1.30 RIB Uitvoeringsplan Warmtetransitie in ontwikkeling.pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF

VAN HET COLLEGE VAN B&W VOOR

De Gemeenteraad

CC DATUM

14 juni 2023

ONDERWERP

Raadsinformatiebrief: Uitvoeringsplan Warmtetransitie in ontwikkeling

Beste meneer, mevrouw, Graag informeren wij u dat er in navolging van de Warmtevisie uit 2021, een Uitvoeringsplan Warmtetransitie 2024-2030 in ontwikkeling is. De gemeenteraad heeft door de vaststelling van de Warmtevisie in september 2021 de koers van de Warmtetransitie bepaald voor de periode tot 2030. Verwarmen van woningen en gebouwen met warmtenetten, groen gas of waterstof zijn vooralsnog geen haalbare alternatieven gebleken in de gemeente Krimpenerwaard. Daarom is besloten dat tot 2030 ingezet wordt op energiebesparing door isolatie van woningen en gebouwen en de overstap naar (gedeeltelijk) elektrisch verwarmen met een (hybride) warmtepomp. In het Uitvoeringsplan Warmtetransitie zullen de doelen uit de Warmtevisie van 2021 worden uitgewerkt in te behalen resultaten. Voor woningen, maatschappelijk vastgoed en bedrijven wordt in kaart gebracht met welke activiteiten de beoogde resultaten bereikt gaan worden. Het biedt handelingsperspectief voor het college, de gemeenteraad en de gemeentelijke organisatie om samen met betrokkenen stappen te zetten. Het Uitvoeringsplan wordt ambtelijk en in samenwerking met externe partijen opgesteld. Ook de Raadswerkgroep Energietransitie zal worden geconsulteerd. Om vaart in het proces te houden zijn de volgende bijeenkomsten gepland: met de zgn.

Meedenkersgroep (Klankbordgroep van zo’n 30 inwoners) op 22 juni a.s.; met de Raadswerkgroep Energietransitie op 28 juni a.s. en met de Klankbordgroep Jongeren op 14 augustus a.s.. Een oproep om mee te doen met de Meedenkersgroep heeft op 30 mei in het Kontakt gestaan. Het Uitvoeringsplan zal uiterlijk in Q1 2024 worden opgeleverd. Het Uitvoeringsplan Warmtetransitie zal dan ter informatie aan de gemeenteraad worden toegezonden. In de bijlage kunt u meer lezen over de inhoud van de Warmtevisie en de inhoud en het proces van het Uitvoeringsplan in wording.

Bijlagen RIB: Van Warmtevisie naar Uitvoeringsplan Warmtetransitie Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard, de secretaris,

de burgemeester,

J. Hennip

P.J. Bouvy-Koene

1079677 / 1079679 gemeente Krimpenerwaard Postbus 51 2820 AB Stolwijk www.krimpenerwaard.nl

Van Warmtevisie naar Uitvoeringsplan Warmtetransitie 2024-2030 1. Inleiding In 2021 stelde de Gemeenteraad van Krimpenerwaard haar Warmtevisie vast, waarin de koers is uitgezet en doelen zijn bepaald tot 2030. De gemeente Krimpenerwaard wil, in lijn met het Akkoord van Parijs en het Nationaal Klimaatakkoord, klimaatverandering tegengaan en in 2050 klimaatneutraal en aardgasvrij zijn. Klimaatneutraal betekent dat alle activiteiten in de gemeente niet langer bijdragen aan de opwarming van de aarde. Hier is een energietransitie voor nodig in de gebouwde omgeving; in het elektriciteitssysteem; de industrie; de landbouw en in de mobiliteit. De Warmtetransitie gaat over het vervangen van het aardgassysteem en installaties, voor verwarming van woningen en gebouwen, door duurzame energiebronnen en technieken. Van het totale energieverbruik in de gemeente Krimpenerwaard bestaat 42% uit aardgasverbruik, 18% uit elektriciteitsverbruik en 40% uit voertuigbrandstoffen. 2. Warmtevisie gemeente Krimpenerwaard Bij het opstellen van de warmtevisie zijn verschillende alternatieven voor het verwarmen met aardgas onderzocht. Geconcludeerd is dat het meest haalbare alternatief voor aardgas tot 2030 de overstap is op (gedeeltelijk) elektrisch verwarmen door middel van een warmtepomp of een hybride warmtepomp. De beschikbaarheid van groen gas en waterstof is tot 2030 naar verwachting te klein.

