1.257 SV25-079 antw PK, Commerciële helikoptervluchten en gemeentelijk beleid inzake laagvliegen
Tekst van het document
RAADSVRAAG Nr: SV25-079 Datum: 21 oktober 2025 Vraag art. 38 Indiener: Ad Struijs, Pro Krimpenerwaard Onderwerp: Commerciële helikoptervluchten en gemeentelijk beleid inzake laagvliegen
Toelichting bij en doel van de vragen: Pro Krimpenerwaard besteedt al geruime tijd aandacht aan de hinder en milieuschade veroorzaakt door commerciële helikoptervluchten boven de Krimpenerwaard. Reeds in de technische raadsvragen TV23-020 van 2 oktober 2023 is vastgesteld dat de Milieudienst DCMR verantwoordelijk is voor de beoordeling van vergunningaanvragen, namens de provincie Zuid-Holland, die eindverantwoordelijk is voor het luchtvaartbeleid. In 2024 verklaarde de gemeente Krimpenerwaard in de media dat zij een zienswijze zou indienen tegen het voorgenomen besluit tot verruiming van laagvlieggebieden voor Defensiehelikopters. Daarbij gaf de gemeente aan dat “stiltegebieden en landschappelijke waarden in onze gemeente hierdoor mogelijk worden aangetast”. Ook de gemeente Bodegraven-Reeuwijk sprak zich in dat verband kritisch uit. Desondanks vonden in 2025, op zaterdag 19 juli tussen 09.00 en 18.00 uur, opnieuw commerciële helikoptervluchten plaats vanaf een tijdelijk start- en landingsterrein nabij Krimpen aan de Lek. Deze locatie ligt aan de westzijde van de gemeente, buiten de bebouwde kom, op de grens met Krimpen aan den IJssel. Trackinggegevens (bijgesloten) laten zien dat met name het westelijke deel van de gemeente, inclusief een groot deel van het natuur- en recreatiegebied Krimpenerhout, overlast ondervond van deze vluchten.
Wanneer de gemeente zich principieel verzet tegen laagvliegende Defensiehelikopters vanwege geluidsoverlast en aantasting van stiltegebieden, dan ligt het in de rede dat zij ook kritisch is op commerciële helikoptervluchten die dezelfde of zelfs méér (gelet op de vergunde vliegtijd) nadelige effecten veroorzaken. Binnenkort zal de exploitant vermoedelijk, gelijk voorgaande jaren, opnieuw een aanvraag voor toestemming of ontheffing indienen bij de DCMR. De vraag is in hoeverre de gemeente Krimpenerwaard daarbij wordt betrokken en welk standpunt zij inneemt. Een consistente beleidslijn is wenselijk, gezien de mogelijke spanning tussen het gemeentelijk verzet tegen laagvliegen door Defensie en het toestaan van commerciële helikoptervluchten in hetzelfde kwetsbare gebied. Overwegingen
De gemeente Krimpenerwaard heeft zich publiekelijk uitgesproken tegen laagvliegende helikopters boven stiltegebieden, vanwege geluidsoverlast, aantasting van natuurwaarden en verstoring van recreatieve rust.
Tegelijkertijd worden commerciële helikoptervluchten met een toeristisch of evenementmatig karakter toegestaan, die feitelijk vergelijkbare overlast veroorzaken.
Pro Krimpenerwaard heeft niet zo’n moeite met uitbreiding van het laagvlieggebied t.b.v. Defensie. Bekend is dat Defensie hier uiterst voorzichtig mee omgaat. Helaas is de toestand in de wereld van dien aard dat Defensie wat extra ruimte nodig heeft om te oefenen. Bovendien zijn de laagvliegoefeningen steeds van korte duur en staan zij qua duur in geen verhouding tot de commerciële helikoptervluchten. De Krimpenerwaard (als gebied) is een mooi landelijk gebied dat daar waar mogelijk moet worden gekoesterd. Het natuur- en recreatiegebied Krimpenerhout is waardevol, kent in toenemende mate interessante natuurontwikkeling (flora én fauna). Voor Pro Krimpenerwaard zit de ‘pijn’ qua heli-vluchten vooral in de geluidhinder en -overlast. Bij mooi weer staan deuren en ramen open…. Een enkele heli-vlucht is geen probleem, maar tussen 09.00 en 18.00 uur is er op de vergunde dag om de tien minuten zo’n vlucht op relatief geringe hoogte. In het kader van een/de maatschappelijke discussie kun je je afvragen of dit soort vliegactiviteiten nog van deze tijd zijn. In het verleden hebben zoektochten t.b.v. het uitplaatsen van de zogenoemde kleine luchtvaart van Rotterdam Airport mede hierop altijd schipbreuk geleden.
