeentebestuur naar eer en geweten zal vervullen.” De heer Struijs: “Dat verklaar en beloof ik.” Mevrouw Klomp-Lever: “Dat verklaar en beloof ik.” De heer Vriezen: “Dat verklaar en beloof ik.” De heer Kovačić: “Dat verklaar en beloof ik.” De heer Van Ree: “Dat verklaar en beloof ik.” De heer Slöetjes: “Dat verklaar en beloof ik.” De heer Van der Hek: “Dat verklaar en beloof ik.” Mevrouw Glastra-Langeveld: “Dat verklaar en beloof ik.” De heer Pannekoek: “Dat verklaar en beloof ik.” De heer Van Dortmont: “Dat verklaar en beloof ik.” De heer Verhagen: “Dat verklaar en beloof ik.” Mevrouw Stuijt-van Vliet: “Dat verklaar en beloof ik.” De heer Zuiderwijk: “Dat verklaar en beloof ik.” Mevrouw Vogel-Harberink: “Dat verklaar en beloof ik.” De heer Groen: “Dat verklaar en beloof ik.” Mevrouw Kouwenberg-Van Herk: “Dat verklaar en beloof ik.” De heer De Wijs: “Dat verklaar en beloof ik.” De heer Ouwendijk: “Dat verklaar en beloof ik.” De voorzitter meldt dat de leden allen het boek ‘Ik Raadslid’ op hun

tafel hebben kunnen vinden en dat de Vereniging van Raadsleden alle raadsleden een boekje met belangrijke informatie heeft gestuurd. De raads- en commissieleden wordt geadviseerd deel te nemen aan het startprogramma. pagina 3 van 14

6.

Tijdelijke benoeming plaatsvervangend voorzitter gemeenteraad en commissievoorzitters De voorzitter geeft aan dat de heer Verburg wordt voorgesteld als tijdelijk plaatsvervangend voorzitter van de raad van de gemeente Krimpenerwaard. De heren Van Dorp en Mone worden voorgesteld als tijdelijke commissievoorzitters. Volgens het Reglement van Orde wordt schriftelijk gestemd over personen. De voorzitter verzoekt de raadsleden of zij dit wensen of dat het voorstel bij acclamatie wordt aangenomen. De gemeenteraad aanvaardt bij acclamatie het raadsvoorstel tot tijdelijke benoeming van de plaatsvervangend voorzitter van de gemeenteraad en de commissievoorzitters. De voorzitter schorst de vergadering. Schorsing De voorzitter heropent de vergadering. 7. Verantwoording informateur W.J. Schoof De heer Schoof heeft de vraag van VGBK om informateur te worden met ja beantwoord. Als informateur haalt hij informatie op bij de partijen om na te gaan welke mogelijke coalities kunnen worden gevormd. De keuzes zijn gemaakt door de politieke partijen en de verantwoording voor de keuzes ligt bij de politieke partijen, niet bij de informateur. Op 17 maart 2022 heeft een eerste gesprek plaatsgevonden met vijf politieke partijen. Op 18 maart 2022 heeft een gesprek plaatsgevonden met de vijf andere partijen. De griffier heeft bij deze gesprekken ondersteund.

Er heeft verslaglegging van de gesprekken plaatsgevonden. De raadsleden kunnen beschikken over de verslagen en het advies van de informateur. Vervolgens heeft een tweede gesprek plaatsgevonden op 22 maart 2022 met een aantal partijen. De informateur heeft aangegeven op 24 maart 2022 in de namiddag definitief te adviseren. Dit advies is op 25 maart 2022 gepubliceerd op de website van de gemeente Krimpenerwaard. De heer Schoof heeft de informatieve gesprekken ervaren als prettig en constructief. Hij dankt de partijen daarvoor. Op basis van de informatieve gesprekken is de conclusie van de informateur dat VGBK, SGP, CDA en VVD een eerste gespreksronde aangaan met als doel te komen tot een gezamenlijk coalitieakkoord. Dit is zijn eerste adviespunt. In het schema zijn de keuzes van de politieke partijen oranje gemarkeerd. De tweede keuzes zijn geel gemarkeerd. De blauwe markeringen geven aan wat de partijen niet willen en roze gemarkeerde vakjes betreffen bespreekpunten. De rol van de informateur is om dit netjes inzichtelijk te maken voor de raadsleden. Het tweede adviespunt betreft een toelichting. De partijen die zijn geadviseerd om een gesprek met elkaar aan te gaan hebben een meerderheid van achttien zetels in een gemeenteraad van 31 zetels.

