15. RV programma zon op veld en beleidskader lokaal eigendom__1235336__ geamendeerd besluit

RAADSVOORSTEL

Nr.: 972745/1235336

Raadsvergadering:

6 februari 2024

Onderwerp:

Omgevingsprogramma zon op veld en beleidskader lokaal eigendom

Datum:

5 december 2023

Korte samenvatting In het omgevingsprogramma zon op veld wordt geregeld hoe we in de regio Midden Holland de doelen uit de Regionale Energiestrategie 1.0 kunnen halen met zon op veld. De raad wordt voorgesteld om geen wensen en bedenkingen aan het college kenbaar te maken, zodat het college het omgevingsprogramma zon op veld vast kan stellen. Daarnaast stelt de raad het bijbehorende beleidskader lokaal eigendom vast. Voorgesteld besluit De raad wordt voorgesteld om: 1. Geen wensen en bedenkingen t.a.v. het ontwerp omgevingsprogramma zon op veld kenbaar te maken; 2. Het beleidskader lokaal eigendom vast te stellen. Inleiding Op 29 juni 2021 heeft de gemeenteraad met vier andere gemeenten in de regio Midden-Holland de ambities voor het realiseren van grootschalige opwek van hernieuwbare energie vastgelegd in de Regionale Energiestrategie Regio Midden-Holland. Hierin is vastgelegd dat we zo veel als mogelijk energie opwekken met zonnepanelen op daken, gebouwen en infrastructuur. Ook is hierin vastgelegd dat we zo min mogelijk zon op land (heet nu “zon op veld”) moeten realiseren en dat grootschalige windturbines alleen in het uiterste geval ontwikkeld kunnen worden. Het is duidelijk dat we onze doelstelling voor 2030 niet halen met alleen zon op dak en infrastructuur.

Daarom werkten de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas, provincie Zuid-Holland en de waterschappen Schieland en de Krimpenerwaard, Rijnland en Stichtse Rijnland het afgelopen jaar gezamenlijk aan beleid voor zonnevelden. Diverse stakeholders en inwoners dachten mee. Naar verwachting nemen de colleges van de regiogemeenten in maart 2024 een besluit over het vaststellen van een omgevingsprogramma zon op veld. Naast dit omgevingsprogramma stelt elke gemeente zelf beleid vast voor invulling van ‘lokaal eigendom’. In de gemeente Krimpenerwaard is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor het oprichten van een Gemeentelijk Elektriciteitsbedrijf en eventuele alternatieven. Het college komt later met een reactie op dit onderzoek. Met dit raadsvoorstel stelt de raad het beleid voor lokaal eigendom vast zodat projectontwikkelaars i.s.m. de gemeente en belangrijke stakeholders hier invulling aan kunnen geven. Regionale afspraken voor ‘zon op veld’ Om de regionale doelstelling van RES Midden-Holland voor 2030 toch te kunnen halen, hebben de samenwerkende gemeenten gekeken naar zonnevelden. De insteek van het programma is om ‘zon op veld’ locaties alleen op logische plekken - volgens de zonneladder - en onder strenge en duidelijke voorwaarden toe te staan.

Bij het opstellen van dit regionale beleid hebben stakeholders en inwoners in april, mei en juni meegedacht. Dit gaat onder andere om agrariërs, energiecoöperaties, projectontwikkelaars en milieuorganisaties.

