2. Jaarverslag-2022-16-06-2023 coll 20240130

Jaarverslag 2022 Nederlands Zilvermuseum Schoonhoven

Op de voorpagina: Hensbeker van het Hoogheemraadschap van Schieland, 1657 Hans Coenraet Breghtel, Den Haag Bruikleen: Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, Rotterdam 2

Inhoudsopgave Bestuur 5

Charlotte Huygens, voorzitter bestuur

7

Marcel Teheux, directeur

Directie

Executive summary 9 - 10

Bezoekersverslag

Tentoonstellingen 11 - 14

Overzicht tentoonstellingen

Marketing & Communicatie 15 - 17

Toelichting online & offline

Collectie & Onderzoek 18 - 22

Collectie & Onderzoek

Fondsenwerving, vrienden & relaties 23

Fondsenwerving, vrienden & relaties

Educatie 24 - 26

Overzicht educatieve activiteiten

Bedrijfsvoering Pers

27 - 28

Governance, Code Diversiteit & Inclusie, toegankelijkheid

28 - 30

Bestuur, medewerkers, vrijwilligers

31 - 32

Overzicht publicaties & media

Jaarrekening 33 - 34

Jaarrekening

Financieel verslag 35 - 37

Financiële stukken

38

Toelichting op balans & exploitatie

Van de bezoeker 39

Van de bezoeker 3

4

Bestuur Van de voorzitter Geachte lezer, Welkom bij het jaarverslag van ons museum. Wij zijn trots om met u te kunnen delen wat we het afgelopen jaar hebben bereikt en wat we voor de toekomst in petto hebben. Het afgelopen jaar was uitdagend en veranderlijk voor ons museum, net als voor zoveel andere organisaties over de hele wereld. De coronapandemie heeft ons aangezet om onze manier van werken en communiceren aan te passen en te innoveren. In januari was het museum nog gedwongen gesloten. Maar ondanks de uitdagingen om onze bezoekers terug te winnen hebben we onze missie kunnen blijven vervullen om aan de hand van onze unieke zilvercollectie kunst en design, techniek, cultuur en geschiedenis te delen en zo het veelzijdige zilverambacht levend te houden. Ons museum bood het afgelopen jaar verschillende nieuwe tentoonstellingen, waaronder een tentoonstelling over de vernieuwende zilverkunstenaars Thalen & Thalen en een interactieve tentoonstelling (met smid!) over de technische kanten van het zilverambacht. Daarnaast hebben we veel aandacht besteed aan educatieve programma’s en activiteiten, waaronder workshops, rondleidingen en lezingen. Onze tentoonstellingen en creatieve programma’s brachten mensen met verschillende achtergronden samen.

Met voldoening horen wij terug dat de creativiteit in het museum onze bezoekers inspireert om met nieuwe energie en ‘nieuwe ogen’ uitdagingen aan te pakken. Het Zilvermuseum wil die inspirerende, verrassende ontmoetingsplek zijn waar mensen kunnen leren en verbinden. Museumbezoek dat van jongs af aan plaatsvindt, legt een basis voor betrokken burgerschap en een open visie op de samenleving. Onderzoek wijst uit dat jongeren onmisbare eigenwaarde ontlenen aan het ontwikkelen van hun culturele bagage. Dat zijn lessen voor het leven! Omdat niet iedereen museumbezoek van huis uit meekrijgt, blijft het stimuleren van schoolbezoek een belangrijke prioriteit voor ons museum. Naast onze activiteiten in het museum hebben we ook onze aanwezigheid op digitale pla�orms uitgebreid. Onze website en socialmediakanalen hebben ons in staat gesteld om nog meer mensen te bereiken en te verbinden met onze missie en verzamelingen. In de komende jaren willen we die inspanningen verder uitbreiden en verbeteren. We streven ernaar om nog meer samen te werken met andere culturele instellingen en organisaties in de regio om nog meer mensen te bereiken en te betrekken bij onze activiteiten. We zullen ook blijven innoveren en investeren in nieuwe technologieën om onze bezoekers een nog spannender en meer interactieve ervaring te bieden.

Een droevig bericht was er helaas ook: wij betreuren het overlijden van oud-wethouder van Cultuur Bert Bening en zullen zijn steun voor het Zilvermuseum in dank herinneren. Tot slot wil ik graag onze medewerkers, vrijwilligers, partners en sponsors bedanken voor hun onvermoeibare inzet en steun – met een bijzonder woord van dank voor de gemeente

5

Krimpenerwaard. Hun bijdrage stelt ons in staat om onze missie te realiseren en ons museum tot een bloeiende en toonaangevende instelling te maken. We zijn trots op wat we het afgelopen jaar hebben bereikt en we hopen dat ons jaarverslag inzicht geeft in onze prestaties en de impact die we hebben gehad op de gemeenschap. Met enthousiasme kijken we uit naar de toekomst, waarin we nog veel meer mensen kunnen bereiken en inspireren. Met vriendelijke groet namens het bestuur, Charlotte Huygens, voorzitter

6

Directie Beste lezers, Het is met groot genoegen dat ik u het jaarverslag van het Nederlands Zilvermuseum over 2022 presenteer. Hoewel het jaar begon met uitdagingen door de sluiting van ons museum vanwege de coronapandemie, hebben we deze moeilijke tijd gebruikt om ons voor te bereiden op de heropening en de ruimte genomen om verbeteringen aan te brengen in het interieur van het museum en de collectie. Door het investeren in extra capaciteit voor communicatie en marketing zagen wij de bezoekersaantallen sneller toenemen dan de meeste andere musea in ons land. En ik ben verheugd om te kunnen melden dat we de bezoekersaantallen in de loop van het jaar verder zagen toenemen. Een hoogtepunt van afgelopen jaar was de tentoonstelling ‘Geheim van de Smid’, die niet alleen een groot succes was in aantallen bezoekers, maar ook hoog door hen werd gewaardeerd. Deze tentoonstelling was een ware blikvanger en trok veel nieuwsgierige bezoekers aan, waarbij ook zilverliefhebbers met een technische achtergrond werden bediend. Het was fantastisch om te zien hoe ons team in staat was om deze bijzondere tentoonstelling tot stand te brengen. Een ander hoogtepunt was de tentoonstelling ‘Brut’ van Thalen & Thalen, de zevende overzichtstentoonstelling gewijd aan het oeuvre van bijzondere, nog actieve smeden.

Deze tentoonstelling van groots en indrukwekkend puur zilver vormde een prachtig contrast met het historische zilver uit onze eigen collectie. Naast de uitdagingen die we hebben ervaren als gevolg van de pandemie, hebben we in 2022 ook veel bijzondere momenten mogen beleven. Eén van deze momenten was de toename van schenkingen aan het Nederlands Zilvermuseum. Door de pandemie waren mensen meer thuis en werden ze gestimuleerd om op te ruimen. Hierdoor hebben wij veel schenkingen mogen ontvangen en daar zijn we ontzettend dankbaar voor. Het is dankzij deze betrokkenheid en steun dat we ons museum kunnen blijven ontwikkelen en vernieuwen, en onze bezoekers kunnen blijven verrassen met nieuwe en interessante tentoonstellingen en collecties. Als directeur ben ik verheugd over de positieve ontwikkelingen in 2022 en kijk ik vol vertrouwen uit naar wat 2023 ons zal brengen. We blijven ons inzetten om ons museum verder te ontwikkelen en te vernieuwen, zodat we onze bezoekers nog beter kunnen informeren en inspireren door de rijke geschiedenis van het Nederlandse zilver. Hierbij zal onder meer aandacht zijn voor vrouwelijke zilversmeden en ontwerpers, en gaan wij een onderzoek starten naar de herkomst en fabricage van Indonesisch zilver. De eerste nieuwe tentoonstelling in het nieuwe jaar wordt ‘Lot uit de loterij’, over het zilver dat verloot werd ten behoeve van het goede doel.

Daarbij starten we zelf ook een loterij met als goede doel het PostCovidNL. We zijn onze vrijwilligers, medewerkers, bezoekers en vooral onze gemeente Krimpenerwaard zeer dankbaar voor hun steun en hulp in welke vorm dan ook in 2022 en

7

kijken uit naar een succesvol 2023. Met vriendelijke groet, Marcel Teheux

8

Executive summary Bezoekersverslag Het totale aantal bezoekers in 2022 bedroeg 18.272; in 2019 was dat 22.994. Dit is een score van 80% ten opzichte van 2019. Tel hierbij op dat het museum in de maand januari 2022 bijna volledig was gesloten vanwege de coronapandemie (800 bezoekers minder), en dat we in november 2019 een Zilverweekend (850 betalende bezoekers) hadden, iets wat zich niet herhaalde in 2022. Alles bij elkaar is het dus een resultaat waar we blij mee kunnen zijn (gegeven de huidige economische omstandigheden).

