2.16 RekenkamerKrimpenerwaard - Jaarverslag 2024 en doorwerking

Jaarverslag 2024

& Doorwerking eerdere onderzoeken

1

Inleiding De Rekenkamer Krimpenerwaard is er om de kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol van de gemeenteraad te versterken. Dit doen we door middel van onderzoek, waaruit we conclusies en aanbevelingen opstellen. Rekenkameronderzoek is er niet alleen voor de raad; het is ook voor inwoners. We willen voor de inwoners van de gemeente Krimpenerwaard zichtbaar maken hoe publiek geld besteed wordt en wat er terecht komt van de beleidsvoornemens van de gemeente. We willen dat inwoners indien mogelijk sneller of beter geholpen worden door de gemeente. In deze rapportage brengen we u op de hoogte van onze activiteiten in 2024. We beschrijven welke onderzoeksactiviteiten we hebben gedaan in 2024 en hoeveel we daarvoor hebben uitgegeven. Daarnaast kijken we naar de doorwerking van onze eerdere Rekenkamer-onderzoeken: Wat is er gedaan met de aanbevelingen? Met vriendelijke groet, René de Bonte Voorzitter Rekenkamer Krimpenerwaard

Tijdlijn 2024 Bij de start van een Rekenkameronderzoek vindt er een gesprek plaats met de ambtelijke organisatie. Hierin lichten wij het onderzoek toe en maken we afspraken over de aanlevering van documenten, te plannen interviews en andere zaken die belang zijn van het onderzoek. Op de volgende bladzijden leest u meer over de inhoud van de onderzoeken die we uitgevoerd hebben in 2024. De Rekenkamer heeft een Adviesgroep, die fungeert als klankbord vanuit de gemeenteraad. De Adviesgroep bestaat uit vier raads- of commissieleden (twee van de oppositie en twee van de coalitie). Onderstaande tijdlijn geeft weer op welke momenten een onderzoek startte, wanneer we overlegden met de Adviesgroep en welke activiteiten we nog meer hebben ondernomen naast onze onderzoeksactiviteiten. Januari: Ambtelijk startgesprek onderzoek armoede Overleg met Adviesgroep

Mei: Ambtelijk startgesprek onderzoek woningaanbod

April: Kennismaking met nieuwe burgemeester

Oktober: Kennismaking met nieuwe griffier

September: Overleg met Adviesgroep

December: Publicatie armoedeonderzoek

2

Onderzoeksactiviteiten 2024

Beleidsonderzoek armoede Na het publiceren van de eerste resultaten hoe armoede er uitziet in Krimpenerwaard (eind 2023) zijn we begonnen met de beleidsfase van dit onderzoek. We hebben daarbij gekeken of het huidige beleid van de gemeente aansluit bij de bevindingen uit de verkenning. De centrale vraag in de beleidsfase van het armoedeonderzoek luidt: ‘Wat is de doeltreffendheid en doelmatigheid van het huidige beleid en de huidige maatregelen om armoede te voorkomen of te verminderen?’ Om de centrale vraag te beantwoorden is gebruik gemaakt van documentstudie en interviews. Op basis van het onderzoek komen wij tot de volgende kernboodschap. De gemeente doet veel om inwoners over mogelijke drempels heen te helpen, zowel over algemene drempels als drempels die horen bij het unieke van Krimpenerwaard. Ook de verschillende organisaties en de gemeente Krimpenerwaard komen geregeld bij elkaar over de drempel waar het de samenwerking betreft. We constateren wel dat het overzicht van regelingen en de betrokken organisaties als ook de verbinding tussen al deze organisaties nog kansen op verbetering toont. Daarnaast zien we met name verbeterpunten in de monitoring en verantwoording van het armoedebeleid. Het onderzoek is eind 2024 afgerond en op 11 maart 2025 behandeld door de raad.

Doe Mee-onderzoek Energiebesparingsplicht (afgekort: EBP) De Rekenkamer Krimpenerwaard heeft deelgenomen aan een Doe Meeonderzoek naar de EBP. Bij een Doe Mee-onderzoek doen meerdere rekenkamers tegelijkertijd onderzoek naar hetzelfde onderwerp. Dit maakt het mogelijk de resultaten van de gemeente te spiegelen aan de resultaten van andere ondervraagde gemeenten aan het onderzoek. De vraag die centraal staat in dit onderzoek is: “Welke inspanningen plegen gemeenten en provincies bij het toezicht en de handhaving van de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing en wat zijn daarvan de resultaten?” De EBP houdt in dat bedrijven en instellingen die jaarlijks meer dan 50.000 kWh stroom en/of 25.000 m3 aardgas gebruiken verplicht zijn om energiebesparende maatregelen te nemen, als zij die investeringen binnen vijf jaar kunnen terugverdienen. De EBP bestaat sinds 1993. Organisaties die vallen onder de EBP zijn ook verplicht om eens in de vier jaar informatie te verschaffen over de energiebesparende maatregelen die ze hebben genomen (dit is de ‘informatieplicht’). In de gemeente Krimpenerwaard voert de Omgevingsdienst Midden-Holland het toezicht op en de handhaving van de EBP uit namens de gemeente. We trekken als hoofdconclusie dat de informatievoorziening vanuit de Omgevingsdienst MiddenHolland aan de gemeente Krimpenerwaard over EBP verbeterd kan worden.

