1.17 RIB Hervormingsagenda jeugd.pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF

VAN HET COLLEGE VAN B&W VOOR

de gemeenteraad

CC DATUM

1 juni 2023

ONDERWERP

Beste meneer, mevrouw, Op 2 december 2022 heeft de Algemene Ledenvergadering van de VNG met 99.5% van de stemmen voor de zogenaamde ‘motie Krimpenerwaard’ aangenomen. Deze motie gaf de onderhandelaars van de VNG een aantal uitgangspunten mee inzake de onderhandelingen over de Hervormingsagenda Jeugd. Op 17 mei 2023 bereikten het Rijk, de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), cliëntenorganisaties, professionals en aanbieders een principeakkoord over de Hervormingsagenda Jeugd. Het VNG-bestuur beoogt de Hervormingsagenda inclusief de bijbehorende financiële afspraken ter instemming voor te leggen op de Algemene Ledenvergadering van de VNG op 14 juni aanstaande in Groningen. Ter voorbereiding op deze ledenvergadering heeft de gemeente Krimpenerwaard samen met de andere gemeenten in de regio Midden-Holland Berenschot gevraagd een onafhankelijke analyse van het onderhandelingsresultaat uit te voeren aangaande de gevolgen voor de positie en belangen van de Nederlandse gemeenten. Berenschot heeft deze analyse uitgevoerd in de vorm van een quickscan, gericht op de financiële duiding van de Hervormingsagenda en een globale reflectie op financiële aandachtspunten voor gemeenten. In de quickscan wordt geconstateerd dat de financiële afspraken uit de Hervormingsagenda in grote lijnen aansluiten bij het advies van de Commissie van Wijzen.

Door de extra tijd die benodigd is geweest voor het sluiten van het akkoord, zijn ten opzichte van het advies van de Commissie van Wijzen extra middelen beschikbaar gekomen voor 2024 en 2025. Een andere aanvulling op het advies is de in het coalitieakkoord opgenomen extra besparing van structureel € 511 miljoen (voor 2025 en 2026 gaat het nog om € 500 miljoen). De bijhorende maatregelen van het Rijk moeten zorgen voor kostenverlagingen voor gemeenten. Het risico van deze besparingen ligt bij het Rijk. Gemeenten worden gecompenseerd via het gemeentefonds, indien de besparingen voor gemeenten niet optreden. Als gevolg van deze keuzes laat het macrobudget voor gemeenten voor 2023-2025 een omvangrijk voordeel zien ten opzichte van de decembercirculaire 2022. Vanaf 2026 valt de prognose weer terug naar onder het macrobudget van 2022, omdat middelen vanaf 2026 afhankelijk zijn gemaakt van besluitvorming naar aanleiding van het advies van een deskundigencommissie in 2025. Uit de analyse van elf geselecteerde voorbeeldgemeenten ontstaat niet het beeld dat de afspraken uit de Hervormingsagenda een sterk negatief/nadelig dan wel sterk positief/voordelig effect hebben op individuele gemeenten ten opzichte van elkaar. In de quickscan worden verschillende financiële aandachtspunten voor gemeenten geïdentificeerd.

Aandachtspunt 1: De Hervormingsagenda vraagt naar zijn aard op veel punten nog nadere uitwerking. Deze uitwerking brengt ook financiële onzekerheden met zich mee. Een aantal van de uitwerkingen

1 van 2 /

kunnen gepaard gaan met (extra) kosten, bijvoorbeeld ten aanzien van de in te richten regionale infrastructuur. Op basis van alleen de informatie in de Hervormingsagenda is niet te zeggen of in de financiële opgaven voldoende rekening is gehouden met alle te verwachte investeringen en maatregelen, met het feit dat veel maatregelen al in uitvoering zijn en met een reëel tijdspad voor implementatie (zie paragraaf 4.1). Aandachtspunt 2: De voorwaardelijkheid van de financiële reeks geeft onzekerheid, vooral over de periode vanaf 2026. Het voorbehoud op de beschikbaarstelling van de gereserveerde structurele middelen vanaf 2026 kan bijdragen aan onrust en druk in het veld. Verder liggen er in de opdracht voor de te vormen deskundigencommissie een aantal lastige vraagstukken besloten. De complexiteit en onzekerheid die de Hervormingsagenda omgeven, kunnen mede daardoor aanleiding geven tot nieuwe discussies en interpretatieverschillen (zie paragraaf 4.2). Aandachtspunt 3: Afbakening van de jeugdhulpplicht vraagt om duidelijkheid over de beschikbaarheid en financiering van ondersteuning voor jeugdigen buiten de jeugdhulpplicht. Afhankelijk van de uitwerking zou de afbakening kunnen leiden tot verplaatsing en verzwaring van zorg en hogere kosten (zie paragraaf 4.3).

Aandachtspunt 4: De Hervormingsagenda beoogt besparingen te realiseren door de versterking van het normale leven, maar bevat hiertoe geen aanvullende investeringsmiddelen. Het is daarnaast onduidelijk welke (financiële) resultaten mogen worden verwacht van preventieve (Rijks)inzet op aanpalende beleidsterreinen zoals onderwijs, bestaanszekerheid en huisvesting (zie paragraaf 4.4). De quickscan wijst daarnaast op drie aanvullende aandachtspunten omtrent de implementatie van de Hervormingsagenda (zie paragraaf 4.5). Aandachtspunt 5: De Hervormingsagenda kan een bijdrage leveren aan verlichting van de arbeidsmarktproblematiek, maar wordt ook door die problematiek gehinderd. Aandachtspunt 6: De voortvarende uitvoering van de Hervormingsagenda is gebaat bij helderheid over de rollen van Rijk, gemeenten en andere partijen bij de uitwerking en uitvoering ervan. Aandachtspunt 7: De mate en wijze van ondersteuning van lokale en regionale partijen bij de uitvoering van de Hervormingsagenda is nog niet duidelijk.. Op grond van deze quickscan heeft het college besloten de motie van de gemeente Groningen en anderen (zie bijlage) inzake de Hervormingsagenda Jeugd te steunen Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard, de secretaris,

de burgemeester,

J. Hennip

Mw. P Bouvy-Koene

Pag. 2/2