De informateur adviseert deze partijen de coalitiegesprekken te starten, een formateur te benoemen en eventueel een tweede formateur te benoemen. Dit laatste is een suggestie van een van de partijen in de eerste gespreksronde. De partijen kunnen ieder twee personen afvaardigen voor de gesprekken. De gemeentelijke organisatie biedt ondersteuning bij het vervolgproces. Tijdens de informatieve gespreksrondes op 17 maart en 18 maart 2022 hebben alle partijen de grote opgaven van de gemeente Krimpenerwaard benoemd. Dit betreft onder andere jeugdzorg, woningbouw, energietransitie en de krapte op de arbeidsmarkt (waaronder tevens de krapte aan gemeentelijke personeel wordt verstaan). De informateur adviseert de partijen die niet aan de onderhandeling meedoen om input te geven voor het coalitieakkoord, teneinde meer draagvlak te creëren. pagina 4 van 14

Het derde advies is om op 31 maart 2022 te starten met de gesprekken en op zo kort mogelijke termijn een coalitie te vormen. De heer Vriezen, Pro Krimpenerwaard, vraagt of de informateur bedoelt dat hij de andere partijen uitnodigt om mee te doen met belangrijke thema’s. De heer Schoof antwoordt dat hij aan de partijen die aan de onderhandelingstafel zitten heeft geadviseerd om de partijen die niet aan de onderhandelingstafel zitten, uit te nodigen input te geven aan onderdelen voor het coalitieprogramma. Het is aan de betreffende partijen of en hoe zij invulling geven aan dit advies. De heer Vriezen, Pro Krimpenerwaard, is blij met de toelichting van de heer Schoof waarin hij voorstelt dat alle partijen met elkaar aan tafel gaan om aan de belangrijke thema’s te werken. De heer Schoof heeft dit niet gezegd. Het advies aan de partijen die in de eerste gespreksronde deelnemen aan gesprekken voor de coalitievorming is om input te vragen aan de partijen die niet aan tafel zitten. Het is aan de partijen aan de onderhandelingstafel of zij dit advies opvolgen. De heer Vriezen, Pro Krimpenerwaard, concludeert dat hij de vraag aan de verkeerde persoon heeft gesteld. De heer Struijs, Pro Krimpenerwaard, vraagt achtereenvolgens aandacht voor de uitslag van de verkiezingen en de restzetel, voor het coalitievoorstel, de procedure en de motie die PK heeft voorbereid.

PK wilde de motie eerder aan de raad toesturen, dit is echter in de tijd niet gelukt. De heer Struijs biedt zijn excuses aan voor het geval partijen daaraan aanstoot zouden nemen. De uitslag van de verkiezingen was helder: Leefbaar Krimpenerwaard, SGP en Pro Krimpenerwaard waren duidelijke winnaars. PK feliciteert deze partijen. PK is de vierde partij geworden. PK wil inzichtelijk maken hoeveel reststemmen nodig zijn om een restzetel te kunnen krijgen. De VGBK had 146 reststemmen, PK had 301 reststemmen. Het is aan de kiezer niet uit te leggen dat PK de restzetel niet heeft gekregen. In de Kieswet is opgenomen hoe de verdeling in zijn werk gaat. Dit is zeer verwarrend. PK stelt voor dit punt via de VNG bij de Tweede Kamer aan de orde te stellen. PK is van mening dat de partij met de meeste reststemmen als eerste in aanmerking moet komen voor een zetel. Het coalitievoorstel doet geen recht aan de uitkomst van de verkiezingen en de voorkeur van de kiezers. Tijdens de verkiezingen hebben de partijen in de debatten uitgesproken echt naar de inwoners te luisteren. Dit lijkt bij veel partijen snel in de vergetelheid te zijn geraakt. Allen gaan op de oude voet verder. De kiezer wil dat de eerste vier partijen, waarbij VGBK weliswaar heeft verloren, maar de grootste partij blijft, op een serieuze manier de coalitieonderhandelingen gaan voeren.

Dus niet met de partijen die verloren hebben, waarvan de VVD bijna is gehalveerd. PK roept op de kiezer serieus te nemen ter voorkoming van een nog lagere opkomst in de toekomst. Het vertrouwen in de politiek is niet groot. Alle partijen hebben daarin een verantwoordelijkheid. Met goede bedoelingen is door VGBK de heer Schoof als informateur naar voren geschoven, op grond van een merkwaardig gewoonterecht. Hieraan ligt geen raadsbesluit ten grondslag. Dit wordt door de meeste partijen overgenomen en als normaal beschouwd. PK pleit voor een echt democratisch proces. De raad moet zich uitspreken over een informateur die alle opties serieus onderzoekt. PK is voor een raadsbreed programma en voor vakwethouders. Dat kan een raadsbrede afstemming zijn op de zware dossiers, zoals woningbouw, sociaal beleid, financiën, jeugdzorg en duurzaamheid. De heer Schoof is schijnbaar voor een raadsbreed programma op de woningbouw. Deze visie is niet doorgetrokken naar andere zware beleidsterreinen. Externe deskundigen en de inwoners worden daarbij betrokken, waarbij echt geluisterd wordt naar de inwoners van de gemeente Krimpenerwaard. Dit blijft het kernpunt. pagina 5 van 14