Kinderen onder de 18 jaar, vrijwilligers en hun partner, begeleiders van minder-validen, studenten van universiteiten, hbo-opleidingen en specifiek de Vakschool in Schoonhoven, leden van het Gilde, gemeenteraadsleden, vrienden van het Zilvermuseum en anderen hebben gratis toegang tot ons museum. Zij betalen vaak al op een andere manier, bijvoorbeeld door onbaatzuchtige hulp of gemeentelijke subsidie.

Grafische weergave over vier jaren: groen is 2019, oranje is 2022. Opvallend is dat de zomermaanden juli en augustus over vier jaren vrij stabiele cijfers laten zien.

9

Analyse bezoekerscijfers 2022 Na de heropening eind januari kwamen de bezoekers schoorvoetend terug, en pas in mei mochten we ons verheugen in ‘normale’ aantallen bezoekers. De Zilverdag was goed vergelijkbaar in bezoekersaantallen met de Zilverdag in 2019. In het najaar zakten de bezoekersaantallen weer enigszins in, maar dankzij inspanningen op het gebied van communicatie en marketing, met name social media en een postercampagne, breed uitgezet rondom de Krimpenerwaard, trokken de bezoekersaantallen in december weer goed bij en sloten we het jaar af met een score van 95% over december in vergelijking met 2019. De Zilvernacht, Sinterklaas en de kerstvakantie met volledig volgeboekte kinderworkshops hebben daaraan bijgedragen. Het is een score waarvan de meeste musea in Nederland alleen maar hebben kunnen dromen. Een paar musea met grote blockbuster-tentoonstellingen haalden ook mooie cijfers, maar de grote rijksmusea die het van de buitenlandse toeristen moeten hebben, bleven hangen rond de 60 à 65%. Scholen en kinderen Opvallend en ook zeker heel jammer is het feit dat de basisscholen en het voortgezet onderwijs grote moeite hadden om zich te herstellen na de coronajaren, en vooral intern gericht bleven. Daardoor is het aantal schoolbezoeken beduidend minder dan we normaal gewend zijn. Gelukkig trekken de reserveringen voor schoolactiviteiten goed aan richting 2023.

We hebben een nieuw programma geïntroduceerd. Workshops en verjaardagsuitjes daarentegen werden wél weer goed geboekt. In 2022 mochten we 2237 kinderen verwelkomen, een mooie score van zo’n 12,5% van het totaal aantal bezoekers. Verhouding Museumkaart- en individuele bezoekers In normale jaren is de verhouding tussen het aantal Museumkaart-bezoekers en dat van de individuele bezoekers ongeveer 60/40. In de loop van het jaar 2022 zien we een verschuiving van minder Museumkaart-bezoekers naar meer individuele bezoekers. De onderliggende reden is de daling van de verkoop van de Museumkaart; in normale jaren zijn er ongeveer 1,4 miljoen Museumkaart-houders en dit aantal is nu gezakt naar 1,3 miljoen. Deze trend zet zich ook in 2023 voort. Minder gratis bezoekers In 2022 zijn er minder gratis bezoekers geregistreerd; daardoor zijn de gemiddelde inkomsten gestegen. De oorzaak van minder gratis bezoekers ligt waarschijnlijk in het lagere aantal dagjesmensen in Schoonhoven dat bijvoorbeeld het VVV-informatiepunt wil gebruiken of het toilet. Uiteraard zijn er weer veel gratis bezoekers genoteerd tijdens de Zilverdag. Dan is de begane grond gratis toegankelijk voor bezoekers, en ongeveer 10% van de bezoekers bezoekt dan ook nog betaald het museum.

Financieel Volgens bestuursbesluit is de entreeprijs aangepast naar € 12,- voor de individuele bezoeker, het groepstarief is € 10,50 en kinderen tot 18 jaar zijn gratis. De Museumkaart levert € 7,20 op per bezoeker. Door de daling van het aantal gratis bezoekers en relatief minder Museumkaart-bezoekers is de totale opbrengst van entreegelden € 107.562,-; dit is een mooie score ten opzichte van 2019 (€ 108.363,-).

10

Tentoonstellingen Expositie Ground Hope van zilverkunstenaar Jan van Nouhuys Van 18 februari 2021 t/m 9 januari 2022 Zilverkunstenaar Jan van Nouhuys was in het museum te zien met de expositie ‘Ground Hope’. In deze tentoonstelling nam Jan de bezoeker mee op weg naar een lichtpunt aan de horizon. Tegelijk met de tentoonstelling werd het boek ‘Jan van Nouhuys – Zilverkunst – Grondlegger van de Nederlandse hedendaagse zilverkunst’ gepresenteerd, over veertig jaar leven en werk van Jan van Nouhuys. De expositie trok veel echte zilververzamelaars en -liefhebbers. Ook kwamen diverse keren studenten van de Vakschool het werk van Jan bewonderen. Omdat Van Nouhuys een bekende Schoonhovenaar en zilversmid met internationaal aanzien is, kwam er zowel lokaal als landelijk publiek op af. De tentoonstelling is eerder afgebroken in verband met de lockdown in januari 2022. Geheim van de Smid Van 28 januari 2022 t/m 29 januari 2023 Tijdens deze tentoonstelling stonden de techniek en productie van zilveren objecten centraal. De bezoekers ontdekten het Geheim van de Smid. Middels historische en moderne objecten ziet de bezoeker terug hoe het vakmanschap van de zilversmid zich door de eeuwen heeft ontwikkeld. Ook wordt duidelijk hoe de 21ste-eeuwse smid zichzelf technisch uitdaagt met innovatieve technieken.

Strings A�ached Van 11 december 2021 t/m 1 mei 2022 Op 11 december 2021, net voor de lockdown, werd de expositie ‘Strings Attached’ van draadkunstenaars Maja Houtman en Karin Kortenhorst geopend. Deze kunstenaars vormen een bijzonder expositie-duo. Wat hen verbindt? Draad. En daarin zit ook gelijk de tegenstelling: Maja verwerkt meters fijn draad in draagbare objecten, terwijl Karin juist de ruimte opzoekt en grote sculpturale objecten maakt. Door beide smeden in een ruimte samen te brengen ontstaat een interessant spanningsveld, dat de bezoeker zal verrassen en doen verwonderen. Beide smeden zijn opgeleid tot goudsmid aan de Vakschool in Schoonhoven. Daarna ging ieder een eigen richting op, het klassieke sieraad achter zich latend. Karin vervolgde haar opleiding aan de Kunstacademie en verdiepte zich in 3D-vormgeving. Maja behaalde ook het diploma zilversmeden en specialiseerde zich later in filigrain.

11

Meesterstukken en miniaturen Vakschool Vanaf 6 december 2021 t/m 6 juni 2022 Elk jaar exposeert het Nederlands Zilvermuseum de Meesterstukken van de eindexamenstudenten van de Vakschool voor edelsmeden in Schoonhoven. Zo bieden we ook een podium aan jong talent! Door de coronapandemie werden de Meesterstukken van 2020 en 2021 samengevoegd in één expositie. Ook waren de miniaturen van de derdejaars te zien. De studenten konden met een video over hun werk een prijs winnen van de Vrienden van het Nederlands Zilvermuseum Schoonhoven, en een prijs van de vakjury, bestaande uit waardebonnen van groothandels uit het vak en edelstenen. De eerste prijs bij de miniaturen was een wals. De prijswinnaars werden op 19 februari 2022 bekendgemaakt. Brut! Expositie van Thalen & Thalen 13 oktober 2022 t/m 5 juni 2023 Vader en zoon Thalen brengen met ‘Brut!’ een expositie naar het museum die de zintuigen prikkelt. Het is zilver om te beleven, waar je van wilt proeven, de klank horen en naar kan blijven kijken. Gemaakt van het puurste zilver vragen de objecten om aangeraakt te worden. Toch zijn er heel wat hamerslagen nodig om dit relatief zachte edelmetaal de vorm aan te laten nemen van bestek, borden, kandelaars of kunstobjecten. ‘Brut!’ verrast en inspireert de bezoeker met oud, nieuw en experimenteel werk.