Bovendien zijn toekomstige ontwikkelingen van het aanbod van deze alternatieven te onzeker om een alternatief voor aardgas te kunnen zijn. Ook warmtenetten zijn in de gemeente Krimpenerwaard voorlopig nog niet haalbaar. Dit is een gevolg van het hoge aandeel laagbouwwoningen in de gemeente, kleine kernen en de lintbebouwing. Hierdoor zijn de kosten voor de aanleg van een warmtenet omgerekend per woning relatief hoog. Ook het ontbreken van omvangrijke (rest)warmtebronnen in de gemeente speelt een belangrijke rol. In 2026 zal de Warmtevisie worden herijkt. Isoleren en overstap naar (hybride) warmtepomp Tot 2030 zet de gemeente Krimpenerwaard in op energiebesparing door isolatie van woningen en gebouwen en op de overstap van verwarmen met een Cv-ketel naar (gedeeltelijk) elektrisch verwarmen met een (hybride) warmtepomp . Isoleren leidt tot een lager energieverbruik en lagere energie-lasten. Het is een belangrijke eerste stap naar een duurzaam energiesysteem. Immers energie die je niet gebruikt hoef je ook niet op te wekken. Ook wordt de overstap van aardgas naar duurzame bronnen makkelijker en leidt goede isolatie en kierdichting samen met goede ventilatie tot meer comfort en een gezonder leefklimaat in een woning. Om een woning elektrisch te kunnen verwarmen moet deze voldoende zijn geïsoleerd, tot energielabel B of beter.

Met een volledig elektrische warmtepomp kan een redelijk tot goed geïsoleerde woning helemaal van het aardgas af. Niet alle woningen kunnen tegen aanvaardbare kosten worden geïsoleerd tot label B of beter. Dit geldt vooral voor oudere woningen. Voor deze woningen is isolatie in combinatie met de overstap op een hybride warmtepomp, die zowel gebruik maakt van elektriciteit als van aardgas, de meest haalbare en betaalbare manier om het aardgasgebruik te verminderen. Als er in de toekomst voldoende groen gas beschikbaar komt dan kunnen hybride warmtepompen ook een definitieve oplossing zijn voor het aardgasvrij verwarmen van minder goed te isoleren woningen en gebouwen. Daarnaast zal in de komende jaren worden onderzocht of en zo ja welke mogelijkheden voor kleinschalige collectieve warmtevoorzieningen er zijn. De gemeente wil inwoners, bedrijven, woningcorporaties en instellingen faciliteren die, in kernen of wijken, initiatieven starten om het aardgasgebruik te verminderen of te beëindigen.

Doelstelling Warmtevisie De doelstelling die in de warmtevisie is vastgelegd is: - het aardgasgebruik voor het verwarmen van woningen en gebouwen in de gemeente Krimpenerwaard voor 2030 met 20% te verminderen t.o.v. 2021 door het verbeteren van de isolatie en - het aardgasverbruik voor het verwarmen van woningen en gebouwen met 10% te verminderen door de overstap van het verwarmen met een Cv-ketel naar het verwarmen met een warmtepomp of een hybride warmtepomp. De totale besparingsdoelstelling aardgasgebruik voor 2030 komt daarmee op 30% t.o.v. 2021. Wat doet de gemeente intussen al om de warmtetransitie te versnellen? Energieklussers geven gratis kleine energiebesparende maatregelen en bespaaradvies aan mensen die het het hardst nodig hebben. Ze helpen mensen de energierekening te verlagen. Er is een duurzaamheidslening voor huiseigenaren voor energiemaatregelen voor de woning. Er worden collectieve advies en inkoopacties georganiseerd, waardoor mensen met een grondgebonden koopwoning een laagdrempelig aanbod van isolatiemaatregelen en zonnepanelen ontvangen en ontzorgd worden. De gemeente heeft VvE’s op weg geholpen met een gratis energiescan en begeleiding met de besluitvorming binnen de VvE. En binnenkort kunnen zowel mensen met een huur als koopwoning gebruik maken van het advies van een energiecoach om hun woning energiezuiniger en comfortabeler te maken.

Om de doelen uit de warmtetransitie te halen zal nog meer inzet nodig zijn van de gemeente en andere partijen. Het Uitvoeringsplan laat zien wat er nodig is om de Warmtevisie in praktijk te brengen. 3. Doel, scope en opzet van het Uitvoeringsplan Warmtetransitie Doel In het Uitvoeringsplan worden de doelen uit de Warmtevisie van 2021 uitgewerkt in te behalen resultaten per doelgroep. Per doelgroep wordt in kaart gebracht met welke activiteiten de beoogde resultaten bereikt kunnen worden. Het biedt handelingsperspectief voor het college, gemeenteraad en de gemeentelijke organisatie om samen met stakeholders stappen te zetten. Met het Uitvoeringsplan wordt verder beoogd: • Overzicht te creëren in het woud aan ontwikkelingen en mogelijkheden in de warmtetransitie. Zowel op het gebied van beleid als beschikbaar middelen en instrumenten (landelijk, regionaal en lokaal), als initiatieven waarbij kan worden aangehaakt. • Inzichtelijk maken welke capaciteit en middelen nodig zijn om doelen te halen. • Transparantie t.a.v. het tot stand komen van gemaakte en te maken keuzes. • Helder maken wat de rollen zijn van de belangrijkste spelers en wat ieders handelingsperspectief is. Scope en focus Bij het bepalen van de scope van het Uitvoeringsplan Warmtetransitie is de lijn gevolgd van het landelijke Klimaatakkoord.