Het voorstel om de heer Schoof als formateur te benoemen komt te vroeg en is nu niet aan de orde. Hij pleit voor een onafhankelijke informateur. Na overleg met D66 past PK dit in de motie aan en pleit voor twee onafhankelijke informateurs die alle opties serieus onderzoeken en met een onderbouwd verslag naar de raad komen. Fouten uit het verleden, uit de hoek van de VGBK, moeten aanleiding zijn om van te leren. De heer Van der Hek, VGBK, vraagt welke fouten VGBK heeft gemaakt. De heer Struijs, PK, verwijst in dit verband naar de bestuurscrisis 2018 / 2019 en 2020 die mede is veroorzaakt door het uittreden van het raadslid de heer Pannekoek en de toetreding van Lokaal op 1 tot de coalitie. Dat was geen succesvolle periode, veroorzaakt door de VGBK, die zich heeft laten ontvallen dat het optreden van VGBK schuurt. Een partij die alles onder het kleedje veegt en niet eerlijk is, heeft een probleem met Pro Krimpenerwaard. PK pleit niet voor niets voor een andere bestuurscultuur. Alle kiezers moeten worden meegenomen in het opstellen van het raadsprogramma. PK stelt voor grote stappen te zetten en niet te hoeven vaststellen dat de voorbije raadsperiode bijna een verloren periode is geweest. De heer Struijs leest de motie voor. === M22-016 van Pro Krimpenerwaard - Verantwoording informateur W.J. Schoof De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d.

30 maart 2022, gehoord de beraadslaging overwegende dat de politieke partijen moeten leren van de afgelopen raadsperiode; we moeten komen tot een stabiel en bestuurskrachtig gemeentebestuur; de gemeente voor grote uitdagingen staat; de weg naar een op te stellen raadsprogramma op een echt democratische wijze tot stand moet komen; van mening dat twee onafhankelijke verkenners moeten worden aangetrokken om in opdracht van de raad te verkennen hoe te komen tot een stabiel en bestuurskrachtig gemeentebestuur; voorgesteld besluit twee onafhankelijke verkenners aan te trekken die in opdracht van de raad zullen verkennen hoe te komen tot een stabiel en bestuurskrachtig gemeentebestuur; de burgemeester opdracht te geven om op korte termijn de keuze van en opdracht aan deze verkenners voor te bereiden en ter besluitvorming voor te leggen aan de raad; de kosten voor deze opdracht te dekken uit de Algemene Reserve; en gaat over tot de orde van de dag. === De heer Verburg, SGP, stemt in met het raadsvoorstel, onder dankzegging aan de informateur, de heer Schoof. Hij is met grote spoed van start gegaan. De uitdagingen waarvoor de raad staat, vereisen dat ook. Het achteraf toevoegen van een informateur is mosterd na de maaltijd. De SGG steunt de motie van PK niet. De heer Van der Hek, VGBK, geeft aan dat de VGBK na de verkiezingsavond op 16 maart 2022 pagina 6 van 14

als grootste partij en daarmee met zeven zetels de winnaar, de verantwoordelijkheid heeft genomen om een informateur aan te wijzen. Het is gebruikelijk dat de grootste partij in eerste instantie een informateur aanwijst die onderzoekt welke mogelijkheden er zijn. De VGBK heeft de informateur enkele opdrachten meegegeven. Volgens de VGBK moet een coalitie bestaan uit vier partijen, bij voorkeur met achttien zetels. Een meerderheid van zestien zetels is waarschijnlijk niet verstandig. VGBK gaat voor een stabiel en constructief bestuur waarin continuïteit is te bespeuren. De heer Van der Hek feliciteert de winnende partijen Leefbaar Krimpenerwaard en Pro Krimpenerwaard. Volgens PK heeft de kiezer gesproken. Er hebben 2.917 kiezers op Pro Krimpenerwaard gestemd, maar 24.122 kiezers hebben niet op Pro Krimpenerwaard gestemd. De kiezers hebben gestemd op één partij en niet op vier partijen die gaan onderhandelen. Het schuurt weleens tussen VGBK en Pro Krimpenerwaard. De VGBK bedoelt daarmee dat PK veel moties en amendementen indient. Dat recht heeft PK. Bijna alle moties en amendementen worden met 2 stemmen vóór en 28 stemmen tegen weggestemd. Voor de VGBK valt dit niet onder de noemer constructief.

