Stedenbouwkundig kader Groeiplaneet _ Krimpen ad IJssel

STEDENBOUWKUNDIG KADER EN BEELDKWALITEIT GROEIPLANEET | KRIMPEN A/D IJSSEL

Gemeente Krimpen a/d IJssel Raadhuisplein 2 2922 AD Krimpen aan den IJssel w: www.krimpenaandenijssel.nl

Rho adviseurs voor leefruimte Weena 505 (Delftse Poort) Hoofdingang Rho 36e verd. 3013 AL Rotterdam t: 010-2018555 e: info@rho.nl w: www.rho.nl

10 05 2021

INHOUD 01

INLEIDING 5

02

STEDENBOUWKUNDIGE RICHTLIJNEN

03

BEELDREGIE 11

7

PLANLOCATIE

4 Stedenbouwkundige kaders en beeldkwaliteit Groeiplaneet | Krimpen aan den IJssel

01

Inleiding

AANLEIDING

CONTEXT EN OMGEVING

In 2019 is het Integraal Huisvestingsplan 20192023 (IHP) vastgesteld door de gemeenteraad van Krimpen aan den IJssel. Hierin is een planning opgenomen welke onderwijsgebouwen en binnensportaccommodaties de komende 25 jaar worden verbouwd of waarvoor nieuwbouw dient plaats te vinden.

De locatie aan de Populierenlaan betreft de open plek op de hoek naast de bestaande sportzaal. Op deze plek bevindt zich momenteel een trapveld. Onder een deel van de locatie ligt een bergbezinkbassin, waar niet op gebouwd kan worden. De locatie ligt centraal in de wijk, direct naast de bestaande sportzaal. Een koppeling met de sportzaal heeft verschillende voordelen. Naast het gebruik van de sportzaal voor schoolsport kunnen ook bestaande parkeerfaciliteiten worden gedeeld. Dit levert ruimtevoordeel op.

De huidige bebouwing van de Groeiplaneet is gezien de staat van de gebouwen aan vernieuwing toe. De nieuwbouw is gepland in 2022 en sluit daarmee aan bij de ambities van het IHP. De nieuwe locatie van de Groeiplaneet aan de Populierenlaan valt binnen het voedingsgebied van de huidige locaties van de school. Naast de nieuwbouw van de Groeiplaneet zal ook de sportzaal De Populier vervangen worden door een nieuwe zaal. Het idee is om gefaseerd te ontwikkelen. Eerst wordt de nieuwe sportzaal ontwikkeld. Zo kan de sportvoorziening tijdens de bouw in gebruik blijven. Daarna wordt de huidige sportzaal gesloopt en ontstaat de ruimte voor de bouw van de nieuwe basisschool.

De ligging en oriëntatie ten opzichte van de omliggende woningen is relatief gunstig. Er liggen vooral voorkanten van woningen richting de locatie en er is enige afstand door de omliggende straten en de watergang. Alleen aan de Roos staan enkele woningen met de achterzijde richting de locatie. De nieuwbouw van een school kan tevens deze locatie een nieuw gezicht geven in plaats van de sobere anonieme gevel van de sportzaal. De locatie ligt aan de doorgaande water- en groenstructuur en kan bebouwd worden zonder dat de doorgaande groene ruimte geblokkeerd wordt. Stedenbouwkundige kaders en beeldkwaliteit Groeiplaneet | Krimpen aan den IJssel 5

Stedenbouwkundige richtlijnen Zoekgebied groen en spelen

3,5m afstand van het pad Groene inpassing geluidwering bouwvlak

(1800m2)

groenzone

pleinen

(1200m2)

bouwhoogte: max 9 m

afstand minimaal 32,5 m

0 10

40

parkeren

100

bergbezinkbassin

0 5 10 20 0 5 10 20

5m zone vanaf het water

50 50

6 Stedenbouwkundige kaders en beeldkwaliteit Groeiplaneet | Krimpen aan den IJssel

Zoekgebied groen en spelen

02

Stedenbouwkundige richtlijnen

Op basis van de reeds opgestelde analyse en schetsvarianten is een stedenbouwkundig kader opgesteld waarbinnen de architect de gebouwen ontwerpt. Ten behoeve van de inpassing van de nieuwe school en sportzaal worden de volgende stedenbouwkundige richtlijnen meegegeven.

