2022-07-19 Bestuursopdracht woonvisie.pdf

Zaaknummer: 899352 / Reg.nr: 899353

Bestuursopdracht Gegevens Project-/programmanaam:

Woonvisie

Bestuurlijke opdrachtgever: Ambtelijke opdrachtgever: Programmamanager/projectleider:

R. Boere Wybrand Boersma Inge Kerdel

Naam opsteller: Datum: Versie:

I. Kerdel 19 juli 2022 1

Aanleiding In 2017 is onze huidige woonvisie – Woonvisie Krimpenerwaard; kerngericht! – door de raad vastgesteld. In een woonvisie wordt de volkshuisvestelijke visie van een gemeente opgeschreven met daarbij per thema de doelen die de gemeente wil bereiken. Vaak wordt in een uitvoeringsprogramma vastgelegd hoe de doelen worden bereikt. Ook kan hierin een uitwerking naar de verschillende kernen worden opgenomen. Onze woonvisie is dit jaar 5 jaar oud. De woningmarkt is de afgelopen jaren enorm veranderd: de woonvisie is geschreven toen de woningmarkt zich net hersteld had van een jarenlange crisis. Op dit moment is de woningmarkt oververhit en zijn de koopprijzen sterk gestegen. Voor steeds meer mensen is de stap naar een koopwoning niet meer haalbaar. Dat vergroot de druk op de huursector. Het zorgdragen voor voldoende woningen voor iedereen – jongeren, ouderen, gezinnen, kwetsbare en bijzondere doelgroepen, et cetera – en het behouden en versterken van de vitaliteit van de kernen vraagt om een actueel inzicht en beleid op het gebied van wonen. Daarnaast zijn er nog een aantal redenen om nu te gaan werken aan een nieuwe woonvisie: - In 2019 hebben de vijf gemeenten in regio Midden-Holland de ‘Regionale Agenda Wonen 2019’ opgesteld. Dat regionale beleidsplan vormt een kader voor het woonbeleid van Krimpenerwaard.

- Na de verkiezingen van maart 2022 is er een nieuwe raad gevormd en is een nieuw college geformeerd. Dat heeft geleid tot een coalitieakkoord waarin ook ambities over wonen staan. - Het nieuwe kabinet met een minister van Volkshuisvesting komt met nieuwe instrumenten om de problemen op de woningmarkt op de lossen. Bij het actualiseren van de woonvisie kunnen die nieuwe instrumenten opgenomen worden in ons beleid. - Per 1 januari 2022 is de Woningwet gewijzigd: een gemeentelijke woonvisie is sindsdien verplicht en bevat het gemeentelijke volkshuisvestingsbeleid voor ten hoogste 5 jaar. De loopduur van onze woonvisie voldoet daar niet meer aan. - In prestatieafspraken wordt vastgelegd hoe onder andere woningcorporaties bijdragen aan de ambities uit de woonvisie. De ambities en doelen uit de huidige woonvisie sluiten niet meer aan bij huidige woningmarkt, waardoor het maken van concrete, nieuwe afspraken moeilijker is.

Beoogd resultaat of doel Het doel van deze opdracht is te komen tot een nieuw vastgestelde woonvisie met uitvoeringsagenda. Het doel van de woonvisie is richting geven aan de gewenste ontwikkeling van de gemeente op het gebied van wonen. Hoe we bijvoorbeeld zorgdragen voor voldoende woningen voor iedereen zodat we de vitaliteit van de kernen behouden en versterken. Afbakening De woonvisie vormt de basis van het woonbeleid dat door de gemeente de komende jaren gevoerd wordt. De woonvisie gaat over de integrale opgaven op de lokale woningmarkt. In een visie wordt opgenomen welk beleid wordt opgesteld en welke instrumenten ingevoerd gaan worden (en welke niet). Het gaat over de woningbouwprogrammering, in zowel de koopsector, middenhuur als sociale huur. Het gaat over nieuwbouw, maar ook over bestaande woningen. Het gaat over reguliere woonvormen, maar ook wonen en zorg voor verschillende doelgroepen is een belangrijk aspect. Duurzaamheid is ook een onderwerp waarover ambities zijn opgenomen in een woonvisie. Alle aspecten die met wonen te maken hebben, zowel met de stenen als het sociale aspect, krijgen een plek in de gemeentelijke woonvisie. Het gaat hierbij om het bepalen van richting en met welke onderwerpen de komende jaren verder aan de slag wordt gegaan. De verdere uitwerking of uitvoering van de onderwerpen die raken aan wonen, vallen buiten het bereik van de woonvisie.

Een gemeentelijke woonvisie bestaat uit twee onderdelen: de woonvisie en het uitvoeringsprogramma. Woonvisie In de woonvisie wordt de algehele visie op wonen in de gemeente beschreven. Vaak worden er een aantal thema’s benoemd waarop ambities of doelen worden geformuleerd. Het gaat in op wat een gemeente wil bereiken: de wat-vraag. Uitvoeringsprogramma In het uitvoeringsprogramma wordt geschreven op welke manier (de hoe-vraag) de doelen bereikt gaan worden. Om het verschil tussen de woonvisie en uitvoeringsprogramma te duiden, wordt hier een voorbeeld gegeven uit de woonvisie en uitvoeringsprogramma van een andere gemeente. Woonvisie: Ambitie: bouwen naar behoefte, met woningen op de juiste plek. In de woonvisie wordt vervolgens opgeschreven dat er behoefte is aan het toevoegen van een x-aantal woningen, met x-percentage sociale woningbouw, met het doel om het woningtekort terug te dringen en wijken beter te mengen. Uitvoeringsprogramma: Het vereist sturing om daadwerkelijk de juiste woning, voor de juiste doelgroep, op de juiste plek met een juiste prijs te realiseren. In het uitvoeringsprogramma wordt een richtinggevend, kwalitatief woningbouwprogramma vastgesteld. Bij de gemeente uit het voorbeeld worden 4 uitgangspunten vastgesteld, bijvoorbeeld over het percentage gestapelde/gelijkvloerse woningen en het toevoegen van sociale huurwoningen.