Bij een gesprek van de heer Van der Hek, samen met de heer Struijs op 19 maart 2022 bij RTV Krimpenerwaard, gaf de heer Struijs aan ‘dat het na twintig jaar oppositie tijd wordt de verantwoordelijkheid te gaan nemen en constructief te gaan meedoen in het bestuur van de gemeente Krimpenerwaard’. De heer Van der Hek is daar ontzettend blij mee. De eerste gesprekken gaan nu plaatsvinden met vier partijen, waar PK niet bij zit. Constructief meebesturen is goed mogelijk vanuit de oppositie. De VGBK ziet ernaar uit samen met PK constructief te gaan werken aan het bestuur van de gemeente Krimpenerwaard. De PK stelt een betrouwbare partij te zijn en stelt dat de VGBK dat niet is, omdat iemand uit de VGBK is gestapt. Het betreffende raadslid is voor zichzelf doorgegaan en is op een constructieve manier blijven meedenken, in het belang van de gemeente Krimpenerwaard. De VGBK wijst PK op een raadslid van PK dat al voor de installatie tot raadslid was vertrokken. De VGBK vraagt zich af hoe betrouwbaar PK is. VGBK steunt het raadsvoorstel en wil vlot doorgaan met een formateur. Indien een tweede formateur beschikbaar is, dan stemt VGBK daarmee in. De heer Struijs, PK, bij interruptie, verwijst naar de constatering van de VGBK dat PK wil meewerken in een coalitie. PK verzoekt de VGBK de gelegenheid daartoe te bieden. Dit blijft uit.

PK begrijpt niet waarom de VGBK op voorhand helemaal niets wil met PK. PK is een partij met ideeën, luistert naar mensen en wil komen tot een nieuwe bestuurscultuur. Dit zijn serieuze punten die het verdienen om daarvan werk te maken. PK betreurt dat de VGBK weigert daarin met PK samen te werken. PK is een betrouwbare partij. Dat een lid van PK voor de beëdiging tot raadslid het besluit neemt om haar zetel mee te nemen, kan de fractie PK niet worden aangerekend. Het was niet in het belang van de inwoners om daaraan in de afgelopen periode veel aandacht te besteden. De steun van de inwoners aan PK is nu versterkt. Mevrouw Bultman, CDA, feliciteert alle raadsleden, in het bijzonder de nieuwe raadsleden van de nieuwe fracties. Het CDA kijkt ernaar uit om de komende vier jaar vanuit het eervolle ambt van raadslid op zoek te gaan en zich in te zetten voor het algemeen belang, samen met de overige raadsfracties. De verkiezingen hebben geleid tot opstekers en teleurstellingen. De kiezer heeft altijd gelijk. Dat schuurt soms met de eigen beleving. Het CDA spreekt complimenten uit voor de campagne die op een nette en inhoudelijke manier is gevoerd. Het CDA dankt de informateur voor het accepteren van zijn opdracht en voor het uitgebrachte verslag. Het proces is tot nu toe goed verlopen. Het verkrijgen van voldoende draagvlak is voor het CDA onderdeel van zijn politiek handelen.

Het CDA is voor het advies van de informateur om input te vragen van de partijen die niet aan de onderhandelingstafel zitten. Dit geldt voor de gehele raadsperiode. Draagvlak is niet alleen 50 procent plus één in de raad. De inwoners pagina 7 van 14

moeten niet worden vergeten. Het CDA dankt de informateur en de andere partijen voor het vertrouwen om met het CDA te willen onderhandelen. Het CDA stemt in met het raadsvoorstel. De heer Groen, Leefbaar Krimpenerwaard, geeft namens zijn fractie aan verbaasd te zijn over het informatieproces en de uitkomst daarvan. Het valt op dat het ontbreekt aan alternatieven. Hierdoor lijkt het te gaan om een vooraf afgestemde coalitie. De informateur heeft niet voldoende ingespeeld om partijen en hun leden aan elkaar voor te stellen. Leefbaar Krimpenerwaard ziet geen voorstel op basis van programma-inhoud, maar te veel op de persoon. Een slechte start. Leefbaar Krimpenerwaard heeft geen partij uitgesloten. Inhoudelijk moeten de partijen bij elkaar passen en moet de uitslag van de verkiezingen terugkomen. Sommige partijen benoemen als argument onervarenheid. De raad kent een grote wisseling van raadsleden, veel nieuwelingen, zonder enige ervaring. Leefbaar Krimpenerwaard kan wethouders met ervaring inbrengen. Kennelijk hebben we straks te maken met veel nieuwe wethouders zonder enige wethouderservaring. Leefbaar Krimpenerwaard hoopt dat de wethouders een onafhankelijke competentietoets doen en adviseert hen dit dan ook. Leefbaar Krimpenerwaard steunt het raadsvoorstel niet.