Pop-up-expositie ‘Keten van betekenis’ Op zaterdag 12 maart kwam burgemeester Paans van de Krimpenerwaard kennismaken met het Zilvermuseum. Na zijn aanstelling op 20 januari begon hij aan een tour door de regio. Het museum in de Zilverstad bedacht een passende activiteit. De burgemeester mocht, uiteraard met zijn huidige ambtsketen om, de nieuwe pop-up-expositie ‘Keten van betekenis’ openen. Daarin waren alle ketens van de voormalige gemeenten in de Krimpenerwaard te bewonderen. Een passend onderwerp met de gemeenteraadsverkiezingen op komst! De ketens zijn van persoonlijke, lokale en historische betekenis en hebben een verbinding met de Zilverstad en de collectie van het Zilvermuseum. Restauratieproject Van 5 november 2021 t/m 13 juni 2022 In het museum was een heel bijzonder tafelstuk in restauratie te zien. Tijdens de restauratiewerkzaamheden van het ‘Pièce de Milieu’ (ontwerp van Gerardus Willem van Dokkum, 1875, geproduceerd door J.M. van Kempen) werden diverse bijzondere en onverwachte ontdekkingen gedaan. Daardoor duurde het proces langer dan gedacht, maar deed zich ook de unieke kans voor om de sporen van het verleden te ontdekken en zichtbaar te maken voor het publiek.

De bezoeker kreeg bij deze pop-up-expositie ‘Work in Progress’ een inkijkje in traditionele, moderne en soms zelfs experimentele restauratietechnieken en de keuzes die de restaurateur of conservator moet maken. De restauratie werd uitgevoerd met steun van de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar VriendenLoterij Restauratiefonds). 12

Ontdek de Hollandse Waterlinie Van mei 2022 t/m heden Expositie Hensbekers Zeggenschap over het water en de Hollandsche Waterlinie waren nauw met elkaar verbonden! In een speciale presentatie voor het 350 jarig jubileum van de Hollandsche Waterlinie en in aansluiting op het thema ‘Wat een Ramp’ van de maand van de geschiedenis stonden de hensbekers van de waterschappen centraal. Bijzonder was dat we de beker van het Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden in bruikleen hadden. Een van deze hensbekers werd in 1657 vervaardigd door Hans Coenraet Breghtel (1608-1675). Deze edelsmid was afkomstig uit Neurenberg, maar vestigde zich in Den Haag om daar te werken. Het woord hensbeker stamt af van het woord ‘hanze’. Dat betekent groep, gilde of bondgenootschap. De bekers hadden tot doel de verbroedering van de leden te stimuleren. In december 2022 is de Hensbeker van Stichtse Rijnlanden vervangen door de bodebussen van Hoogheemraadschap Schieland en Krimpenerwaard. Bodebussen van Schieland Voor het overbrengen van boodschappen waren al sinds de middeleeuwen ‘busdragende boden’ in dienst. De beambten droegen langwerpige trommels – bussen – met zich mee met daarop het wapen van de vorst, het bestuurscollege of in dit geval de hoogheemraadschappen door wie ze werden uitgezonden.

De bussen werden in de loop van de tijd vervangen door linnen zakken waar meer post in paste, maar de herkenningstekens bleven. De boden droegen die nu op de borst of aan een ke�ng en waren zo te herkennen. In het Zilvermuseum zijn nu twee van deze bodebussen te bewonderen. De bodebussen zijn afkomstig uit de 17de en 18de eeuw en werden gedragen door boden van het Hoogheemraadschap van Schieland Ontdek de Oude Hollandse Waterlinie Van 1 augustus t/m 30 oktober 2022 De Oude Hollandse Waterlinie speelde een grote rol in een van de grootste rampen die Nederland gekend heeft: het Rampjaar 1672. Wat was de Oude Hollandse Waterlinie? En hoe kwam die tot stand? In deze e rondreizende tentoonstelling kon de bezoeker dit allemaal ontdekken. Kinderen konden in de Zilverwerkplaats een molen maken.

Gesmeed voor de planeet: ‘De Ke�ngreactie’ 1 Juni t/m 4 november 2022 Corinne van Kamp zette in de coronaperiode het kunstproject ‘De Ke�ngreactie’ op en maakte, samen met ruim twintig collega-smeden, een unieke ke�ng om aandacht te vragen voor de klimaatverandering. Het eindresultaat van dit bijzondere project is deze zomer tot en met 4 september te bewonderen in het museum. 13

Bronzen beelden van Adam van Vianen en Johannes Lutma Tijdens de Zilverdag op 6 juni 2022 onthulde waarnemend burgemeester van de Krimpenerwaard Pauline Bouvy- Koene twee bronzen beelden van Adam van Vianen (1568/69-1627) en Johannes Lutma (1587-1669), twee top-zilversmeden uit de 17de eeuw. Hun zilveren pronkstukken staan zelfs in de canon van de Nederlandse geschiedenis. Wat maakt hun werk zo speciaal?

Gerestaureerd zilveren ciborium Van 20 oktober 2020 t/m 01 augustus 2022 De expositie van het ciborium werd verlengd. Het zilveren ciborium, ook wel troonhemel of expositietroon genoemd, is in 1897 vervaardigd in het atelier van Camille Esser. De Firma Esser was gevestigd in Weert, Limburg en was een belangrijke producent van religieuze voorwerpen. Het kunstwerk is bijzonder door de historische betekenis, het weelderig gebruik van ornamenten, maar ook het formaat. Het ciborium is namelijk 210 centimeter hoog. Markant is de geschiedenis van het kunstwerk. Het heeft de Tweede Oorlog overleefd door de opslag op een zolder in Haastrecht en is waarschijnlijk daarom niet geroofd tijdens de oorlog. Ook is om onbekende redenen jarenlang gedacht dat het van messing was en slechts verzilverd was. Binnen in het ciborium staat normaliter een prachtig nog veel ouder Mariabeeld. De laatste jaren stond het in de O.L.V.- Hemelvaartkerk te Gouda. Modern werk van Daan Brouwer Vanaf dinsdag 1 november 2022 is de nieuwe pop-up-expositie met hedendaags zilver van Daan Brouwer te bewonderen in de Zilverlounge (met dank aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed). Sculpturaliteit speelt een belangrijke rol in het werk van Daan Brouwer. De objecten die hij vervaardigt, houden het midden tussen autonome en toegepaste kunst.

In het bredere perspectief van de driedimensionale kunsten eert hij met zijn objecten de traditie van het zilversmeden. Zilverbaren van de VOC Er was een kleine expositie in de Zilverlounge met de zilverbaren van de VOC, waarmee de bezoeker inzicht krijgt in de handel van zilver in de koloniale periode. In december 1752 vertrok het VOC-schip De Bredenhof vanuit Middelburg, Zeeland voor zijn derde reis. De lading bestond uit veertien vaten Nederlandse munten, 29 kisten met baren zilver, en een kist met 5000 gouden dukatons. Van het zilver zouden roepia’s worden geslagen. De munten waren voor de aankoop van specerijen en zijde. De zilverbaren zullen onderdeel uitmaken van het onderzoek dat in 2023 gaat plaatsvinden naar de herkomst van objecten in de collectie en het koloniaal verleden (zie pagina 20).

14

Marketing & Communicatie Verschillende marketingcampagnes hebben het afgelopen jaar bijgedragen aan een mooi bezoekersaantal. Deze inspanningen zien we ook terug in de bezoekersaantallen op de website. Toelichting online & offline In 2022 zijn er in totaal 59.450 bezoeken op de website van het Nederlands Zilvermuseum gemeten. De online grafieken volgen redelijk de echte bezoekersstatistieken.

Hier volgt een korte toelichting op de pieken vanuit communicatieperspectief. We zien duidelijk een langzame start in januari (piek is de opening van ‘Geheim van de Smid’). Eind april liep de sandwichbordencampagne in de regio Gouda, Bodegraven-Reeuwijk, Oudewater, Mon�oort, Nieuwegein en IJsselstein. In mei volgde de Libellebeurs met een artikel in de Libelle. De piek in juni is te herleiden naar (de media-aandacht voor) de Zilverdag. In de zomervakantieperiode zien we dat vooral aan het einde in augustus het aantal bezoekers steeg. In de communicatie werkten we ook samen met Museum De Lakenhal in Leiden om bezoekers van de Christa Ehrlich-expositie ook kennis te laten maken met het Zilvermuseum en andersom. In september/oktober was er media-aandacht voor de opening van Thalen & Thalen, met onder meer een aflevering van ‘De Glans van Zilver’ op RTV Krimpenerwaard. Ook waren er een led-reclame bij de A44 en een sandwichbordencampagne in de Alblasserwaard en de Drechtsteden-regio in aanloop naar en tijdens de herfstvakantie. Begin december waren we op tv bij RTL4 Rondje Regio. Daarna volgden de Margrietbeurs en de campagne richting de Zilvernacht. Gedurende het jaar liepen er voor de exposities en activiteiten diverse betaalde social-media-campagnes via Facebook en Instagram, gericht op de grotere steden, en bannercampagnes bij kunstbladen.

