1.40 RIB Jaarverslag Commissie bezwaarschriften over 2022.pdf
Tekst van het document
RAADSINFORMATIEBRIEF
VAN HET COLLEGE VAN B&W VOOR
de gemeenteraad
CC DATUM
23 mei 2023
ONDERWERP
Jaarverslag Commissie bezwaarschriften over 2022
Beste raadsleden, Op grond van artikel 19 van de Verordening commissie bezwaarschriften Krimpenerwaard 2021 brengt de Commissie bezwaarschriften verslag uit van haar werkzaamheden in het voorgaande kalenderjaar. Het jaarverslag over het jaar 2022 wordt u hierbij ter kennisneming aangeboden. In het jaarverslag is weergegeven hoeveel bezwaarschriften zijn ingediend, wat de uitkomsten van de bezwarenbehandeling zijn en om welke onderwerpen het gaat. Daarmee wordt inzichtelijk hoeveel besluiten van gemeentelijke bestuursorganen (raad, college en burgemeester) zijn aangevochten door er bezwaar tegen te maken en of die besluiten standhielden in bezwaar. Het jaarverslag bevat ook aanbevelingen. De aanbevelingen zijn inmiddels binnen de ambtelijke organisatie uitgezet en hier wordt voor zover mogelijk uitvoering aan gegeven. Een aantal aanbevelingen liggen in het verlengde van de aanbevelingen waar in het Plan van aanpak Jaarverslag commissie bezwaarschriften 2020 en 2021 over is gerapporteerd. Dit plan van aanpak is aan u aangeboden in de raadsvergadering van 13 december 2022. Diverse acties vanuit dat plan zijn afgedaan en aan sommige acties wordt nog gewerkt. Onze reactie naar aanleiding van de gedane aanbevelingen vanuit het jaarverslag 2022 geven wij hierna samengevat en gegroepeerd weer.
De commissie geeft aan dat het aantal bezwaren waarop niet tijdig wordt beslist relatief hoog is. De doorlooptijd van de bezwaren is nog steeds te lang. Daarnaast wordt ook niet altijd voldaan aan de juiste motivering van besluiten, aldus de commissie. Veel valt of staat met het hebben van voldoende gekwalificeerde medewerkers met de juiste juridische en gemeentelijke (basis)kennis. Deze aanbeveling is met name te herleiden naar de krapte op de arbeidsmarkt. Door de krappe arbeidsmarkt wordt er gezocht naar creatieve oplossingen, zoals het aannemen en opleiden van nog niet voldoende gekwalificeerde medewerkers. De commissie wijst erop dat niet al het gemeentelijke beleid meer aansluit op de maatschappelijke behoefte. De aanbeveling is om het beleid aan te passen en niet om structureel af te wijken (o.a. beleid laadpalen en het welstandsbeleid voor zonnepanelen). Het laadpalenbeleid wordt herzien in het kader van het gemeentelijk verkeersbeleidsplan/ omgevingsprogramma verkeer dat momenteel wordt opgesteld. Dit plan zal naar verwachting eind 2023 klaar zijn. Het welstandsbeleid voor zonnepanelen wordt naar verwachting voor de zomer in de raad besproken. 1089007 / 1089503 gemeente Krimpenerwaard Postbus 51 2820 AB Stolwijk www.krimpenerwaard.nl
De parkeernormen waaraan op grond van het Paraplubestemmingsplan Parkeren moet worden voldaan, moeten volgens de commissie voor iedereen kenbaar zijn. De parkeernormen zijn nu niet kosteloos te raadplegen In het Parapluplan Parkeren wordt verwezen naar de CROW parkeernormen. De gemeente mag deze normen niet vrijelijk beschikbaar stellen in verband met auteursrechten en licentiekosten. Er wordt onderzocht of de normen op een andere manier kunnen worden ontsloten zodat deze voor iedereen kosteloos te raadplegen zijn.
Bijlage RIB: Jaarverslag Commissie bezwaarschriften over 2022 Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard, de secretaris,
de burgemeester,
J. Hennip
P.J. Bouvy-Koene
pag. 2/2
Jaarverslag 2022 Commissie bezwaarschriften
Inhoud 1.
Inleiding en doelstelling ...............................................................................................................................2
2.
Taak Commissie bezwaarschriften ..............................................................................................................3
3.
Werkwijze Commissie bezwaarschriften .....................................................................................................3
4.