De heer Van Dorp, CU, geeft aan dat het feest der democratie heeft plaatsgevonden; voor sommige partijen meer feestelijk dan voor andere. De CU spreekt felicitaties uit aan de winnaars en geeft een schouderklopje aan de verliezers. De fractie CU dankt alle kiezers voor de uitgebrachte stemmen, maar had graag zijn derde zetel behouden. De kiezer heeft gesproken, hoewel dit maar iets meer dan de helft van de kiezers betrof. De opkomst bij de verkiezingen is zorgwekkend. De partijen aan het stuur, zowel in de lokale coalitie als in de landelijke coalitie, krijgen duidelijk minder stemmen. Dit heeft zich niet voor alle partijen in zetelverlies vertaald. Vanavond is er een raad in de nieuwe samenstelling, aan de vooravond van een nieuwe coalitie. De CU heeft als hoofdlijnen bij de informateur ingebracht een coalitie van winnaars: VGBK met SGP en Leefbaar Krimpenerwaard en een tweede lijn, een stabiele coalitie met VGBK, SGP, VVD en CU, eventueel aangevuld met het CDA. Bij deze tweede lijn ligt de voorkeur van de CU. Ongeacht de coalitie heeft de CU bij de informateur aangegeven een open en proactieve houding te hebben en de bereidheid om aan de voorkant te zoeken naar raadsmeerderheden. De informateur heeft gesprekken gevoerd en eerste conclusies getrokken. Dit heeft na weging geleid tot zes adviespunten. De CU gaat in op de adviespunten 1, 2 en 5.

De informateur neemt het advies van de meerderheid van de raad over om te komen tot een stabiele variant, een coalitie van vier stabiele partijen. De CU vindt het jammer dat de CU hier niet bij hoort. De uitkomst had anders kunnen zijn. Uit de verslagen concludeert de CU dat daarvoor draagvlak is en de CU in de coalitie een rol kan spelen. Het ingekleurde schema van de informateur geeft een vertekend beeld. De CU verzoekt de informateur hierop een toelichting te geven. Adviespunt 2 houdt in het benoemen van een formateur en daaraan een tweede formateur toe te voegen. Dit voorstel is ingebracht door de SGP. De CU vindt dit een prima voorstel, maar mist het advies om een tweede formateur te benoemen in het raadsvoorstel. Adviespunt 5 over raadsbrede samenwerking is door alle partijen genoemd en kan als besluit in het raadsvoorstel worden opgenomen. De opdrachten op het gebied van communicatie, participatie, wonen, energietransitie, duurzaamheid en Wmo zijn groot in de gemeente Krimpenerwaard. Betrokkenheid van de gehele raad in een vroeg stadium is wenselijk en essentieel. Dit belangrijke advies van de informateur moet door de raad worden verankerd in het besluit. De CU zoekt een college dat stabiliteit brengt en daadkracht laat zien. De CU roept de partijen op te komen tot een gedegen en snelle coalitievorming.

De heer Kovačić, PvdA-GroenLinks, dankt de heer Schoof voor zijn bereidheid om informateur te zijn en voor het door hem afgeleverde verslag. Middels het verslag is er openheid over wat de partijen bij de informateur hebben ingebracht. Het gesprek met de informateur is als prettig pagina 8 van 14

ervaren. Voor het vervolgproces stemt de fractie in met de heer Schoof als formateur en met zijn adviezen 1, 2, 3, 5 en 6. Over advies 4 heeft de fractie een vraag gesteld aan de informateur en aan de formerende partijen. De informateur adviseert waar nodig het maatschappelijk middenveld te consulteren in de breedste zin des woords. PvdA-GroenLinks nodigt de informateur en de formerende partijen uit om in tweede termijn de raad en de samenleving te vertellen welke consultatievormen zij nu al voor zich zien. PvdA-GroenLinks is groot voorstander van het zo vroeg mogelijk uitnodigen van maatschappelijke partijen in het proces, om inbreng te geven en een inhoudelijke reactie te geven voordat het definitieve coalitieakkoord naar buiten komt. Mevrouw Aoukili, D66, feliciteert alle raadsleden en dankt de informateur. D66 is van mening dat het op voorhand uitsluiten van een partij niet kan en niet in het belang is van de inwoners van de gemeente Krimpenerwaard. D66 maakt een punt van orde, te weten dat D66 openstaat voor samenwerking met alle partijen. De heer Zuiderwijk, VVD, dankt de informateur voor zijn werk en feliciteert alle nieuwe raadsleden en heet hen van harte welkom. Voor de VVD is de continuïteit van het bestuur belangrijk. Stabiliteit en bestuurlijke ervaring zijn daarbij belangrijke waarden.

Gezien de grote uitdagingen in de komende jaren moet het bestuur doorpakken en niet het beleid gaan omgooien. De VVD heeft op basis van de verkiezingsuitslag twee varianten: VGBK, VVD, SGP en CU met 17 zetels en VGBK, VVD, SGP en CDA met 18 zetels. In beide varianten is sprake van bestuurlijke ervaring en continuïteit. De VVD onderschrijft de constatering van de CU over het kleurenschema. De VVD steunt het raadsvoorstel en gaat door op de ingeslagen weg. De VVD steunt de motie van Pro Krimpenerwaard niet. De heer Slöetjes, Lokaal op 1, feliciteert alle raadsleden en de heer Schoof met de uitgebrachte adviezen. Lokaal op 1 deelt de adviezen en is het eens met het tempo maken in het proces voor de totstandkoming van een nieuw college. Lokaal op 1 steunt de partijen die genoemd zijn, met de argumenten zoals door de VVD genoemd. Als de partijen het meedenken van Lokaal op 1 over het programma op prijs stellen, dan is de fractie daar zeer toe bereid. De voorzitter geeft aan dat de CU en PvdA-GroenLinks vragen hebben gesteld aan de informateur en aan de overige raadsfracties. De heer Schoof dankt alle raadsleden voor hun steun en mooie woorden. Op de vraag van PvdA-GroenLinks over participatie antwoordt de heer Schoof dat het niet aan de informateur is de vorm van de participatie aan te geven. Het is aan de partijen om de vorm te bepalen.

