1.18 Bijlage 6. Overige Kansenkaartscores - Ter informatie

Ter informatie Krimpenerwaard Overige Kansenkaartscores en Gebiedsbeschrijvingen

Bodegraven-Reeuwijk Driehoek N11/N549/Nespad

Kansenkaartscore: █ Redelijk kansrijk tot kansrijk – (Score: 4,0)

Cijfers van het zoekgebied: Grootte van het zoekgebied

Type landschap

2 ha

Waarde 5

Gebied langs infrastructuur

Landschapstype:

Waarde 2

Veenweide gebied

Natuurwaarden:

Waarde 5

Geen aanwezigheid van een Natura 2000, NNN-gebied en/ of weidevogelgebied

Recreatiewaarden:

Waarde 2

Gemiddelde aanwezigheid van recreatieve waarden door grenzing van het zoekgebied aan een recreatiegebied

Geplande ontwikkelingen:

Waarde 3

Naast de beoogde ontwikkeling in dit gebied is er geen ontwikkeling voorzien.

Netaansluiting:

Waarde 5

Binnen 0 tot 1 km van spannings- station

Netimpact: Veroorzaakt geen knelpunt

Waarde 5

Adviseurs Omgevingskwaliteit Groothandelsgebouw 010 280 94 45 Sta9onsplein 45 info@dorpstadenland.nl Postbus 29129 3001 GC RoCerdam dorpstadenland.nl

RES Midden-Holland

Gebiedsbeschrijving Driehoek N11/N459/Nespad Gemeente Bodegraven Reeuwijk

Type zoekgebied: Langs infrastructuur / Landschapstype: Veenweidegebied Oppervlakte zoekgebied: 2 hectare

Landschapskenmerken

A". Foto’s van de loca1e en directe omgeving

Algemene landschappelijke kenmerken op hoofdlijn

Het zoekgebied hee- een grove onregelma4ge veenweideverkaveling met brede sloten. Aan de zuidzijde van het zoekgebied zijn enkele bosschages (met name elzen) aanwezig. Het gebied wordt omringd door infrastructuur (N11, N459 en A12 op enige afstand). Ten zuiden van het gebied ligt een terrein met tanksta4on, parkeerplaatsen en restaurantketens. Deze kunnen deels vanaf de A12 en deels vanaf de N459 bereikt worden. Ten noorden van de loca4e ligt direct achter de N11 het bedrijventerrein Broeklanden.

RES Midden Holland - Zoekgebied: Driehoek N11/N459/Nespad

pagina 1 van 8

Loca5ekaart

A". Loca1e (s1ppellijn) van het zoekgebied in de huidige situa1e

In het omliggende gebied bestaat de bebouwing voor een groot deel uit agrarische bedrijven, maar deze driehoek ligt ingeklemd tussen de N11 en het noordelijke bedrijventerrein en ten zuiden een infrastructureel terrein. Op het meest westelijk deel van het gebied, tegen de N459 aan is een woonkavel gesitueerd en zal in het aanpalende deel een voorziening voor huisves4ng van interna4onale werknemers worden gerealiseerd.

Landschappelijke kenmerken en waarden

De hieronder beschreven landschapskenmerken en waarden zijn gebaseerd op de methode ‘landschap en duurzame energie’ van het rijk, het provinciale gebiedsprofiel en de cultuurhistorische waardenkaart. Deze beschrijvingen zijn toegespitst op het zoekgebied en vormen de toelich4ng op de context waarin zon-opland al dan niet wordt gerealiseerd. Deze kenmerken en waarden zijn de basis en als zodanig vertaald in de ‘Gebiedsspecifieke inpassingsvoorwaarden’ in het tweede deel van deze gebiedsbeschrijving. Het zoekgebied behoort nog nét tot het oeverwallen landschap. Ten opzichte van het open veenweidelandschap hee- de zone van de oeverwal een besloten karakter, met bebouwing, beplan4ng en infrastructuur. Voor het zoekgebied geldt dat het omringd wordt met infrastructuur en het terrein zelf gezien kan worden als een restant van het veenweidelandschap op de overgang van de oeverwal.

A". Landschappelijke kenmerken Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke: Van links naar rechts: Herkenbaar waterrijk veenweide, Onderscheidend rivierengebied, Weg door stad en land. RES Midden Holland - Zoekgebied: Driehoek N11/N459/Nespad

pagina 2 van 8

A". Landschappelijke kenmerken Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke: Van links naar rechts: Kwaliteit van de dorpsrand, Water als structuurdrager.

De N459, ten westen van het zoekgebied, is een weg die al in de 19e eeuw aanwezig was en op het tracé van de historische Straatweg Gouda-Bodegraven ligt. De N11 hee- het karakter van een snelweg. De overgang van oeverwal naar veenweide landschappen is ten opzichte van andere plekken op de N11 hier slecht herkenbaar. Door de ingeklemde situering hee- het gebied weinig landschappelijke verbinding. De infrastructurele context is zeer bepalend voor de loca4e. De ambi4es uit het Provinciale Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke aangaande dit onderwerp zijn:

Weg door stad en land: de A12, N459 en N11. • Nieuwe of aan te passen infrastructuur wordt beschouwd als integrale gebiedsopgave. • N11: De overgang stad-land wordt door de groene inrichting langs de weg gemarkeerd.

Ten zuiden van het gebied ligt het Nespad dat oorspronkelijk onderdeel was van het Broekveldsche dijkje en kade tussen twee poldereenheden. De weg ligt in het verlengde van het lint ‘Oud Bodegraafseweg’. Deze is ontstaan als ontginningsbasis van de veenweide en ligt op de rand van de oeverwal waar een veenstroompje de basis vormde. Het Broekveldsche dijkje had in tegenstelling tot de Oud Bodegraafse weg geen wetering (oorspronkelijk veenstroompje) en bebouwing aan de zuidkant en hee- een recht verloop. De verkaveling in het zoekgebied is grof, met een aantal brede sloten. De ambi4es uit het Provinciale Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke aangaande dit onderwerp zijn: De tocht en sloten • Verschil tussen hoofdwatergangen in de droogmakerij en de veenweide behouden en versterken; • Eventuele waterbergingsopgaven gebruiken om de landschappelijke structuur te versterken, bijvoorbeeld in de vorm van verbrede watergangen.

Kade • Handhaven van het tracé, profiel en karakter van de kade. • Behouden van de openheid en het groene karakter, de kade als ‘contramal’ van het lint: geen bebouwing. • Bij de reeds verharde kades de toegankelijkheid voor fietsers handhaven of verbeteren met zo min mogelijk verharding. • Bestaande beplanting langs kades handhaven en zo nodig aanvullen.

In het gebiedsprofiel is het gebied onderdeel van het dorp Bodegraven en de dorpsrand ligt om het zoekgebied heen. Het dorp hee- zich in het verleden langzaam uitgebreid rich4ng de A12. Het weggebonden werkgebied ligt in Bodegraven bij het knooppunt van de A12 met de N11. Samen met andere bedrijventerreinen vormt het de stadsrand van Bodegraven aan de zuidkant. De wens is een harde rand tussen de bebouwing en de polder zichtbaar te houden. De plekken waar je over kunt steken om het landschap in te fietsen of wandelen zijn beperkt. De ambi4e uit het Provinciale Gebiedsprofiel aangaande dit onderwerp is: De dorpsrand van Bodengraven • De groene schil rond het bebouwde gebied versterken, waardoor op afstand vanuit de polder de rand aantrekkelijk is.

Vanaf de N11 kijk je aan de ene kant op het open veenweidegebied en aan de andere kant op het meer verdichte oeverwallandschap langs de Oude Rijn. De ambi4es uit het Provinciale Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke aangaande dit onderwerp zijn: RES Midden Holland - Zoekgebied: Driehoek N11/N459/Nespad

pagina 3 van 8

Panorama N11. • Verrommeling van het landschap langs de N11 zo veel mogelijk voorkomen.

Natuur en ecologische waarden

Ten westen van het plangebied vormt een zone van 15-20m een ecologische verbinding met flora- en faunarijk grasland langs de N11. Deze zone loopt niet door in het zoekgebied. In het zoekgebied worden de percelen gebruikt voor grasland. Om het woonhuis en ten noorden van het Nespad bevinden zich enkele bosschages voornamelijk bestaande uit wilgen en elzen. hCps://atlas.zuid-holland.nl/GeoWeb56/index.html?viewer=Natuurbeheerplan

Recrea5eve waarden

Alle andere omliggende wegen van het zoekgebied zijn onderdeel van het fietsnooppuntennetwerk van Zuid-Holland. De wegen zijn bereikbaar vanuit Bodegraven via de Goudseweg. Ten noorden van het plangebied ligt een vrij liggend fietspad. Het water ten zuiden van het Nespad is gemarkeerd als kanoroute. De bevaarbaarheid ervan is wel ma4g gezien de vele (lage) bruggen over de watergang.