Hieronder is de Google Analytics-grafiek met websitebezoeken over 2022 weergegeven.

15

Qua leeftijd zien we best een mooie verdeling, met het grootste deel van de bezoekers 65+ (29%), gevolgd door 55-64 jaar (20%). Verder zien we dat 45-54-jarigen 15% uitmaken van de bezoekers en dat 35-44-jarigen op 14% zitten. De jongere doelgroepen zijn 25-34 jaar (12%) en 18-24 jaar (8%). De verdeling is 43% man en 57% vrouw. Wanneer we kijken naar de geografische herkomst van bezoekers, zien we dat de meeste websitebezoekers uit Nederland komen. De randstad is dan het sterkst vertegenwoordigd. Bezoekers uit het buitenland komen voornamelijk uit België, Groot-Brittannië, Amerika en op de vijfde plek staat Duitsland.

Social media Op de social media zien we een toename van het aantal volgers en bereik. Dit komt onder andere door de betaalde social-media-campagnes gedurende het jaar. In de periode dat het museum dicht was door de coronapandemie, werd er veel meer online videocontent bekeken. Ook de livestreams van de openingen werden goed bekeken. Nieuwsbrief Dankzij de Margriet- en Libellebeurs is het aantal nieuwsbrieflezers met 50% gegroeid.

Inclusiviteit en diversiteit In het kader van diversiteit en inclusiviteit en Musea Bekennen Kleur hebben we gesproken over inclusief taalgebruik (hier leest u meer over op pagina 27, bedrijfsvoering). Nationale en internationale pla�orms Samenwerking met landelijke pla�orms als Museum.nl, Maand van de Geschiedenis, MuseumJeugdUniversiteit en Weekend van de Wetenschap, de Oude Hollandsche Waterlinie, Groene Hart, in de Krimpenerwaard en Promotie Schoonhoven dragen bij

16

aan een groot bereik. Internationaal werken we samen met de HammerClub, Codarts en Goldsmith Society. Evenementen We namen deel aan de Margriet- en Libellebeurs, waar we aan meer dan 1000 mensen een workshop gaven. Met meer dan een miljoen bezoekers op de beurs realiseerden we een groot bereik. Een direct gevolg was dat het aantal boekingen van de workshops toenam. De Zilverdag en Zilvernacht werden goed bezocht. Persberichten Door frequent persberichten te versturen stonden we bijna wekelijks in de krant met een interessante variatie aan activiteiten.

17

Collectie & Onderzoek Op de achtergrond is hard gewerkt aan het verder registreren van de collectie. De zilvercollectie raakt steeds beter ontsloten en ingezet in tentoonstellingen, zowel intern als extern. Dankzij enkele fondsen kan meer onderzoek gedaan worden naar delen van de collectie, waardoor de collectie meer betekenis krijgt. Collectieregistratie De collectieregistratie krijgt nog steeds veel nadruk, waarbij de deelcollectie zilver prioriteit heeft. Bijna driekwart van alle zilveren objecten is inmiddels beschreven in Adlib, het registratiesysteem waarmee het museum werkt. Bij een groot deel van de objecten volledige beschrijvingen en merktekens toegevoegd. Van alle objecten worden foto’s gemaakt, ook van alle merktekens en opschriften die op de objecten staan. Om de registratie en fotografie zo soepel mogelijk te laten verlopen is in 2022 een fotostudio ingericht in het depot. Daarnaast worden oude, digitale objec�oto’s gekoppeld aan Adlib. Dit fotoproject wordt eind 2023 afgerond. De objectregistratie is voor het publiek vindbaar via de website van het museum. Vanaf 2023 zal Adlib, waarin de collectieregistratie nu plaatsvindt, niet langer worden ondersteund. Een overstap naar Axiell Collections is een logische keuze. Er is geïnventariseerd wat nodig is om een overstap te kunnen maken.

Bibliotheek De boeken in de bibliotheek worden genummerd volgens een nieuw systeem, waardoor ze makkelijker vindbaar zijn. De nummering van de deelcollectie boeken wordt in de winter van 2022/2023 afgerond. Daarna worden de tijdschriften en artikelen ontsloten in Adlib/Collections. Door het beter ontsluiten van de boeken, tijdschriften en artikelen is de bibliotheek beter toegankelijk en kan zij functioneren als een kenniscentrum voor onderzoekers op het gebied van zilver. De bibliotheekcollectie zal op den duur ook via de website te raadplegen zijn. Projecten en studies In het afgelopen jaar hebben wij aandacht besteed aan diverse projecten en studies. Willem van Laer’s ‘Weg-wyzer’ 300 jaar. Onderzoek naar achttiende-eeuwse zilversmidspraktijken De Zwolse zilversmid Willem van Laer schreef in de 18e eeuw een boek over zilversmidtechnieken de ‘Weg-wyzer voor aankomende goud- en zilversmeden’. Hij was daarmee een van de eersten met een dergelijk boek. Zelfs internationaal gezien bestaan er nauwelijks vergelijkbare publicaties. Daarom geeft dit boek een unieke kijk op Nederlandse zilversmidspraktijken in de 18e eeuw. In 2022 was het 300 jaar geleden dat Willem van Laer zijn Weg-wijzer publiceerde.

Om dit jubileum te vieren, werkt het Nederlands Zilvermuseum samen met de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit Utrecht en het Rijksmuseum Amsterdam aan een Engelse en geannoteerde vertaling van de Weg-wijzer. De publicatie wordt daardoor toegankelijk voor een breder en internationaal publiek. Ook wordt onderzoek gedaan naar de persoon

18

Willem van Laer, zijn positie als zilversmid, het praktische gebruik van de Weg-wyzer, de verschillende edities en het kader waarbinnen dit boek werd uitgegeven. Conservator Lucinda Timmermans verzorgde een lezing voor het symposium over Van Laer in het Rijksmuseum op 20 april 2022. Zilveren rammelaars uit de 17de t/m 19de eeuw – Collectie Keijser Conservator Lucinda Timmermans droeg bij aan onderzoek naar de rammelaars in de Collectie Keijser. Rammelaars komen in alle perioden en over de hele wereld voor, variërend van eenvoudig kinderspeelgoed van gebakken klei tot kleine kunstwerkjes van de hoogste edelsmeedkunst. Heinz Keijser (1911-1988) bezat een van de grootste particuliere verzamelingen op dit gebied. ‘Rammelaars en rinkelbellen’ beschrijft de zestig mooiste en meest bijzondere exemplaren uitvoerig. • Publicaties - Lucinda Timmermans, ‘Doopgeschenk, familiestuk, statussymbool: gouden en zilveren rinkelbellen in de Nederlanden’, in: Rammelaars en rinkelbellen. De collectie van Heinz Keijser, Zutphen 2021 - Lucinda Timmermans, ‘Tinnen rammelaars uit de Nederlanden’, in Tinkoerier 2, jrg.

28, 2021 • Tentoonstelling Joods Museum, Amsterdam: ‘Rammelaars! Rammelaars! Rammelaars! e curieuze collectie van Heinz Keijser’ (17 december 2021 – 6 juni 2022) Musea Bekennen Kleur – Arbeidsmigranten in zilverfabrieken Het Zilvermuseum is aangesloten bij dit samenwerkingsverband met als doel musea duurzaam te verenigen in hun streven om diversiteit en inclusie te verankeren in het DNA van de organisatie. Het museum heeft in dit kader onderzoek gedaan naar arbeidsmigranten in de zilverfabrieken. Dit heeft geresulteerd in een nieuw educatieprogramma voor groep 8. (hier leest u meer over op pagina 27, bedrijfsvoering) Vrouwelijke ontwerpers en zilversmeden Het Zilvermuseum wil graag meer aandacht voor vrouwelijke ontwerpers en zilversmeden. Voor de aanstelling van een onderzoeker voor een jaar is een aanvraag ingediend bij het Ekkart Fonds van de Vereniging Rembrandt. Deze aanvraag is gehonoreerd, waardoor vanaf 1 januari 2022 onderzoekster Naomi Bisping aan dit onderzoek heeft kunnen werken. Externe betrokkenen: Museum De Lakenhal Gerelateerd: • Publicaties: dit onderzoek zal worden gepresenteerd in het Bulletin van de Vereniging Rembrandt en als geheel in een peer-reviewed tijdschrift verschijnen (eind 2023).