HeliHolland en andere heli-exploitanten kunnen natuurlijk gewoon gebruik maken van Rotterdam Airport, maar daar hangt een prijskaartje aan - al is het de vraag of de luchthaven haar schaarse slots & geluidruimte aan dit soort activiteiten wil spenderen. De DCMR verleent ontheffingen namens de provincie Zuid-Holland, maar vraagt de gemeente doorgaans om advies of instemming bij het gebruik van tijdelijke helikopterterreinen binnen de gemeentelijke grenzen. Dit biedt ruimte voor beleidsmatige sturing en politieke afweging. Het zou het college ook sieren als het de ontheffingsaanvraag ook voorlegt aan het bestuur van de Groenalliantie Midden-Holland, de organisatie aan welke de gemeenten het natuurbeheer van de Krimpenerwaard hebben toevertrouwd. Op die manier kunnen ook Staatsbosbeheer en het Zuidhollands Landschap een duit in het zakje doen
Vragen 1. Is het college bekend met de commerciële helikoptervluchten die vanuit Krimpen aan de Lek in 2025, net als in voorgaande jaren, zijn uitgevoerd? Antwoord college: De vluchten die tijdig en correct zijn aangevraagd bij de provincie worden daar behandeld de gemeente doet hierna enkel een controle of hier bezwaar tegen is op grond van openbare orde en veiligheid. 2. Is de bevoegdheidsverdeling bij het verlenen van ontheffingen nog steeds gelijk aan de uitleg die het college gaf in reactie op de technische raadsvragen TV23-020? Antwoord college: Aan het proces is niets veranderd ten opzichte van de vorige beantwoording. 3. Is de gemeente Krimpenerwaard bij deze procedure om instemming, advies of zienswijze gevraagd? Zo ja, wat was het standpunt van het college? Antwoord college: De gemeente wordt enkel gevraagd of er bezwaren zijn op basis van de openbare orde en of veiligheid. Dit wordt bij elke aanvraag gecontroleerd en afgestemd met de hulpdiensten. 4. Zo ja, is het college bereid bij toekomstige aanvragen voor commerciële helikoptervluchten geen medewerking meer te verlenen, gelet op de gemeentelijke standpunten over geluidsoverlast, natuurbehoud en rust? Antwoord college: De gemeente is voor een deel aangewezen als laagvlieggebied.
Hier mogen deze bedrijven via een aanvraag bij de provincie dus gebruik van maken, zolang hier geen bezwaren tegen zijn in verband met de openbare orde en of veiligheid. De gemeente is geen bevoegd gezag voor het verlenen van ontheffingen op grond van de Wet luchtvaart.
Geen medewerking verlenen is dan ook niet aan de orde. De Provincie heeft in haar beleid regels gesteld ten aanzien van milieubeschermingsgebieden voor stilte en natuur. De DCMR milieudienst Rijnmond toetst de aanvragen in opdracht van de provincie aan deze beleidsregels. 5. Indien de gemeente niet is betrokken: acht het college dat wenselijk, gezien de potentiële overlast binnen de gemeentegrenzen? Antwoord college: zie voorgaande antwoord. 6. Onder welke voorwaarden is voor deze helikoptervluchten toestemming of ontheffing verleend? Antwoord college: De enige voorwaarden die de gemeente hier aanvullend op kan stellen is dat de openbare orde en veiligheid niet in het geding komen. Zie voor meer informatie Beleidsregel landen op en opstijgen van terreinen anders dan van luchthavens Zuid-Holland 2019. https://www.zuidholland.nl/publish/pages/23839/a3_beleidsregel_landen_op_en_opstijgen_van_terreinen.pdf
7. Hoe verhoudt het toestaan van commerciële helikoptervluchten zich tot het eerder ingenomen gemeentelijke standpunt dat “stiltegebieden en landschappelijke waarden worden aangetast door laagvliegende helikopters”? Antwoord college: De gemeente heeft te maken met landelijke afspraken, waardoor de commerciële vluchten in het al aangewezen laagvlieggebied op dit moment toegestaan zijn (onder voorwaarde dat de openbare orde en veiligheid niet in het geding komt). In het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie zoekt Defensie naar meer/ nieuwe ruimte om haar laagvliegoefeningen te kunnen uitvoeren. Deze nieuwe ontwikkeling biedt ruimte om en onze standpunten in overweging aan Defensie mee te geven. 8. Wil het college samen met de buurgemeente Krimpen aan den IJssel en de DCMR komen tot een uniform regionaal beleid ten aanzien van commerciële helikoptervluchten in het Groene Hart? Antwoord college: Er zal eerst naar het provinciale beleid rondom laagvlieggebieden moeten worden geleken. Wanneer de Provincie haar beleid herziet zullen we daar als belanghebbende gemeente indien nodig op reageren. 9.
Kan het college toezeggen de gemeenteraad tijdig te informeren wanneer een nieuwe aanvraag voor dergelijke vluchten wordt ingediend en wel voordat een door de DCMR Milieudienst Rijnmond verleende ontheffing onherroepelijk is? Antwoord college: Deze bevoegdheid ligt bij de portefeuillehouder / het college. 10. Overweegt het college in de omgevingsvisie of het omgevingsplan een beleidskader, richtlijn of verbod op commerciële helikoptervluchten op te nemen, passend bij het streven naar rust, natuurbehoud en beperking van luchtvervuiling? Antwoord college: zie beantwoording vraag 8.
Ondertekening college: Burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard, de secretaris, de burgemeester,
J. Hennip
ir. J. Beenakker