Raadvoorstel Verhoging subsidieplafond Bibliotheekwerk in 2025 en 2026

Raadsvoorstel Datum collegevergadering: 11 november 2025 Portefeuillehouder: Wubbo Tempel Behandelend team: Samenleven Zaaknummer: 2074076 Onderwerp Verhoging subsidieplafond Bibliotheekwerk in 2025 en 2026 Gevraagd raadsbesluit: 1. Op de landelijke zorgplicht voor Bibliotheken te anticiperen door (extra) in te zetten op: a. Het bevorderen van een geletterde samenleving; b. Het versterken van participatie in de informatiesamenleving; c. Het stimuleren van een leven lang ontwikkelen. 2. Hiervoor in 2025 en 2026 de decentralisatie-uitkering van €100.000,- beschikbaar te stellen. 3. In 2025 en 2026 het subsidieplafond voor Bibliotheekwerk met €100.000,- te verhogen. Aanleiding Per 2026 wijzigt de Wet stelsel openbare Bibliotheekvoorzieningen (Bibliotheekwet). Vanaf dat moment krijgt de gemeente een ‘zorgplicht’ in plaats van een ‘bevorderingstaak’. De gewijzigde Bibliotheekwet zal voor alle gemeenten gelden. De bekostiging van deze zorgplicht zal – uiteindelijk – via het gemeentefonds verlopen. Vooruitlopend op deze wijziging van de Bibliotheekwet hebben wij in 2024 – op basis van een door de Bibliotheek ontwikkeld concept – een specifieke uitkering van €440.000,gevraagd en gekregen voor het realiseren van een nieuwe vestiging van de Bibliotheek aan Raadhuisplein 4. Daarmee geven we invulling aan ons principebesluit om Raadhuisplein 4 om te vormen tot ‘huiskamer van het dorp’.

Daarnaast investeert het kabinet vanaf 2025 al structureel €60 miljoen extra in Bibliotheken. Het doel van deze investering is om gemeenten in staat te stellen zich, door het versterken van het lokale Bibliotheekaanbod, voor te bereiden op de invoering van de wettelijke zorgplicht. Iedere gemeente krijgt in 2025 en 2026 via een decentralisatie-uitkering een bedrag van €2,95 per inwoner, met een minimaal bedrag van €100.000,-. Zowel in de begroting 2025 als in die van 2026 hebben wij het bedrag van €100.000,- als stelpost opgenomen. Eerder heeft uw raad in de begrotingswijziging ‘Hart van Krimpen’ €30.000,- beschikbaar gesteld voor twee onderzoeken, te weten: • •

Businesscase Raadhuisplein 4: Consequenties exploitatie De Tuyter:

17.500 12.500

In dit voorstel geven wij aan hoe wij beide stelposten verder voor de Bibliotheek willen inzetten. Daarvoor moet uw raad het subsidieplafond verhogen.

1 van 6

Argumenten 1.1 Beleidsregel Bibliotheekwerk is basis voor jaarlijkse subsidiëring Op basis van de gemeentelijke ‘beleidsregel Bibliotheekwerk’ ontvangt de Bibliotheek jaarlijks een budget- en huisvestingssubsidie. In de beleidsregel wordt onderscheid gemaakt in: Kennis- en informatievoorziening • De Bibliotheek biedt met de collectie (fysiek en digitaal) als basis mogelijkheden tot uitlenen, raadplegen en vraagbemiddeling Educatie • De Bibliotheek stelt projectcollecties samen, biedt studiemogelijkheid voor scholieren, studenten en autodidacten, ondersteunt het onderwijs en verzorgt cursussen en workshops Cultuur • De presenteert uitingen van en materialen over culturele en artistieke activiteiten Lezen en literatuur • De Bibliotheek biedt voor jeugd en jongeren van 0 tot 18 jaar een doorlopende leeslijn en een daarop aansluitende collectie • De collectie voor volwassenen sluit aan op het leesgedrag van de lokale bevolking • Daarnaast worden literaire lezingen en voordrachten georganiseerd. Ontmoeting en debat • De Bibliotheek is een neutrale en objectieve ontmoetingsplaats waar alle groepen van de samenleving elkaar kunnen tegenkomen

1.2 Bibliotheek aan den IJssel wil er voor iedereen zijn In de aanvraag voor (budget)subsidie geeft de Bibliotheek aan er voor iedereen in Krimpen aan den IJssel te willen zijn en te willen aanbieden wat nodig is, gebaseerd op de vijf wettelijke kerntaken: • • • • •

Ter beschikking stellen van kennis en informatie; Bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie; Bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur; Organiseren van ontmoeting en debat; Laten kennis maken met kunst en cultuur.