19

• Tentoonstellingen: Zilvermuseum, Schoonhoven: ‘Christa Ehrlich’ (14 juni 2022 – 14 augustus 2022) Museum De Lakenhal, Leiden, ‘Christa Ehrlich. Pionier in Design’ (13 mei 2022 – 28 augustus 2022) • Symposium: Op 30 maart 2023 organiseert het Zilvermuseum het symposium ‘Made by Her. Vrouwelijke ontwerpers van metaalkunst in de eerste helft van de twintigste eeuw’. • Rondleiding: Dit onderzoek is voor bezoekers toegankelijk gemaakt middels een themarondleiding door onze vaste opstelling. Deze rondleiding zal in 2023 worden uitgewerkt tot een folder en/of podcast. Database met zilvermerken Samen met het Rijksmuseum en Waarborg Holland werkt het museum aan een database met zilvermerken, die voor iedereen toegankelijk zal worden. Momenteel zijn de zilvermerken voor 1797 in afzonderlijke boeken gepubliceerd, per stad. Het onderzoek is nog in een verkennende fase: hoe moet de database worden opgebouwd, welke gegevens zijn nodig, hoe werkt het scannen en herkennen door software van zilvermerken, hoe wordt de database gefinancierd. Er wordt naar gestreefd om eind 2023 meer antwoorden op deze vragen te hebben en een planning te maken voor het verdere project. Loterijen in de Lage Landen in de 16de en 17de eeuw In de 16de en 17de eeuw bestonden de prijzen van loterijen voornamelijk uit zilveren objecten. Het museum heeft daarom onderzoek gedaan naar deze prijzen.

Dit zal resulteren in een grote tentoonstelling, die februari 2023 wordt geopend. Het zilver van Helene Kröller-Müller voor het Jachthuis St. Hubertus Helene Kröller-Müller liet voor het Jachthuis St. Hubertus in Hoenderloo zilveren objecten ontwerpen door Hendrik Petrus Berlage en Henry Clemens van de Velde. Junior conservator Naomi Bisping doet onderzoek naar het ontwerp- en vervaardigingsproces van deze objecten. Dit zal resulteren in een grote tentoonstelling, die opent in oktober 2023. Dit onderzoek wordt mede mogelijk gemaakt door het Conservatoren Stipendium van het Prins Bernhard Cultuurfonds en vindt plaats in samenwerking met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE); Yuri van der Linden en het Kröller-Müller Museum. Onderzoek naar zilver met betrekking tot het koloniale verleden Het museum is zich bewust van de relatie van zilveren objecten en het koloniale verleden. Daarom wordt er in 2023 onderzoek gedaan naar de collectie en naar zilver meer in het algemeen met betrekking tot het koloniale verleden. Dit zal resulteren in een betere ontsluiting van en meer kennis over de objecten, die met het publiek gedeeld zal worden via een rondleiding op zaal, een tentoonstelling en eventuele publicaties. Dit onderzoek wordt mede mogelijk gemaakt door het Prins Bernhard Cultuurfonds en uitgevoerd door Lucinda Timmermans, conservator.

20

Aankopen Het museum is verheugd dat het dankzij aankopen en schenkingen de collectie heeft kunnen uitbreiden met enkele belangrijke stukken van zilver van vrouwelijke ontwerpers en hedendaagse zilversmeden. • Mokka-kan (aanvulling op een roomstel in de collectie), Christa Ehrlich, 1933 • Connecting, Karin Kortenhorst, 2021 Schenkingen We zijn dankbaar dat vele belangeloze schenkers het museum weten te vinden. Zonder deze schenkingen zou de collectie veel minder uitgebreid zijn • de kom ‘Shake it baby’ (2021) van Maja Houtman, schenking van Vrienden van het Zilvermuseum; • een lepel, theeschepje en riemgesp van vrouwelijke ontwerpers uit de collectie Krekel, particuliere schenking; • dertien objecten en ensembles van Daan Brouwer, particuliere schenking. Hiervan is een expositie te zien in de Zilverlounge van het museum. Conservering en restauratie Pièce de milieu – Gerardus van Dokkum (inv.nr. 13592) Restaurator Michiel Langeveld heeft een oude, beschadigde laklaag verwijderd en het zilver gerestaureerd. Omdat er in dieper gelegen delen sporen van mogelijk een andere laklaag zijn aangetroffen, is hiervan in februari de samenstelling onderzocht door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE).

De restauratie is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van Vereniging Rembrandt (Vriendenloterij) Stagiair Lena van de Poel maakte een expositie op zaal over het restauratieproces, ‘Work in Progress’. Externe betrokkenen: Michiel Langeveld, restaurator; Saskia Smulders, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE); Joosje van Bennekom, Rijksmuseum; Tonny Beentjes, Universiteit van Amsterdam; Vereniging Rembrandt (Vriendenloterijfonds) Gerelateerd: • Tentoonstelling ‘Work in progress. Restauratie historisch zilveren tafelstuk’ (1 november 2021 – 01 mei 2022) • Artikel in het blad van de Vereniging Rembrandt • Aflevering ‘Restauratie zilveren objecten’ bij ‘De Glans van Zilver’ door RTV Krimpenerwaard, 20 november 2021 (te zien via YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=xO3nhGsqCvU) Reisnecessaire – J.M. van Kempen & Zonen (14922.01=24) De zilveren objecten in de koffer waren erg aangetast door het jarenlange gebruik. Bovendien was er sprake van actieve kopercorrosie op een kam, dat op het zilver poederde. De kopercorrosie is behandeld en het aangetaste zilver is schoongemaakt. Externe betrokkene: Michiel Langeveld, restaurator

21

Externe bruiklenen aan andere musea Stadtschloss Fulda, Duitsland • Pasmodel van de Mellerio-parure voor de tentoonstelling ‘Design & Dynastie. 250 Jahre Hofleben Oranien-Nassau’ (18 juni 2022 – 28 augustus 2022) Museum De Lakenhal, Leiden • Ruim zestig objecten en ensembles voor de tentoonstelling ‘Christa Ehrlich, pionier in design’ (13 mei 2022 – 28 augustus 2022) • Vaas ontworpen voor de Wereldtentoonstelling in Parijs in 1900, toegeschreven aan Frans Zwollo sr., langdurig bruikleen. • Vaas en kinderbeker van Emmy Roth en twee kaarshouders van Carel J.A. Begeer, langdurig bruikleen. Streekmuseum Krimpenerwaard, Krimpen aan den IJssel • Selectie van typische Schoonhovense zilverobjecten, langdurig bruikleen Publicaties conservatoren Lucinda Timmermans - ‘Avondmaalsbord van Gerard van Peppel’, Blog van de Conservator, Nederlands Zilvermuseum - ‘Een rammelaar ter ere van de geboorte van prinses Juliana’, Blog van de Conservator, Nederlands Zilvermuseum - ‘Hensbeker van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden’, Blog van de Conservator, Nederlands Zilvermuseum - ‘Nieuw in het Zilvermuseum: een reisnecessaire’, Blog van de Conservator, Nederlands Zilvermuseum - ‘Restauratie van een tafelstuk’, Blog van de Conservator, Nederlands Zilvermuseum - ‘De glans van zilver’, Blog van de Conservator, Nederlands Zilvermuseum - ‘Willem van Laer: biografie en zijn werk’, symposium Willem

van Laer, Rijksmuseum, Amsterdam, 20 april - ‘Anders omgaan met je collectie’, netwerkbijeenkomst museumpla�orm Erfgoedhuis Zuid-Holland: Musea, relevant en breed toegankelijk, Museum Vlaardingen, 11 oktober Naomi Bisping - ‘Christa Ehrlich, de bekendste ontwerpster van Nederlands zilver’, Blog van de Conservator, Nederlands Zilvermuseum - ‘Emmy Roth – Een Duitse zilversmid in Nederland’, Blog van de Conservator, Nederlands Zilvermuseum

22

Fondsenwerving, Vrienden & Relaties Fondsen We zijn de Vereniging Rembrandt, het Prins Bernard Cultuurfonds en de Vriendenloterij erg dankbaar voor hun bijdrage aan tentoonstellingen, onderzoek, restauraties en aankopen. Bruikleengevers We zijn blij met de bruiklenen die we hebben kunnen tonen aan het publiek van Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden, het RCE, Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard, Museum de Lakenhal in Leiden, de Porceleyne Fles in Delft en de vele particuliere bruikleengevers. Vrienden zijn ons dierbaar

Het Zilvermuseum voelt zich enorm gesteund door de St. Vriendenkring Nederlands Zilvermuseum Schoonhoven. Zij maken het onder meer mogelijk om de collectie uit te breiden. In het voorjaar van 2022 is de kom ‘Shake it baby’ officieel overhandigd aan het museum.