Inzicht in aantallen en onderwerpen bezwaarschriften................................................................................5 Algemeen .........................................................................................................................................................5 Kamer Sociale Zaken.......................................................................................................................................7 Kamer Algemene Zaken ................................................................................................................................10
5.
Beslistermijnen ..........................................................................................................................................15 Kamer Sociale Zaken.....................................................................................................................................15 Kamer Algemene Zaken ................................................................................................................................15
6.
Opmerkingen en aanbevelingen vanuit de kamers ...................................................................................16 Kamer Sociale Zaken.....................................................................................................................................16 Kamer Algemene Zaken ................................................................................................................................17
1
1. Inleiding en doelstelling Op grond van artikel 19 van de Verordening commissie bezwaarschriften Krimpenerwaard 2021, brengt de Commissie van advies voor de bezwaarschriften (hierna: Commissie) jaarlijks aan de bestuursorganen van de gemeente Krimpenerwaard verslag uit van haar werkzaamheden in het voorafgaande kalenderjaar. De Commissie biedt u hierbij het jaarverslag over het kalenderjaar 2022 aan. Met het jaarverslag geeft de Commissie inzicht in het aantal behandelde bezwaarschriften, de onderwerpen van de bezwaarschriften en de afhandeling ervan. Daarmee wordt duidelijk tegen hoeveel besluiten van de bestuursorganen – de raad, het college of de burgemeester – bezwaar is ingediend en hoeveel van die besluiten al dan niet standhielden in de bezwaarprocedure. De bezwaarprocedure biedt niet alleen een onafhankelijke toetsing en zo terugkijkend een waarborg voor een zorgvuldige besluitvorming, maar biedt daarnaast ook vooruit kijkend handreikingen om de dienstverlening, regelgeving en het beleid van de gemeente te optimaliseren. Om die reden vindt u aan het eind van dit verslag ook opmerkingen en aanbevelingen. Ten slotte worden in dit jaarverslag vergelijkingen gemaakt met de jaarverslagen van de Commissie over de kalenderjaren 2020 en 2021. De Commissie bestond in 2022 uit twee kamers: •
Kamer Sociale Zaken, bestaande uit: de heer mr. R. Lagrand LL.M., MLC (voorzitter), de heer mr. J.W. de Lange (lid en plaatsvervangend voorzitter), mevrouw dr. S.A. Hoogendoorn, mevrouw mr. D.W. de Blaauw-Logcher, mevrouw mr. E.M. Jacquemijns, de heer mr. D. Lier en mevrouw mr. W.M.A. der Weduwe-de Groot. De kamer Sociale Zaken behandelt de bezwaarschriften op het gebied van sociale-, welzijns- en onderwijswet- en regelgeving.
•
Kamer Algemene Zaken, bestaande uit: de heer mr. B. Huizenaar (voorzitter), de heer mr. J.M. Smits (lid en plaatsvervangend voorzitter), de heer mr. R. Brandwijk (lid en plaatsvervangend voorzitter), mevrouw mr. C.W. de Jong, de heer drs. H. van Dijk (tot 1 mei 2022), mevrouw mr. L. Brand, de heer mr. J.B van Doorn, mevrouw mr. W.M.A. der Weduwe-de Groot (per 1 juni 2022), mevrouw mr. C.J.A. Boere (per 1 juni 2022) en de heer mr. J.C. van Vuren (per 1 juni 2022). De kamer Algemene Zaken behandelt de bezwaarschriften die niet door de kamer Sociale Zaken worden behandeld. Dit zijn bijvoorbeeld de bezwaarschriften op het gebied van handhaving, omgevingsvergunningen of verkeersbesluiten.
2
2. Taak Commissie bezwaarschriften Op grond van de Algemene wet bestuursrecht kan tegen een appellabel besluit beroep worden ingesteld bij de rechtbank. Voordat beroep wordt ingesteld moet, in beginsel, eerst bezwaar worden gemaakt bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen. Naar aanleiding van dat bezwaar heroverweegt het bestuursorgaan het besluit. De gezamenlijke bestuursorganen van de gemeente Krimpenerwaard hebben voor de behandeling van bezwaarschriften een Commissie ingesteld, waarmee eenduidigheid, structuur, kwaliteit en onafhankelijkheid worden gewaarborgd. De werkzaamheden van de Commissie bestaan uit het adviseren van het bestuursorgaan over de te nemen beslissing op bezwaar. In de Verordening commissie bezwaarschriften Krimpenerwaard 2021 is de advisering over bezwaarschriften inzake belastingen of de Wet waardering onroerende zaken echter niet aan de Commissie opgedragen. De Commissie van advies voor de bezwaarschriften is een onafhankelijke externe adviescommissie als bedoeld in artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht. De Commissie houdt hoorzittingen en brengt adviezen uit in de samenstelling van een voorzitter en twee leden. De voorzitter en de leden van de Commissie zijn niet in dienst van de gemeente en mede daardoor onafhankelijk van de gemeente en onpartijdig.