Meer concreet bevordert de Bibliotheek aan den IJssel: • • •

De basisvaardigheden van Krimpenaren op het gebied van taal, informatie en media; Vanuit een inspirerende en toegankelijke vestiging; Samen met een netwerk van partners verspreid door de stad.

Daarbij besteedt de Bibliotheek extra aandacht aan twee geprioriteerde groepen. • Jeugd tot 18 jaar waarbij zij de doorgaande leeslijn als middel in zal zetten om de leesmotivatie te stimuleren; • Kwetsbare volwassenen met een achterstand in de basisvaardigheden.

2 van 6

1.3 Bibliotheek aan den IJssel heeft voor 2025 budgetsubsidie ontvangen Op basis van deze beleidsregel heeft de Bibliotheek begin 2024 een subsidieaanvraag voor 2025 gedaan. Op die aanvraag is een budgetsubsidie van €725.494,- verleend. De subsidie bestaat uit de volgende onderdelen. Programmalijn De fysieke Bibliotheek Leven lang ontwikkelen Educatie Negatief exploitatiesaldo

Kosten 453.333 336.345 256.190

Baten 136.650 149.724 34.000

Saldo 316.683 186.621 222.190 725.494

Verleende budgetsubsidie 725.494 Exploitatiesubsidie* 620.970 Informatiepunt Digitale Overheid 29.524 Digi-Taalhuis 75.000 *Onderdeel van de exploitatiesubsidie is een huurvergoeding van €123.724,14. Deze vergoeding is gelijk aan de kosten voor de huur (van De Tuyter) exclusief BTW.

1.4 Bibliotheek aan den IJssel is en blijft een belangrijke netwerkpartner De Bibliotheek is een belangrijke netwerkpartner in Krimpen en is daarmee onderdeel van de culturele en maatschappelijke basis in ons dorp. De Bibliotheek draagt bij aan gelijke kansen voor iedereen en zet zich in voor actief burgerschap en participatie. Het is een laagdrempelige en toegankelijke plek voor ontmoeting, ontwikkeling en toegang tot betrouwbare informatie. In 2024 ondertekenden het Rijk, provincies, gemeenten en het openbare Bibliotheeknetwerk het vernieuwde Bibliotheekconvenant 2024–2027. In lijn met dit convenant zet Krimpen zich in voor 3 centrale maatschappelijke opgaven: 1. Het bevorderen van een geletterde samenleving. 2. Het versterken van participatie in de informatiesamenleving. 3. Het stimuleren van een leven lang ontwikkelen. De Bibliotheekopgave, zoals benoemd in het convenant, vraagt om blijvende gemeentelijke betrokkenheid en investeringsbereidheid. Binnen de kaders van de Wet stelsel openbare Bibliotheekvoorzieningen (Wsob) zetten wij ons actief in voor een professionele Bibliotheekorganisatie die meebeweegt met de samenleving. We willen een Bibliotheek die stevig geworteld is in lokale netwerken en nauw samenwerkt met het onderwijs, het sociaal domein en culturele partners. Zo blijft de Bibliotheek een toekomstgerichte publieke voorziening die inwoners versterkt.

De Netwerkagenda 2024–2027 geeft richting aan de uitvoering van de landelijke ambities. De agenda is opgesteld samen met bibliotheken, provinciale ondersteuningsinstellingen (POI’s), de Koninklijke Bibliotheek, Vereniging van Openbare Bibliotheken en Stichting Samenwerkende POI’s Nederland.

3 van 6

De agenda benoemt 4 belangrijke thema’s: 1. Gelijke kansen; 2. Digitale inclusie; 3. Maatschappelijke impact zichtbaar maken; 4. Een toekomstbestendige Bibliotheeksector. Deze gezamenlijke opgaven sluiten nauw aan bij onze lokale ambities op het gebied van inclusie, basisvaardigheden en participatie. De Bibliotheek helpt inwoners om volwaardig mee te doen in een steeds complexere samenleving. Ze zet in op kritisch burgerschap en participatie. Met de focus op taalontwikkeling, digitale vaardigheden en brede educatie (leven lang ontwikkelen). Door het vergroten van deze (kern)vaardigheden draagt de Bibliotheek bij aan persoonlijke groei en het vergroten van zelfredzaamheid.

