1.8 RIB Kaderstellende notitie integrale lokale toegang

RAADSINFORMATIEBRIEF

VAN HET COLLEGE VAN B&W VOOR

de gemeenteraad

CC DATUM ONDERWERP

28 november 2023 kaderstellende notitie integrale lokale toegang

Beste meneer, mevrouw, Op 24 mei 2023 hebben wij u via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de noodzaak om te komen tot een integrale lokale toegang tot het Sociaal Domein waarin op een toekomstbestendige wijze doeltreffende en doelmatige ondersteuning kan worden geboden aan onze inwoners. Tevens hebben wij daarin een toelichting gegeven op de benodigde financiële middelen voor 2023, 2024 en 2025. Deze middelen heeft u met vaststelling van de eerste Tussenrapportage 2023 en de Begroting 2024 toegekend. Kaderstellende notitie integrale lokale toegang Gedurende de afgelopen maanden hebben we een intensief proces doorlopen met medewerkers van het Sociaal Domein en de medewerkers van de partners van het Sociaal Preventieteam (WelzijnKrimpenerwaard, Kwadraad, MEE, GroUp) om te komen tot een gedragen beeld omtrent de kaders waarbinnen de nieuwe integrale lokale toegang moet passen. Deze kaders en de toelichting daarop zijn het resultaat van dit traject. Als college hebben wij deze stukken vastgesteld in onze vergadering van 28 november jl. De kaders geven vorm en richting aan de wijze waarop wij de integrale lokale toegang, laagdrempelig en dicht bij inwoners willen organiseren. Vervolgstappen De kaderstellende notitie krijgt een nadere uitwerking in een projectplan met daaronder liggende deelprojecten met een reële planning en een stevige projectstructuur.

De planning wordt in grote mate beïnvloed door de ontwikkelingen rondom de Hervormingsagenda Jeugd. Vanaf het eerste kwartaal van 2024 verwachten wij concrete handreikingen van de VNG op basis van de door de VNG opgestelde implementatie-agenda. In deze fase zal een tijdelijke projectleider worden ingezet om de noodzakelijke voorbereidingen te treffen en om de projectorganisatie in te richten. Tegelijkertijd zullen wij een vaste kwartiermaker gaan werven, zodat hij of zij na deze fase daadwerkelijk kan overgaan tot het voorbereiden, vormen en inrichten van de nieuwe toegang. Informatieavond Wij zijn voornemens om uw raad in februari 2024 tijdens een informatieavond uitgebreid te informeren over de stand van zaken van het project als ook over de ontwikkelingen rondom de Hervormingsagenda Jeugd en de gevolgen hiervan voor de inhoud van het project.

Bijlagen RIB: 1. Kaderstellende notitie integrale lokale toegang Sociaal Domein 2. Praatplaat Integrale lokale toegang (wordt nagezonden)

1226649 / 1239254 gemeente Krimpenerwaard Postbus 51 2820 AB Stolwijk www.krimpenerwaard.nl

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard, de secretaris,

de burgemeester,

J. Hennip

P.J. Bouvy-Koene

pag. 2/2

Kaderstellende notitie Integrale Lokale Toegang Sociaal Domein Krimpenerwaard Vorm, Inrichting en Organisatie

Inhoudsopgave Inleiding ...................................................................................................................................................2 1.

Uitgangspunten voor de Integrale Lokale Toegang .........................................................................4

2.

Visie op en Doel van de Integrale Lokale Toegang ..........................................................................4

3.

Kaders voor vorm, inrichting en organisatie ...................................................................................5

4.

Vervolgproces ..................................................................................................................................9

5.

Tijdspad .........................................................................................................................................12

6.

Financiën .......................................................................................................................................13

2

Inleiding Met het vaststellen van het Plan van aanpak ‘Oprichten en inrichten Integrale Lokale Toegang Krimpenerwaard’ op 2 mei 2023 heeft het college de ambitie geuit om het Loket Samenleving & Zorg door te ontwikkelen tot een integrale toegang met een integrale klantbenadering. Binnen deze integrale toegang worden naast enkelvoudige vragen naar ondersteuning of hulp ook vraagstukken opgepakt met meervoudige problemen. Een integrale toegang, waarin goed wordt samengewerkt met de inwoners en met/tussen de verschillende domeinen (Jeugd, Wmo, Werk, Inkomen & Schulddienstverlening), met partners in de sociale basis waaronder het Sociaal Preventieteam, partners in de aanvullende zorg en uiteraard met de inwoners. In verschillende gemeentelijke beleidsdocumenten zijn kaders en uitgangspunten verwoord die betrekking hebben op de inrichting van de gemeentelijke toegang tot het sociaal domein en onze rol als gemeente daarin. Die kaders zijn het vertrekpunt voor deze notitie. We geven hier een nadere kaderstelling aan de gewenste vorm, organisatie en inrichting van de Integrale Lokale Toegang op basis waarvan we daarna tot de uitwerking kunnen overgaan.