•

•

PLAATSING EN ORIËNTATIE •

•

• •

Zet de groenstructuur aan de Populierenlaan (noordwestzijde) door aan de voorzijde van de nieuwbouw, zodat het doorlopende groene karakter aan deze straat wordt behouden. Tevens dient dit als een buffer voor het uitzicht van de bestaande woningen aan de overzijde van de Populierenlaan. Maak achter de groene zone het gebouw met één of twee duidelijke entrees die goed zichtbaar zijn en oriënteer ze op de Populierenlaan. Hou voldoende afstand vanaf het schoolplein tot de woningen aan de Populierenlaan ivm geluid. Er dient minimaal 5m afstand te worden gehouden vanuit de bestaande watergang tot de nieuwbouw.

MASSA EN OPBOUW •

Bouwhoogte in maximaal 2 bouwlagen (max. 9 m) in aansluiting op de hoogte van de bebouwing in de directe omgeving.

•

Gebruik een opbouw met verschillende herkenbare volumes aan de voorzijde om aan te sluiten bij de schaal van de omgeving. Op de hoek van de Populierenlaan-Populierenlaan kan een bebouwingsaccent gemaakt worden door een architectonische verbijzondering: bijvoorbeeld door een verbijzondering van de entree, een bijzondere gevel of door kleur-en materiaalgebuik. Koppel de sportzaal met de school als een volwaardig onderdeel, zodat het een samenhangend geheel wordt in massa en architectuur.

ONTSLUITING EN PARKEREN •

•

• •

Het gemeentelijk beleid is erop gericht om autoverkeer rond scholen terug te dringen en meer in te zetten op veilige routes voor fietsers en voetgangers. Daarbij is het uitgangspunt om het aantal parkeerplaatsen voor de school te beperken en concepten als een schoolzone in te zetten en de straatprofielen anders in te richten. Daarbij wordt aansluiting gezocht bij het School op Seef-programma. Houd het parkeren aan de voorzijde van de kavel, op de locatie van het bergbezinkbassin. Lang parkeren en Zoen en Zoef splitsen van elkaar. Z&Z zone aanduiden met bebording in een tijdszone. Stedenbouwkundige kaders en beeldkwaliteit Groeiplaneet | Krimpen aan den IJssel 7

Routes, parkeren en schoolzone Zoekgebied fietsparkeren school

Zoekgebied fietsparkeren sportzaal

Veilige oversteekplaats

pleinen

bouwvlak

Parkeren sportzaal en school

n

Sc

e

o

Z &

e

e

o

n lzo

f

e

n zo

ol

Z

ho

P

Ruimte voor bewonersparkeren

oo

h Sc

Verkenning aanpassing kruising 0 5 10

20

50

8 Stedenbouwkundige kaders en beeldkwaliteit Groeiplaneet | Krimpen aan den IJssel

•

•

heven door een geluidscherm van 2 meter hoogte te realiseren op de grens van het schoolplein. Dit scherm zal als architectonisch onderdeel van het ontwerp moeten worden meegenomen en groen worden ingepast met beplanting. Op deze wijze is een inrichtingsmodel ontstaan waarbij op alle woningen voldaan kan worden aan zowel de richtwaarde voor het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau als het maximale geluidniveau.

Ontsluiting vanaf Populierenlaan, ontmeng autoverkeer en langzaam verkeer (pleinruimte) zo veel mogelijk op de locatie (overzichtelijk en veilig). Zorg voor een duidelijke aanrijroute voor de kinderen naar de fietsenstalling van de school.

GELUIDSONDERZOEK Om te zien welke effecten de nieuwe school voor wat betreft geluid op de omgeving heeft is een akoestisch onderzoek uitgevoerd naar de geluidsemissie door de basisschool in de nieuwe situatie. Hiervoor zijn enkele varianten doorgerekend.