Er zijn voldoende leden benoemd om een bezetting van drie personen te kunnen garanderen. De leden hebben bij toerbeurt zitting. De Commissie wordt ondersteund door een ambtelijk secretaris, dit is een juridisch medewerker die in dienst is van de gemeente. De secretaris maakt geen deel uit van de Commissie, maar staat de Commissie bij. De adviezen van de Commissie zijn niet bindend. Als het bestuursorgaan echter van een advies wil afwijken, dient deze afwijking goed te worden gemotiveerd.
3. Werkwijze Commissie bezwaarschriften De hoofdstukken 6 en 7 van de Algemene wet bestuursrecht geven de algemene kaders voor het behandelen van bezwaarschriften. De werkwijze van de Commissie is nader gepreciseerd in de Verordening commissie bezwaarschriften Krimpenerwaard 2021. Het uitbrengen van een advies over een ingediend bezwaar houdt voor de Commissie ook in dat zij de bezwaarmaker hoort in verband met het door hem of haar ingediende bezwaar. Horen blijft achterwege bij een kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond bezwaar, in het geval volledig aan het bezwaar tegemoet wordt gekomen en indien een bezwaar wordt ingetrokken. Tijdens de hoorzittingen wordt de bezwaarmaker in de gelegenheid gesteld het bezwaar nader toe te lichten. De verweerder krijgt vervolgens gelegenheid het bestreden besluit toe te lichten. Ook eventuele derde belanghebbenden hebben de mogelijkheid om hun belangen te bepleiten. De Commissie zal zo nodig elk van de partijen de vragen stellen
3
die nodig zijn om de feiten helder te krijgen en uiteindelijk een zorgvuldig en weloverwogen advies te kunnen uitbrengen. De hoorzitting van de kamer Algemene Zaken is in principe openbaar. De hoorzittingen van de kamer Sociale Zaken vinden achter gesloten deuren plaats. Sinds medio 2016 vindt geen schriftelijke verslaglegging van de hoorzittingen meer plaats, maar wordt van elke zitting een digitale geluidsopname gemaakt. De geluidsopname wordt op verzoek aan de belanghebbende verstrekt. Indien een schriftelijk verslag vereist is, bijvoorbeeld ten behoeve van een ingediend beroepschrift tegen de beslissing op bezwaar, dan stelt de secretaris alsnog een schriftelijk verslag op. Dit laatste komt weinig voor. De Commissie beraadslaagt na afloop van de hoorzitting achter gesloten deuren, formuleert het advies en biedt dit vervolgens, voorzien van een motivering, aan het betreffende bestuursorgaan aan. Met ingang van april 2022 heeft de Commissie het dictum van haar adviezen aangepast. Sindsdien adviseert zij alleen nog om het besluit al dan niet te herroepen en vermeldt ze niet meer of ze het bezwaar gegrond of ongegrond acht. De achterliggende gedachte is dat geen sprake is van rechtspraak, maar van bestuurlijke heroverweging. Het gaat erom of er iets aan het besluit moet veranderen, niet of de burger met zijn bezwaar een punt heeft.
Bovendien geeft de kwalificatie (on)gegrond niet altijd het juiste beeld. Als een bezwaar gegrond is, hoeft dat niet te betekenen dat het besluit inhoudelijk wordt aangepast. De Commissie kan bijvoorbeeld adviseren dat het besluit beter gemotiveerd moet worden. Andersom kan ondanks een ongegrond bezwaar een ander besluit nodig zijn. Het besluit is dan om een andere dan de in bezwaar aangevoerde reden onrechtmatig. Na ontvangst van het advies van de Commissie is het aan het bestuursorgaan om een besluit op het bezwaarschrift te nemen. Daarbij neemt het bestuursorgaan het advies van de Commissie in acht. Het bestuursorgaan is niet gebonden aan het advies van de Commissie, maar kan daarvan afwijken (de zogenoemde contraire beslissing). Bij afwijking van het advies rust op het bestuursorgaan een zware motiveringsplicht. Het advies van de Commissie wordt als bijlage bij de beslissing op het bezwaarschrift aan de bezwaarmaker en eventuele belanghebbenden toegestuurd. De contraire beslissing op bezwaar wordt ter kennis van de leden van Commissie bezwaarschriften gebracht. Ook een uitspraak in beroep of hoger beroep wordt ter zelftoetsing en lering onder de aandacht van de Commissie gebracht.