Landelijke, regionale en lokale kaders en ontwikkelingen De landelijke stelselveranderingen ten aanzien van de Jeugdwet en de Hervormingsagenda jeugd (HAJ) stimuleren en instrueren gemeenten om te investeren in de deskundigheid van medewerkers en het realiseren van een domeinbrede toegang. De inzet van de Hervormingsagenda heeft niet alleen betrekking op acties rondom ververbetering van de jeugdhulp. Het geeft ook gestalte aan de relatie tussen Jeugdhulp en de andere onderdelen van het Sociaal Domein. In de integrale aanpak die de Hervormingsagenda nastreeft, heeft het aansluiten bij de achterliggende oorzaken (wonen, armoede, maar ook onderwijs en volwassenzorg) van de hulpvraag een prominente plek en het kiezen voor interventies op de plek waar deze het meest effect sorteren. Om dat mogelijk te maken zijn stevige lokale teams, die gezinsgericht en integraal werken noodzakelijk. Ook heeft het kabinet de ambitie uitgesproken om een arbeidsmarktinfrastructuur in te richten waar iedereen de integrale ondersteuning krijgt via laagdrempelige en herkenbare dienstverlening, dit om de dienstverlening naar werk te verbeteren. Deze beleidsbeweging sluit aan bij de opdracht van de Hervormingsagenda Jeugd. In de regio Midden-Holland kennen we de regiovisie ‘Samen scherper aan de wind’.

Hierin zijn afspraken over de regionale samenwerking tussen de vijf gemeenten in Midden-Holland opgenomen ten aanzien van de taken inkoop, het contractmanagement en toezicht op de maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp en Wmo, de jeugdbescherming en jeugdreclassering, de maatschappelijke zorg en de complexe casuïstiek jeugd. Daarin is tevens vastgelegd dat de gemeente ervoor zorgt dat de vijf basisfuncties van een lokale toegang, zoals vastgesteld in de Norm voor Opdrachtgeverschap, zijn geborgd1. De Integrale lokale toegang van Krimpenerwaard dient zich hiertoe te verhouden, terwijl de zorgaanbieders met een gecontracteerd aanbod steeds optimaler zullen moeten samenwerken met deze lokale toegang. Daarnaast is het inkooptraject Jeugdhulp en Wmo gestart om vanaf 2025 nieuwe contracten af te kunnen sluiten. Hiervoor is een kaderdocument Inkoop Jeugd en Wmo 2025 opgesteld, waar wordt ingegaan op het belang van een stevige sociale basis en gezamenlijk wordt ingezet op het investeren in een sterke lokale toegang.

1 Veilige leefomgeving, tijdig signaleren van vraag, vindbare en toegankelijke hulp, behandelen met een brede

blik en leren en verbeteren, rapport Rijksoverheid ‘Basisfuncties voor lokale teams in kaart’, 30 september 2019.

3

Daarnaast werken we in de Arbeidsmarktregio Midden-Holland ook intensief samen als het gaat om de dienstverlening aan werkenden, werkzoekenden en ondernemers. Hier is een jaarplan voor opgesteld samen met de samenwerkingspartners in de arbeidsmarkt regio. Lokaal hebben we te maken met het Integraal Beleidskader Sociaal Domein (IBK 2021) waarin de visie van de gemeente op het Sociaal Domein wordt beschreven. Hierin streeft de gemeente naar een samenleving, waarin alle inwoners zich thuis voelen, jeugdigen gezond en veilig kunnen opgroeien, inwoners naar vermogen kunnen meedoen, meer inwoners duurzaam betaald werk hebben of participeren naar vermogen, minder mensen financiële belemmeringen ervaren en de (zelf)redzaamheid van inwoners wordt gestimuleerd. Een inclusieve samenleving, waarin inwoners oog hebben voor elkaar en waar eenzaamheid zoveel als mogelijk wordt tegen gegaan. De omgeving is, fysiek en sociaal, zo ingericht dat iedereen kan meedoen en gebruik kan maken van de beschikbare voorzieningen binnen de beschikbare budgetten. Ontmoeten, samenwerken en normaliseren zijn de thema’s die in de uitvoering van het Sociaal Domein centraal staan. Ontmoeting tussen inwoners om het eigen netwerk te bouwen en te vergroten. Samenwerking tussen maatschappelijke partners om een nog beter voorzieningenaanbod te realiseren.