Cultuurhistorische waarden

Rivierdijk

A". Cultuurhistorische Waardenkaart Zuid-Holland; Landschappelijke kenmerken (links) en Landschappelijke waarden (rechts) uit CHW Provincie Zuid-Holland

De kade die door het Nespad wordt gevormd hee- een redelijk hoge cultuurhistorische waarde. Omschrijving van de landschapselementen in het gebied uit de CHW Provincie Zuid-Holland zijn als volgt: Kade Dit betreP bijvoorbeeld oude dijken, kaden, wegen, waterlopen of historische stadswallen. Bij de waardering van landschappelijke lijnen is vooral gelet op de gaaQeid van het historische lijnelement (bv. profiel van een dijk of kanaal) en eventueel ook op de samenhang met andere elementen (bv. polderkades met weteringen en Uendwegen). GaaQeid kan bijvoorbeeld zijn aangetast door ophoging van een dijk, asfaltering van een onverhard pad of verbreding van een tracé. Samenhang tussen elementen heeP vaak te leiden door aanleg van nieuwe wegen, industrieterreinen of woonwijken. In zo'n geval is hooguit de waarde 'redelijk hoog' toegekend. RES Midden Holland - Zoekgebied: Driehoek N11/N459/Nespad

pagina 4 van 8

Ter hoogte van de huidige watergang ten zuiden van het Nespad wordt gekenmerkt als poldergrens op de kaart van landschappelijke kenmerken van Zuid-Holland aangegeven als ‘Poldergrens’. Omschrijving van de landschapselementen in het gebied uit de CHW Provincie Zuid-Holland: Poldergrens Het Zuid-Hollandsche landschap is opgebouwd uit een groot aantal polders. Deze afwateringseenheden zijn vanaf de Middeleeuwen tot stand gekomen. De polders vormen met hun belangrijkste landschappelijke onderdelen en enkele zeer kenmerkende elementen het poldersysteem. De poldergrenzen kunnen de vorm hebben van een sloot, watergang, kade of dijk.

Archeologische kenmerken en waarden

Oude zeeafze8ngen

Redelijk tot hoge tre.ans op archeologische sporen

Komafze8ngen met veen Oude stroomgordels en geulafze8ngen

A". Cultuurhistorische Waardenkaart Zuid-Holland; Archeologische kenmerken (links) en Archeologische waarden (rechts) uit CHW Provincie Zuid-Holland

Rond een strook van ca. 60-70m van het Nespad is sprake van Oude stroomgordels en geulafze_ngen op 03m onder het maaiveld met een redelijk tot hoge treaans op archeologische sporen. Onderzoeksplicht voor plangebieden gelijk aan of groter dan 25.000 m² en ingrepen dieper dan 0,40 m beneden maaiveld. Stroomgordels/geulafzettingen Stroomgordels/geulafzettingen, incl. crevassen redelijk hoog tot hoog; In de Kenmerkenkaart wordt in deze eenheid onderscheid gemaakt in drie diepteklassen waarop deze waarde bereikt kan worden. Aanvullend geldt de verwachting dat de ondiep gelegen stroomgordels een hogere dichtheid aan bewoningssporen hebben, terwijl daarentegen de dieper gelegen stroomgordels een lagere dichtheid aan bewoningssporen hebben. De redelijk hoog tot hoge verwachting geldt ook voor de buffers die aan weerszijden van de stroomgordels en geulafzettingen beneden 3 m – maaiveld voorkomen.

M.u.v. van de Goudseweg 28 hier is een zeer hoge verwach4ng (treaans 2) Onderzoeksplicht voor plangebieden gelijk aan of groter dan 100 m² en ingrepen dieper dan 0,40 m beneden maaiveld. hCps://pzh.b3p.nl/viewer/app/Cultuur_historische_atlas hCps://atlas.odmh.nl/html5viewer/index.html?viewer=Atlas.Atlas&layerTheme=Archeologie

RES Midden Holland - Zoekgebied: Driehoek N11/N459/Nespad

pagina 5 van 8

RES Midden-Holland

Gebiedsbeschrijving Driehoek N11/N459/Nespad Gemeente Bodegraven Reeuwijk

Type zoekgebied: langs infrastructuur / Landschapstype: Veenweidegebied Oppervlakte zoekgebied: 2 hectare

Gebiedsspecifieke inpassingsvoorwaarden

A". Loca1ekaart van het zoekgebied

De Gebiedsspecifieke inpassingsvoorwaarden zijn leidend voor het inrich9ngsvoorstel van een zon-opland ini9a9ef voor deze loca9e. De inpassingsvoorwaarden zijn gebaseerd op de landschappelijke kenmerken en waarden zoals beschreven in het eerste deel van deze gebiedsomschrijving. RES Midden Holland - Zoekgebied: Driehoek N11/N459/Nespad

pagina 6 van 8

Bijzondere voorwaarden

• Op het meest westelijk deel van het gebied, tegen de N459 aan is een woonkavel gesitueerd en zal in het aanpalende deel een voorziening voor huisves4ng van interna4onale werknemers worden gerealiseerd. In het voorstel voor zon-op-land moet voor deze loca4e daar rekening mee gehouden worden dat voor deze func4e een deel van het zoekgebied aan de westzijde beschikbaar moet zijn. Afstemming hierover moet met de gemeente Bodegraven-Reeuwijk plaatsvinden. Daarnaast ontwikkelt de gemeente de Bodegravenboog. Zon-op-land mag deze ontwikkeling niet in de weg zieen.

Configura5e • De bestaande verkaveling wordt als leidraad genomen voor oriënta4e en uitlijnen PV-opstellingen. Zowel oost-west als zuidoriënta4e zijn gezien de situa4e van het slagenpatroon en rela4ef brede korte kavels mogelijk. • Een zo efficiënt mogelijke inrich4ng van PV-opstellingen wordt voorgestaan voor deze loca4e. • Hoogte opstelling voor zon-op-land op deze loca4e is niet gemaximaliseerd, omdat het gebied ingeklemd ligt tussen een aantal hogere bebouwde elementen en het wegtalud van de N11. • Een afstand tot de zuidgrens van het zoekgebied lijkt verstandig, omdat de groepen elzen voor de nodige schaduw kunnen zorgen.

Begrenzing, afscherming en landschapskwaliteit

Bestaande poldereenheden als leidraad nemen en oriënta1e van de PVopstellingen volgt slagenlandschap

• Voorkom hekwerk en afrastering en los de (on)toegankelijkheid op met sloten op. • Aan de noordzijde van de PV-opstelling kan een beplan4ngslijn worden toegevoegd langs het fietspad en N11.. • Alle bestaande watergangen respecteren (geen dempingen) en zoals in huidige situa4e opnemen in het inrich4ngsplan. De zonnepanelen worden op minimaal 2 meter van de insteek van de watergang geplaatst. • Archeologisch onderzoek is vereist. Voorkom hekwerk en afrastering, los op met brede sloten

Techniek en installa5e

• Transformatorhuisjes hebben een rus4ge en ingetogen vormgeving en worden ruimtelijk logisch geïntegreerd in het veld. Plaatsing gebeurt in de lijn van de PV-opstelling binnen het veld met een maximale hoogte van 150 cm boven het huidige maaiveld. • De kleur van de zonnepanelen inclusief omlijs4ng is donker van kleur en mat. Er wordt één type paneel voor de gehele ontwikkeling voorgesteld. • Minimaliseer verharding: onderhoudswegen maken zoveel mogelijk gebruik van bestaande er-oegangswegen en er worden geen nieuwe parkeerplaatsen aangelegd.

Planproces en communica5e

• Uitwerking al4jd in samenspraak met gemeente en directe omgeving. • Zorg voor publieksvriendelijke en uitnodigende informa4e over de toevoeging van PV-opstellingen zodat vanaf het Nespad duidelijk is wat de aanleiding, doel en achtergrond van de zon-op-land ingreep hier is.

Transformatorhuisjes worden ruimtelijk logisch geïntegreerd in het veld

Beheer

RES Midden Holland - Zoekgebied: Driehoek N11/N459/Nespad

pagina 7 van 8

• In het beheerplan wordt ook de monitoring en wijze van eventueel herstel van aangetaste landschaps-, natuur- en biodiversiteitswaarden beschreven.

Meekoppelkansen

• De natuurwaarden en bodemkwaliteit zouden kunnen worden verbeterd door bijvoorbeeld natuurvriendelijke oevers aan te leggen in samenspraak met het waterschap. • Eventuele waterbergingsopgaven kunnen gebruikt worden om de landschappelijke structuur te versterken, bijvoorbeeld door watergangen te verbreden of het waterpeil te verhogen in samenspraak met het waterschap. • Toevoegen van beplan4ng in lijn met de gebiedseigen huidige beplan4ng van elzen en wilgen zoals aan de zuidzijde van het plangebied.