De Vriendenkring had voor 2022 weer diverse activiteiten gepland staan in het museum, waarbij onderlinge contacten en het beleven van gezamenlijke interesses centraal stonden. In februari 2022 is het 25-jarig bestaan van de vriendenstichting gevierd. Het bestuur van de Vriendenkring bestaat uit: Ubbo Scholten van Aschat (voorzitter), Helmi Hooijkaas (secretaris), Ko Sinke (penningmeester en ledenadministratie), Connie Polkerman en Pieter Vermeulen (leden). Helmi Hooijkaas is in 2022 onverwacht overleden.

23

Educatie Algemeen In de afgelopen jaren hebben we veel moeite gedaan om verbinding te krijgen met de scholen, en met succes. Tevens heeft zich een kentering voorgedaan, waarbij wij van aanbodgerichte educatie naar vraaggerichte educatie zijn gegaan. Elk jaar in september brengen wij onze museumlessen onder de aandacht en benaderen wij de scholen. Ook nemen we deel aan de bijeenkomst van Cultuureducatie met Kwaliteit. Voor de komende tentoonstelling ‘Lot uit de loterij’ wordt een passende les ontwikkeld, die we kunnen aanbieden aan de scholen en waarvoor we een subsidie hebben aangevraagd. Deze lessen gaan vanaf februari 2023 van start in samenwerking met een verhalenverteller. Primair Onderwijs Voor het primair onderwijs heeft het Zilvermuseum voor alle niveaus museumlessen die aansluiten op het curriculum en de verschillende leerlijnen zoals beschreven door Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO) . Brede school activiteiten Al meerdere jaren organiseert het museum in samenwerking met Kinderopvang Schoonhoven brede school activiteiten. Het museum biedt dan twee keer per jaar na schooltijd een lessencyclus aan voor kinderen. Door corona heeft de BSO deze activiteit niet kunnen uitvoeren . Voortgezet onderwijs Voor het voortgezet onderwijs biedt het museum meer maatwerk aan.

Dit resulteerde in een aantal mooie projecten met onder andere de Driestar, CSG Willem de Zwijger en het Schoonhovens College. Door het maatwerk is het aantal scholen dat wij op deze manier ontvangen minder groot, maar het is voor deze leerlingen een waardevolle ervaring. Activiteiten voor kinderen in het museum De Zilverwerkplaats is altijd toegankelijk voor met kinderen met begeleiders. In de automaat zijn meerdere werkstukken te vinden die de kinderen kunnen maken. In 2022 zijn er in totaal 532 pakketjes uit de automaat gehaald. De Zilversmid-kit op de webshop is 42 keer verkocht. Ook zijn er altijd speurtochten te verkrijgen in het museum, waarbij iedere speurtocht eindigt met het maken van een werkstuk in de Zilverwerkplaats. Naast de speurtocht ‘Zilversmid voor een dag’ is er ook altijd een speurtocht die past bij de tijdelijke tentoonstelling. Bij de tentoonstelling ‘Geheim van de Smid’ werd de speurtocht extern ontwikkeld. In 2022 zijn er in totaal 296 speurtochten afgenomen. In 2022 heeft het museum meerdere malen vakantieworkshops georganiseerd. In de zomervakantie was er elke week een workshop. Dit jaar waren dat zilver delven onder begeleiding van een museummedewerker, en op eigen gelegenheid bellenblaas maken. Het zilver delven was erg populair en hiervoor hadden we dan ook extra workshops ingepland.

Het hele jaar door zijn de workshops in de schoolvakanties bezocht door 154 kinderen.

24

Weekend van de Wetenschap Het museum biedt jaarlijks een activiteit aan voor het Weekend van de Wetenschap. Zondag 2 oktober hebben wij drie workshops aangeboden op verschillende tijdstippen. Alle drie de workshops zaten vol!

MuseumJeugdUniversiteit In 2022 hebben wij met drie colleges meegedaan aan de najaarsreeks van de MuseumJeugdUniversiteit (MJU). Alle twintig plekken waren bezet. Met de hoor- en werkcolleges ‘Echt en Nep’, ‘Geheim van de Smid’ en ‘Zilver Science’ konden we een mooi aanbod realiseren. Ook in 2023 zetten we de samenwerking met de MJU voort. Slaapkamer voor Sinterklaas Sinterklaas verbleef vanaf halverwege november tot 5 december in het museum. Dit jaar sliep Sinterkaas weer op zolder. Ook konden de kinderen na een bezoek aan de Sint een gratis Sinterklaasring knutselen en een speurtocht maken. Kinderen konden heel stilletjes naar de luid slapende Sinterklaas kijken. Dit jaar zijn er 208 kinderen op muizenvoetjes naar Sinterklaas komen kijken. Sinterklaas kwam op vrijdag 2 december hoogstpersoonlijk een bezoek aan het museum brengen, zodat kinderen met hem op de foto konden. Vertelvoorstelling Oude Hollandse Waterlinie In het kader van het jubileum van de Oude Hollandse Waterlinie was er in de zomervakantie voor ouders en kinderen een vertelvoorstelling van Wouter van de Waterlinie. Speurtocht ‘Zilversmid voor een dag’ in een nieuw jasje Eind 2021 is begonnen aan het opfrissen van de speurtocht ‘Zilversmid voor een dag’. Met een nieuwe vormgeving en herziene vragen en filmpjes is het voor kinderen een aantrekkelijke en verrassende ontdekkingsreis door het museum geworden.

Volwassenen Voor volwassenen waren er dit jaar weer rondleidingen. Rondleidingen zijn voor groepen op aanvraag te boeken. In 2022 hebben onze vrijwilligers rondleidingen verzorgd voor 59 groepen, en voor 237 gasten een workshop met rondleiding. Ook werden er rondleidingen gegeven door Maja Houtman en Karin Kortenhorst. Maja Houtman gaf een speciale workshop voor negen personen. Deze workshop was erg succesvol. Naast de rondleidingen is het voor volwassenen ook mogelijk om een workshop in het museum te volgen. Dit kan als groep op afspraak, maar elke maand is er ook een instapworkshop. Afwisselend zijn dit de workshop ‘Draadsieraad’ en de workshop ‘Ajour zagen’. Tijdens de workshops wordt er met echt zilver gewerkt en ervaren de deelnemers op een eenvoudige manier enkele basisprincipes van het ambacht. Nieuw dit jaar was ‘Zilverbeleving op locatie’ bij een huis voor particuliere ouderenzorg. Hiervoor is onze museummedewerker op locatie geweest. De bewoners kregen uitleg

25

over het ontstaan van zilver en over verschillende technieken. Daarna zijn ze met draad een sieraad gaan maken. De groep hebben we later ook nog als bezoekers in het museum mogen ontvangen. Tot slot streeft het museum naar het verspreiden van de kennis op het gebied van zilver en zilveren voorwerpen. Daarom is er iedere maand een zilverspreekuur. Tijdens dit spreekuur kan een bezoeker op afspraak enkele zilveren voorwerpen meenemen om deze door de experts te laten beoordelen. Het spreekuur zit iedere maand vol. Ook in 2022 zijn er veel zilvervragen via de mail en website binnengekomen. Onze zilverexperts konden deze vragen goed beantwoorden. Zo wisten geïnteresseerden ons toch te vinden. Met oog voor de samenleving Het museum heeft een speciale bezoekdag georganiseerd voor Oekraïense vluchtelingen in samenwerking met de opvang in Schoonhoven. Ook heeft Krimpenerwaard Intercultureel een bezoek gebracht aan het museum. Dat leverde leuke verhalen op over de rol van zilver in verschillende culturen, die zeker een plaats gaan krijgen in de collectiebeschrijving. Toegankelijkheid Ook dit jaar hebben weer diverse groepen met een visuele beperking gebruik gemaakt van de rondleiding met de zintuigenkoffer. Er was een pilotworkshop voor slechtzienden. De reacties hierop waren heel positief.

Het Zilvermuseum zet zich continu en op alle terreinen mogelijk in om mensen deel te laten nemen aan de maatschappij. Naast bovenstaande activiteiten bieden we mogelijkheden voor vrijwilligerswerk, werplekken, (taal)stages en re-integratiemogelijkheden.