gemeente Krimpenerwaard Postbus 51 2820 AB Stolwijk www.krimpenerwaard.nl

Van concept naar definitief beleid Het ‘omgevingsprogramma zon op veld’ wordt nu voorgelegd aan de vijf gemeenteraden voor een reactie. Met die reactie stellen de colleges van de gemeenten het omgevingsprogramma zon op veld vast. Dit zal waarschijnlijk in maart gebeuren. Hierbij denken de gemeenteraden mee via een wensen- en bedenkingenprocedure. Wanneer het omgevingsprogramma is vastgesteld, kunnen initiatiefnemers (denk aan commerciële projectontwikkelaars of groepen inwoners via energiecoöperaties) die een zonneveld willen plaatsen, een plan indienen. Als dat plan qua locatie en voorwaarden voldoet aan het omgevingsprogramma, kan een omgevingsvergunning bij de gemeente worden aangevraagd. Die is nodig voordat het zonneveld aangelegd kan worden. Bij het maken van deze plannen worden de omwonenden altijd betrokken; ook dat is één van de voorwaarden. Beoogd resultaat Realiseren van 0,435 TWh grootschalige opwek van hernieuwbare energie in Midden Holland Argumenten 1.1 Dit is een omgevingsprogramma onder de Omgevingswet Om uitvoering te geven aan de kaders die de gemeenteraden hebben vastgesteld voor de Regionale Energiestrategie in Midden Holland (RES 1.0), moeten de colleges van de vijf gemeenten – zoals de Omgevingswet voorschrijft - een omgevingsprogramma vaststellen. 1.2 Het vaststellen van een omgevingsprogramma is een bevoegdheid van het college.

Dit omgevingsprogramma kan ingrijpende gevolgen hebben. Daarover zegt de Gemeentewet in artikel 169 lid 4 dat de raad in dit geval in de gelegenheid gesteld moet worden zijn wensen en bedenkingen ter kennis te brengen van het college. 1.2 Dit omgevingsprogramma is mede het resultaat van een uitgebreid participatietraject Na een zorgvuldige voorbereiding is in het voorjaar van 2023 een uitgebreid participatietraject doorlopen in de regio Midden Holland. De resultaten uit dit participatietraject zijn in het omgevingsprogramma verwerkt. 1.3 De vijf gemeenten stellen hetzelfde omgevingsprogramma vast Hierdoor kunnen we duidelijkheid geven aan de markt en gezamenlijk de gewenste resultaten bereiken. Wensen en bedenkingen van de vijf gemeenteraden worden in de regio beoordeeld en zo veel als mogelijk in de definitieve omgevingsprogramma’s verwerkt. 2.1 Het beleidskader lokaal eigendom geeft ontwikkelaars de ruimte om met de gemeente en de lokale omgeving afspraken te maken over het meedelen in de maatschappelijke en financiële baten van het project. Dit beleidskader biedt veel mogelijkheden om per project een eigen invulling te geven. We kunnen zo per project met de ontwikkelaar en de lokale omgeving bepalen welke instrumenten het meest passend zijn. Het college doet later nog een voorstel over het gemeentelijk elektriciteitsbedrijf.

Kanttekeningen 1.1 De eisen die aan de ontwikkeling van zon op veld worden gesteld zijn zeer uitgebreid waardoor projecten misschien niet van de grond kunnen komen De eisen die worden gesteld aan de ontwikkeling van zon op veld – in het afwegingskader - zijn stuk voor stuk goed doordachte eisen die mede het gevolg zijn van een uitgebreid participatietraject. Als zou blijken dat projecten hierdoor niet van de grond kunnen komen, en we daardoor de regionale doelstelling niet zouden halen, zal in de regio gekeken worden naar de mogelijkheden van reserve-zoekgebieden zoals afgesproken in de RES 1.0. Ook zal dan een besluit genomen moeten worden over herijking van de RES 1.0. 1.2 Initiatieven tot het ontwikkelen van hernieuwbare zonne-energie kunnen mogelijk leiden tot discussie of weerstand oproepen bij omwonenden. pag. 2/5

Zonne-energieprojecten hebben invloed op de ruimte en dus ook impact op bewoners. In het voorliggende omgevingsprogramma is zo veel als mogelijk rekening gehouden met alle wensen van de verschillende overheden, maatschappelijke partners en inwoners die hebben deelgenomen aan het participatietraject. Daarnaast regelt het beleidskader Lokaal eigendom dat omwonenden deelnemen aan dergelijke projecten, zodat zij ervan mee kunnen profiteren.