4
4. Inzicht in aantallen en onderwerpen bezwaarschriften Algemeen Aantal Op 1 januari 2022 is gestart met een werkvoorraad van 45 bezwaarschriften die in voorgaande jaren zijn ingediend. Hiervan waren er 24 bestemd voor behandeling door de kamer Algemene Zaken. De overige 21 dossiers waren bestemd voor behandeling door de kamer Sociale Zaken. In 2022 zijn 200 nieuwe bezwaarschriften ontvangen. Hiervan waren er 91 bestemd voor de kamer Algemene Zaken en 109 voor de kamer Sociale Zaken. Van de in totaal 245 te behandelen bezwaarschriften zijn er in het verslagjaar 104 afgedaan zonder dat er een besluit op bezwaar is genomen. In 100 zaken is het bezwaar ingetrokken. In één geval is het bezwaarschrift ter behandeling doorgestuurd naar de rechtbank. Drie bezwaren bleken bij nadere beschouwing toch geen bezwaar te betreffen. In 2022 heeft de Commissie over 95 bezwaren advies uitgebracht; zie tabel A1 voor een overzicht van de inhoud van deze adviezen. De overige 47 bezwaarschriften waren op 31 december 2022 nog in behandeling: 23 bestemd voor de kamer Algemene Zaken en 24 voor de kamer Sociale Zaken.
5
Tabel A1: Totaaloverzicht uitkomst bezwaarschriften 2020
2021
2022
TOTAAL
255
193
245
Ingetrokken
71
94
100
Via een andere procedure afgehandeld
0
1
Doorgestuurd naar ander bestuursorgaan
1
Doorgestuurd naar rechterlijke instantie Geen formeel bezwaar
2
Uitgebrachte adviezen
102
1
1
1
3
128
95
In stand laten
31
Herroepen
2
Niet-ontvankelijk
20
31 29
23
Heroverwegen met inachtneming advies Afhandeling in het volgende kalenderjaar
10 79
45
47
In Tabel A2 wordt een vergelijking gemaakt tussen de jaren 2020, 2021 en 2022 wat betreft de aantallen jaarlijks ontvangen nieuwe bezwaarschriften per kamer. Voor beide kamers geldt dat het aantal bezwaarschriften min of meer stabiel is.
6
Tabel A2: Aantal nieuw ingekomen bezwaarschriften per kalenderjaar, per kamer 110
109 107
105
102 100
100
95 91
91
90
85
Kamer Sociale Zaken
Kamer Algemene Zaken 2020
2021
2022
Besluit op bezwaar
Van de 101 besluiten op bezwaar die in 2022 zijn genomen is in negen gevallen van het advies van de Commissie afgeweken. Dat is circa 9% van het aantal besluiten op bezwaar. Daarvan betrof het acht keer een advies van de kamer Algemene Zaken en een keer een advies van de kamer Sociale Zaken. Hieronder vindt u per kamer een overzicht van de werkzaamheden en een uitleg over de gevallen waarin contrair is gegaan aan het advies van de Commissie. Kamer Sociale Zaken Aantal De kamer Sociale Zaken heeft het afgelopen kalenderjaar 109 nieuwe bezwaarschriften ontvangen over diverse onderwerpen. Dat zijn er wat meer dan in 2021. Met name de energietoeslag heeft een groot aantal bezwaren gegenereerd. Daarnaast zijn nog 21 bezwaren, die in het voorgaande jaar zijn ingediend, in 2022 afgehandeld. Alle bezwaarschriften waren gericht aan het college. In Tabel B1 vindt u een overzicht van de in de jaren 2020, 2021 en 2022 ontvangen bezwaarschriften, geordend op onderwerp.