26

Bedrijfsvoering Governance Het Zilvermuseum onderschrijft de principes van de Code Cultural Governance 2019 en leeft deze na. Deze Code geeft ook aanbevelingen voor het bestuur en het toezicht op het bestuur, waarbij het uitgangspunt van de Code een zogenaamd ‘raad van toezicht-model’ is. Het Zilvermuseum is een kleine stichting en heeft in het verleden gekozen voor een ander model, namelijk een bestuursmodel zonder raad van toezicht en een uitvoerende directeur; de Code laat dit ook toe. Voor zover de aanbevelingen van de Code kunnen worden toegepast in het huidige bestuursmodel, worden deze in overeenstemming met de aard en omvang van het Zilvermuseum toegepast. Het bestuur kwam zeven keer bijeen, merendeels digitaal. Individuele bestuursleden hadden buiten de vergaderingen diverse en intensieve contacten met de directeur en met vertegenwoordigers van de gemeente en lokale ondernemingen. Code Diversiteit & Inclusie Musea Bekennen Kleur

In 2021 heeft het Zilvermuseum als één van de 40 deelnemende Nederlandse musea meegedaan aan het landelijke programma Musea Bekennen Kleur, waarin de organisatie op gebied van personeel, presentatie, publiek en promotie bewust heeft gekeken naar wat al goed is en wat beter kan. Naar aanleiding daarvan zijn verschillende ontwikkelingen in gang gezet, daar waar het past bij de organisatie, omgeving, de omvang het museum en het budget. Met hulp van een vrijwilliger op een werkervaringsplek bij het Zilvermuseum is een onderzoek gedaan naar de rol en positie van de gastarbeiders in de zilverfabrieken in Schoonhoven. Personeel De directie voert een bewust divers personeelsbeleid waarin aandacht is voor een goede afspiegeling van de maatschappij. Zo is er aandacht voor het aannemen van mensen met diverse achtergrond en leeftijd (van 15 tot 74 jaar) Achtergrond, herkomst, geslacht e.d. speelt hierbij geen rol. Relevante kennis en ervaring en/of de bereidheid om de kennis en ervaring op te doen, des te meer. Het Zilvermuseum biedt taalstages en ervaringsplaatsen voor mensen met achterstand tot de arbeidsmarkt. Het museum werkt daarvoor samen met de afdeling Sociaal Domein van de Gemeente Krimpenerwaard en andere welzijnsorganisaties.

Ook biedt het museum een veilige en zinvolle plek voor 70 vrijwilligers; van technici, fotografen en baliemedewerkers tot collectiebeheerders en archivarissen. Er is een vertrouwenspersoon aangesteld en protocol opgesteld door de directie en geaccordeerd door het bestuur. Publiek We denken bewust na over welke doelgroepen we met welke exposities kunnen bereiken en op welke manier we verhalen vertellen en welke middelen we gebruiken om die te ontsluiten.

27

Het museum is volledig rolstoeltoegankelijk. Een rolstoelbegeleider heeft gratis toegang. Geregistreerde hulphonden hebben vrij toegang tot het Zilvermusem Er is een rondleiding voor mensen met een visuele beperking beschikbaar. Er wordt actief gekeken naar de toegankelijkheid van de website. Het museum volgt de nieuwe ontwikkelingen en mogelijkheden op dit gebied. Middels teksten in het Nederlands (B1 niveau) en Engels zorgen we dat informatie zoveel mogelijk toegankelijk is. Ook werken we samen met stichtingen voor vluchtelingen/nieuwkomers om hen toegang te geven tot het museum. Ook streven we naar het creëren van de mogelijkheid van een prikkelarm museumbezoek. Promotie We werken aan inclusief taal- en beeldgebruik in de communicatie met als onderlegger de handreiking ‘Waarden Voor Een Nieuwe’ Taal van de Code Diversiteit en Inclusie. Presentatie Bij het maken van het tentoonstellingsprogramma houden we rekening met diverse doelgroepen. We zijn ons bewust dat verhalen vanuit verschillende perspectieven verteld kunnen worden en dat het maatschappelijk beeld kan wijzigen. Zo is er recent onderzoek gedaan naar de bijdrage van vrouwen op gebied van zilversmeden in Nederland, waar we ook een onderzoek stipendium van Vereniging Rembrandt voor toegekend hebben gekregen (2022).

Middels een symposium en blijvende rondleiding in het museum is deze informatie toegankelijk voor een breed publiek. Verder is er onderzoek gedaan en een les ontwikkeld op gebied van gastarbeiders in de Zilverfabrieken (2021). In 2023 vindt een onderzoek plaats naar de koloniale herkomst van objecten (gericht op Indonesië), dankzij een bijdrage van het Prins Bernard Cultuurfonds. Dit zal resulteren in een expositie en aanvulling van informatie in de database van de collectie. Bestuur In 2022 bestond het bestuur uit zes leden: • Charlotte Huygens (voorzitter); Nevenfuncties: - Lid Nationale UNESCO Commissie - Lid International Council Of Museums (ICOM) - Lid Raad van Toezicht The Hague Contemporary - Lid Raad van Specialisten Hermitage Amsterdam - Lid Comité van Aanbeveling Stichting Toegepast Kunst Leiden (voorheen: project Leids Zilver) - Gastdocent en -spreker div. universiteiten en culturele instellingen • Jan Westendorp (vicevoorzitter); Nevenfunctie: -Voorzitter Bridge vereniging Schoonhoven • Jeannette van Bennekom (secretaris); Nevenfuncties: - Bestuurslid Vereniging Vrienden Monumentaal Erfgoed Den Haag eo - Voorzitter Werkgroep Kunst, Cultuur, Media en Monumenten D’66 Den Haag • Franca van Winkel (penningmeester); Nevenfuncties: - Secretaris BIZ Eigenaren IJsselstein - Onbezoldigd vrijwilliger bij JINC, een landelijke organisatie

28

die ondernemers-onderwijs geeft aan MBO leerlingen - Lid van Raad van Commissarissen SWV Peelland - Penningmeester Wij Omarmen, stichting ter bestrijding van armoede in Vught • Jolanda Bouman (bestuurslid); • Renate Cevaal (bestuurslid). Sjoerd Eisma is de vaste adviseur van het bestuur. Nevenfuncties: - Bestuurslid Stichting De Verre Bergen - Bestuurslid Stichting Meesterwerk - Bestuurslid Stichting Hal Pensioenfonds - Bestuurslid Fonds 1818 De bestuursleden zijn onafhankelijk. De bestuursleden en de adviseur ontvangen geen beloning voor hun werkzaamheden als zodanig. Medewerkers Marcel Teheux, directeur Nevenfuncties: - ‘Restauratie zilveren objecten’, De Glans van Zilver, RTV Krimpenerwaard - Voorzitter, Het Gilde St Eloy, Schoonhoven - Lid Raad van Advies, Erfgoedhuis Zuid-Holland Lucinda Timmermans, conservator Nevenfuncties: - Lid keuringscommissie Zilver PAN Amsterdam - Bestuurslid, penningmeester, Stichting Mr. J.W. Frederiks, ter bevordering van de bestudering van de oudere kunstnijverheid - Bestuurslid, secretaris, Nederlandse TinVereniging - Bestuurslid, secretaris, Nederlandse TinBibliotheek - Lid werkgroep Herziening LAMO, Museumvereniging i.s.m.

Museumregister Ingeborg Dijkman, marketing- en communicatiemanager Nevenfuncties: - Bestuurslid Communicatie & PR Theater Concordia Haastrecht Monique van Arkel, office/facility manager, registrar Lisette van der Eijk, coördinator publieksfuncties Naomi Bisping, junior conservator Luna van Opstal, junior communicatiemedewerker (vanaf 1 april 2022) Mineke Apon, baliemedewerker Jaap Bonninga, suppoost Angelique van Ee, suppoost Bas Stigter, suppoost Laura Osorio Nap, suppoost (vanaf 1 juli 2022) Stagiairs/werkervaring Henriëtte Bloema, stagiair conservator (t/m januari 2022) Lena van de Poel, stagiair conservator

29

Vrijwilligers We zijn erg dankbaar voor de bijdrage van al onze vrijwilligers. Circa 65 vrijwilligers waren actief in 2022 in de volgende werkgroepen: registratie, archief, bewaking, bibliotheek, boekhouding, computer, evenementen, fotografie, gastvrouwen, kassa/ balie, kinderfeestjes, museumwinkel, pr, projecten, rondleidingen, technische zaken, tentoonstellingsopbouw, website, workshops, taxeren, zilverlounge en zilververzorging. Een aantal vrijwilligers is afkomstig van de gemeente en het UWV en heeft een werkervaringsplek bij het Zilvermuseum. In juni hebben we weer een vrijwilligersuitje kunnen organiseren: een bezoek aan Museum De Lakenhal in Leiden, vanwege de Christa Ehrlich-tentoonstelling met bruiklenen uit het Zilvermuseum. Het was fijn weer weg te kunnen met onze vrijwilligers. We houden onze vrijwilligers via een nieuwsbrief regelmatig op de hoogte van de activiteiten, om zo onze betrokkenheid te kunnen tonen en onze vrijwilligers een hart onder de riem te kunnen steken. Uit de vele berichten van onze vrijwilligers blijkt ook hoe belangrijk het vrijwilligerswerk voor hen is. In november 2022 hebben we de vrijwilligers van Museum De Lakenhal ook terug mogen ontvangen voor hún vrijwilligersuitje. Zij kregen in ons museum een rondleiding en een workshop aangeboden. Het is belangrijk om met vrijwilligers van andere musea in contact te komen.