Naast dat het uitvoeringsprogramma kaders kan meegeven, kunnen voornemens en toekomstige acties worden opgeschreven waar de gemeente de komende jaren mee aan de slag gaat. Bijvoorbeeld: “we hebben het voornemen de zelfbewoningsplicht voor nieuwbouwwoningen in te stellen”. De woonvisie en het uitvoeringsprogramma kunnen in één document worden gevat, maar er zijn ook gemeenten die ervoor kiezen dit twee losse documenten te laten zijn. Argument voor twee losse documenten is dat na vijf

pag. 2 van 4

jaren enkel het uitvoeringsprogramma hoeft te worden geactualiseerd en de algehele visie en doelen hetzelfde kunnen blijven. Onderzoeken Om tot een toekomstbestendige woonvisie en uitvoeringsprogramma te komen, wensen we vooraf inzicht in een aantal onderwerpen:

• • •

Nulmeting huidige woningvoorraad per kern Kwantitatieve behoefte aantallen woningen per kern Kwalitatieve behoefte aan woningen per kern

Vanuit de nieuwe woonvisie en uitvoeringsprogramma willen we meer volkshuisvestelijke kaders meegeven aan projecten. Daarvoor is het van belang een nulmeting uit te voeren naar de huidige woningvoorraad (naar eigendom/type/prijs, per kern). Onze woonzorganalyse laat bijvoorbeeld zien dat het aantal ouderen enorm groeit. Een nulmeting van de woningvoorraad kan ons helpen inzichtelijk te maken in welke kernen we nog meer gelijkvloerse woningen zouden willen toevoegen en hoe we hierin prioriteren. En hoe we omgaan met de bestaande woningvoorraad. Naast een nulmeting van de huidige woningvoorraad, is inzicht in de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan woningen ook van belang om voor het opstellen van volkshuisvestelijke kaders voor projecten. De kwantitatieve behoefte wordt vaak berekend op basis van prognoses. Bij de Notitie uitwerking van de woonvisie naar kernen, is een beleidsneutrale (daar zitten de huidige nieuwbouwplannen niet bij) prognose gebruikt. In het projectplan dat aan het college wordt voorgelegd wordt dit nog nader uitgewerkt. Het te selecteren bureau dat het traject om te komen tot een nieuwe woonvisie en uitvoeringsprogramma gaat begeleiden en schrijven wordt hierover om advies gevraagd. Hetzelfde geldt voor de kwalitatieve behoefte per kern.

Wat valt niet binnen de woonvisie? Prestatieafspraken Prestatieafspraken zijn afspraken tussen woningcorporaties, huurdersorganisaties en de gemeente. Doel van deze afspraken is het bijdragen aan de uitvoering van de doelen die omschreven staan in de woonvisie. In onze gemeente zijn meerjarige prestatieafspraken: in 2018 zijn de afspraken gemaakt voor de periode 2019-2022. In 2022 zouden gemeente, woningcorporaties en gemeente (ambtelijk en bestuurlijk) met elkaar toewerken naar nieuwe prestatieafspraken in themawerkgroepen. Door de veranderde woningmarkt is het belangrijk eerst een nieuwe woonvisie te maken. Om goede, concrete prestatieafspraken te maken, is het verstandig eerst een nieuwe woonvisie af te wachten. Projectplan Er is een opstartteam geformeerd om tot een projectplan voor een nieuwe woonvisie te komen. Het opstartteam bestaat voor een deel uit team wonen, onderdeel uitmakend van Team Advies Ruimtelijke Ontwikkeling (Inge Kerdel, Jeroen van der Spek, Wim Vos). Daarnaast zijn er diverse andere stakeholders, waaronder het sociaal domein en de woningbouwcorporaties. In het projectplan wordt de opdracht nader uitgewerkt met het formuleren van uitgangspunten en wordt de fasering beschreven. De rollen en verantwoordelijkheden worden verder uitgewerkt en de samenstelling van de projectgroep.

Tevens wordt beschreven op welke wijze de diverse stakeholders betrokken worden. Middelen Bij de eerste tussenrapportage is € 50.000,-- voor het maken van de woonvisie en uitvoeringsprogramma aangevraagd en goedgekeurd. Voor deze middelen wordt een bureau ingehuurd.

Planning Het projectplan voor de actualisatie van de woonvisie wordt in oktober 2022 aan het college voorgelegd. Streven is om vanaf Q4 ook de raad te betrekken bij de kaders en uitwerking, zodat halverwege 2023 de nieuwe woonvisie ter vaststelling aan de raad wordt voorgelegd. pag. 3 van 4

Keuze voor de aanpak Er is sprake van een projectmatige aanpak. Het maken van een nieuwe woonvisie heeft een kop en een staart.

Accordering Voor zover van toepassing: Akkoord bestuurlijk opdrachtgever: Akkoord ambtelijk opdrachtgever: Akkoord projectleider/programmamanager:

pag. 4 van 4