Dat betekent dat voor de gebouwde omgeving alleen de CO2 van aardgasverbranding voor verwarming, warm water en koken in gebouwen meetelt. Energiegebruik voor industriële processen en elektriciteitsopwekking zal mee gaan tellen bij de clusters industrie en elektriciteit uit het, nog te ontwikkelen, Omgevingsprogramma Energietransitie van de gemeente.

Woningen hebben verreweg het grootste aandeel in het energiegebruik in de gebouwde omgeving van de gemeente. Een gemiddelde bestaande woning gebruikt ongeveer vier keer meer energie voor verwarming in de vorm van aardgas dan voor verlichting en apparaten in de vorm van elektriciteit. Van het totale gasgebruik vindt verreweg het meeste gasgebruik in woningen plaats. De belangrijkste focus van het Uitvoeringsplan Warmtetransitie zal dan ook liggen op het verduurzamen van de warmtevraag bij woningen. Inhoud Uitvoeringsplan Wat komt er in het Uitvoeringsplan te staan? -We kiezen voor een doelgroepgerichte benadering. Er zijn verschillende doelgroepen te onderscheiden, die ieder stappen zullen moeten zetten om het aardgasgebruik terug te dringen. Iedere doelgroep vraagt een andere benadering en bij elke doelgroep heeft de gemeente een andere rol en zijn andere partijen betrokken of in de hoofdrol. Een mogelijke indeling zou kunnen zijn. Woninggericht

Eigenaar gericht

Gebiedsgericht

1. Grondgebonden koopwoningen met focus op slechte energielabels DEFG 2. Inwoners in energie-armoede 3. Monumenten

4. VvE

9. Energieplan per kern

5. Woningcorporaties 6. Verhuurders 7. Bedrijven 8. Maatschappelijk Vastgoed

10. Bedrijventerreinen

Figuur 1: Doelgroepen/actielijnen

-Doelen uit de Warmtevisie worden vertaald naar te behalen resultaten per doelgroep. -Actielijnen bundelen activiteiten gericht op een bepaalde doelgroep. Deze komen dus overeen met de hierboven in de tabel aangegeven 1-10. Met de uitvoering van activiteiten binnen een actielijn worden belangrijke stappen gezet om de gewenste doelen te halen. Activiteiten zullen voor de eerste jaren 2024 t/m 2026 uitgewerkt worden in het plan. Voor de periode daarna zal een doorkijkje op hoofdlijnen gegeven worden van de continuering van de actielijnen vanaf 2026 – 2030. -Een globale planning geeft aan het wat en wanneer. -Een organisatieoverzicht maakt helder wie wat gaat doen. Wie projectleider is en wie intern en extern betrokken gaan worden. -In een meerjarenbegroting wordt een inschatting gemaakt van wat de activiteiten gaan kosten en hoe de beschikbare middelen voor de warmtetransitie ingezet worden. Het proces van betrekken collega’s en externe partijen Een ambtelijke kerngroep binnen het Team Advies Ruimtelijke Ontwikkeling, waaronder een projectleider, is verantwoordelijk voor het opstellen van het Uitvoeringsplan. Een Uitvoeringsplan staat of valt met een goede samenwerking, zowel ambtelijke als met externe partijen.

Daarom wordt dit Uitvoeringsplan in afstemming met collega’s en externe belanghebbenden opgesteld: In een inventarisatie ronde is in kaart gebracht wat de doelen zijn, welke doelgroepen/actielijnen te onderscheiden zijn en welke activiteiten. Hiertoe zijn zowel ambtelijk als met externe belanghebbenden gesprekken gevoerd. In twee consultatierondes zullen collega’s en externe belanghebbenden gevraagd worden om feedback te geven op concepten van het Uitvoeringsplan. Daarnaast zal ook een Meedenkersgroep van inwoners, de Klankbordgroep Jongeren en de Raadswerkgroep Energietransitie worden geconsulteerd. De eerste consultatieronde is inmiddels gestart.

Planning Het Uitvoeringsplan zal uiterlijk in Q1 2024 worden opgeleverd. Het Uitvoeringsplan Warmtetransitie zal dan ter informatie aan de raad worden toegezonden.