We geven een aantal aanbevelingen om dit te verbeteren. Het onderzoek is in januari 2025 gepubliceerd en op 11 maart 2025 behandeld door de raad.

3

Onderzoeksactiviteiten 2024 (vervolg) Speelveld woningaanbod Meerdere raadsleden hebben aangegeven behoefte te hebben aan een onderzoek naar het woningaanbod in de gemeente Krimpenerwaard. We zijn daarom medio 2024 een onderzoek gestart hiernaar. Het doel van het onderzoek is om inzicht te geven in het speelveld van het woningaanbod in Krimpenerwaard en de mogelijke instrumenten die de gemeente(raad) daarbij zou kunnen gebruiken. De centrale vraag van het onderzoek is: “Hoe ziet het huidige speelveld van het woningaanbod er uit in Krimpenerwaard, welke mogelijkheden heeft de gemeente(raad) om het woningaanbod te beïnvloeden en welke daarvan worden benut?” We voeren dit onderzoek in eigen beheer uit. In 2024 hebben we diverse documenten bestudeerd over het woningaanbod en de instrumenten die de gemeente(raad) kan inzetten om doelstellingen voor het woningaanbod te bereiken. We hebben diverse personen (binnen en buiten de gemeente) geïnterviewd over dit onderwerp. De resultaten van het onderzoek worden verwacht in het tweede kwartaal van 2025.

Uitgaven 2024

De Rekenkamer Krimpenerwaard had in 2024 een budget van € 83.480 ter beschikking. De Rekenkamer mag zelf beslissen hoe zij het budget besteedt. De griffier bewaakt het budget. Ten laste van het budget komen de volgende kosten: • De vergoedingen van de leden en voorzitter • De loonkosten van de secretaris-onderzoeker • Kosten die door de Rekenkamer zijn gemaakt voor onderzoeken • Eventuele overige uitgaven De grafiek toont de begrote uitgaven versus de daadwerkelijke uitgaven in 2024. We hebben in 2024 € 8.835 minder uitgegeven dan begroot.

4

Doorwerking van eerdere onderzoeken De Rekenkamer Krimpenerwaard heeft in totaal 17 onderzoeken uitgebracht. Twee daarvan (armoede en de Energiebesparingsplicht) zijn recent uitgebracht. Van de overige 15 geven we hieronder een overzicht of deze rapporten doorwerking hebben gehad: zijn de aanbevelingen opgevolgd? We hebben daarover overleg gehad met de griffie en we hebben gekeken naar de stand van zaken van de aanbevelingen van de Rekenkamer op de Lange Termijn Agenda (LTA), zoals behandeld door de raad op 15 oktober 2024. Rapport

Jaartal

Onderwerp

Status aanbevelingen op de LTA

2016

Quick scan Wmo

Afgedaan

2017

Burger- en overheidsparticipatie

Afgedaan

2018

Sturen in risicovolle projecten

1 openstaand

2018

Informatievoorziening aan inwoners

Afgedaan

2019

De drie decentralisaties

Afgedaan

2019

Verkeersveiligheid rondom scholen

Afgedaan

2019

Duurzaamheid

Afgedaan

2019

VN-verdrag Handicap

Afgedaan

2021

Second opinion Business case gemeentekantoren

Afgedaan

2021

Klachtbehandeling

Afgedaan

2021

Meldingen Openbare Ruimte

Afgedaan

2021

Jeugdzorg

Afgedaan

2022

Doorwerking & evaluatie

3 openstaand

2022

Toezicht & Handhaving

Afgedaan

2023

De rol van de raad bij de RES

Afgedaan

5

Nog openstaande aanbevelingen Op de Lange Termijn Agenda (LTA), zoals behandeld door de raad op 15 oktober 2024, stonden nog vier aanbevelingen open. Nummer

Rapport

Aanbeveling

Stand van zaken uitvoering

RK18-03

Sturen in risicovolle projecten

Als er inhoudelijke en procesmatige kaders aan projecten zijn gesteld, controleer dan als raad ook periodiek a.d.h.v. deze kaders en de daarbij afgesproken informatievoorziening of het project zich in de juiste richting ontwikkelt en stel indien nodig kaders bij. (...)