7
Tabel B1: Aantal nieuw ingekomen bezwaren 2022, kamer Sociale Zaken
Aantal nieuw ingekomen bezwaren in 2022 Kamer Sociale Zaken 0 1 0 0 3 0 0 0 1
AANWIJZEN CONTACTPERSOON TONK OPVANG OEKRAÏENERS BIJSTAND ZELFSTANDIGEN VERLENGEN BESLISTERMIJN
9
0 0
9
BIJZONDERE BIJSTAND INDIVIDUELE INKOMENSTOESLAG
2
10
WMO
7 11 11
6
1 1
11
BIJSTAND 0
JEUGDWET
2 2
BOETE / MAATREGEL
1
4 4 4
10
5
TERUGVORDERING 1 0 1
LEERLINGENVERVOER REGELING MEEDOEN / MINIMAREGELING 0
2 2
13 13
3
0
RE-INTEGRATIE
38
3 6
SUBSIDIE
51 51
12
13
3 10 2020
20 2021
8
30 2022
40
50
60
Mogelijke verklaring opmerkelijke wijzigingen aantal bezwaarschriften �
Toename bezwaren bijzondere bijstand
In 2022 is de mogelijkheid gecreëerd bijzondere bijstand toe te kennen in verband met de hoge energieprijzen: de energietoeslag. Overeenkomstig de aanwijzingen van het Rijk wordt in Krimpenerwaard energietoeslag toegekend als het inkomen van de aanvrager minder dan 120% van de bijstandsnorm bedraagt. Een aantal gemeenten, waaronder de gemeente Rotterdam, hanteert een soepelere norm. Mede hierdoor hebben diverse inwoners met een te hoog inkomen bezwaar gemaakt tegen de afwijzing van energietoeslag. �
Afname bezwaren bijstand zelfstandigen
Om zelfstandigen te helpen die zijn getroffen door de gevolgen van de maatregelen ter bestrijding van het coronavirus, is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) in het leven geroepen. De Tozo heeft in voorgaande jaren gezorgd voor een groot aantal bezwaarschriften. Inmiddels wordt er geen Tozo meer toegekend. Wel wordt er nog Tozo teruggevorderd, omdat betrokkene achteraf geen of minder recht op Tozo blijkt te hebben. Ook dit heeft geleid tot diverse bezwaren, maar wel aanmerkelijk minder dan in voorgaande jaren. �
Toename bezwaren individuele inkomenstoeslag
Een aantal nieuwe regelingen, waaronder de energietoeslag en de regeling voor ontheemde Oekraïeners, hebben ook geleid tot meer aanvragen voor andere regelingen, waaronder de individuele inkomenstoeslag. Door het grotere aantal aanvragen waren er meer afwijzingen en dus ook meer bezwaren. �
Toename bezwaren terugvordering
In de coronajaren 2020 en 2021 stond de handhaving op een laag pitje. Een gesprek op kantoor of bij de mensen thuis was niet mogelijk. Daardoor kon er geen volledig onderzoek worden gedaan. Bij twijfel kreeg de klant het voordeel van de twijfel. In 2022 is de handhaving weer op gang gekomen. Dit heeft geleid tot meer terugvorderingsbesluiten, die door hun aard relatief veel bezwaren genereren.
Afdoening In 2022 zijn 74 bezwaarschriften ingetrokken. In tabel B2 is te zien wat de reden van de intrekking is. De kamer Sociale Zaken heeft in het jaar 2022 over 32 bezwaarschriften advies uitgebracht. Zie tabel B2 voor een overzicht van de inhoud van deze adviezen. Op 31 december 2022 waren nog 24 bezwaarschriften in behandeling.
9
Tabel B2: Inhoud advies Commissie, kamer Sociale Zaken 2021 2022 2020 TOTAAL
123
134
130
Ingetrokken
53
78
74
Herzieningsbesluit
29
49
42
Informeel overleg
6
13
9
Na uitleg
10
13
16
Onbekende reden
7
3
7
Doorgestuurd naar ander bestuursorgaan
1
0
0
Uitgebrachte adviezen
36
35
32
In stand laten
15
Herroepen
12
Heroverwegen met inachtneming advies Niet-ontvankelijk
1
Afhandeling in het volgende kalenderjaar
8
9
4
32
21
24
Besluit op bezwaar In bijna alle gevallen waarin de Commissie in 2022 een advies heeft uitgebracht heeft het college het advies overgenomen. Er is in het verslagjaar één contrair besluit genomen. Dit betrof de intrekking en terugvordering van bijstand en individuele inkomenstoeslag, omdat betrokkene meer dan het gemelde aantal uren had gewerkt. De Commissie acht het op basis van de feiten niet aannemelijk gemaakt dat de betrokkene (over de gehele periode) meer dan het toegelaten aantal uren heeft gewerkt. Het college vindt dit wel aannemelijk en heeft het bestreden besluit in stand gelaten. Tegen het besluit op bezwaar heeft bezwaarmaker beroep ingesteld. Er is nog geen uitspraak gedaan op het beroep. Bijzondere vermelding Een advocaat heeft een klacht ingediend over de gang van zaken op een hoorzitting. Ze wilde niet dat er van de hoorzitting een geluidsopname werd gemaakt. In de Verordening commissie bezwaarschriften is vastgelegd dat alleen in bepaalde gevallen een schriftelijk verslag wordt gemaakt van de hoorzitting in plaats van een geluidsopname. Dit betrof niet een van de uitzonderingen. De Commissie heeft daarom niet toegegeven aan de wens van een schriftelijk verslag. De advocaat heeft de hoorzitting vervolgens verlaten, maar is naderhand wel in de gelegenheid gesteld schriftelijk te reageren op hetgeen blijkens de geluidsopname ter zitting is besproken.