30

Pers Medium Kontakt Krimpenerwaard Edelmetaal Kontakt Krimpenerwaard Vesting RTV Krimpenerwaard Kontakt Krimpenerwaard

Onderwerp Corona-actie Frozen Morninglight en Strings Attached Geheim van de Smid Vestingstad Schoonhoven- OHWL De Waard aan Tafel special Meesterstukken eindexamen studenten Vakschool te zien in Zilvermuseum Agenda: Expositie Brut & Geheim van de Smid Banner en adv Geheim van de smid Meesterstukken 2022 Burgemeester Paans opent Ketens van Betekenis De glans van Zilver Meesterstukken Thalen object Zilvermuseum Geheim vande smid

Museumtijdschrift Museumtijdschrift Kontakt Krimpenerwaard/Gouda Kontakt Krimpenerwaard RTV Krimpenerwaard Collect Groene Hart Magazine See all this #25 Ergoedpaspoort Oude Holl Waterlinie Adv & artikel Geheim van de Smid Recreatiekrant Ijssel & Lekstreek Geheim van de Smid Reformatorisch Dagblad Geheim van de Smid Groene Hart Sandwichbordencampagne Boek Rammelaars en Rinkelbellen (mw conservator) Collect De Lakenhal adv Christa Erhlich (ons servies) Collect Rondje Regio 2022 (Kontakt bijlage) Krimpenerwaard & zilverstad promotie Museum De Lakenhal wijdt expositie aan designpionier: Leidsch Dagblad ’Theeservies voor Juliana en Bernhard’ Voorschotens zilver in Museum De Lakenhal Voorschotense Krant frozen Morninglight Collect Meesterstukken en Charlotte met Shake it Baby Edelmetaal Influencer GroetjesuitVerweggistan artikel artikel Influencer HeyHoneyGuide Burgemeester Bouvy-Koene onthult beelden Adam van Kontakt Krimpenerwaard Vianen en Johannes Lutma bij Zilverdag Uitladder Geheim van de smid Trouw Ke�ngreactie te zien in Zilvermuseum Kontakt Krimpenerwaard 9000 volgers - artikel online Influencer ReisMonkey 27300 volgers - social post Influencer Michelle Garres Waterlinie ontdekken in museum Kontakt Krimpenerwaard Zilverdag, Gesmeed vor planeet Edelmetaal Nationale dag van Waarde 8 oktober Federatie Goud & Zilver Expositie Oude Hollandse Waterlinie Forten Rondreizende expositie

en hensbekers Forten.nl en magazine TMV dag Nationaledag van Waarde Rondreizende expositie en hensbekers Oudehollandsewaterlinie.nl Twee markante Schoonhovenaren overleden Kontakt Krimpenerwaard Vertelvoorstelling in Zilvermuseum Kontakt Krimpenerwaard Rondje Kunst Kontakt Krimpenerwaard Campagne Promotie Krimpenerwaard in Gouda Kontakt Krimpenerwaard & Gouda Retauratiestuk Piece de Milieu Magazine Vereniging Rembrandt

31

Publicatiedatum

25-1-2022 1-2-2022 1-2-2022 1-2-2022 2-2-2022 7-2-2022 7-2-2022 7-2-2022 8-2-2022 14-2-2022 22-2-2022 1-3-2022 1-3-2022 1-3-2022 1-4-2022 1-4-2022 8-4-2022 15-4-2022 1-5-2022 1-5-2022 1-5-2022 12-5-2022 25-5-2022 1-6-2022 1-6-2022 jun-22 jun-22 8-6-2022 22-6-2022 24-6-2022 25-6-2022 9-7-2022 26-7-2022 aug-22 aug-22 aug-22 aug-22 aug-22 aug-22 7-8-2022 16-8-2022 30-8-2022 1-9-2022 1-9-2022

1-9-2022 artikel thalen & thalen sep-22 Website en activiteit 18-9-2022 Slingeren langs de waterlinies van weleer Expositie Brut! Thalen & Thalen 1-10-2022 2e kaartje gratis campagne okt-22 Thalen & Thalen okt-22 Website en activiteit okt-22 Medewerking aan documentaire okt-22 Taxaties in het Zilvermuseum 4-10-2022 Expositie Brut! Beleef de kracht van puur zilver 5-10-2022 Expositie Brut! open in Zilvermuseum 17-10-2022 De glans van Zilver Thalen & Thalen 17-10-2022 Beleef het najaar in het Zilvermuseum 18-10-2022 Banner algemeen & artikel Thalen 1-11-2022 Energierekeing van ..naar…kleine musea kijken met3-11-2022 angst en beven naar de winter Exclusieve rondleiding tijdens nacht van het zilver 1-12-2022 Schoonhoven schittert tijdens nacht van het zilver 12-12-2022 Wist je Expositie Oude Hollandse Waterlinie dat…1-10-2023 Nationaledag van Waarde 8-okt Margiet Winterfairboekje & event in Den Bosch 25 november t/m 1

Villa d'art Weekend van de Wetenschap Trouw Magazine Edelmetaal Kruidvatactie Led-bord campagne Wassenaar MuseumJeuguniversiteit NTR Tv-documentaire 'Het Rampjaar' Kontakt Krimpenerwaard Kontakt Krimpenerwaard & Gouda Kontakt Krimpenerwaard & gouda RTV Krimpenerwaard Kontakt Krimpenerwaard/Gouda Holland Times Expatkrant AD Kontakt Krimpenerwaard & Gouda Kontakt Krimpenerwaard Magazine Maand van de Geschiedenis Omroep West nieuwsradio Margriet

25 & Geheim van de Smid Onderweg naar de Regio RTL4 TV 1 Workshop Libelle Zomerweekboekje en Libelle november t/m december

Workshop Make Collect a wishKunstkrant kerstbal

winterfeest van Nederland

Nog een paar dagen vroegboekkorting! De twintigste editie van Margriet Winterfair komt eraan! Wil je daar mét korting bij zijn? Boek dan je ticket(s) mét vroegboekkorting. Tot en met 16 oktober koop je je tickets voor maar € 16,50. Nog een reden dus om een winters dagje uit te plannen met je vriendin(nen), moeder, zus(sen) of collega(‘s). Wees er snel bij, want je hebt nog maar een paar dagen om de korting te claimen!

Tickets zijn nu te koop: vroegboekkorting én viptickets.

Ga naar margrietwinterfair.nl

Koop nu je tickets via margrietwinterfair.nl Maak elke dag kans op prijzen met de

Sandwich borden

Het Kontakt

december 2022 4-12 en 10-12 2022 langs 9 mei t/m Kom 25 mei 2022

Koop je tickets nu via margrietwinterfair.nl

in het

Workshop

parelhanger maken Ook het Nederlands Zilvermuseum Schoonhoven staat op Margriet Winterfair met een leuke workshop. Maak een mooie parelhanger en leer de basistechnieken van de goud- en zilversmid, zoals zagen, vijlen en schuren.

bingo!

Rondje Regio

FOTOGRAFIE UNSPLASH, PEXELS, FREEPIK.

Bij Margriet Winterfair kun je terecht voor de leukste workshops. Wat dacht je van een workshop met een tikkeltje magie en een vleugje geluk? Bij de workshop van Dit Pracht ga je aan de slag met je eigen Make a wish-kerstbal. Pendel je persoonlijke edelsteen, schrijf een wens op het briefje en stop ’m in de wenspil. Ook krijg je er een geluksmuntje bij. Met deze spulletjes en andere knutselspullen vul en pimp je je eigen kerstbal.