Normaliseren om te voorkomen dat elk probleem moet worden opgelost door een professional. Het versterken van de sociale basis is voor het realiseren van bovenstaande ambities essentieel. Het Sociaal Preventieteam speelt hierin een belangrijke rol. De wijze waarop het Sociaal Preventieteam hierin een bijdrage kan leveren is vastgesteld in de Bestuursopdracht d.d. 11 april 2023 als vervolg op de eerdere Bestuursopdracht aan het Sociaal Preventieteam medio 2020. Als uitvloeisel hiervan heeft het Sociaal Preventieteam de onderlinge samenwerking bekrachtigd en verstevigd middels het sluiten van een samenwerkingsovereenkomst. Tot slot is een belangrijke ontwikkeling het opstellen van de Nota Maatschappelijke Voorzieningen. In deze nota wordt beschreven hoe we als gemeente richtinggevend willen zijn in de ontwikkeling van vitale kernen en vitale gemeenschappen door het versterken van de sociale basis met daarin maatschappelijke voorzieningen waar onze inwoners elkaar kunnen ontmoeten, waar hulp en ondersteuning dichtbij is en waar maatschappelijke partners samenwerken voor een nog beter voorzieningenaanbod.

1. Uitgangspunten voor de Integrale Lokale Toegang In het Integraal beleidskader is aangegeven dat de gemeente gaat inzetten op normaliseren, preventie en vroegsignalering, de doorontwikkeling van de basisvoorzieningen en integrale, lokale en passende zorg. Op basis hiervan en de hiervoor beschreven kaders en ontwikkelingen is voor de Integrale Lokale Toegang een set inhoudelijke vertrekpunten te benoemen: • Positieve gezondheid: optimaal bevorderen van mee kunnen doen in de samenleving, mentaal welbevinden, zingeving en kwaliteit van leven (IBK); • Normaliseren: het gewone leven versterken (IBK); • Preventie: meer inzet van preventieve, lichte vormen van ondersteuning als alternatief voor specialistische zorg (IBK); • Vraag van de inwoner staat centraal (IBK); • Uiterlijk in 2028 beschikt de gemeente over een stevig lokaal team (of teams), die naast het bieden van ondersteuning en hulp, intensief gebruik maakt/maken van de mogelijkheden die de leefomgeving/ sociale basis biedt. Daarbij hebben zij goede verbinding met de gespecialiseerde zorg en zijn zij een betrouwbare partner voor inwoners en voor de partners in het sociaal domein (HAJ). 4

2. Visie op en Doel van de Integrale Lokale Toegang Krimpenerwaard ziet de toekomstige lokale toegang als een team van professionals dat de spil vormt van alle mogelijke vormen van ondersteuning binnen het sociaal domein. Dit betekent niet dat de medewerkers in dit team alles zelf uitvoeren, maar wel dat zij het overzicht hebben van de mogelijkheden binnen het sociaal domein, in goede verbinding staan met partners in het sociaal domein, een betrouwbare partner zijn en goed kunnen meedenken met de inwoners, zodat de inwoner de juiste ondersteuning op het juiste moment ontvangt. Deze visie gaat uit van het belang en perspectief van de inwoner. Er wordt ingezet op normaliseren vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid, er wordt integraal gewerkt vanuit de idee dat de lokale toegang geen verkeerde deur kent en er wordt regie gevoerd indien dat nodig is. Dat past ook bij onze visie op dienstverlening: dienstverlening dicht bij de inwoners georganiseerd, integraal en persoonlijk. Het doel is te komen tot een toekomstbestendige integrale toegang, die doeltreffende en doelmatige ondersteuning biedt, mede in het licht van wettelijke uitbreiding van het takenpakket als gevolg van de Hervormingsagenda Jeugd. Beoogd wordt om een verschuiving van de nadruk op maatwerkvoorzieningen naar een meer integrale aanpak te bewerkstelligen.