De burgemeester heeft de klacht ongegrond verklaard.
10
Kamer Algemene Zaken Aantal De kamer Algemene Zaken heeft in 2022 91 nieuwe bezwaarschriften ontvangen, waarvan er 87 als zodanig zijn behandeld. Daarnaast waren er nog 24 bezwaarschriften in behandeling die in voorgaande jaren zijn ingediend. Van de bezwaarschriften die in 2022 zijn ingediend zijn er twee gericht aan de burgemeester. De overige 89 bezwaarschriften zijn gericht aan het college. Uit Tabel C1 kan worden afgelezen op welke onderwerpen de in 2020, 2021 en 2022 ingediende bezwaarschriften betrekking hebben.
11
Tabel C1: Aantal nieuw ingekomen bezwaren 2022, kamer Algemene Zaken
Aantal nieuw ingekomen bezwaren in 2022 Kamer Algemene Zaken 0
Ondertekening omgevingsvergunning
0 0
Weigering inzage en verstrekken documenten
0 0
Wet basisregistratie personen
0 0
Planschade
0 0
Ruimtelijke ordening
0 0
Handelen gemeenteraad
0 0
Verzoek informatie
0 0 0
Monumenten
1
1
1
1
1
1
1
1 1 1 1
Begraven
1
Huisvesting
4
2
Coronamaatregelen
0 0
Communicatielijn
0 0
1
1
1
Milieu
5
0
WOB
1
2 2 2
Openbare orde
6
2
Afval
0
Algemene plaatselijke verordening
2 1 1
Wet op de kansspelen
0
Wet dwangsom en beroep
3
1
Verkeer
9
1 1
Inrichting/gebruik openbare ruimte
2
3 2 2
5
6
14
7
Handhaving Wabo
11
18 21
Omgevingsvergunning
38
0
10
12
20 2020
30 2021
40 2022
51
44
50
60
Mogelijke verklaring opmerkelijke wijziging aantal bezwaarschriften �
Toename bezwaarschriften APV
In de voorgaande coronajaren waren er relatief weinig bezwaarschriften tegen besluiten op grond van de APV, omdat activiteiten zoals evenementen vaak niet door konden gaan. Met het vervallen van de coronamaatregelen is het aantal aanvragen en daarmee ook het aantal bezwaarschriften toegenomen. �
Afname bezwaarschriften omgevingsvergunningen
Het aantal bezwaarschriften tegen omgevingsvergunningen lijkt een dalende trend te vertonen. Dit is echter min of meer toevallig. Afgifte van een omstreden omgevingsvergunning kan dit aantal weer plotseling laten stijgen.
Afdoening In 2022 zijn er 26 bezwaren ingetrokken. In Tabel C2 is te zien wat de reden van intrekking was. In één geval is het bezwaarschrift ter behandeling doorgestuurd naar de rechtbank. Drie bezwaarschriften bleken bij nadere beschouwing niet als bezwaar te kunnen worden behandeld, omdat er nog geen sprake was van een besluit. In deze gevallen is het bezwaar als een zienswijze aangemerkt en als zodanig door het bestuursorgaan betrokken bij de besluitvorming. De kamer Algemene Zaken heeft in het jaar 2022 over 63 bezwaarschriften advies uitgebracht. Uit Tabel C2 blijkt wat de strekking van deze adviezen was. De resterende 23 bezwaarschriften waren op 31 december 2022 nog in behandeling.