Aanvullende bronnen:

• LED Methode Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE): hCps://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/energie-enlandschap/energiemaatregelen-inpassen-met-oog-voor-het-landschap

• De gedragscode Zon-op-Land van de solar sector:

hCps://www.hollandsolar.nl/uploads/files/gedragscode-zon-op-land.pdf

• Informa4e over de Bodegravenboog:

hCps://www.beterbereikbaargouwe.nl/maatregelen/bodegravenboog/

SUchUng Dorp, Stad & Land is sinds 1929 een onaQankelijke kennispartner van gemeenten in Zuiden Zuidwest-Nederland. Dorp, Stad & Land toetst, onderzoekt, adviseert en inspireert op het gebied van architectuur, erfgoed, stedenbouw en landschap. Met een deskundig team van ruim zevenUg adviseurs zet de organisaUe zich in bij ca. zesUg gemeenten voor het publieke belang van een aangename en aantrekkelijke leefomgeving.

RES Midden Holland - Zoekgebied: Driehoek N11/N459/Nespad

pagina 8 van 8

Bodegraven-Reeuwijk A12/Boerderijweg/Enkele Wiericke

Kansenkaartscore: █ Redelijk kansrijk tot kansrijk – (Score: 3,9)

Cijfers van het zoekgebied: Grootte van het zoekgebied

Type landschap

18 ha

Waarde 5

Gebied langs infrastructuur

Landschapstype:

Waarde 2

Veenweide gebied

Natuurwaarden:

Waarde 3

Gemiddelde aanwezigheid van recreatieve waarden door grenzing van het zoekgebied aan een natuurgebied

Recreatiewaarden:

Waarde 5

Lage / geen recreatiegebied aanwezig

Geplande ontwikkelingen:

Waarde 3

Geen ontwikkelingen voorzien of voorzien na 5 jaar

Netaansluiting:

Waarde 4

Binnen 1 tot 3 km van spannings- station

Netimpact: Veroorzaakt geen knelpunt

Waarde 5

Adviseurs Omgevingskwaliteit Groothandelsgebouw 010 280 94 45 Sta9onsplein 45 info@dorpstadenland.nl Postbus 29129 3001 GC RoCerdam dorpstadenland.nl

RES Midden-Holland

Gebiedsbeschrijving A12/Boerderijweg/Enkele Wiericke Gemeente Bodegraven Reeuwijk

Type zoekgebied: Langs infrastructuur / Landschapstype: Veenweidegebied Oppervlakte zoekgebied: 18 hectare

Landschapskenmerken

A". Foto’s van de loca1e en directe omgeving

Algemene landschappelijke kenmerken op hoofdlijn

Het landschap van het zoekgebied A12/Boerderijweg/Enkele Wiericke behoort tot het kenmerkende veenweidelandschap van het Groene Hart en is het enige ‘venster’ waar vanaf de rijksweg in 360 graden het veenweidelandschap dat het noordelijk en zuidelijk deel van het Groene Hart kan worden beleefd. Het veenweidegebied wordt gekenmerkt door de slagenverkaveling met lange en smalle kavels en relaHef brede sloten met hoge waterstanden. Het gebied heeI een zeer open karakter, waarvan het deel tegen de Enkele Wiericke aan een belangrijk weidevogelgebied is.

RES Midden Holland - Zoekgebied: A12 / Boerderijweg / Enkele Wiericke

pagina 1 van 9

Loca5ekaart

A". Loca1e (s1ppellijn) van het zoekgebied in de huidige situa1e

De locaHe wordt ruimtelijk begrensd door de Boerderijweg (ten noorden), een natuurgebied en de Enkele Wiericke (ten oosten), de A12 (ten zuiden) en een waterplas (ten westen). Grenzend ten noorden aan het zoekgebied loopt een fietspad in oost-west richHng.

Landschappelijke kenmerken en waarden

De hieronder beschreven landschapskenmerken en waarden zijn gebaseerd op de methode ‘landschap en duurzame energie’ van het rijk, het provinciale gebiedsprofiel en de cultuurhistorische waardenkaart. Deze beschrijvingen zijn toegespitst op het zoekgebied en vormen de toelichHng op de context waarin zon-opland al dan niet wordt gerealiseerd. Deze kenmerken en waarden zijn de basis en als zodanig vertaald in de ‘Gebiedsspecifieke inpassingsvoorwaarden’ in het tweede deel van deze gebiedsbeschrijving. Het zoekgebied is onderdeel van het veenweidelandschap in het Groene Hart en een uitgebreide beschrijving van de kenmerken zijn onderdeel van het Provinciaal Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke. Het meest oostelijke deel van het zoekgebied kent een hogere waterstand. De provincie hanteert ambiHes voor het behoud van de leesbaarheid van het landschap, waarvan de meest relevante in relaHe tot de ontwikkeling hieronder worden benoemd:

Slagenverkaveling • Behouden en versterken van de aanwezigheid en samenhang tussen alle onderdelen binnen het veenweidegebied: ontginningsassen, waterlopen, kavelstructuren, kades, tiendwegen, petgaten en geriefbosjes. • Herkenbaar houden van gave, oorspronkelijke verkavelingspatronen van middeleeuwse ontginningen, met karakteristieke langgerekte percelen, poldersloten en weteringen. • Behouden en versterken van het contrast tussen het open polderlandschap en verdichte zones zoals oeverwallen en linten.

RES Midden Holland - Zoekgebied: A12 / Boerderijweg / Enkele Wiericke

pagina 2 van 9

A". Landschappelijke kenmerken Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke: Van links naar rechts: Herkenbaar waterrijk veen(weide), Water als structuurdrager, Weg door stad en land (boven) Kwaliteit van de dorpsrand, vrije1jdslandschap en Iden1teitsdrager Zuid-Holland (onder).

Kades zijn lage dijken die het water keren tussen poldercomparHmenten met verschillende waterpeilen. De Boerderijweg heeI een waterstaatkundige funcHe en een ontsluiHngsfuncHe voor auto’s, fietsers en voetgangers. Ruimtelijk markeert de kade de landscheiding van een ontginningsblok. De kade is niet beplant, mogelijk vanwege het aangrenzende weidevogelgebied, om de aanwezigheid van predatoren te voorkomen. De ambiHes uit het Provinciale Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke aangaande dit onderwerp zijn: De kade: Boerderijweg. • Karakteristieke beplanting (knotwilgen) handhaven en aanvullen. • Bij aanpassingen aan bestaande wegen wordt het profiel van onderliggende dijken en kades gehandhaafd. • De toegankelijkheid van het gebied wordt behouden of verbeterd. • Koppelen van cultureel erfgoed (zoals de Wierickes) aan het recreatief routenetwerk en (aanleg)voorzieningen voor kano’s koppelen aan fiets- en wandelnetwerk. • Behouden van de openheid en het groene karakter, de kade als ‘contramal’ van het lint: geen bebouwing toevoegen.

Bodegraven heeft een sterke grens met het landschap door het vasthouden van één van de strakke lijnen van de slagenverkaveling aan te houden en de groene begrenzing met het Liniepark. Alles oostelijk is het oorspronkelijke veenweidelandschap.

Kwaliteit van de stads- en dorpsrand. • Ontwikkelingen worden geïntegreerd ontworpen en sluiten zo veel mogelijk aan bij de ruimtelijke kwaliteit van het aangrenzende (veenweide)landschap. • Toegankelijkheid van het landschap vergroten door recreatieve routes vanuit de woongebieden via de groenzones door te trekken naar het landschap.

De Rijksweg A12 is dominant op de topografische kaart en afhankelijk van de windrichting ook zeker wanneer men zich vlak bij de infrastructuur begeeft, maar zelfs op de relatief korte afstand tot de snelweg vanaf de Boerderijweg (200 tot ruim 400 meter afstand) is het vooral de aaneengesloten eenheid van veenweidegebied dat de beleving overheerst.

RES Midden Holland - Zoekgebied: A12 / Boerderijweg / Enkele Wiericke

pagina 3 van 9

Weg door stad en land: panorama A12. • Verrommeling van het landschap langs de auto(snel)weg zoveel mogelijk voorkomen

Ten noorden van de boerderijweg en in het westen van het plangebied liggen hoofdwatergangen die tochten worden genoemd. Ze hebben een recht tracé en zijn breder dan de overige watergangen. Water als structuurdrager. • Lengtesloten zijn beeldbepalend, deze handhaven en de zichtbaarheid versterken. • Verschil tussen hoofdwatergangen in de droogmakerij en de veenweide behouden en versterken. • Eventuele waterbergingsopgaven gebruiken om de landschappelijke structuur te versterken, bijvoorbeeld door tochten te verbreden.