In behandeling. Raad en college werken aan een lta waarop ook duidelijk is welke projecten als risicovol worden beschouwd en wat voor proces dit van de raad vraagt. Daarnaast wordt in de auditcommissie op dit moment bekeken welke projecten in aanmerking komen voor (een tussentijdse) evaluatie.

RK22-05

Doorwerking en evaluatie

Zorg indien het onderzoek dit toelaat voor een specifieke formulering van de aanbevelingen. Specifiek geformuleerde aanbevelingen verhogen de kans op doorwerking.

In behandeling. De Rekenkamer heeft aan de Adviesgroep Rekenkamer gevraagd of zij dit mee willen nemen in hun evaluatie van de Rekenkamer. Deze zal Q1 '25 plaatsvinden.

RK22-07

Doorwerking en evaluatie

Zorg voor korte, aansprekende presentaties van de rapporten in de raad. Zorg dat de raadsleden zodanig in positie worden gebracht dat zij het college op een zo goed mogelijke manier kunnen bevragen en aanspreken op de conclusies en aanbevelingen van het rapport. Op die manier kunnen heldere afspraken worden gemaakt.

In behandeling. De Rekenkamer heeft aan de Adviesgroep Rekenkamer gevraagd of zij dit mee willen nemen in hun evaluatie van de Rekenkamer. Deze zal Q1 '25 plaatsvinden.

RK22-08

Doorwerking en evaluatie

Zorg voor periodieke overleggen tussen RKC en het college/ambtelijke organisatie. Naast het reguliere contact tijdens de uitvoering van de rekenkameronderzoeken verdient het aanbeveling om periodiek een overkoepelend gesprek te voeren

In behandeling. Dit zal in 2023 worden gepland.(BW 21-2-23: goed om RKC uit te nodigen voor een lunch oid)

De evaluatie met de Adviesgroep Rekenkamer heeft plaatsgevonden in februari 2025. Rondom de onderzoeken van de Rekenkamer is er contact met de ambtelijk contactpersoon binnen de organisatie. Daarnaast heeft in 2024 een gesprek plaatsgevonden tussen de burgemeester en Rekenkamer.

6

Effecten van Rekenkameronderzoek We constateren dat de meeste aanbevelingen van onze Rekenkameronderzoeken zijn afgehandeld. Hierna geven we een aantal voorbeelden van doorwerking van onze aanbevelingen. Rapport

Onderwerp

Bevindingen onderzoek

Huidige stand van zaken

Sturen in risicovolle projecten

In het onderzoek constateerden we dat bij grote (infrastructurele) projecten een betere wisselwerking tussen raad, college en organisatie wenselijk en mogelijk was. We gaven daarbij de volgende aanbeveling: “Stel projectplannen zodanig op dat duidelijk is wat de bijdrage is van het risicovolle project aan gemeentelijke doelstellingen en bied daarbij de raad, indien hij dat wenst, de keuze voor verschillende scenario’s.”

In elk projectplan wordt standaard aangegeven aan welke gemeentelijke doelstelling het project een bijdrage levert. Daarnaast krijgt de raad regelmatig de keuze uit verschillende scenario’s. Zie bijvoorbeeld de keuze voor een nieuwe milieustraat.

Verkeersveiligheid rondom scholen

Dit onderzoek is gestart op initiatief van de Rekenkamer zelf, met als doel om inzicht te bieden in de stand van zaken van verkeersveiligheid rondom scholen en waar zinvol aanbevelingen daarover te formuleren. Uit ons onderzoek bleek dat de nodige verbeteringen mogelijk waren. We riepen de gemeente op om in samenwerking met scholen, ouders en leerlingen te bezien hoe de verkeersveiligheid rondom scholen verbeterd kan worden.

Inmiddels is verkeersveiligheid van schoolomgevingen opgenomen in het collegeprogramma. Het college geeft aan dat de gemeente vanaf 2023 samen met betreffende scholen en ouders jaarlijks een aantal scholen verkeersveiliger maakt.

Klachtbehandeling

We constateerden in het rapport een aantal belangrijke aandachtspunten ten aanzien van de dossiervorming over klachten en het afhandelen van klachten binnen de wettelijke termijnen. Daarnaast concludeerden we dat de gemeente geen proactieve houding innam ten aanzien van klachten bij organisaties die publieke taken namens de gemeente uitvoeren.

In het jaarverslag klachtbehandeling 2022 wordt gerefereerd aan het Rekenkameronderzoek. Er is specifieke aandacht voor het aantal klachten dat te laat wordt afgehandeld. In het jaarverslag klachtbehandeling 2023 wordt gemeld dat er onderzoek is geweest bij verbonden partijen hoe iemand een klacht kan melden.

7