Als de raad ermee instemt dat de heer Schoof de formateur wordt, kan hij in die rol toezien op hoe de participatie wordt vormgegeven. Op de vraag van de CU antwoordt de heer Schoof te zijn uitgegaan van een kleurenschema, waarbij de tweede optie, voor de tweede mogelijke coalitie met de CU in plaats van met het CDA, met tweemaal geel is aangegeven door twee partijen. Dat is waarvan de informateur is uitgegaan. De heer Van Dorp, CU, gaat ervan uit dat over hetzelfde schema wordt gesproken. In het schema had hij bij de CU een oranje blokje verwacht en bij het CDA een geel blokje. Volgens de CU is er sprake van meer kleurverschillen, dan wel gaat het om een interpretatieverschil. De heer Schoof spreekt van een interpretatieverschil. Bij goed lezen van het schema komt de combinatie CDA, VVD, VGBK en SGP op vijf voorkeuren. Dat haalt de combinatie met de CU niet. Daarom is het schema op deze manier opgesteld. pagina 9 van 14

De heer Van Dorp, CU, begrijpt dat hieruit geen andere coalitie voortkomt. Voor de verslaglegging is het belangrijk dat het kleurenschema correct is. Daarom is een eerste voorkeur bij de VVD voor het CDA niet helder, terwijl in het verslag duidelijk is aangegeven dat de CU de eerste voorkeur heeft en het CDA een alternatief is. De heer Schoof wijst op het laatste schema waar geen gele markering staat bij de VVD, voor een combinatie met de CU-fractie. De VVD heeft het CDA als eerste optie uitgesproken en daarna de CU. Dit heeft geleid tot het onderhavige advies van de informateur. De heer Zuiderwijk, VVD, verwijst naar de twee varianten van de VVD. De eerste variant was met de CU, de tweede variant was met het CDA. Gaandeweg zijn er allerlei gesprekken met elkaar gevoerd. De veelheid van informatie kan hebben geleid tot interpretatieverschillen. In het verslag is het goed opgenomen. Bij de CU had een gele markering kunnen staan. De heer Van Dorp, CU, is van mening dat bij de CU een oranje markering had moeten staan en bij het CDA een gele markering. Hij verzoekt het schema op juistheid te controleren zodat het schema overeenkomt met de verslaglegging. De heer Schoof zegt toe het schema op de kleurmarkeringen na te lopen. De meerderheid blijft zoals nu geadviseerd. De heer Van Dorp, CU, kondigt aan twee amendementen in te dienen, welke inmiddels zijn voorbereid.

De voorzitter schorst de vergadering. Schorsing De voorzitter heropent de vergadering. De heer Van Dorp licht de amendementen A22-002 en A22-003 toe. De twee door de informateur genoemde adviezen worden aan de besluitvorming toegevoegd. Dit betekent dat bij besluitvormingspunt 2 van amendement A22-002 wordt toegevoegd dat een tweede formateur aan het formatieproces wordt toegevoegd. Bij amendement A22-003 wordt een besluitpunt 3 toegevoegd ertoe strekkende dat de formateur(s) de partijen die niet deelnemen aan de coalitiebesprekingen input voor de komende raadsperiode vragen, om daarmee een zo groot mogelijk draagvlak te creëren voor de grote opgaven waarvoor de gemeente Krimpenerwaard staat. === A22-002 van CU - Verantwoording informateur W.J. Schoof De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d. 30 maart 2022 besluit het raadsvoorstel bij punt 2 van het voorgesteld besluit aan te vullen met: 2 en een tweede formateur aan het formatieproces toe te voegen toelichting Informateur W.J. Schoof heeft in zijn eindadvies geadviseerd: Voor de te starten coalitiegesprekken geef ik het advies om een formateur aan te stellen, deze als voorzitter te benoemen en een tweede formateur aan het formatieproces toe te voegen. pagina 10 van 14