Bijzondere ruimtelijke waarden

Het Venster Bodegraven-Woerden is het kleinste deelgebied van het Groene Hart, maar vervult een belangrijke schakelfuncHe. Het venster is het laatste open stuk in de meer verdichte en verstedelijkte Oude Rijnzone. (bron: SHchHng Groene Hart) Het open veenweide landschap strekt zich uit aan twee zijden van de A12 vanaf de groene grens met bedrijventerrein Broekvelden in Bodegraven tot aan de bebouwingsgrens van Molenvliet in Woerden.

Natuur en ecologische waarden

A". Weidevogel en natuur netwerk nederland gebieden

De algemene natuur en ecologische waarden van veenweidegebieden staan goed beschreven in het gebiedsprofiel Gouwe Wiericke. Kenmerkend zijn de slagenverkaveling met lange en smalle kavels en relaHef brede sloten met hoge waterstanden. Het oorspronkelijke verkavelingspatroon is goed bewaard gebleven. Extra aandacht voor natuurvriendelijke oevers en waterbeheer door peilhoogtebeheer zijn alom onderdeel van het gehele veenweidegebied. In en om het zoekgebied is dit specifiek het geval in het meest oostelijk deel. Circa 300 meter vanaf de Enkele Wiericke is een natuurgebied dat de ecologische verbinding maakt tussen de Reeuwijkse Plassen en de Nieuwkoopse plassen als onderdeel van het Natuur Netwerk Nederland (NNN): Natuurontwikkeling Abessinie Zuidzijderpolder door Staatsbosbeheer. Specifiek dit oostelijk deel betreI nat schraalland, kruiden- en faunarijk grasland en vochHg hooiland met natuurvriendelijke oevers, rietkragen en moerasstroken.

RES Midden Holland - Zoekgebied: A12 / Boerderijweg / Enkele Wiericke

pagina 4 van 9

Recrea5e waarden

De Boerderijweg is naast toegangsweg voor enkele boerderijen vooral ook een doorgaand fietspad. Het Hazenpad staat haaks op de Boerderijweg en vormt de fietsverbinding naar de Reeuwijkse Plassen vanaf deze kant van Bodegraven. Dit fietspad vormt tevens de grens met het veenweidegebied van het zoekgebied waar hogere natuurwaarde en weidevogelbescherming op van toepassing is. Fietsers hebben bij het passeren van de Enkele Wiericke een fenomenaal uitzicht vanaf de brug over de hooggelegen wetering. Het maakt het hier mogelijk om 360 graden veenweidegebied om je heen te beleven.

Cultuurhistorische waarden

A". Cultuurhistorische Waardenkaart Zuid-Holland; Landschappelijke kenmerken (links) en Landschappelijke waarden (rechts) uit CHW Provincie Zuid-Holland

De veenontginning met lange smalle percelen in een ritme met de sloten aan weerszijde van de kavel zijn het sterkste kenmerk van de locaHe en de wijdere omgeving en regio. Dit zeer herkenbare ritme van sloten en overwegend grasland heeI een zeer hoge leesbaarheid van de landschapsstructuur en ruimtelijke kwaliteiten. Veenontginning, algemeen De veenontginningen zijn vanaf de 11e eeuw ontstaan, toen vanaf een ontginningsbasis (rivier of gegraven wetering) de veenwildernis systematisch werd ontgonnen. Zo ontstond een verkaveling die nog altijd karakteristiek is voor het veenlandschap: lange (smalle) stroken, van elkaar gescheiden door (afwaterings)sloten, met de boerderij op de kop van de kavel. De stroken liggen evenwijdig aan elkaar. Poldergrens Het Zuid-Hollandsche landschap is opgebouwd uit een groot aantal polders. Deze afwateringseenheden zijn vanaf de Middeleeuwen tot stand gekomen. De polders vormen met hun belangrijkste landschappelijke onderdelen en enkele zeer kenmerkende elementen het poldersysteem. De poldergrenzen kunnen de vorm hebben van een sloot, watergang, kade of dijk.

Ten oosten van het zoekgebied ligt het inundaHegebied van de Oude Hollandse Waterlinie met de Enkele Wiericke als begrenzing van het vroeger strategisch in te zeben inundaHegebied. Dit landschappelijke kenmerk hangt sterk samen met het Fort Wierickerschans op het raakpunt van Enkele Wiericke en Oude Rijn. In het Provinciale Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke wordt de hoge waardering voor dit cultuurhistorisch landschapselement ook toegelicht: De Oude Hollandse Waterlinie is de eerste belangrijke verdedigingslinie van Nederland geweest. Zij is na de inval van de Franse troepen in 1672 geperfecHoneerd. Met de ontwikkeling van de Nieuwe Hollandse Waterlinie in de 19e eeuw, die meer naar het oosten ligt, verloor de oude linie zijn funcHe. Het gevolg daarvan was dat vrijwel alle onderdelen in de loop der jaren verdwenen of minder zichtbaar zijn geworden. Het traject tussen Oude Rijn en Hollandsche IJssel is een van de weinige plekken waar de Oude Hollandse Waterlinie als structuur nog te herkennen is. Als onderdelen van de Oude Hollandse Waterlinie zijn bewaard gebleven: Fort Wierickerschans en de Enkele en Dubbele Wiericke. Beide begrenzen Polder Lange Weide, deze polder kon als inundaHegebied onder water gezet worden.

RES Midden Holland - Zoekgebied: A12 / Boerderijweg / Enkele Wiericke

pagina 5 van 9

Historisch-landschappelijke lijnen Bij de waardering van landschappelijke lijnen is vooral gelet op de gaafheid van het historische lijnelement (bv. profiel van een dijk of kanaal) en eventueel ook op de samenhang met andere elementen (bv. polderkades met weteringen en tiendwegen). Vanwege hun zeldzaamheid (bijzondere functie) en hoge gaafheid is een aantal karakteristieke elementen als 'zeer hoog' gewaardeerd. De Nieuwe Hollandse Waterlinie, en de Enkele Wiericke als een van deze lijnen hoort daarbij.

De cultuurhistorische waarden van het landschap als geheel op deze plek is hoog omdat direct aanliggende landschap met het inundaHegebied van de Oude Hollandse Waterline en de hoger gelegen Enkele Wiericke noemenswaardig uniciteit vertegenwoordigd en de gaafeid van het veenweidelandschap als geheel van dit aspect van hoge waarde is.

Archeologische kenmerken en waarden

A". Cultuurhistorische Waardenkaart Zuid-Holland; Archeologische kenmerken (links) en Archeologische waarden (rechts) uit CHW Provincie Zuid-Holland

De twee aangrenzende strengen van het type stroomgordel of geulafzehngen hebben een redelijk hoog tot hoge archeologische verwachHng. Veen Veen krijgt een lage tot zeer lage waardering vanwege de uiterst lage trefkans op archeologische sporen die met bewonings- of landgebruiksmogelijkheden samenhangen. Stroomgordels/geulafzettingen Stroomgordels/geulafzettingen, incl. crevassen redelijk hoog tot hoog; In de Kenmerkenkaart wordt in deze eenheid onderscheid gemaakt in drie diepteklassen waarop deze waarde bereikt kan worden. Aanvullend geldt de verwachting dat de ondiep gelegen stroomgordels een hogere dichtheid aan bewoningssporen hebben, terwijl daarentegen de dieper gelegen stroomgordels een lagere dichtheid aan bewoningssporen hebben. De redelijk hoog tot hoge verwachting geldt ook voor de buffers die aan weerszijden van de stroomgordels en geulafzettingen beneden 3 m – maaiveld voorkomen.

Het zoekgebied zelf heeI overwegend een lage archeologische verwachHngen omdat het in het Veen ligt. Er geldt een onderzoeksplicht voor plangebieden gelijk aan of groter dan 25.000 m² en ingrepen dieper dan 0,40 m beneden maaiveld. In de noordoosthoek van het gebied is een terrein met een zeer hoge archeologische verwachHng (terreinen van provinciaal belang). Hiervoor geldt een onderzoeksplicht voor plangebieden gelijk aan of groter dan 50 m² en ingrepen dieper dan 0,35 m beneden maaiveld. Ook heeI een deel van het gebied een hoge/middelhoge archeologische verwachHng. Hiervoor geldt een onderzoeksplicht voor plangebieden gelijk aan of groter dan 500 m² en ingrepen dieper dan 0,40 m beneden maaiveld. h[ps://atlas.odmh.nl/html5viewer/index.html?viewer=Atlas.Atlas&layerTheme=Archeologie

RES Midden Holland - Zoekgebied: A12 / Boerderijweg / Enkele Wiericke

pagina 6 van 9

RES Midden-Holland

Gebiedsbeschrijving A12/Boerderijweg/Enkele Wiericke Gemeente Bodegraven Reeuwijk

Type zoekgebied: Langs infrastructuur / Landschapstype: Veenweidegebied Oppervlakte zoekgebied: 18 hectare

Gebiedsspecifieke inpassingsvoorwaarden

A". Loca1ekaart van het zoekgebied

De Gebiedsspecifieke inpassingsvoorwaarden zijn leidend voor het inrichHngsvoorstel van een zon-op-land iniHaHef voor deze locaHe. De inpassingsvoorwaarden zijn gebaseerd op de landschappelijke kenmerken en waarden zoals beschreven in het eerste deel van deze gebiedsomschrijving.

