11-01-2022 Stikstof en landbouw in de Krimpenerwaard JP.pdf
Tekst van het document
Landbouw, stikstof en de Krimpenerwaard Jeroen Pijlman
11 januari 2022
Agenda • Opgaven landbouw, landelijk gebied en stikstof • Stikstof Nederland, Zuid-Holland en Krimpenerwaard
2
Doelstellingen en ambities landbouw en landelijk gebied Krimpenerwaard
Stikstofopgave
3
Aanpak stikstof vanuit Rijksoverheid https://www.aanpakstikstof.nl/
Wat betekent dit voor de agrarische sector en het landelijk gebied in de Krimpenerwaard? 4
5
Landelijk ca. 45% N-depositie uit landbouw
6
Stikstofopgave Nederland Overschrijding KDW relatief vaker in midden en oosten van Nederland In Zuid-Holland o.a. Nieuwkoopse Plassen
https://ontspannennederland.nl/ 7
Depositiebijdrage per provincie Bijdrage per provincie o.a. afhankelijk van: • Ligging stikstofgevoelige natuur • Kritische depositiewaarde natuur • Daadwerkelijke emissie uit landbouw
Gies et al. 2019, WUR 8
Hoogste depositie naast bron, meeste depositie verder weg van bron • Hoogste depositie <100 m van bron.
10 100 Afstand van bron (m)
1000
Meeste depositie ver van bron stikstof ‘deken’
10000
Op 1 km is de depositie al 100 maal kleiner dan dichtbij de bron, maar op 1 km van de bron is pas 20% 9 van de uitstoot (Kros et al. 2008; RIVM)
Potentiële depositiebijdrage • Krimpenerwaard
Toelichting kaart: Er is één punt met de hoogste potentiële depositiebijdrage van NL (ergens midden op de Veluwe). Alle andere kilometervakken scoren een bepaald percentage hiervan. De contourlijnen verdelen de kilometervakken en zones per 2%. Ter illustratie: in een zone met 2% effectiviteit zijn reductie-maatregelen 50 keer minder effectief dan in het hoogst scorende kilometer vak op de Veluwe.
https://ontspannennederland.nl/ 10
Feitelijke depositiebijdrage • Krimpenerwaard
Toelichting kaart: De legenda is opgedeeld in 5 categorieën die elk 20% bijdragen aan de totale depositie. Binnen de dieprode kleur zit dus 20% van de totale depositiebijdrage van NL, alsook binnen de lichtroze kleur, etc. https://ontspannennederland.nl/ 11
Landbouw Krimpenerwaard en stikstofdepositie • Beperkte nabijheid stikstofgevoelige natuur • Weinig duidelijke piekbelasters op specifieke stikstofgevoelige gebieden
• Belangrijke bijdrage reductie landelijke stikstofdepositie mogelijk ‘stikstofdeken’
12
Nabije stikstofgevoelige gebieden en mate van overschrijding Nieuwkoopse plassen & de Haeck, 25-50% Uiterwaarden Lek, 10-25%
Zouweboezem, <5%
Gies et al. 2019, WUR 13
Bijdrage landbouw aan depositie Gemiddelde bijdrage van de landbouw aan de gemiddelde depositie op de Natura 2000gebieden in Utrecht (uit Gies et al. 2019, WUR). CL = gemiddelde overschrijding KDW. E = eigen prov. B = rest van NL
14
Bijdrage landbouw aan depositie Gemiddelde bijdrage van de landbouw aan de gemiddelde depositie op de Natura 2000gebieden in Zuid-Holland (uit Gies et al. 2019, WUR). CL = gemiddelde overschrijding KDW. E = eigen prov. B = rest van NL
15
Varianten van stikstofbeleid?
• Betekenis agrarische sector en landelijk gebied Krimpenerwaard? • Belangrijke bijdrage mogelijk (landelijke ‘stikstofdeken’) 26% tot halvering ammoniakemissies Krimpenerwaard in 2030? • Landelijk succes aanpak piekbelasters bepaalt maar deels omvang opgave K’waard • Meekoppelkansen: stikstofopgave inpassen in andere opgaven (bodem, water, 16 klimaat, etc.)
Doelstellingen en ambities landbouw en landelijk gebied Krimpenerwaard
Er zijn belangrijke meekoppelkansen o.a. op gebied klimaat, bodem, water en stikstof. Stikstofopgave
17
Verliezen van ammoniak uit het melkveebedrijf – meekoppelkans bodem Een combinatie van de intensiteit van de stroom van stikstof door het bedrijf en het aantal de grootte van lekken (Van Bruggen et al. 2018; www.proeftuinveenweiden.nl)
Vernatten bodem / onderwaterdrains: beperken o.a. bodemdaling, broeikasgasemissies, en stikstoflevering bodem. En met onderwaterdrains aantal weidedagen in voor- en najaar neemt toe, net als waterafvoer tijdens natte perioden en daarmee draagkracht (Hoving et al, 2008, 2013 en 2015). 18
Vragen? j.pijlman@louisbolk.nl