=== === A22-003 van CU - Verantwoording informateur Schoof De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d. 30 maart 2022 besluit in het raadsvoorstel het voorgesteld besluit aan te vullen met: 3. Aan de formateur de opdracht mee te geven om aan partijen die niet aan de coalitiegesprekken deelnemen input voor de komende raadsperiode te vragen om daarmee een zo groot mogelijk draagvlak te creëren voor de grote opgaven waar de gemeente Krimpenerwaard voor staat. toelichting Informateur W.J. Schoof heeft in zijn eindadvies geadviseerd: Tijdens de informatieve gesprekken zijn door de meeste partijen de grote opgaven van Krimpenerwaard benoemd. Aan de partijen die niet aan de coalitiegesprekken deelnemen wordt gevraagd input voor de komende raadsperiode te vragen om daarmee een zo groot mogelijk draagvlak te creëren voor de grote opgaven waar de gemeente Krimpenerwaard voor staat. === De heer Struijs, PK, dient de eerder voorgelezen motie M22-016 in, inclusief de aanpassing betreffende twee informateurs in plaats van een informateur. PK vraagt aan SGP en VGBK op welke wijze zij invulling willen geven aan de raadsbrede invulling op grote thema’s. PK steunt amendement A22-002 niet, en steunt amendement A22-003 wel. De heer Verburg, SGP, vraagt aan de CU over amendement A22-003 wat dit toevoegt.

Door de informateur is toegezegd de mogelijkheid van input door partijen die niet deelnemen aan de coalitiebesprekingen te creëren. De SGP heeft op het onderwerp RES ervaring opgedaan met een raadsbreed programma. Dit heeft een goed gevoel opgeleverd waarbij de raadsfracties elkaar hebben gevonden, gezien de urgentie van het onderwerp. Op veel onderwerpen zal het lastiger zijn iedereen raadsbreed bijeen te krijgen. Dat kan meer tijd vragen dan het behouden van coalitie- / oppositieverhoudingen. Het debat hoort in de raad te blijven. De SGP is geen voorstander van in grote mate raadsbreed oppakken van onderwerpen, tenzij het om bijzondere situaties gaat waarover overeenstemming is in de raad. De heer Kovačić, PvdA-GroenLinks, herhaalt zijn vraag aan de SGP hoe deze fractie denkt over het meenemen van maatschappelijke partijen in het proces. De heer Verburg, SGP, antwoordt dat dit concreet wordt uitgewerkt, maar veronderstelt dat alle raadsfracties voor zijn. In een vroeg stadium van commissiebijeenkomsten in het BOB-model kunnen partijen worden uitgenodigd inbreng te leveren. Deze inbreng wordt in de commissievergadering meegewogen. In een coalitietekst kan dit worden opgenomen. De heer Van der Hek, VGBK, verwijst naar de inbreng van D66 over het niet uitsluiten van andere partijen.

De VGBK sluit geen andere partijen uit en is de enige partij die Pro Krimpenerwaard heeft genoemd als mogelijke coalitiepartner, weliswaar met een opmerking over de onderlinge verhouding en verschillen in gedachtengoed. De VGBK heeft aangegeven open te staan voor een oriëntatie met Leefbaar Krimpenerwaard. Het verwijt van PK is niet terecht. pagina 11 van 14

In het verslag is opgenomen dat D66 de voorkeur geeft aan een progressieve coalitie, dat wil zeggen: zonder Leefbaar Krimpenerwaard en SGP. De VGBK vraagt naar de mening van D66. Mevrouw Aoukili, D66, antwoordt juist om die reden een punt van orde te hebben genoemd. D66 sluit geen partijen op voorhand uit. De heer Van der Hek, VGBK, constateert dat dit afwijkt van het verslag. VGBK wil op 31 maart 2022 een eerste opzet maken van de start van de coalitieonderhandelingen. Waar nodig worden maatschappelijke en andere partijen daarbij betrokken. Dat is geen opdracht aan de formateur. De partijen bepalen wat nodig is. Met ondersteuning van de ambtelijke organisatie is voldoende kennis voorhanden. De VGBK stemt in met amendement A22-002. Een tweede formateur mag en kan worden toegevoegd, dit hoeft echter niet de start van de besprekingen in de weg te staan, zodat eventuele vertraging in het proces wordt voorkomen. De VGBK steunt het amendement A22-003 niet. Dit is niet een opdracht aan de formateur, maar een verantwoordelijkheid van de partijen om waar mogelijk te zoeken naar dossiers waar samenwerking meer nodig is dan coalitie - oppositie. De heer Struijs, PK, herhaalt zijn vraag aan de VGBK over de raadsbrede aanpak van diverse zware portefeuilles. De heer Van der Hek, VGBK, is deels ingegaan op de vraag van PK. De VGBK is geen voorstander van een raadsbrede coalitie.