RES Midden Holland - Zoekgebied: A12 / Boerderijweg / Enkele Wiericke

pagina 7 van 9

Configura5e

• Ontwikkelingen worden geïntegreerd ontworpen en sluiten zo veel mogelijk aan bij de ruimtelijke kwaliteit van het veenweidelandschap, waarbij de bestaande poldereenheden met hun begrenzingen leidend zijn. • OriëntaHe van de zonnepanelen volgt volledig en exact het slagenlandschap. Het meest logisch is dat een oost-west opstelling bij benadering wordt gevolgd, zodat conHnue lijnen van PV-opstellingen kunnen worden gemaakt op de smalle percelen. • Verspringingen van PV-opstellingslijnen zijn ongewenst. • Extensieve PV-opstellingen met een maximale dekkingsgraad en dichtste pakking van maximaal 50% van het gebruikte oppervlakte land van een perceel, om te voorkomen dat de veenbodem uitdroogt en tegelijkerHjd vegetaHegroei behouden blijI. • Minimaliseer hoogte PV-opstelling (max. 100 cm - hoogste punt boven het huidige maaiveld van het perceel) ten behoeve van de openheid van het landschap en zichtlijnen vanaf Boerderijweg en het fietspad over de opstelling en zicht op openheid.

Bestaande poldereenheden als leidraad nemen en oriënta1e van de zonnepanelen volgt slagenlandschap

Extensieve PV-opstelling met ruimte tussen de rijen

Begrenzing, afscherming en landschapskwaliteit

• Voorkom hekwerk en afrastering, los de (on)toegankelijkheid op met sloten. • De kleur van de zonnepanelen inclusief omlijsHng is donker en mat. Daarnaast wordt er één type paneel toegepast in het gehele project. • Minimaliseer verharding: onderhoudswegen, geen nieuwe parkeerplaatsen buiten het plangebied. • Opgaande beplanHng binnen een straal van 300 meter van het aangrenzende weidevogelgebied is ongewenst in verband met mogelijke predatoren. • Alle bestaande watergangen respecteren (geen dempingen) en zoals in huidige situaHe opnemen in het inrichHngsplan. De zonnepanelen worden op minimaal 2 meter van de insteek van de watergang geplaatst.

Voorkom hekwerk en afrastering, los op met brede sloten

Techniek en installa5e

• Transformatorhuisjes hebben een rusHge en ingetogen vormgeving en worden ruimtelijk logisch geïntegreerd in het veld. Plaatsing gebeurt binnen het veld met een maximale hoogte van 150 cm boven het huidige maaiveld. • De kleur van de zonnepanelen inclusief omlijsHng is donker van kleur en mat. Voor het gehele zoekgebied geldt dat één soort in panelen en opstelling wordt gebruikt. • Minimaliseer verharding: onderhoudswegen maken zoveel mogelijk gebruik van bestaande erIoegangswegen en er worden geen nieuwe parkeerplaatsen aangelegd.

Transformatorhuisjes worden ruimtelijk logisch geïntegreerd in het veld

Planproces en communica5e

• Uitwerking alHjd in samenspraak met gemeente en directe omgeving. • Rekening houden met het boerenerven aan de noordzijde en inrichHngsontwerp op parHcipaHeve wijze tot stand brengen. • Zorg voor publieksvriendelijke en uitnodigende informaHe over de toevoeging van PV-opstellingen zodat vanaf de Boerderijweg de veranderingen in het landschap geduid worden.

RES Midden Holland - Zoekgebied: A12 / Boerderijweg / Enkele Wiericke

pagina 8 van 9

Beheer

• In het beheerplan wordt ook de monitoring en wijze van eventueel herstel van aangetaste landschaps-, natuur- en biodiversiteitswaarden beschreven.

Meekoppelkansen

• RecreaHef gebruik van de Boerderijweg vergroten door verblijfsplek toe te voegen en toegankelijkheid van het landschap te vergroten door recreaHeve routes via groenzones door te trekken naar het landschap. • De natuurwaarden en bodemkwaliteit zouden kunnen worden verbeterd door bijvoorbeeld natuurvriendelijke oevers aan te leggen in samenspraak met het waterschap. • Het gebied ten oosten van het zoekgebied is onderdeel van de ecologische verbinding tussen de Reeuwijkse Plassen en Nieuwkoopse plassen als onderdeel van het NatuurNetwerk Nederland (NNN): Natuurontwikkeling Abessinie Zuidzijderpolder door Staatsbosbeheer. Deze ecologische verbinding kan worden versterkt. • Ontwikkeling van een aanleg- en beheerplan van inheemse, kruidenrijke vegetaHes (zo laat en weinig mogelijk gemaaid) • Eventuele waterbergingsopgaven kunnen gebruikt worden om de landschappelijke structuur te versterken, bijvoorbeeld door watergangen te verbreden of het waterpeil te verhogen in samenspraak met het waterschap.

Aanvullende bronnen:

• LED Methode Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE): h"ps://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/energie-enlandschap/energiemaatregelen-inpassen-met-oog-voor-het-landschap

• De gedragscode Zon-op-Land van de solar sector:

h"ps://www.hollandsolar.nl/uploads/files/gedragscode-zon-op-land.pdf

• Het natuurproject Abessinie Zuidzijderpolder:

h"ps://veenweidengouwewiericke.nl/applica=on/files/4416/1374/5183/rappor t_website_Abessinie_Staand_20210104.pdf

Sbchbng Dorp, Stad & Land is sinds 1929 een onaeankelijke kennispartner van gemeenten in Zuiden Zuidwest-Nederland. Dorp, Stad & Land toetst, onderzoekt, adviseert en inspireert op het gebied van architectuur, erfgoed, stedenbouw en landschap. Met een deskundig team van ruim zevenbg adviseurs zet de organisabe zich in bij ca. zesbg gemeenten voor het publieke belang van een aangename en aantrekkelijke leefomgeving.

RES Midden Holland - Zoekgebied: A12 / Boerderijweg / Enkele Wiericke

pagina 9 van 9

Bodegraven-Reeuwijk Binnenpolder Oost (Dammekant)

Kansenkaartscore: Redelijk kansrijk tot kansrijk – (Score: 3,0)

Cijfers van het zoekgebied: Grootte van het zoekgebied

Type landschap

47 ha

Waarde 5

Gebied langs infrastructuur

Landschapstype:

Waarde 2

Veenweide gebied

Natuurwaarden:

Waarde 3

Gemiddelde aanwezigheid van beschermde natuurwaarden door grenzing van het zoekgebied aan een natuurgebied

Recreatiewaarden:

Waarde 3

Gemiddelde aanwezigheid van recreatieve waarden door grenzing van het zoekgebied aan een recreatiegebied

Geplande ontwikkelingen:

Waarde 3

Geen ontwikkelingen voorzien of voorzien na 5 jaar

Netaansluiting:

Waarde 2

Buiten 5 km van spannings- station

Netimpact:

Waarde 3

Veroorzaakt een knelpunt, dat voor 2030 opgelost kan worden Netimpact uitgangspunt: aansluiting op het nog te realiseren station Reeuwijk. Wanneer de beoogde aansluiting <10MW is dan wordt de zonneweide aangesloten op station Broekvelden.

Adviseurs Omgevingskwaliteit Groothandelsgebouw 010 280 94 45 Sta9onsplein 45 info@dorpstadenland.nl Postbus 29129 3001 GC RoCerdam dorpstadenland.nl

RES Midden-Holland

Gebiedsbeschrijving Binnenpolder Oost (Dammekant) Gemeente Bodegraven Reeuwijk

Type zoekgebied: langs infrastructuur / Landschapstype: Veenweidegebied Oppervlakte zoekgebied: 47 hectare

Landschapskenmerken

A". Foto’s van de loca1e en directe omgeving

Algemene landschappelijke kenmerken op hoofdlijn

Vanaf het verhoogde en beplante lint Dammekant is het gebied tussen de woonerven door goed zichtbaar. De beplan;ngslijnen, er>oegangswegen en kavelsloten vormen een bijzonder afwisselend patroon in het landschap.