De geluidbelasting ten gevolge van het gebruik van de Zoen & Zoef strook, die beschouwd kan worden als indirecte hinder voldoet aan de daarvoor geldende grenswaarde.

Uit het onderzoek blijkt dat de ruimtelijke opzet met een ondieper schoolplein en daardoor een grotere afstand tot de woningen geluidstechnische voordelen heeft. Dit betekent dat op basis hiervan enkele eerder getekende varianten afvallen en er gekozen is voor een ruimtelijke opzet met de school langs de watergang en het plein aan de voorzijde richting Populierenlaan. Om de geluidproductie nog meer te spreiden en vol0 10 40 doende oppervlakte te behouden is het schoolplein 1:2000 verbreed richting de openbare driehoekige groenstrook. De overschrijdingen die hierdoor ontstaan ter hoogte 0 5 10 20 van de woningen aan de Roos kunnen1:1000 worden opge-

1:500

0

5

10

100

50

25

Stedenbouwkundige kaders en beeldkwaliteit Groeiplaneet | Krimpen aan den IJssel 9

REFERENTIES BEBOUWING

Zichtbaar duurzaam, eigentijdse bijzondere vormgeving, kleurrijk, afwijkend materiaalgebruik, openheid in de gevel

10 Stedenbouwkundige kaders en beeldkwaliteit Groeiplaneet | Krimpen aan den IJssel

03

Beeldregie

Om de nieuwe Groeiplaneet en sportzaal als ruimtelijk kwalitatieve toevoeging te ontwikkelen, zijn naast de stedenbouwkundige opzet ook de architectonische uitwerking en vormgeving van de gebouwen en het openbare gebied belangrijk. Voor de uitwerking worden de volgende beeldkwaliteitseisen als basis meegegeven:

GEBOUWEN VORM EN ORIËNTATIE • Vanwege de positie van het gebouw op de kruising van de Populierenlaan aan de groenstructuur, is het uitgangspunt hier een markant gebouw te maken met een afwijkende vormgeving t.o.v. de bestaande bebouwing in de directe omgeving: eigentijds, bijzonder en herkenbaar. Met name voor de bebouwing op de hoek van de Populierenlaan is het van belang dat er geleding in de gevel en voldoende transparantie wordt toegepast. • Maak duidelijke entrees voor de bebouwing en richt deze op de Populierenlaan. • Maak een compact gebouw dat aansluit bij de vernieuwde visie in het onderwijs. De ‘gang’ kan

•

bijvoorbeeld een ruimte worden die flexibel ingezet kan worden. Bijvoorbeeld als een verlengstuk van de klassen. Vermijd grote afstanden en lange gangen binnen het gebouw. Er dient een separate ingang te zijn voor de sportzaal met voldoende afstand tot de ingang van de school om bezoekersstromen te scheiden. Daarnaast dient er ook een ingang binnen het gebouw te zijn voor de leerlingen.

MATERIALISATIE EN UITSTRALING • Gebruik van natuurlijke, duurzame materialen die het gebouw verbijzonderen. Het gebouw - en de maatschappelijke functie - worden hierdoor sterk herkenbaar. Denk hierbij aan combinaties van hout, glas, metaal, beton, gras- of sedumdaken en zichtbare duurzaamheidsmaatregelen. • Gebruik van het dakvlak voor waterretentie en/of energieopwekking; • Voldoende transparantie in gevels; veel gevelopeningen voor interactie tussen binnen en buiten. • Naamsaanduiding aan de gevel in losse letters en ondergeschikt.