2.1 Financieel beeld is gewijzigd In 2025 en 2026 ontvangen alle gemeenten via het gemeentefonds een decentralisatieuitkering (DU) om de lokale Bibliotheek te versterken. Voor onze gemeente is dat voor zowel 2025 als 2026 een bedrag van €100.000. De DU ontvangen we vooruitlopend op de wettelijke zorgplicht die naar verwachting in 2026 in werking zal treden. In het regulier overleg met de Bibliotheek is inmiddels duidelijk geworden dat de Bibliotheek vanaf 2026 met structureel hogere kosten geconfronteerd wordt. En dat speelt ook dit begrotingsjaar 2025 al geheel of gedeeltelijk. • •

Zo geeft de CAO Bibliotheken aan dat de Bibliotheken moeten werken met een jaar uren systematiek. Dat leidt tot structureel hogere kosten. Op jaarbasis €83.000,Na enkele serieuze incidenten (Bibliotheek Rotterdam en Gouda zijn gehackt) is duidelijk dat ook bibliotheken een interessante prooi zijn voor cybercriminelen. De bibliotheken moeten zich daartegen beter beschermen. Om de kans op een cyberaanval sterk te verkleinen zijn de Noord- en Zuid-Hollandse bibliotheken het project Informatieveiligheid gestart. Ook dit leidt tot structureel hogere kosten. Op jaarbasis: €12.000,-.

Meer concreet heeft de Bibliotheek in april 2025 het volgende diensten- en productenaanbod voor 2026 aangeboden.

4 van 6

Programmalijn De fysieke Bibliotheek Programmering (2025: Leven lang ontwikkelen) Educatie Negatief exploitatiesaldo

Kosten

Baten

Saldo

2025 2026 2025 2026 2025 2026 453.333 508.345 136.650 132.650 316.683 375.695 336.345 385.127 149.724 154.724 186.621 230.403 256.190 273.920

34.000

39.000 222.190 234.920 725.494 841.018 2025 2026 725.494 841.018

Gevraagde budgetsubsidie Exploitatiesubsidie* Informatiepunt Digitale Overheid Digi-Taalhuis *Inclusief huurvergoeding De Tuyter

620.970 736.494 29.524 29.524 75.000

75.000

Kanttekeningen 1.1 Deel DU al eerder ingezet voor Raadhuisplein 4 Eerder heeft uw raad in de begrotingswijziging ‘Hart van Krimpen’ een bedrag van €30.000,beschikbaar gesteld voor twee onderzoeken, te weten: • •

Businesscase Raadhuisplein 4: Consequenties exploitatie De Tuyter:

17.500 12.500

Zoals uw raad weet, hebben wij in 2024 een Specifieke Uitkering (SPUK) van €440.000,toegekend gekregen op basis van een (activiteiten)plan van de Bibliotheek dat is gericht op: • Het realiseren van een nieuwe vestiging aan Raadhuisplein 4; • Met ruimere openingstijden met bemensde uren. In een separaat voorstel gaan wij op de uitkomsten van dit haalbaarheidsonderzoek en het verdere vervolg daarvan in. In dat voorstel stellen wij voor om het bedrag van €30.000,alsnog ten laste van de SPUK te brengen.

Participatie Over dit voorstel is overeenstemming met de Bibliotheek bereikt.

Financiële gevolgen Ten opzichte van de subsidieaanvraag van begin 2024 is het financiële beeld voor 2025 gewijzigd.

Extra middelen Decentralisatie-uitkering

Extra lasten Bedrijfsvoering Bibliotheek – HR 100.000 Bedrijfsvoering Bibliotheek – ICT Extra programmering 100.000 5 van 6

83.000 12.000 5.000 100.000

Financiële verwerking vindt plaats in de decemberwijziging 2025. Dat is dezelfde raadsvergadering waarin dit raadsvoorstel pas kan worden behandeld. Hiermee moeten we afwijken van de eerder hierover gemaakte afspraken. In dit geval kan dat helaas niet anders, omdat de raadsvergadering van december het laatste moment is om financiële gevolgen van raadsbesluiten in het boekjaar 2025 te verwerken.

Vervolg Ons college zal na verhoging van het subsidieplafond een hogere projectsubsidie over 2025 kunnen vaststellen.

Bijlagen Geen.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel, mr. drs. A.E. Bosker

mr. H.D. Westerdijk

loco-secretaris

burgemeester

6 van 6

Raadsbesluit Onderwerp Verhoging subsidieplafond Bibliotheekwerk in 2025 en 2026

De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Besluit, na het lezen van het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 november 2025, om: 1. Op de landelijke zorgplicht voor bibliotheken te anticiperen door (extra) in te zetten op: a. Het bevorderen van een geletterde samenleving; b. Het versterken van participatie in de informatiesamenleving; c. Het stimuleren van een leven lang ontwikkelen. 2. Hiervoor in 2025 en 2026 de decentralisatie-uitkering van €100.000,- beschikbaar te stellen. 3. In 2025 en 2026 het subsidieplafond voor Bibliotheekwerk met €100.000,- te verhogen. Dit besloot de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare vergadering van 17 december 2025.

voorzitter

griffier

mr. H.D. Westerdijk

L. van der Linden MSc