Hierbij wordt ingezet op preventief aanbod en collectieve oplossingen. Hierdoor stellen we onszelf in staat om de houdbaarheid van de zorg te kunnen blijven waarborgen en kunnen we ondersteuning en zorg beschikbaar houden voor inwoners die zonder dat tussen wal en schip vallen. De integrale toegang vervult op deze manier een belangrijke functie in het aanjagen van de lokale transformatie (de verandering van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’). Bij de inrichting van de integrale toegang vormt (de vraag van) de inwoner het vertrekpunt; werken we in gelijkwaardigheid samen, waarbij de mogelijkheden in het eigen netwerk en het sociaal domein worden geactiveerd om de inwoner (duurzaam) te kunnen ondersteunen. Dit alles om een optimale samenhang te creëren tussen de inzet vanuit de eigen omgeving, de instellingen in de sociale basis, de taken van het huidige Loket Samenleving & Zorg en de aanvullende hulp en ondersteuning. Door de juiste ondersteuning op het juiste moment te bieden worden de mogelijkheden van de mensen zelf, het eigen netwerk en de mogelijkheden vanuit de sociale (pedagogische) basis beter benut.

3. Kaders voor vorm, inrichting en organisatie Voor de vorm, organisatie en inrichting van de Integrale Lokale Toegang stellen we een aantal richtinggevende kaders vast, die bepalend zijn voor de verdere uitwerking en implementatie. De uitwerking zal samen met de partners van het Sociaal Preventieteam worden vormgegeven. ➢ Kader 1: De gemeente is eindverantwoordelijk voor de Integrale Lokale Toegang, vervult de rol van opdrachtgever én die van samenwerkingspartner. Als gemeente zijn wij vanuit onze wettelijke taak systeemverantwoordelijk voor het inrichten en het uitvoering geven aan een Integrale Toegang tot het Sociaal Domein. Vanuit onze opdrachtgeversrol willen wij de kwaliteit, aard en omvang van de dienstverlening borgen. Als samenwerkingspartner in de Toegang hebben wij als gemeente belang bij stabiliteit en continuïteit van de organisatie. Systeemverantwoordelijkheid De gemeente is, als systeemverantwoordelijke, eindverantwoordelijk voor de uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van zorg en ondersteuning. Met de komst van de Hervormingsagenda Jeugd zal deze verantwoordelijkheid toenemen. Tevens is het van belang dat de Integrale lokale 5

toegang goed aansluit op de regionale gecontracteerde zorg. Hierbij moet rekening worden gehouden met de vijf basisfuncties uit de Norm van opdrachtgeverschap. Daarnaast is de gemeente ook eindverantwoordelijk voor vraagstukken en eisen rondom de uitvoering van de wettelijke taken, I&A en informatieveiligheid, privacy en financiën. Partners van het Sociaal Preventieteam hebben hierin een raadplegende en ondersteunende rol en tegelijkertijd een eindverantwoordelijkheid richting hun eigen organisatie. Opdrachtgeversrol De gemeente heeft de dienstverlening aan haar inwoners hoog in het vaandel staan. Hiertoe worden dienstverleningsnormen gehanteerd die ook in de nieuwe toegang zijn weerslag moet krijgen. We willen hierbij sturen op kwaliteit van de dienstverlening waarbij de juiste zorg op de juiste plek leidend is. Maar ook begrippen als laagdrempeligheid, nabijheid, begrijpelijkheid, servicegerichtheid zijn daarbij kernbegrippen. Ten opzichte van het Sociaal Preventieteam heeft de gemeente (vaak) de formele rol van opdrachtgever, en is de gemeente daarmee verantwoordelijk voor het monitoren van de afspraken die gemaakt zijn in de opdracht die verstrekt is. Samenwerkingspartner Met de inrichting van de Integrale Toegang wordt nog meer gestalte gegeven aan de transformatieopdracht in het sociaal domein. Dat kan de gemeente niet alleen.

Partners in het preventief domein zijn essentieel en onmisbaar. Met het Sociaal Preventieteam heeft de gemeente een verbijzonderde samenwerkingsrelatie. In het Sociaal Preventieteam heeft een aantal belangrijke partners zich verenigd in een samenwerkingsverband en zorgen mede voor de versterking van de sociale basis. ➢ Kader 2: De Integrale Lokale Toegang is dicht bij de inwoner als onderdeel van de sociale basis georganiseerd en in elke kern is een signaleringsfunctie en/of een vorm van Integrale Lokale toegang aanwezig. Het is de ambitie om de integrale lokale toegang laagdrempelig en dicht bij de inwoners te organiseren. Het uitgangspunt is om in elke kern een vorm van integrale laagdrempelige toegang te organiseren. Dat betekent niet dat deze integrale toegang in elke kern op dezelfde wijze wordt ingericht. Qua huisvesting zullen de wensen, behoeften en eisen dan ook verschillen. Voor de inwoner betekent dit dat hij/zij/het in elke kern op de één of andere wijze fysiek terecht kan bij de integrale lokale toegang. Dit sluit aan bij de ambitie van het college om de vitaliteit van de kernen te behouden en waar nodig te versterken. Hiervoor is een stevige sociale basis nodig; een basisinfrastructuur van maatschappelijke voorzieningen in de kern. De in te richten laagdrempelige toegang staat dicht op en sluit nauw aan op die sociale basis.