13
Tabel C2: Inhoud advies Commissie, kamer Algemene Zaken 2020
2021
2022
TOTAAL
132
136
116
Ingetrokken
18
16
26
Herzieningsbesluit
4
8
7
Informeel overleg
2
Na uitleg
4
4
5
Onbekende reden
8
4
13
2
1
1
1
3
93
63
Doorgestuurd naar rechterlijke instantie Niet als bezwaar behandeld Uitgebrachte adviezen Heroverwegen met inachtneming advies Niet-ontvankelijk
66
1
9 12
20
19
In stand laten Herroepen Afhandeling in het volgende kalenderjaar
16 2 45
19 24
23
Beslissing op bezwaar Van de 69 besluiten1 op bezwaar die in 2022 zijn genomen is in acht gevallen afgeweken van het advies van de Commissie. In de overige gevallen heeft het bestuursorgaan de adviezen van de Commissie overgenomen. De redenen voor de afwijking betroffen onder meer een verschil in interpretatie van een bestemmingsplan en van gemeentelijk beleid en het bekend worden van nieuwe informatie na het advies van de Commissie. Daarnaast achtte het college, anders dan de Commissie, een besluit niet in strijd met het evenredigheidsbeginsel. In het besluit op bezwaar heeft het college bezwaarmaker een voorstel gedaan om de gevolgen van het besluit te verzachten. Verder stoelden enkele contraire besluiten op bezwaar op een uitspraak van de rechtbank die dateert van na de betreffende adviezen van de Commissie.
1 Het aantal besluiten op bezwaar dat in 2022 is genomen is hoger dan het aantal adviezen dat in dat jaar is
gegeven, omdat enkele besluiten op bezwaar zijn gebaseerd op adviezen die in 2021 zijn gegeven. 14
Bijzondere vermelding Het college heeft in 2021 een besluit op een bezwaar genomen zonder advies van de Commissie en zonder bezwaarmaker vooraf te horen. Bezwaarmaker had het college in gebreke gesteld vanwege het uitblijven van een beslissing op zijn bezwaar. Door snel een besluit op het bezwaar te nemen wilde het college voorkomen dat het een dwangsom verbeurde. Tegen dit besluit is beroep ingesteld. De rechtbank heeft in het verslagjaar uitspraak gedaan. Daarin is geoordeeld dat de handelwijze van het college weliswaar in strijd met de Algemene wet bestuursrecht is, maar omdat bezwaarmaker hier in dit geval niet door is benadeeld was het gevolg slechts dat het college de proceskosten moet vergoeden. Betrokkene heeft in deze zaak hoger beroep ingesteld.
5. Beslistermijnen Op grond van de Algemene wet bestuursrecht geldt bij instelling van een adviescommissie een termijn van twaalf weken om te beslissen op het bezwaarschrift. Deze termijn start op de dag na die waarop de termijn voor het indienen van een bezwaarschrift is verstreken. Echter, voordat de beslistermijn is verstreken, heeft het bestuursorgaan – uit eigen beweging of op verzoek van de Commissie – de mogelijkheid de termijn waarbinnen op het bezwaar moet worden besloten eenmalig met zes weken te verlengen (‘verdagen’). Voor deze verlenging is geen instemming van de belanghebbenden vereist. Verder uitstel door het bestuursorgaan is mogelijk, maar alleen als alle belanghebbenden daarmee instemmen of de indiener van het bezwaarschrift daarmee instemt en andere belanghebbenden daardoor niet in hun belangen kunnen worden geschaad of als dit nodig is in verband met de naleving van wettelijke procedurevoorschriften. Verder geldt dat, indien uit de ontvankelijkheidstoets blijkt dat het bezwaarschrift niet voldoet aan de criteria van artikel 6:6 van de Algemene wet bestuursrecht en de gebreken kunnen worden hersteld, de bezwaarmaker in de gelegenheid wordt gesteld het verzuim te herstellen binnen een daartoe te stellen termijn.
De beslistermijn wordt opgeschort met een termijn gerekend vanaf de dag na die waarop de bezwaarmaker is verzocht het verzuim te herstellen tot de dag waarop het verzuim is hersteld of de daarvoor gestelde termijn is verstreken. Sociale Zaken In 2022 heeft het college op basis van de adviezen van de kamer Sociale Zaken 32 besluiten op bezwaar genomen. Hiervan zijn 12 besluiten binnen de termijn van twaalf of (in geval van verdaging) achttien weken genomen. Dat is ongeveer 38%. Er zijn 20 besluiten op bezwaar na afloop van die termijn genomen (circa 62%).
