20210622 RIB RES moties en memo.pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF

VAN HET COLLEGE VAN B&W VOOR

de gemeenteraad

CC DATUM ONDERWERP

22 juni 2021 Reactie op moties Regionale Energiestrategie en memo omliggende RES regio's

Beste meneer, mevrouw, Tijdens de Regionale Motiemarkt van 20 mei jl. zijn door raadsfracties van verschillende gemeenten moties opgesteld over de RES Midden-Holland 1.0. Gelet op het grote aantal moties (en amendementen) is het niet goed mogelijk om deze uitgebreid te bespreken tijdens de Raadsvergadering van 29 juni a.s. De Commissievergadering van 26 mei jl. heeft duidelijk gemaakt dat er nog diverse vragen zijn over de inhoud van de RES 1.0. Het betreft vragen over o.a. netstabiliteit en impactanalyse van de netbeheerders, wel of geen reserve zoekgebieden voor wind, zoekgebieden ‘zon op agrarisch land’, participatie en communicatie en het innovatieprogramma. Om die reden heeft het college gemeend u tegemoet te komen door alvast inhoudelijk in te gaan op de diverse moties. Deze brief is uitsluitend bedoeld om u nader te informeren, zodat uw raad een afweging kan maken. In de bijlage treft u bovendien een memo met een inventarisatie bij omliggende gemeenten als reactie op motie M20-060. Motie M21-032 Hoogtes kleinschalige windmolens Advies: overnemen Kleine windmolens (as max 15 m.) in het buitengebied leveren een belangrijke bijdrage aan de energietransitie in de Krimpenerwaard.

Het college verwacht uw raad eind van dit jaar te informeren over een beleidskader voor zon en kleinschalig wind bij boerenerven waarin we rekening houden met beperkingen zoals het beschermd gezicht bij Vlist (zoals ook opgenomen in de RES 1.0). Motie M21-033 Zon op dak maximaal benutten bij nieuwbouw Advies: overnemen Er is landelijke wetgeving in de maak die dit beoogt te bevorderen. Daarnaast is er landelijk een wijziging van het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL) in voorbereiding waarmee gemeenten straks verplichtingen kunnen opleggen aan gebouweigenaren om bestaande daken te voorzien van installaties voor energieopwekking. Zon op grote bedrijfsdaken is vooral een opgave voor bestaande daken van bedrijven en utiliteitsgebouwen. Die zijn niet altijd sterk genoeg om een groot aantal zonnepanelen te kunnen dragen. De provincie Zuid-Holland wil met het aanvalsplan Zon op Dak hierop een antwoord geven. Onderdeel van dit plan is een subsidieregeling ‘Zonnig Zuid-Holland’. Voorts is er wetgeving in voorbereiding die verplicht stelt bestaande woningen bij een ingrijpende

1 van 7 1931105601 / 112193

renovatie te voorzien van hernieuwbare opwek. Bij nieuwbouw van woningen is het benutten van zon op dak een vaste maatregel vanwege de eisen voor Bijna energieneutrale gebouwen (Beng). Motie M21-034 Sluit de toepassing van wind op voorhand niet uit Advies: ontraden Binnen de regio Midden-Holland is er momenteel onvoldoende politiek draagvlak voor grootschalige windprojecten. De focus ligt bij zoekgebieden voor zon op grote daken en langs infrastructuur. De overheden gaan in de huidige bestuursperiode niet actief aan de slag met grootschalige windprojecten, tenzij het bod met opwek middels zon in de andere zoekgebieden niet haalbaar is. Motie M21-035 Vitale landbouwgronden ontzien Advies: ontraden Het maximaal benutten van zon op grote daken en zon langs infrastructuur levert waarschijnlijk onvoldoende hernieuwbare elektriciteit op om daarmee te voldoen aan het regionale bod van 0,345 TWh voor Midden-Holland. Om die reden zijn ook zoekgebieden aangewezen voor zon op agrarisch land in de Krimpenerwaard. Opwekking van hernieuwbare elektriciteit biedt voor agrarisch ondernemers de mogelijkheid voor een aanvulling op het huidige verdienmodel. Voor de twee zoekgebieden zon op agrarisch land in de Krimpenerwaard is het uitgangspunt dat er een gebiedsontwikkelingsvisie wordt opgesteld waarin ook naar het perspectief voor de landbouw en natuur wordt gekeken.