Stedenbouwkundige kaders en beeldkwaliteit Groeiplaneet | Krimpen aan den IJssel 11

REFERENTIES PLEINRUIMTE

Inrichting schoolplein

12 Stedenbouwkundige kaders en beeldkwaliteit Groeiplaneet | Krimpen aan den IJssel

K&R zone + schoolplein

(SEMI) OPENBAAR GEBIED PLEINRUIMTE • Het binnen-buiten spelen, het klaslokaal en speelterrein zijn elkaar verlengde. • Zorg voor voldoende zicht vanuit het openbaar gebied aan de Populierenlaan op het schoolplein. • Maak één schoolplein dat bestaat uit een opdeling in 3 schoolpleinen voor de verschillende groepen: onderbouw, bovenbouw en peuters. Dit is bevorderlijk voor het toezicht op het schoolplein. • Een duidelijke scheiding tussen speelpleinen en parkeerruimte t.b.v. de veligheid en gezondheid van de kinderen. • De directe omgeving van het schoolgebouw dient het bewegend onderwijs te bevorderen. PARKEERRUIMTE • Langparkeerplaatsen op de locatie van het bergbezinkbassin, aan de oostzijde van de planlocatie en een Z&Z zone aan de Populierenlaan (zuidwesten van de locatie). Hiermee wordt benadrukt dat het (met name bij de Zoen & Zoefzone) niet zo zeer om fysieke plaatsen gaat maar meer om de beschikbare ruimte om tijdelijk met een auto stil te staan/te parkeren. Buiten school- en opvangtijden kan deze strook worden gebruikt voor parkeren voor bewoners.

•

•

•

• •

Om het aantal autobewegingen rond de school terug te brengen wordt vooral ingezet op een veilige fiets en wandelstructuur voor de kinderen naar de school en sportzaal. Dit betekent enerzijds dat het aantal nieuwe parkeerplaatsen voor de school wordt beperkt om halen en brengen te ontmoedigen en anderzijds dat voor de openbare ruimte extra aandacht wordt besteed aan een verkeersveilige inrichting met logische routes voor kinderen te voet en op de fiets, duidelijke oversteekplaatsen en een schoolzone (attentiewaarde). Er dienen voldoende parkeerplaatsen voor het personeel te zijn. Het bestaand aantal plaatsen voor de sportzaal wordt teruggebracht met enkele extra parkeerplaatsen. Uitgangspunt is minimaal 24 parkeer plaatsen. Deze kunnen mede worden gebruikt door personeel van de school. Personeel kan ook gebruik maken van de bestaande parkeerplaatsen aan de Zomereik. Hier zijn overdag meer dan voldoende plekken beschikbaar. De bestaande parkeerplaatsen voor bewoners (of in ieder geval het aantal parkeerplaatsen) worden behouden of gecompenseerd in de directe omgeving. Groene inpassing van het parkeren. Een voorziening voor het stallen van fietsen. Deze berging kan inpandig zijn of buiten, waarbij het van belang is dat deze voorziening wordt ‘meeontworpen’. Stedenbouwkundige kaders en beeldkwaliteit Groeiplaneet | Krimpen aan den IJssel 13

REFERENTIES OPENBARE RUIMTE

Groene inrichting voor het gebouw aan Poplierenlaan en inrichting parkeerterrein

14 Stedenbouwkundige kaders en beeldkwaliteit Groeiplaneet | Krimpen aan den IJssel

VEILIGE INRICHTING SCHOOLOMGEVING • Richt de schoolomgeving en de routes naar school zo kindvriendelijk mogelijk in. Het directe gebied rondom de school kan gemarkeerd worden met ‘schoolzone’ op de weg om passanten erop te attenderen dat er een school is. • De infrastructuur straalt uit dat de automobilist te gast is in een omgeving met veel kinderen. Fietsers en voetgangers zijn de hoofrolspelers. • De routes naar school zijn veilig: liefst met zo weinig mogelijk conflictpunten tussen automobilisten, fietsers en voetgangers. Er is een veilige oversteekplaats en een veilige schooluitgang. Markeer veilige routes. GROENZONE VOOR GEBOUW • Groenstructuur aan de Populierenlaan (zuidwestzijde) doorzetten met hoogopgaande inheemse beplanting en brede grasberm. Om de groenstructuur aan de Populierenlaan door te zetten is een brede groenzone benodigd tussen plein en straat. Dit dient tevens als visuele buffer voor de bestaande woningen aan de overzijde van de Populierenlaan. In deze zone liggen twee zoeklocaties voor spel en beweging. Denk hierbij aan een speelplek, een pannaveldje of een andere inrichting met aanleiding tot sport en spel. Dit kan naar behoefte uit de buurt worden ingevuld.