➢ Kader 3: De Integrale Lokale Toegang is onderdeel van de sociale basis en maakt optimaal gebruik van die sociale basis. Onder sociale basis verstaan we: het geheel aan informele en formele diensten, voorzieningen en relaties in de leefomgeving van mensen die eraan bijdragen dat mensen tot hun recht komen en kunnen floreren. Het wordt ook wel aangeduid als het ‘cement’ in de samenleving, een weefsel van verbindingen. Deze definitie maakt dat de sociale basis voor wat betreft de relaties in de leefomgeving en het persoonlijke netwerk voor elke persoon verschillend kan zijn en zal zijn. De informele en formele diensten en de voorzieningen in de sociale basis zijn divers; een opsomming zal nooit limitatief zijn. Denk daarbij aan allerlei instituties die zich in de persoonlijke, gemeenschappelijke en institutionele sociale basis bevinden. In feite hebben we het dan over de 6

Sociale kaart van Krimpenerwaard. De sociale basis is een belangrijke centrale pijler in de totale toegang van het sociaal domein. Vanuit het uitgangspunt “normaliseren” kiest de gemeente in de organisatievorm van de Integrale Lokale Toegang “de sociale basis” als vertrekpunt voor vragen die vanuit de inwoners op de Integrale lokale toegang van het sociaal domein afkomen. De inwoner zal op verschillende plekken in de sociale basis zijn hulp- of ondersteuningsvraag stellen en hierop een antwoord of oplossing aangeboden krijgen. In veel gevallen zal de inwoner eerst binnen de persoonlijke of gemeenschappelijke sociale basis zijn vraag trachten beantwoord te krijgen. Indien het antwoord hier niet te vinden is, of niet opgepakt kan worden zal de inwoner zich vaak wenden tot instellingen in de institutionele basis. Het kan voorkomen dat bij deze instellingen niet de juiste hulp of ondersteuning kan worden geboden en dit soort situaties kan de inwoner zich laten melden bij de het triageteam2. Dit triageteam bevindt zich op het scharnierpunt tussen de sociale basis en de geïndiceerde (specialistische) zorg en (inkomens-)ondersteuning. Daarmee heeft het een bijzondere positie.

Bij deze positionering beogen we optimale samenhang te bewerkstelligen tussen de inzet vanuit de sociale basis (persoonlijk, gemeenschappelijk en institutioneel), de taken van het huidige Loket Samenleving & Zorg én de aanvullende hulp en ondersteuning. Een goede verbinding van het triageteam met de partners in de institutionele sociale basis is essentieel om de beoogde spilfunctie te kunnen vervullen. In het triageteam zorgen we voor een brede uitvraag. Op basis van de daar verkregen informatie zal de inwoner via de volgende routes antwoord geboden kunnen worden: 1. Sociale Basis: het antwoord kan tóch gevonden worden bij instellingen in de persoonlijke en gemeenschappelijke sociale basis. 2. Vrij toegankelijke voorzieningen/voorliggend veld: het antwoord kan gevonden worden bij instellingen in de institutionele basis. 3. Maatwerk: De hulpvraag is complex of specialistisch en mogelijk zal het antwoord gevonden worden bij instanties die maatwerkvoorzieningen kunnen leveren. In dit geval wordt de vraag doorgezet naar het gemeentelijke maatwerkteam. 4. De oplossing voor het antwoord wordt gevonden in een combinatie van bovenstaande oplossingsrichtingen. In dit model is ook een versnelling mogelijk. In specifieke, individuele gevallen kan vanuit instanties in de institutionele sociale basis een inwoner direct worden verwezen naar het gemeentelijke maatwerkteam.