Motie M21-036 Recyclebaar materiaal Advies: toezeggen De colleges zullen zich hiervoor inspannen en daarbij o.a. nagaan of en hoe dat bijvoorbeeld met het afgeven van een omgevingsvergunning als voorwaarde kan worden opgenomen ter bevordering van circulariteit van grond- en hulpstof- en materiaalhergebruik in de energietransitie. Ook de provincie heeft hier aandacht voor. Op p.36 van de RES wordt aandacht besteed aan het sluiten van de grondstofketen van energieopwekinstallaties. Dit zal als punt van aandacht en uitwerking worden meegenomen in het vervolg van het RES-proces. Binnen de provincie Zuid-Holland wordt op dit moment al gewerkt aan een netwerk waarin partijen samenwerken om van zonnepanelen een circulair product te maken. Hierbij wordt gekeken naar de hele keten: van ontwerp en productie tot inzameling en recycling inclusief opschaling hiervan. Deze ontwikkeling houdt de regio nauwlettend in de gaten. Motie M21-037 Niet afwachten, maar onderzoek doen naar wind langs de N11, A12 en A20 Advies: ontraden Voor de RES 1.0 is dergelijke onderzoek al voor een groot deel uitgevoerd en een participatieproces doorlopen. Op basis daarvan constateren de colleges dat er binnen de regio Midden-Holland momenteel onvoldoende politiek draagvlak is voor grootschalige windprojecten. De focus ligt bij zoekgebieden voor zon op grote daken en langs infrastructuur.

De overheden gaan in de huidige bestuursperiode niet actief aan de slag met grootschalige windprojecten, tenzij het bod met opwek middels zon in de andere zoekgebieden niet haalbaar is.

Pag. 2/7

Motie M21-038 Beleidskader 50% lokaal eigendom Advies: toezeggen Een voorstel voor een beleidskader lokaal eigendom zal voor eind van het jaar (2021) ter vaststelling worden aangeboden. Drie nuanceringen:  de vorm en (juridische) afdwingbaarheid en houdbaarheid van de inspanningsverplichting moet nog nadere worden onderzocht en bepaald - over nationale wetgeving die dit beperkt/mogelijk maakt zal via NPRES met Rijk in overleg worden getreden;  de RES spreekt over lokale beleidskaders: regionaal zal worden nagegaan of de beleidskaders zo veel mogelijk kunnen worden afgestemd / geharmoniseerd  juridisch is het mogelijk geen medewerking te verlenen aan een wijziging bestemmingsplan/omgevingsplan in afwachting van te ontwikkelen beleid. Verstandig is het hier geen harde toezegging te doen, maar waar mogelijk te handelen in lijn met het op te stellen kader. Ruimte voor maatwerk moet altijd mogelijk zijn. Motie M21-039 Meer realisme in RES MH – de volgende stap Advies: ontraden + toezeggen Voor de in de motie opgenomen relevante uitwerkings- en afwegingsvraagstukken is de volgende fase van RES 1.0 naar RES 2.0 bedoeld, dus twee jaar. Deze onderzoeks- en doorlooptijd is ook echt nodig om de aspecten in samenhang te bezien. Tevens dient de hiervoor beschikbare capaciteit en middelen gedurende deze looptijd doelmatig te worden ingezet.

Het lukt niet om dit alles binnen een jaar als een integraal pakket uit te werken en als voorstel voor te leggen. Wel kan worden toegezegd dat genoemde aspecten voortvarend ter hand worden genomen en dat de raden “midterm”, dat wil zeggen in het najaar van 2022 worden geïnformeerd over de regionale voortgang van het RESproces. Dat proces is adaptief en houdt dus ruimte voor nieuwe ontwikkelingen. Het toepassen van financiële compensatie en omgaan met potentiële afnemers van hernieuwbare elektriciteit kan worden meegenomen in het beleidskader lokaal eigendom. Zie motie M21-038. In de Transitievisie Warmte heeft energiebesparing prioriteit in de periode tot 2030. Elektriciteitsbesparing is een gemeentelijke verantwoordelijkheid. Het college heeft het voornemen om hiervoor een plan van aanpak uit te werken. In de RES 1.0 hoofdstuk 4 is er aandacht voor innovatie. Energieopslag in combinatie met smart grids acht het college kansrijk voor uitwerking in de RES 2.0. Ook is het meenemen van energieopslag in combinatie met smart grids in de verdere uitwerking van de impactstudie van de netbeheerders van belang om tot een reële indicatie te komen van de investeringen en uitvoerbaarheid.