15
Algemene Zaken In 2022 zijn op basis van de adviezen van de kamer Algemene Zaken 69 besluiten op bezwaar genomen. Hiervan zijn 29 besluiten binnen de termijn van twaalf (of in geval van verdaging) achttien weken genomen. Dat is ongeveer 42%. Er zijn 40 besluiten op bezwaar na afloop van die termijn genomen (circa 58%). De voornaamste oorzaak van de termijnoverschrijding is de late aanlevering van het procesdossier aan de Commissie. Om over een bezwaarschrift te kunnen oordelen, dient de Commissie te beschikken over het procesdossier. In sommige bezwaarzaken was de beslistermijn al verstreken op het moment dat de Commissie het procesdossier ontving. Met name bij zaken van de kamer Algemene Zaken duurt het na het advies soms lange tijd voordat er een besluit op het bezwaar wordt genomen. In de regel gaat het dan om gevallen waarin nader onderzoek noodzakelijk is voordat een besluit op het bezwaar kan worden genomen. Het vereiste onderzoek wordt niet steeds voortvarend uitgevoerd.
6. Aanbevelingen vanuit de kamers Kamer Sociale Zaken Aanbevelingen •
Het aantal bezwaren waarop niet tijdig wordt beslist is relatief hoog. De doorlooptijd bij de Commissie bedraagt circa vier weken. Het knelpunt lijkt met name te zitten in de snelheid waarmee dossiers worden aangeleverd bij de Commissie. De Commissie beveelt aan te onderzoeken hoe dit kan worden verbeterd.
•
Er worden relatief veel bezwaren ingetrokken omdat er een herzieningsbesluit wordt genomen. Dit lijkt te impliceren dat de primaire besluiten voor verbetering vatbaar zijn. Het is raadzaam te onderzoeken wat de oorzaak hiervan is en welke maatregelen eventueel kunnen worden genomen.
•
De gemeente maakt soms een beleidskeuze die haaks staat op de wet. Dit geldt met name voor het invoeren van een inkomenstoets voor Wmo-aanvragen voor huishoudelijke hulp. Een dergelijke beleidskeuze leidt tot rechtsonzekerheid en rechtsongelijkheid onder inwoners. Mensen die geen bezwaar hebben gemaakt tegen de afwijzing van hun aanvraag of die hebben afgezien van het indienen van een aanvraag krijgen geen hulp, hoewel ze daar wel recht op hebben.
•
Het is belangrijk om de gemeentelijke wet- en regelgeving zorgvuldig te formuleren. De Commissie heeft met name bij de verordening leerlingenvervoer en de beleidsregels voor energietoeslag gezien dat de tekst van de regeling niet geheel overeenkomt met de bedoeling van het bestuursorgaan. Daardoor ontstaan onbedoelde effecten.
•
De onderbouwing van besluiten, met name besluiten op grond van de Wmo en de Jeugdwet, is voor verbetering vatbaar. Zorg voor een toereikende onderbouwing, waar nodig op basis van een medisch advies.
16
•
Het opschorten van een bijstandsuitkering moet zijn gebaseerd op een besluit. Dit is in de praktijk niet altijd het geval.
•
Als in een besluit op een bezwaar een Wmo-indicatie wordt herroepen, geldt de nieuwe indicatie in beginsel vanaf de datum van het bestreden besluit en niet vanaf het moment van het besluit op bezwaar. Omdat zorg niet met terugwerkende kracht kan worden verleend, is dit met name relevant in het geval van een PGB voor zorg die door iemand uit het sociale netwerk wordt verleend.
Kamer Algemene Zaken Aanbevelingen •
De doorlooptijd van bezwaren is nog steeds te lang. Het is belangrijk dat de Commissie snel beschikt over het procesdossier en dat na ontvangst van het advies van de Commissie voortvarend een besluit op het bezwaar wordt genomen.
•
Hoewel de Commissie geen oordeel meer geeft over de vraag of een bezwaar gegrond is, wordt in het besluit op bezwaar hierover soms wel een standpunt ingenomen. Het is onduidelijk waarop dit standpunt is gebaseerd. In het besluit op bezwaar wordt dit in de regel niet nader toegelicht.
•
Als het gemeentelijke beleid niet meer aansluit op de maatschappelijke behoefte of niet meer actueel is, is de oplossing niet om structureel af te wijken van het beleid maar om het beleid aan te passen. Dit geldt met name voor het beleid over laadpalen en het welstandsbeleid voor zonnepanelen.
•
De parkeernormen waaraan op grond van het Paraplubestemmingsplan Parkeren moet worden voldaan, moeten voor iedereen kenbaar zijn. De parkeernormen zijn nu niet kosteloos te raadplegen.
17