Dit is aan de orde bij meldingen in het kader van veiligheid of inkomensvoorziening. ➢ Kader 4: Institutionele instellingen maken onderdeel uit van de Sociale Basis. Niet alle institutionele instellingen maken onderdeel uit van het triageteam. De gemeente hecht veel waarde aan de samenwerking met partners in het Sociaal Domein. We zijn met elkaar en met inwoners verantwoordelijk voor de transformatie van het sociaal domein. Door een goede samenwerking met onder meer specialistische (zorg)aanbieders, huisartsen, onderwijs, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg en woningcorporaties streven we naar een meer samenhangende aanpak bij hulpvragen van inwoners. Met de partners in het Sociaal Preventieteam heeft de gemeente een verbijzonderde samenwerkingsrelatie, die vorm krijgt in het triageteam. Daarnaast bieden zij als preventieve 2 Triageteam: dit is nog een werktitel. In eerdere stukken werd gesproken over basisteam/toegangsteam. In de

uitwerking van de kaders moet een juiste benaming van dit team worden gevonden.

7

partners vormen van (lichte) basishulp en collectieve en individueel vrij toegankelijke voorzieningen aan in de sociale basis. Deze samenwerking maakt het mogelijk om hulp en ondersteuning dicht bij inwoners te organiseren. Dit tezamen maakt een verschuiving mogelijk van nadruk op maatwerkvoorzieningen naar een meer integrale aanpak met oog voor preventief aanbod en collectieve oplossingen. Het delen van elkaars kennis, het vergroten van het vertrouwen in elkaars kunnen en het gelijkwaardig samenwerken met inwoners zijn voorwaarden om met elkaar zoveel mogelijk oplossingen te vinden in die sociale basis. Partners in de Sociale Basis: In de Sociale Basis bevinden zoals beschreven bij kader 3 zich alle denkbare formele, en informele instituties en voorzieningen én het persoonlijke netwerk van de inwoner. De sociale basis is in feite de directe en indirecte nabije persoonlijke leefomgeving van de inwoner Partners in het triageteam: het triageteam bestaat uit consulenten uit de gemeentelijke teams Wmo, Participatie/SDV en Jeugd met een enkele partners uit het Sociaal Preventieteam, namelijk MEE, Kwadraad en WelzijnKrimpenerwaard. Parallel hieraan is het gemeentelijke maatwerkteam, bestaande uit consulenten van de gemeentelijke teams Wmo, Participatie/SDV en Jeugd, gepositioneerd.

➢ Kader 5: Deelnemende partijen in het triageteam vervullen afhankelijk van hun rol verscheidene taken via een uniforme werkwijze. Helderheid over rollen, taken, werkwijze en vaardigheden spelen een cruciale rol: het gaat erom dat er een keer een brede uitvraag wordt gedaan, zodat met zo min mogelijk overdrachtsmomenten de juiste diensten op de juiste plek aan inwoners wordt geboden. Afbakening, samenwerking en verbinding tussen de verschillende onderdelen in de toegang is essentieel om ervoor te zorgen dat het totale speelveld van de toegang als een geoliede machine werkt. Rolneming Als het gaat om het triageteam bestaat hun rol uit het doen van een brede uitvraag op basis waarvan de juiste hulp en/of ondersteuning kan worden ingezet. Uitgangspunt van deze inzet is dat hulp/ondersteuning is gericht op het versterken van het gewone leven. Er ligt een sterke verbinding met partners in de sociale basis. De rol van het maatwerkteam is het doen van brede uitvraag bij veiligheidssituaties die rechtstreeks binnenkomen in het maatwerkteam en omgaan met enkelvoudige - en meervoudige complexe zaken. Hierop wordt in de meeste gevallen procesregie gevoerd. Er blijft een sterke verbinding liggen met het triageteam. De partners van het Sociaal Preventieteam zijn buiten het triageteam ook actief in de sociale basis.

In de kernen zijn zij in staat om collectieve oplossingen mogelijk te maken. Zij zijn deskundigen met specifieke kennis en een uitgebreid netwerk. Eerste aanzet tot taakverdeling in de Integrale Lokale Toegang Taken van instellingen in de sociale basis: - (vroeg) Signaleren - Informatie en advies - Activeren 8

-

Organiseren van ontmoeting Organiseren van vrij toegankelijk collectief aanbod op diverse terreinen Verlenen vormen van basishulp Toeleiding naar het triageteam Inzetten meldcode