RES Midden Holland - Zoekgebied: Binnenpolder Oost (Dammekant)

pagina 1 van 9

Loca5ekaart

A". Loca1e (s1ppellijn) van het zoekgebied in de huidige situa1e

Het gebied wordt ruimtelijk begrensd door de Oude Rijn met de Dammekant (ten oosten), het bedrijventerrein Rijnhoek (ten zuiden) en treinverbinding Woerden – Leiden/ N11 (ten westen). De noordzijde van het zoekgebied loopt gelijk met de gemeentegrens, die niet zichtbaar is in het landschap. Het gebied tussen Zwammerdam en Bodegraven vormt een landschappelijk geheel en open gebied met doorzichten tussen beide dorpen in. Het gebied valt in de categorie gebied langs infrastructuur. De indeling komt voort uit de RES 1.0.

Landschappelijke kenmerken en waarden

De hieronder beschreven landschapskenmerken en waarden zijn gebaseerd op de methode ‘landschap en duurzame energie’ van het rijk, het provinciale gebiedsprofiel en de cultuurhistorische waardenkaart. Deze beschrijvingen zijn toegespitst op het zoekgebied en vormen de toelich;ng op de context waarin zon-op-land al dan niet wordt gerealiseerd. Deze kenmerken en waarden zijn de basis en als zodanig vertaald in de ‘Gebiedsspecifieke inpassingsvoorwaarden’ in het tweede deel van deze gebiedsbeschrijving. Het zoekgebied behoort tot het veenweide landschap maar is ook onderdeel van de oorspronkelijke oeverwallen van de Oude Rijn. Oeverwallen zijn kleiige rivierafzeUngen die zijn ontstaan bij overstromingen. Hier ontstond de eerste bebouwing in het gebied waaruit het achterliggende land is ontgonnen. De oeverwallen van de Oude Rijn liggen rela;ef hoog en fungeren nu nog steeds als dijken. Tussen het zoekgebied en de Oude Rijn bevindt zich een dicht lint (Dammekant) van boerderijen, woningen en bedrijven. In het zoekgebied liggen ook een aantal boerderijen op afstand van de Oude Rijn. Dit is een goede indica;e waar de rivierklei van de stroomrug overgaat in veengrond.

RES Midden Holland - Zoekgebied: Binnenpolder Oost (Dammekant)

pagina 2 van 9

A". Landschappelijke kenmerken Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke: Van links naar rechts: (boven) Onderscheidend rivierengebied; Doorsnijdend spoor, verdichte sta1onsomgeving; Weg door stad en land; (onder) Linten blijven linten; Kwaliteit van het stadsen dorpsgebied; Variërend en verbindend vrije1jdslandschap.

Ten opzichte van het open veenweidelandschap hee> de zone van de oeverwal een besloten karakter, met bebouwing, beplan;ng en infrastructuur. De ambi;es uit het Provinciale Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke aangaande dit onderwerp zijn:

De oeverwal van de Oude Rijn. • Versterken van het contrast tussen de oeverwal en het poldergebied door ruimtelijke ontwikkelingen op de oeverwal een meer besloten en groen karakter te geven. • Behouden en versterken van de menging van functies op de oeverwal. • Behoud van doorzichten vanaf de rivier op het achterliggende veenweidelandschap. • Bij nieuwe ontwikkelingen de typerende gestrekte verkaveling haaks op de rivier als leidraad nemen. • De lengtesloten zijn beeldbepalend, deze sloten handhaven en de zichtbaarheid zoveel mogelijk versterken.

Aan de kant van de Oude Rijn staat dichte bebouwing langs het lint. Aan de polder-zijde zijn enkele doorzichten tussen de boerderijen door. De kavels staan hier dwars op de dijk. De ambi;es uit het Provinciale Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke aangaande dit onderwerp zijn: Rivierdijklint: Dammekant. • Herkenbaar houden van de ruimtelijke structuur van kavels dwars op de dijk, variërend van haaks tot enigszins onder een hoek. • In stand houden van het asymmetrische profiel met een duidelijk verschil tussen de kant naar de rivier en de kant naar het open landschap (met ijle tot verspreide bebouwingsstructuur, met overwegend agrarisch karakter, op afstand van de Oude Rijn). • Doorzichten tussen water, weg en open landschap behouden. • Kenmerkende bebouwingsstructuur met ‘de boerderijen op afstand’ herkenbaar en beleefbaar houden.

Het zoekgebied wordt gekenmerkt door de slagenverkaveling met lange en smalle kavels. De ambi;es uit het Provinciale Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke aangaande dit onderwerp zijn:

RES Midden Holland - Zoekgebied: Binnenpolder Oost (Dammekant)

pagina 3 van 9

Slagenverkaveling. • Behouden en versterken van de aanwezigheid en samenhang tussen alle onderdelen binnen het veenweidegebied: ontginningsassen, waterlopen, kavelstructuren, kades, tiendwegen, petgaten en geriefbosjes. • Herkenbaar houden van gave, oorspronkelijke verkavelings-patronen van middeleeuwse ontginningen, met karakteristieke langgerekte percelen, poldersloten en weteringen. • Behouden en versterken van het contrast tussen het open polderlandschap en verdichte zones zoals oeverwallen en linten.

Vanaf de N11 en het spoor kijk je aan de ene kant op het open veenweidegebied en aan de andere kant op het meer verdichte oeverwallandschap langs de Oude Rijn. In beide gevallen ligt het spoor of de weg in het zicht maar kun je er wel voorbij kijken. Tussen het spoor en de N11 ligt een na[e natuurzone. De ambi;es uit het Provinciale Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke aangaande dit onderwerp zijn: Panorama OV en N11. • Verrommeling van het landschap langs de N11 zo veel mogelijk voorkomen. • Ontwikkelingen dienen rekening te houden met het zicht vanuit de trein op de omgeving.

De dorpen zijn op de rivier georiënteerd. Het zoekgebied grenst aan de dorpsrand van Bodegraven waar een sloot momenteel fungeert als harde grens tussen het open gebied en werkgebied. Deze zone kan een belangrijke schakel worden tussen de veenweidegebieden aan weerszijde van de Oude Rijn. De rand van Zwammerdam ligt iets verderop is grilliger, waar dorpsfunc;es als een voetbalvereniging plaatsvinden. De inrich;ng van dit gebied is zeer groen, met opgaande beplan;ng. De ambi;es uit het Provinciale Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke aangaande dit onderwerp zijn: Dorpsranden Zwammerdam en Bodegraven. • Ontwikkelingen worden geïntegreerd ontworpen en sluiten zo veel mogelijk aan bij de ruimtelijke kwaliteit van het aangrenzende landschap. • Randen vormen een zachte, groene overgang naar het landschap. De groenzones staan niet op zichzelf maar zijn georiënteerd op stad én landschap. • Toegankelijkheid van het landschap vergroten door recreatieve routes vanuit de woongebieden via de groenzones door te trekken naar het landschap. • Huidige rand van het bedrijventerrein herinrichten en verzachten.

Natuur en ecologische waarden

A". Landschappelijke kenmerken Gebiedsprofiel Gouwe Wiericke: Rust en s1lte en Variërend en verbindend vrije1jdslandschap

Ten zuiden van de N11 bevindt zich een belangrijk weidevogelgebied. Opgaande beplan;ng binnen een straal van 300 meter is ongewenst in verband met mogelijke predatoren. De zone kan ook een belangrijke rol spelen in de verbinding tussen de Nieuwkoopse plassen, de natuurzone tussen de N11 en het spoor en de natuur in het veenweidegebied ten westen hiervan. Op de ambi;ekaart 2024 van de Provincie ZuidRES Midden Holland - Zoekgebied: Binnenpolder Oost (Dammekant)

pagina 4 van 9

Holland staat de strook tussen het bedrijventerrein en het zoekgebied aangemerkt als ‘nog om te vormen landbouwgrond naar natuur (inrich;ng)’.

hCps://atlas.zuid-holland.nl/GeoWeb56/index.html?viewer=Natuurbeheerplan

Recrea5eve waarden

De Dammekant hee> een vrijliggend fiets- en wandelpad en is onderdeel van het knooppuntennetwerk van Zuid-Holland. In de huidige situa;e is het zoekgebied verder niet toegankelijk, maar met een veranderend gebruik zou vanuit de gemeente verder onderzocht kunnen worden of ommetjes met daaraan interessante verblijfsloca;es zouden kunnen worden toegevoegd in de toekomst.