Financiën De uitvoering van het programma zon op veld wordt – naast de middelen die vanuit het Nationaal Programma RES beschikbaar worden gesteld - door de vijf gemeenten gezamenlijk gedekt. De gemeente Krimpenerwaard zet hiervoor de door het Rijk beschikbaar gestelde CDOKE middelen in. Juridische zaken Het programma zon op veld alsmede de besluitvormingsprocedure onder de Omgevingswet, is door juristen van de provincie Zuid Holland, het Nationaal Programma RES en Rho Advies beoordeeld en bijgesteld. Participatie en extern overleg In de bijlage is een verslag toegevoegd van het participatietraject dat is doorlopen bij het opstellen van het programma zon op veld. Vervolgtraject en uitvoering

Planning: Nadat de raad een besluit heeft genomen, worden de wensen en bedenkingen van de vijf gemeenteraden in de regio beoordeeld en zo veel als mogelijk verwerkt in het programma. De colleges zullen vervolgens het programma vaststellen. Daarna volgt de uitvoering van het programma. Doorlooptijd: het programma moet in maart 2024 worden vastgesteld door de colleges. De volgende moties en toezeggingen worden met het vaststellen van het programma zon op veld en het beleidskader lokaal eigendom afgedaan: T22-068 inzake beleidskader 50% lokaal eigenaarschap T23-020 inzake de besluitvormingsprocedure onder de Omgevingswet T23-034 inzake het afgeven van omgevingsvergunningen M21-038 inzake beleidskader 50% lokaal eigendom M21-046a inzake het verplicht verwijderen van zonnevelden of windmolens binnen 2 jaar na buitengebruik stelling Omdat dit een regionale opgave is, moeten we de besluitvorming ook in de regio op elkaar afstemmen. Daarom is het belangrijk dat stukken gelijktijdig worden toegestuurd naar de vijf colleges en vijf gemeenteraden, besluiten min op meer gelijktijdig worden genomen en inhoudelijk samengebracht kunnen worden.

Bijlagen  Programma zon op veld o Gebiedsbeschrijving Krimpenerhout o Overige gebiedsbeschrijvingen Midden-Holland (ter informatie) o Participatieverslag: ▪ EMMA Infrographic participatietraject voor RES Midden-Holland ▪ Verslag van gesprekken over zonne-energie in RES Midden-Holland ▪ Bijlage 1 Samenvatting verslag van de gesprekken over zonne-energie in RES MiddenHolland ▪ Bijlage 2 Tabellen en grafieken participatie zonne-energie RES Midden-Holland 

Beleidskader lokaal eigendom o Definitieve eindrapportage Krimpenerwaard (inzake het Gemeentelijk Elektriciteitsbedrijf)

pag. 3/5



Raadsinformatiebrief over het delegatiebesluit (T23-034) o Memo RES omgevingswetinstrumentarium Rho advies

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van gemeente Krimpenerwaard, de secretaris,

de burgemeester,

J. Hennip

P.J. Bouvy-Koene

pag. 4/5

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Krimpenerwaard, Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 5 december 2023 inzake Programma zon op veld en beleidskader lokaal eigendom Overwegende dat met het programma zon op veld en het beleidskader lokaal eigendom invulling wordt gegeven aan de op 29 juni 2021 vastgestelde Regionale Energiestrategie Midden-Holland 1.0

Besluit: 1. Wensen en bedenkingen t.a.v. het Programma zon op veld vast te stellen in motie “M24-008 CDA, VVD, CU, LK, SGP, PK, Zonneladder leidend bij prioritering zoekgebieden zon op land”; 2. Het Beleidskader lokaal eigendom vast te stellen; 3. De tekst op pagina 3 van het beleidskader Lokaal Eigendom ‘Daarom streeft gemeente Krimpenerwaard naar minimaal 50% lokaal eigendom per project, in combinatie met een Omgevingsfonds Energie en Klimaat’ te wijzigen in ‘Daarom is het uitgangspunt van de gemeente Krimpenerwaard minimaal 50% lokaal eigendom per project, in combinatie met een Omgevingsfonds Energie en Klimaat’ (A24-014) Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 6 februari 2024,

de griffier,

de voorzitter,

dr. M-L van Muijen

Ir. J. Beenakker

pag. 5/5