Taken van het triageteam: - Informatie en advies - Brede uitvraag - Toeleiden naar collectief (preventief) aanbod - Enkelvoudig licht beschikken - Verlenen vormen van basishulp - Toeleiden naar maatwerkvoorzieningen - Inzetten meldcode - Contact met zorgaanbieders Taken van het Maatwerkteam - Enkelvoudig - en meervoudig complexe beschikken - Advies - Verlenen vormen van basishulp en ondersteuning - Contact met zorgaanbieders, verbinden met triageteam - Inzetten meldcode - Veilig Opgroeien - Procesregie Werkwijze in de Integrale lokale Toegang Vanuit het Integraal Beleidskader Sociaal Domein gaan wij in de werkwijze in de Integrale Lokale Toegang uit van het model van positieve gezondheid. Ook is het van belang dat bij de werkwijze wordt ingezet op sociale netwerkversterking om de samenredzaamheid en zelfredzaamheid van te vergroten. De werkwijze is ook gebaseerd op een integrale benadering. Dat wil zeggen dat een brede uitvraag op alle levensdomeinen wordt gedaan. Om dit te bereiken is de samenstelling van het triageteam multidisciplinair. Deze organisatievorm hoeft niet te leiden tot formele organisatorische wijzigingen binnen de deelnemende organisaties. Het sluit echter wijzigingen in werkwijze, taakverdeling en teamindeling niet uit. De taken en de werkwijzen vragen om specifieke vaardigheden.

In de volgende fase zal samen met de partners bepaald worden welke vaardigheden vereist zijn in de verschillende onderdelen van de toegang. Daarbij zal in gezamenlijkheid worden bepaald hoe de ontwikkeling van deze vaardigheden bij medewerkers zal worden aangeboden.

4. Vervolgproces

Om te komen tot de Integrale Lokale Toegang zal na vaststelling van deze kadernota een uitwerkingsnota worden opgesteld, waarin de uitwerking zo concreet mogelijk is voor de daarna op te stellen implementatieagenda. Om te komen tot de beoogde toegang conform de kaders in deze nota, dient bij de uitwerkingsnota rekening te worden gehouden met de hieronder genoemde thema's. Deze thema's behoeven een nadere uitwerking. Onderstaande lijst is niet uitputtend. Bij de nadere uitwerking kan het zo zijn dat er onderwerpen worden toegevoegd of samengevoegd. Het is niet realistisch om op al deze thema's 9

vanaf dag één gerealiseerd te hebben. Hiervoor is een planning nodig dat haalbaar en realistische is voor zowel onze gemeentelijke organisatie als die van de onze partners van het Sociaal Preventieteam.

10

Thema's Impact inwoners Governance Aansturing Werkprocessen Juridische borging Werving en Selectie Opleiding ICT Huisvesting Communicatie Financiën en Interne Controle Informatiemanagement Informatiearchitectuur en monitoring

Privacy

Toegankelijkheid, bereikbaarheid, keuzevrijheid, integriteit van processen, participatie van inwoners. Inrichten van de governance onder de beoogde organisatievorm en het organisatiemodel. Helderheid over rollen en verantwoordelijkheden binnen de aansturing toegangsteam en team maatwerkvoorzieningen klantroute, triage, signaleren, vraagverheldering, borgen van integraliteit, workload, registratie, overlegstructuur en cultuur (houding en gedrag en samen leren), versnelde route werkgeverschap, opdrachtgeverschap, mandateringen, overeenkomsten formatie en competentieprofiel voor Toegangsteam opstellen, indien van toepassing werven vakmanschap duurzaam ontwikkelen en dit vastleggen in spp voor teams in de toegang en in maatwerk casuïstiekoverleg, Beschrijving van de gewenste en duurzame ICT-voorziening; inclusief programma van eisen, besluitvorming en planning (inclusief begroting). Beschrijven welke vraagstukken er liggen voor huisvesting van de teams en dit in een aantal scenario’s uitwerken. Bekendmaking bij inwoners, bekendmaking bij partners in zorgveld, sociale basispartners, regio, interne organisaties (gemeente, Preventiepartners, adviesraden en OR) Begroting opstellen voor Integrale Toegang Inventariseren of en zo ja wat er wijzigt voor de interne controle op inhoud, kwaliteit en rechtmatigheid en dit meenemen in het IC-plan.

Proces van gegevensuitwisseling vastleggen Welke maatschappelijke effecten we gaan meten (wat kost het, wat zetten we in en wat levert het op). Hoe we deze gaan meten/welke indicatoren Eventuele noodzakelijke afspraken, indien noodzakelijk juridisch vastleggen, b.v. in de vorm van een gebruikersovereenkomst De gevolgen van Wet Wams uitwerken voor de toegang en zolang deze er nog niet is, bezien welke privacyvraagstukken we moeten vastleggen in kaders en werkprocessen. Gegevensdeling, verwerkingsovereenkomst etc.

Wij stellen een ingroeipad voor. Dat pad zal de huidige situatie als uitgangspunt nemen en op de benodigde thema’s de ontwikkeling in de tijd gaan maken op weg naar een Integrale Lokale Toegang zoals beschreven in deze nota. Het ingroeipad (de stappen én het tempo) zal mét de partners van het Sociaal Preventieteam worden opgesteld.