Cultuurhistorische waarden

Rivierdijk

A". Cultuurhistorische Waardenkaart Zuid-Holland; Landschappelijke kenmerken (links) en Landschappelijke waarden (rechts) uit CHW Provincie Zuid-Holland

De Oude Rijn was in de Romeinse ;jd de noordgrens van het Romeinse Rijk. Deze bestond uit militaire forten en legerplaatsen verbonden door een verharde weg (de Limesweg). Van de verdedigings- en transportlinie langs de Oude Rijn is vrijwel niets meer in dit gebied te herkennen, maar kunnen bij ontwikkelingen wel aanleiding zijn om kenmerken ervan terug te brengen. In het gebied bevinden zich objecten van cultuurhistorische waarden. Dit betreffen de Dammekant 28/28a, 38 en 50 in Bodegraven. Omschrijving van de landschapselementen in het gebied uit de CHW Provincie Zuid-Holland: Veenontginning, algemeen De veenontginningen zijn vanaf de 11e eeuw ontstaan, toen vanaf een ontginningsbasis (rivier of gegraven wetering) de veenwildernis systematisch werd ontgonnen. Zo ontstond een verkaveling die nog altijd karakteristiek is voor het veenlandschap: lange (smalle) stroken, van elkaar gescheiden door (afwaterings)sloten, met de boerderij op de kop van de kavel. De stroken liggen evenwijdig aan elkaar

RES Midden Holland - Zoekgebied: Binnenpolder Oost (Dammekant)

pagina 5 van 9

Rivierdijk De rivieren vanaf Middeleeuwen bedijkt. Vóór aanleg van de deltadammen stonden de rivieren in open verbinding met zee, waardoor zee- en rivierdijken in profiel lang en niet altijd duidelijk van elkaar verschillen. Hoofdafwatering De waterlopen in de provincie dienen, naast voor berging en afvoer van overtollig polderwater, voor een deel ook voor de scheepvaart. De meest markante hoofdafwateringskanalen zijn op de kaart gezet.

Archeologische kenmerken en waarden

Middeleeuwse stads- en dorpskernen

Stads- of dorpskern, bewoning in de Middeleeuwen

KomafzeAngen met veen

Redelijk tot hoge tre:ans op archeologische sporen

Oude stroomgordels en geulafzeAngen

Terreinen van provinciaal belang

Limes zone – tracé verondersteld

A". Cultuurhistorische Waardenkaart Zuid-Holland; Archeologische kenmerken (links) en Archeologische waarden (rechts) uit CHW Provincie Zuid-Holland

Vanaf het maaiveld tot dieper dan 5 meter zijn in het gebied oude stroomgordels en geulafzeUngen aanwezig. Ook loopt het veronderstelde tracé van de limesweg door het zoekgebied. In het hele zoekgebied is een hoge treeans op archeologische sporen. Voor de gebieden met een hoge/middelhoge archeologische verwach;ng geldt een onderzoeksplicht voor plangebieden gelijk aan of groter dan 500 m² en ingrepen dieper dan 0,40 m beneden maaiveld. De twee aangrenzende strengen van het type stroomgordel of geulafzeUngen hebben een redelijk hoog tot hoge archeologische verwach;ng. Omschrijving van de landschapselementen in het gebied uit de CHW Provincie Zuid-Holland: Stroomgordels/geulafzettingen Stroomgordels/geulafzettingen, incl. crevassen redelijk hoog tot hoog; In de Kenmerkenkaart wordt in deze eenheid onderscheid gemaakt in drie diepteklassen waarop deze waarde bereikt kan worden. Aanvullend geldt de verwachting dat de ondiep gelegen stroomgordels een hogere dichtheid aan bewoningssporen hebben, terwijl daarentegen de dieper gelegen stroomgordels een lagere dichtheid aan bewoningssporen hebben. De redelijk hoog tot hoge verwachting geldt ook voor de buffers die aan weerszijden van de stroomgordels en geulafzettingen beneden 3 m – maaiveld voorkomen. Limeszone In de Romeinse tijd (2000 tot 1500 jaar geleden) vormde de Oude Rijn de grens (Limes) van het Romeinse rijk.

Op de zuidoever van de Oude Rijn bouwden de Romeinen een weg met forten. Archeologen noemen deze grens de ‘Limeszone’. Op veel plaatsen zijn bij opgravingen resten hiervan aangetroffen. hCps://pzh.b3p.nl/viewer/app/Cultuur_historische_atlas hCps://atlas.odmh.nl/html5viewer/index.html?viewer=Atlas.Atlas&layerTheme=Archeologie

RES Midden Holland - Zoekgebied: Binnenpolder Oost (Dammekant)

pagina 6 van 9

RES Midden-Holland

Gebiedsbeschrijving Binnenpolder Oost (Dammekant) Gemeente Bodegraven Reeuwijk

Type zoekgebied: langs infrastructuur / Landschapstype: Veenweidegebied Oppervlakte zoekgebied: 47 hectare

Gebiedsspecifieke inpassingsvoorwaarden

A". Loca1ekaart van het zoekgebied

De Gebiedsspecifieke inpassingsvoorwaarden zijn leidend voor het inrich;ngsvoorstel van een zon-op-land ini;a;ef voor deze loca;e. De inpassingsvoorwaarden zijn gebaseerd op de landschappelijke kenmerken en waarden zoals beschreven in het eerste deel van deze gebiedsomschrijving.

RES Midden Holland - Zoekgebied: Binnenpolder Oost (Dammekant)

pagina 7 van 9

Bijzondere voorwaarden

• De gemeenteraad van Bodegraven-Reeuwijk hee> in 2021 besloten tot het uitbreiden van het bedrijventerrein Rijnhoek met Rijnhoek II. Dit gebied van 13 hectare valt binnen het zuidelijkste deel van het zoekgebied, waarvoor een stedenbouwkundige visie wordt gemaakt waarin zon-op-land mogelijkheden worden meegenomen.

Configura5e • Vanwege de ruimtelijke kwaliteit van de oeverwal en de beleving van verschil tussen oeverwal en veenweidegebied worden de PVopstelling op ruime afstand van het lint en bebouwing aan de Dammekant geplaatst. Minimaal 100 meter vanaf de Dammekant. • De bestaande verkaveling wordt als leidraad genomen voor oriënta;e en uitlijnen PV-opstellingen. Zuidoriënta;e is gezien de situa;e van het slagenpatroon op deze loca;e het meest logisch. • Boerderijen en erven die op afstand liggen mogen niet aan alle kanten met PV-opstellingen omringd zijn. • De twee doorzichten worden vrijgehouden. • Oriënta;e van de zonnepanelen volgt de verkaveling exact en lange smalle lijnen van PV-opstellingen met veel ruimte rondom is een vereiste. Zo wordt de lengte rich;ng van bestaande slagen, de op afstand liggende erven en de aanwezige beplan;ngslijnen in het gebied verder versterkt. • Extensieve PV-opstellingen met een maximale dekkingsgraad en dichtste pakking van maximaal 50% van het gebruikte oppervlakte land van een perceel, om te voorkomen dat de veenbodem uitdroogt en tegelijker;jd vegeta;egroei behouden blij>. • Minimaliseer hoogte PV-opstelling ten behoeve van de openheid van het landschap en zichtlijnen. Omdat de Dammekant toch al hoger ligt, wordt een hoogte tot max.

2 meter toegestaan vanaf het maaiveld waar de PV-opstelling geplaatst wordt, zonder dat er zichtbelemmering op het verdere landschapsbeeld optreedt.

Begrenzing, afscherming en landschapskwaliteit

• Afstand tot het spoor is al;jd gelijk voor alle PV-opstelling lijnen die tot aan het eind van het perceel nabij de spoorlijn worden geplaatst. • Voorkom hekwerk en afrastering en los de (on)toegankelijkheid op met sloten. • Aan de noordzijde van een PV-opstelling kan een beplan;ngslijn worden toegevoegd. • Opgaande beplan;ng binnen een straal van 300 meter van het aangrenzende weidevogelgebied is ongewenst in verband met mogelijke predatoren. • Alle bestaande watergangen respecteren (geen dempingen) en zoals in huidige situa;e opnemen in het inrich;ngsplan. De zonnepanelen worden op minimaal 2 meter van de insteek van de watergang geplaatst. • Archeologisch onderzoek is vereist.

Bestaande poldereenheden als leidraad nemen en oriënta1e van de PVopstellingen volgt slagenlandschap

Meest pregnante doorzichten vanaf de Dammekant behouden

Zonnepanelen reageren op het patroon van beplan1ngslijnen, erYoegangswegen en kavelsloten

Extensieve PV-opstelling

Techniek en installa5e

• Transformatorhuisjes hebben een rus;ge en ingetogen vormgeving en worden ruimtelijk logisch geïntegreerd in het veld. Plaatsing gebeurt in de lijn van de PV-opstelling binnen het veld met een maximale hoogte van 150 cm boven het huidige maaiveld en bij voorkeur aan de lintzijde (Dammekant).