De coalitie - oppositie is een goede verhouding in een democratisch proces. Bij dossiers waar dat nodig is, wil de VGBK zeker nagaan of dit in breder verband dan met de coalitiepartijen kan worden bekeken. Dit geldt zeker niet voor alle dossiers. Mevrouw Bultman, CDA, antwoordt op de PvdA-GroenLinks, in lijn met de SGP, dat de raad de opdracht heeft om vaker de maatschappelijke partners en stakeholders te betrekken bij de beeldvormende fase van het BOB-model. Bij de coalitiebesprekingen kan aan de orde komen of maatschappelijke organisaties voor een aantal thema’s worden uitgenodigd input te leveren. De vorm daarin kan worden besproken. Het CDA steunt de amendementen van de CU. De heer Van der Hek, VGBK, vraagt of het CDA, door de amendementen te steunen, bedoelt dat de coalitiebesprekingen pas kunnen starten nadat een tweede formateur is benoemd. Mevrouw Bultman, CDA, antwoordt dat kan worden gestart met één formateur. Zij geeft aan dat de tweede formateur door de raad moet worden vastgesteld. De heer Zuiderwijk, VVD, vindt een tweede formateur niet nodig en vertrouwt erop dat de heer Schoof de formatie tot een goed einde brengt. Amendement A22-003 is niet nodig omdat de toezegging over het betrekken van partijen die niet aan de onderhandelingstafel zitten, is gedaan. De heer Van Dorp, CU, antwoordt op de vraag van SGP.

De amendementen zijn ingediend omdat de CU het belangrijke en zinnige adviezen vindt van de informateur en deze adviezen nadrukkelijk en concreet in het raadsbesluit wil bestendigen. De CU pleit voor een snelle en gedegen coalitievorming. De start van de onderhandelingen kan plaatsvinden met één formateur. De benoeming van de tweede formateur moet via de formele weg plaatsvinden. De motie van PK bevat onderdelen waarover met elkaar kan worden nagedacht, echter op een ander moment. De CU steunt de motie niet. De kiezer heeft gesproken. Het beeld voor het vormen van een nieuwe coalitie is voor de CU pagina 12 van 14

helder. De CU wenst de gemeente Krimpenerwaard een constructieve en snelle coalitievorming toe. Als de CU daaraan een bijdrage kan leveren, dan is de fractie daartoe bereid. De CU zal in dienst van de inwoners, van het maatschappelijk middenveld en van het bedrijfsleven zijn werk in de raad blijven voortzetten, op een constructieve kritische manier, open en transparant. De heer Struijs, PK, verzoekt om een korte schorsing van de vergadering. De voorzitter schorst de vergadering. Schorsing De voorzitter heropent de vergadering. De voorzitter brengt de amendementen in stemming. De heer Van der Hek, VGBK, legt een stemverklaring af. De VGBK stemt tegen amendement A22-002. Een tweede formateur mag worden toegevoegd, maar dit is niet noodzakelijk. De VGBK wil dit niet vastleggen via het amendement. De gemeenteraad verwerpt amendement A22-002 met 13 stemmen voor van de fracties van CDA, CU, D66, SGP en PvdA-GroenLinks en 18 stemmen tegen van de fracties van VGBK, VVD, Lokaal op 1, Pro Krimpenerwaard en Leefbaar Krimpenerwaard. De heer Van der Hek, VGBK, legt een stemverklaring af. De VGBK stemt tegen amendement A22-003. De VGBK wil met de vier partijen kijken welke maatschappelijke organisaties zij nodig hebben om tot een goed coalitieakkoord te komen, maar dit niet bij voorbaat vastleggen.

De gemeenteraad aanvaardt amendement A22-003 met 16 stemmen voor van de fracties van CDA, CU, D66, Pro Krimpenerwaard, SGP en PvdA-GroenLinks en 15 stemmen tegen van de fracties van Leefbaar Krimpenerwaard, Lokaal op 1, VGBK en VVD. De heer Struijs, PK, licht toe de originele motie in te dienen waarin één verkenner is opgenomen. Als er partijen zijn die de motie steunen ingeval van twee verkenners, wil PK de motie aanpassen. PK besluit de oorspronkelijke motie M22-016 in te dienen. De gemeenteraad verwerpt motie M22-016 met 7 stemmen voor van Pro Krimpenerwaard en Leefbaar Krimpenerwaard, en 24 stemmen tegen van de fracties van CDA, CU, D66, Lokaal op 1, PvdA-GroenLinks, SGP, VGBK en VVD. De gemeenteraad aanvaardt het geamendeerd raadsvoorstel met 24 stemmen voor van de fracties van CDA, CU, D66, Lokaal op 1, PvdA-GroenLinks, SGP, VGBK en VVD en 7 stemmen tegen van de fracties van Pro Krimpenerwaard en Leefbaar Krimpenerwaard. 8. Moment van stilte De voorzitter verzoekt de aanwezigen een kort moment van stilte in acht te nemen zodat eenieder op haar of zijn gewenste wijze de vergadering kan afsluiten. 9. Sluiting De voorzitter dankt alle aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van de gemeente Krimpenerwaard, gehouden op 26 april 2022. pagina 13 van 14

de griffier,

de voorzitter,

dr. M-L. van Muijen

P. Paans

pagina 14 van 14