Per thema krijgen deze partners een rol volgens het RASCI-model. Met gepaste regelmaat zullen in dit proces medewerkersbijeenkomsten worden georganiseerd met een informerend en/of raadplegend en/of ondersteunend karakter.

11

Responsible: verantwoordelijk voor de uitvoering van een proces of activiteit. Deze persoon legt verantwoording af aan de persoon die accountable is. Accountable: de eindverantwoordelijke die ook goedkeuring moet geven aan het resultaat. Support: de persoon die ondersteuning verleent aan het proces of project en de werkzaamheden uitvoert. Consulted: de persoon die moet worden geraadpleegd, goedkeuring verleent of input levert aan de ‘responsible’ persoon, voorafgaand aan een stap in het proces. Informed: degene die geïnformeerd wordt over de beslissingen, de voortgang en de bereikte resultaten, zodat er een volgende stap kan worden gezet.

5. Tijdspad

Het hieronder weergegeven tijdspad is indicatief. De reden hiervoor is dat op basis van de Hervormingsagenda Jeugd de VNG een Projectplan implementatie Toegang en aanpalende domeinen heeft opgesteld. Dit projectplan is nog in de concept-fase en is onlangs aan gemeenten toegezonden. Het plan is erop gericht om gemeenten handreikingen te bieden bij de inrichting van een stevige toegang zoals dat beoogd wordt in de Hervormingsagenda. De VNG zal gemeenten ook gaan ondersteunen tijdens de toepassingsfase van de Hervormingsagenda. De intensiteit van de ondersteuning is afhankelijk van in hoeverre de gemeente afstaat van het beoogde beeld wat wordt geschetst in de Hervormingsagenda.

Bij de verdere uitwerking van deze kaderstellende notitie richting uitwerkingsplan en deelprojecten zal rekening worden gehouden met de implementatieagenda van de VNG, waardoor onderstaand tijdspad zal gaan wijzigen.

12

6. Financiën

Voor de realisatie en uitvoering van de Integrale Lokale Toegang zijn in de begroting 2024 structureel middelen opgenomen die betrekking hebben op de doorontwikkeling van de uitvoering Sociaal Domein. In de eerste plaats worden deze middelen (formatief) ingezet op het verbeteren en verstevigen van het voeren van procesregie en triage. Hierdoor verwachten we een inverdieneffect op de zorgkosten oplopend tot aan 38% in 2027. In de tweede plaats verwachten we een inverdieneffect door het zelf bieden van basishulp. Deze ontwikkeling komt voort uit de Hervormingsagenda Jeugd waarin is opgenomen dat die we niet alleen maar de rol als procesbegeleider richting passend zorgaanbod aannemen, maar waarin we ook bepaalde vormen van zorg zelf kunnen aanbieden. Hierin rekenen we op een één op één terugwin effect. De zorg die we direct zelf kunnen verlenen hoeft namelijk niet door derden verleend te worden. We verwachten dan ook dat het directe effect hiervan groter zal zijn, inschatting op 50% per 2025 en dat dit op termijn op zal lopen tot 90% terugverdieneffect in 2027. Daarnaast zijn er in 2023 incidentele middelen beschikbaar met het oog op de doorontwikkeling naar de integrale lokale toegang.

Het gaat hierbij om middelen voor het aanpassen, verbeteren en implementeren van de werkprocessen, borging van mogelijkheden van data-analyse, een projectleider integrale toegang en de doorontwikkeling van het sociaal preventie team. Tot slot is in de begroting 2024 meerjarig de reserve Sociaal Domein opgenomen. Aanwending van deze middelen kan alleen voor incidentele investeringen en met fiat van de gemeenteraad. 13

Als er bovenop de huidig beschikbare structurele en incidentele middelen, structurele middelen noodzakelijk zijn, dan moet dit worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Te denken valt aan elementen zoals benoemd in hoofdstuk 4 als zijnde huisvesting, ICT, maar ook gevolgen van de inrichting van de governance. Duidelijk is wel dat de huidige financiële kaders waaraan gemeenten gebonden zijn weinig ruimte lijken te bieden voor grote structurele uitgaven op dit front zonder dat dit impact heeft op andere onderdelen van het gemeentelijk takenpakket. Dit zal dan ook een opgave zijn die in gezamenlijkheid met de partners uit het preventieteam vormgegeven zal moeten worden.

14