Motie M21-040 Behoud van functies Advies: overnemen De intentie van deze motie zal worden meegenomen bij de ruimtelijke en technische inpassing van energieprojecten binnen de zoekgebieden ‘zon op agrarisch land’. Meervoudig ruimtegebruik en beperken van functieverlies zal daarin worden betrokken. Het uitgangspunt is dat er geen zonnepanelen komen in de gebieden van het Natuurnetwerk

Pag. 3/7

Nederland (NNN). De N210 in de Krimpenerwaard doorsnijdt voor een gedeelte tussen Bergambacht en Krimpen aan de Lek het Natuurnetwerk. Het talud aan beide zijden van de N210 maakt echter geen deel uit van dit Natuurnetwerk. Bij het plaatsen van zonnepanelen op het talud van de N210 zal rekening worden gehouden met de gevolgen voor de aanwezige natuurwaarden, bijvoorbeeld door te kiezen voor een opstelling die voldoende ruimte biedt voor de aanwezige flora. Bij de toepassing van zon op agrarisch land is functieverlies voor de landbouw niet uit te sluiten. Bestuurlijk wordt “functieverlies minimaal” uitgelegd als “zoveel mogelijk beperken van functieverlies”. Overigens veroorzaakt bodemdaling ook functieverlies. In de gebiedsontwikkelingsvisie voor de twee zoekgebieden zon op agrarisch land bij Ouderkerk a/d IJssel en Krimpen a/d Lek wordt er gekeken naar het perspectief voor de bodemkwaliteit, landbouw en biodiversiteit. In deze hebben delen de status van belangrijk weidevogelgebied. Hiermee wordt rekening gehouden bij het vaststellen van de exacte locatie van de zonnevelden. Indien delen van het weidevogelgebied als gevolg van zonnevelden moet verdwijnen zal dit verlies worden gecompenseerd. Motie M21-041 Communicatie en Participatie bij de uitwerking van de RES MH 1.0 Advies: toezeggen. Het op te stellen communicatie en participatieplan voor de RES 2.0 zal t.z.t.

met de raad worden gedeeld. Dit communicatie- en participatieplan zal na de zomer wordt opgesteld en in het najaar doch uiterlijk 2021 met de colleges en daarna de raden cs. worden gedeeld (slag om de arm ivm nog te organiseren capaciteit hiervoor). In het hoofdstuk Realisatie van de RES 1.0 is reeds de ambitie beschreven om aan het vervolgtraject extra impulsen te geven, middels gevarieerde communicatiekanalen en middelen, een nog meer diverse doelgroep te bereiken en te zorgen voor nog toegankelijkere informatievoorziening. Dit zal in het participatieproces richting de RES 2.0 verder worden uitgelijnd. De genoemde accenten zullen daarbij zo veel mogelijk worden meegenomen. Verschillende (organisatie)vormen van participatie zoals burgerberaad zullen worden bestudeerd en overwogen. Ook lokaal eigendom zal een plek krijgen binnen de RES 2.0. Motie M21-042 Eerst zon, dan wind Advies: reageren. Dit is ook de strekking van de status “reserve-zoekgebied”. Het voornemen is inderdaad om eerst alle beschikbare en haalbare opties voor zon te benutten voordat er gebruik wordt gemaakt van de reservegebieden voor wind. In paragraaf 2.4 van de RES “Voorstel zoekgebieden” staan op p.22 twee criteria expliciet benoemd: 1. De overheden gaan hier in de huidige bestuursperiode niet actief mee aan de slag, tenzij het bod met opwek middels zon in de andere zoekgebieden niet haalbaar is.

Hiervoor wordt een tijdpad en een systematiek opgesteld om de voortgang in de regio te volgen. 2. Wanneer in de reserve zoekgebieden voor wind tussentijds wel lokale initiatieven ontstaan waarvoor draagvlak is in de samenleving en bij de betrokken besturen, dan kan ook eerder wind gerealiseerd worden in deze gebieden.

Pag. 4/7

Motie M21-043 Systeem-efficiëntie en systeem-effectiviteit Advies: toezeggen. De netbeheerder zal nog een impactanalyse uitvoeren op het eindvoorstel in de RES 1.0. De netbeheerder zet zich er voor in om de energietransitie mogelijk te maken. Dit geldt ook voor 'smart grids', wat zij faciliteren met het plaatsen van slimme meters. De implementatie van 'smart grids' is een taak voor de markt, al kan de netbeheerder op delen van het net waar congestie optreedt oproepen tot slimme oplossingen en flexibiliteit in te zetten. NB: In de systeemstudie Zuid Holland, welke de netbeheerders samen met andere partijen hebben opgesteld, is meer te lezen over de potentie van flex oplossingen: https://www.stedin.net/overstedin/duurzaamheid-en-innovaties/systeemstudie-zuid-holland (Paragraaf 4.4). Motie M21-044 Ontwikkelen RES innovatie en uitvoeringsprogramma Advies: reageren 



 