•

Ook aan de zuidoostzijde van planlocatie een groene inpassing met hoogopgaande inheemse beplanting en grasbermen. Aan deze zijde hoeft de groenberm minder breed te zijn - circa 5m breed - en wordt aangesloten bij de dimensionering van de groenberm die aanwezig is bij de doorlopende ontsluitingsstructuur van de Populierenlaan/Fresia.

DUURZAAMHEID EN ENERGIE NEUTRAAL De nieuwbouw voor de Groeiplaneet en de sportzaal dient een duurzaam karakter te krijgen. Daarbij is vereist dat het nieuwe gebouw voldoende flexibel is zodat er ingespeeld kan worden op veranderende inzichten binnen de onderwijsvisie in relatie tot het ruimtegebruik. Daarnaast dient het in de toekomst mogelijk te zijn dat er een andere functie in het gebouw zich kan vestigen. Tevens dient het gebouw dusdanig ontworpen te worden dat het in de toekomst uitgebreid kan worden om groei van het leerlingenaantal op te kunnen vangen. De nieuwbouw van de Groeiplaneet en de sportzaal dient een Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG) te zijn. Daarbij moet er voldaan worden aan de drie BENG-indicatoren: BENG 1: de energiebehoefte, BENG 2: het primair fossiel energiegebruik en BENG 3: het aandeel hernieuwbare energie.

Stedenbouwkundige kaders en beeldkwaliteit Groeiplaneet | Krimpen aan den IJssel 15

Inrichting directe omgeving van de school als schoolzone

16 Stedenbouwkundige kaders en beeldkwaliteit Groeiplaneet | Krimpen aan den IJssel

In relatie hiermee is het ontwerp van het gebouw van groter belang dan voorheen. De vorm en oriëntatie hebben een duidelijk verband met de energiebehoefte van een gebouw. In het bijzonder geldt dit voor de grootte van glasopeningen in samenhang met de oriëntatie. Dit betekent bijvoorbeeld een stimulans voor grotere glasoppervlakken op het zuiden en minder op het noorden. Aangezien de energiebehoefte niet alleen wordt bepaald in de winter, maar ook in de zomer moet er tegelijkertijd aandacht zijn voor zomercomfort; het voorkomen van oververhitting. Het realiseren van zomercomfort betekent het toepassen van bijvoorbeeld een overstek, zonwering, zomernachtventilatie of luiken. De energiebehoefte (BENG 1) is een maat voor de energiezuinigheid van het gebouw zelf. Naast de isolatie hebben zaken als zonoriëntatie en kierdichtheid daar invloed op. Het primaire fossiel energiegebruik (BENG 2) dient zoveel mogelijk beperkt te blijven. Een verdere verbetering van het rendement van warmtepompen en de integratie van PV-panelen in de gevel

(BENG3) kunnen zorgen voor een belangrijke reductie van het primaire fossiele energiegebruik.

SOCIALE VEILIGHEID Verder vormt het waarborgen van de sociale veiligheid een belangrijk uitgangspunt voor het ontwerp van het gebouw. Er dienen voldoende zichtlijnen te zijn vanuit de openbare ruimte op de pleinruimte en in het gebouw zelf. Het is van belang dat donkere hoeken en mogelijke hangplekken zoveel mogelijk worden voorkomen in het ontwerp. Daarnaast dienen er maatregelen te worden genomen om de diverse vormen van vandalisme, zoals bijvoorbeeld graffiti en vernielingen te beperken en/of te voorkomen.

Stedenbouwkundige kaders en beeldkwaliteit Groeiplaneet | Krimpen aan den IJssel 17