Voorkom hekwerk en afrastering, los op met brede sloten

RES Midden Holland - Zoekgebied: Binnenpolder Oost (Dammekant)

pagina 8 van 9

• De kleur van de zonnepanelen inclusief omlijs;ng is donker van kleur en mat. Diversiteit in panelen en opstelling mag per perceel verschillen. • Minimaliseer verharding: onderhoudswegen maken zoveel mogelijk gebruik van bestaande er>oegangswegen en er worden geen nieuwe parkeerplaatsen aangelegd.

Planproces en communica5e

• Uitwerking al;jd in samenspraak met gemeente en directe omgeving. • Vanwege de directe grens met gemeente Alphen a/d Rijn ook overleg op intergemeentelijk niveau. • Zorg voor publieksvriendelijke en uitnodigende informa;e over de toevoeging van PV-opstellingen zodat vanaf de Dammekant de veranderingen in het landschap geduid worden.

Transformatorhuisjes worden ruimtelijk logisch geïntegreerd in het veld

Beheer

• In het beheerplan wordt ook de monitoring en wijze van eventueel herstel van aangetaste landschaps-, natuur- en biodiversiteitswaarden beschreven.

Meekoppelkansen

• Op het grondgebied voor de uitbreiding van bedrijventerrein de Rijnhoek kan ;jdelijke zon-op-land worden geplaatst. Afstemming met de gemeente Bodegraven-Reeuwijk is hierover noodzakelijk. • De natuurwaarden en bodemkwaliteit zouden kunnen worden verbeterd door bijvoorbeeld natuurvriendelijke oevers aan te leggen in samenspraak met het waterschap. • De zone ten noorden van het bedrijventerrein op een natuurvriendelijke manier inrichten. Dit kan onderdeel worden van de ecologische verbindingszone op grotere schaal tussen de Nieuwkoopse plassen en de natuurzone N11 en veenweidgebied. • Eventuele waterbergingsopgaven kunnen gebruikt worden om de landschappelijke structuur te versterken, bijvoorbeeld door watergangen te verbreden of het waterpeil te verhogen in samenspraak met het waterschap. • Uitbreiden van in slagenrich;ng liggende beplan;ngslijnen in samenspraak met de grondeigenaren en omwonenden.

Aanvullende bronnen:

• LED Methode Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE): hCps://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/energie-enlandschap/energiemaatregelen-inpassen-met-oog-voor-het-landschap

• De gedragscode Zon-op-Land van de solar sector:

hCps://www.hollandsolar.nl/uploads/files/gedragscode-zon-op-land.pdf

S`ch`ng Dorp, Stad & Land is sinds 1929 een onacankelijke kennispartner van gemeenten in Zuiden Zuidwest-Nederland. Dorp, Stad & Land toetst, onderzoekt, adviseert en inspireert op het gebied van architectuur, erfgoed, stedenbouw en landschap. Met een deskundig team van ruim zeven`g adviseurs zet de organisa`e zich in bij ca. zes`g gemeenten voor het publieke belang van een aangename en aantrekkelijke leefomgeving.

RES Midden Holland - Zoekgebied: Binnenpolder Oost (Dammekant)

pagina 9 van 9

Zuidplas Bredeweg / Noordelijke Dwarsweg / A12 (A12/N219 knoop)

Kansenkaartscore: █ Redelijk kansrijk tot kansrijk – (Score: 4,1)

Cijfers van het zoekgebied: Grootte van het zoekgebied

Type landschap

14 ha

Waarde 5

Gebied langs infrastructuur

Landschapstype:

Waarde 5

Droogmakerij Klei

Natuurwaarden:

Waarde 3

Gemiddelde aanwezigheid van recreatieve waarden door grenzing van het zoekgebied aan een natuurgebied

Recreatiewaarden:

Waarde 5

Lage / geen recreatiegebied aanwezig

Geplande ontwikkelingen:

Waarde 3

Geen ontwikkelingen voorzien of voorzien na 5 jaar

Netaansluiting:

Waarde 5

Binnen 0 tot 1 km van spannings- station

Netimpact:

Waarde 3

Veroorzaakt een knelpunt, dat voor 2030 wordt opgelost

Adviseurs Omgevingskwaliteit Groothandelsgebouw 010 280 94 45 Sta?onsplein 45 info@dorpstadenland.nl Postbus 29129 3001 GC RoHerdam dorpstadenland.nl

RES Midden-Holland

Gebiedsbeschrijving Bredeweg / Noordelijke Dwarsweg / A12 (A12/N219 knoop) Gemeente Zuidplas

Type zoekgebied: Langs infrastructuur / Landschapstype: Droogmakerij Klei Oppervlakte zoekgebied: 14 hectare

Landschapskenmerken

A". Foto’s van de loca1e en directe omgeving

Algemene landschappelijke kenmerken op hoofdlijn

Het gebied ligt in de droogmakerij Zuidplaspolder maar dat is niet tot slecht belee8aar. Het oogt als ‘infrabundel’ in een werkgebied van kassen, windmolens en bedrijventerreinen. Dit deel van de droogmakerij heeA een kleiige ondergrond, waardoor dit gebied eerst goed geschikt was voor akkerbouw, maar nu in toenemende mate voor glastuinbouw en bedrijventerreinen wordt gebruikt.

RES Midden Holland - Zoekgebied: Bredeweg / Noordelijke Dwarsweg / A12

pagina 1 van 8

Loca5ekaart

A". Loca1e (s1ppellijn) van het zoekgebied in de huidige situa1e

Het gebied wordt begrensd door de Bredeweg (ten noorden), de N219 (ten oosten), de A12 (ten zuiden) en de Noordelijke Dwarsweg (ten westen). Binnen het gebied loopt de op- en afrit van de A12. Het deelgebied ten noordwesten heeA als funcLe akkerbouwgebied. Binnen het knooppunt van de A12 is water en groen aanwezig.

Landschappelijke kenmerken en waarden

De hieronder beschreven landschapskenmerken en waarden zijn gebaseerd op de methode ‘landschap en duurzame energie’ van het rijk, het provinciale gebiedsprofiel en de cultuurhistorische waardenkaart. Deze beschrijvingen zijn toegespitst op het zoekgebied en vormen de toelichLng op de context waarin zon-op-land al dan niet wordt gerealiseerd. Deze kenmerken en waarden zijn de basis en als zodanig vertaald in de ‘Gebiedsspecifieke inpassingsvoorwaarden’ in het tweede deel van deze gebiedsbeschrijving. Het zoekgebied is onderdeel van de Zuidplaspolder. Van de 16e en 18e eeuw is hier op grote schaal turf gewonnen waardoor de Zuidplas ontstond. In de 19e eeuw werd de polder drooggelegd. Nu is polder de diepste droogmakerij van Nederland. In dit gebied is geen veen meer aanwezig in de ondergrond. Tegenwoordig is de polder sterk verstedelijkt. Vanuit RoUerdam, Gouda en Zoetermeer staat er grote druk op het gebied. Stadsuitbreidingen, kassencomplexen, infrastructuur en andere ontwikkelingen hebben als resultaat dat de openheid van het gebied verkleind wordt. De verkaveling van de droogmakerij is nog zichtbaar in het gebied, maar door de infrastructuur en grootschalige kassencomplexen is het open karakter van de polder hier deels verloren gegaan.

Ten noorden van het gebied is een groot distribuLepark gerealiseerd, de oost en zuidzijde van het gebied worden gekarakteriseerd door de infrastructuur en aan de westzijde van het gebied staan kassen.

RES Midden Holland - Zoekgebied: Bredeweg / Noordelijke Dwarsweg / A12

pagina 2 van 8

A". Landschappelijke kenmerken Gebiedsprofiel Bentwoud-RoFemeren-Zuidplas: Van links naar rechts: Droogmakerij als herkenbare eenheid; Werkgebieden met karakter; Weg door stad en land.

De Noordelijke Dwarsweg en de Bredeweg zijn onderdeel van het oorspronkelijke gridpatroon van de Zuidplaspolder als droogmakerijlint. Bij beide wegen is sprake van laanbeplanLng. Ze vormen een rechte lijn in het landschap. Door de kruising met de A12 is de conLnuïteit van de lange lijn van de Noordelijke Dwarsweg onderbroken. Eerst stonden er verspreide boerderijen, later zijn de linten verdicht met woningen, bedrijven en kassencomplexen. De bebouwing is afwisselend en staat aan weerszijden van de weg. De openbare ruimte is sober en prakLsch ingericht. De ambiLes uit het Provinciale Gebiedsprofiel BentwoudRoUemeren-Zuidplas aangaande dit onderwerp zijn: Werkgebied. • Aan de snelwegen is de rand onderdeel van de schaal en orde van de snelweg (en bedrijventerreinen en windmolens), dit gebied leent zich niet voor kleinschalige oplossingen. • Landschappelijke structuren en routes zijn aanleiding voor de inrichting van het terrein en de rand. Hoewel, als deze slecht beleefbaar zijn wordt voorkeur gegeven aan een verheven schaal en aanpak.