Een innovatieagenda maakt deel uit van de RES. De regio en programmaorganisatie kan en zal niet alles kunnen onderzoeken: we moeten capaciteit in regio doelmatig en geprioriteerd inzetten. Omwille van beschikbare capaciteit gaan we in principe geen apart, ‘zwaar’ onderzoeks- of innovatie (R&D) team opzetten, maar nieuwe ontwikkelingen en (landelijke) onderzoeken wel actief volgen.. Knelpunten die verband houden met de inzet op zon worden o.a. onderzocht in de netimpactanalyse die de netbeheerder gaat uitvoeren op het kaartbeeld van de RES 1.0. (zie ook Motie 12). Zodra de netimpactanalyse gereed is , zal overwogen worden of er nieuwe onderwerpen op de innovatieagenda toegevoegd. 'De innovatieagenda is (zodoende) een 'levendige' agenda en ` wordt bij nieuwe ontwikkelingen bijgewerkt.'(pag 34 paragraaf 4.3) Kennis en ervaringen van pilots en projecten die geïnitieerd worden vanuit de innovatieagenda zullen regionaal gedeeld worden zodat opschaling mogelijk wordt. De uitvoering van de innovatieagenda, beschreven in paragraaf 5.6 (pag 45) zal in samenwerking moeten gebeuren met o.a. bedrijven, energiecoöperaties en netbeheerders. De beschikbare financiën (subsidies) en capaciteit voor de RES 2.0 bepalen hoe groot de inzet hiervoor kan zijn.

Motie M21-045 Houd de vaart erin! Advies: toezeggen De programmaorganisatie voor de volgende fase naar RES 2.0 zal zo spoedig worden ingericht. Daartoe zal een nieuw programmaplan worden opgesteld. Het nieuwe programmaplan zal na behandeling in de stuurgroep en colleges met de volksvertegenwoordigingen (raden, staten en AB’s) worden gedeeld. Met andere regio’s wordt de lobby zowel via de koepels (VNG, IPO, UvW) als via NPRES en politieke lijnen ingezet om voldoende middelen voor het RES-proces inclusief communicatie en participatie te borgen. Het Rijk is/wordt opgeroepen om in haar voorlichting ook landelijk aandacht aan de RES-en te besteden.

Pag. 5/7

Motie M21-046 Maximale (tijdelijke) duur vergunningen voor zonnevelden of windmolens Advies: ontraden Voor een tijdelijke vergunning is de maximale periode 10 jaar. Daarna kan eventueel een verlenging worden gegeven voor een volgende periode van 10 jaar. De terugverdientijd van een zonneveld of windpark is doorgaans meer dan 10 jaar, waardoor een tijdelijke vergunning niet reëel en acceptabel is voor een initiatiefnemer. Voor de aanvraag van een omgevingsvergunning moet de initiatiefnemer onderzoeken laten uitvoeren en daarnaast zijn er legeskosten die moeten worden betaald. Alleen de aanvraag voor een omgevingsvergunning bedraagt al enkele tienduizenden euro’s. Kortom, een tijdelijke vergunning voor een zonneveld of windpark is geen reële mogelijkheid. Wel kunnen in de vergunning voorwaarden worden opgenomen voor het ontmantelen van een zonneveld of windpark waarvan de kosten voor rekening komen van de initiatiefnemer/eigenaar. Amendement A21-023 Ambities RES Advies: ontraden Stuurgroep en colleges hechten aan vasthouden van ambitie en streefwaarde die reeds met de concept-RES is vastgesteld en zijn van mening dat de regio een eerlijk aandeel moet nemen in de landelijke opgave en samen moeten kijken wat er wél kan in de regio. De streefwaarde is alleszins een redelijke proportionele.

Voor een tekstwijziging van de RES 1.0 is overigens een nieuwe besluitvormingsronde noodzakelijk. Hiervoor ontbreekt de tijd, de planning is om de RES Midden-Holland 1.0 uiterlijk 1 juli 2021 aan te bieden aan de NP RES. Amendement A21-024 Reserve zoekgebieden Advies: ontraden Stuurgroep en colleges willen de reserve-zoekgebieden voor wind achter de hand houden. Voor zon is meer draagvlak maar mogelijk is wind op termijn (aanvullend) nodig, zowel ruimtelijk als qua netimpact. Voor een tekstwijziging van de RES 1.0 is overigens een nieuwe besluitvormingsronde noodzakelijk. Hiervoor ontbreekt de tijd, de planning is om de RES Midden-Holland 1.0 uiterlijk 1 juli 2021 aan te bieden aan de NP RES. Bijlagen RIB: Memo RES buurgemeenten Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard, de secretaris,

de burgemeester,

J. Hennip

mr. R.S. Cazemier

Pag. 6/7

7 van 7 1931105601 / 112193