Raadsvoorstel Woonvisie 2020-2030

Raadsvoorstel Datum collegevergadering: 3 november 2020 Datum raadsvergadering: 10 december 2020 Portefeuillehouder: Hugo van der Wal Behandelend ambtenaar: Ton Versteeg Zaaknummer: 49069 E-mailadres: tonversteeg@krimpenaandenijssel.nl

Onderwerp: Woonvisie Gemeente Krimpen aan den IJssel 2020-2030

Gevraagde Beslissing: De Woonvisie Gemeente Krimpen aan den IJssel 2020-2030 vast te stellen.

Inleiding Uw raad heeft in Programma 3 ‘Samenleven’ van de Begrotingen 2019 en 2020 het opstellen van een nieuwe woonvisie als speerpunt benoemd en daarvoor ook budget beschikbaar gesteld. In de eerste helft van 2019 hebben oriënterende gesprekken plaatsgevonden met 3 adviesbureaus op het terrein van wonen en heeft een offertetraject plaatsgevonden. Na beoordeling van de offertes is de keus gevallen op RIGO Research en Advies. Er is een projectgroep ingesteld voor de begeleiding van het proces en na de zomervakantie 2019 is het proces gestart om te komen tot een nieuwe woonvisie. Bijna aan het eind van het traject was er het moment dat er door twee partijen uit de gemeenteraad de coalitiesamenwerking werd opgezegd, hetgeen heeft geleid tot een demissionaire periode gedurende de eerste helft van 2020: de inmiddels vervaardigde concept-woonvisie werd contrair verklaard en diende door een nieuw college verder te worden gebracht. In juli 2020 trad het nieuwe college aan en na de zomervakantie 2020 kon het proces weer worden opgepakt. Dat heeft geleid tot de woonvisie die nu voorligt. In het kader van uw taak om kaders te stellen voor het door het college uit te voeren beleid wordt u voorgesteld de nieuwe Woonvisie Gemeente Krimpen aan den IJssel 2020-2030 vast te stellen.

Samenvatting In het voorstel wordt beschreven wat de aanleiding was voor het opstellen van een nieuwe woonvisie en hoe de nieuwe woonvisie tot stand is gekomen. Daarnaast wordt ingegaan op enkele belangrijke aspecten uit de woonvisie en hoe c.q. met welke partijen het vervolgproces zal plaatsvinden.

Bestaand kader/context Uw bevoegdheid om kaders te stellen vloeit voort uit artikel 108 in samenhang gelezen met artikel 147 van de Gemeentewet. Via de Begrotingen 2019 en 2020 heeft uw raad in Programma 3 Samenleven het vaststellen van een nieuwe lokale woonvisie als speerpunt benoemd. Beoogd effect De beschikking krijgen over een transparante, breed gedragen en kwalitatief hoogwaardige nieuwe Woonvisie voor Krimpen aan den IJssel, op basis waarvan het college actief uitvoering kan geven aan het woonbeleid. Argumenten 1.

De nieuwe woonvisie past binnen het ingezette beleid

Bij de behandeling van de Kadernota 2018 nam uw raad de ‘motie evaluatie Woonvisie 2009’ aan. U stelde daarbij dat de woningmarkt sinds 2009 ingrijpend is veranderd en u verzocht het college de Woonvisie 2009 te evalueren, in het bijzonder op de volgende aspecten: -Sluit het woningaanbod nog aan bij de woningvraag? -Wordt de ambitie ‘meer mogelijkheden voor woningzoekenden: meer keuzevrijheid en betere betaalbaarheid’ wel gerealiseerd? In het Coalitieakkoord 2018-2022 ‘Kleurrijk Krimpen’ van het vorige college werd met betrekking tot het wonen in Krimpen aan den IJssel onder andere het volgende aangegeven: -Krimpen aan den IJssel moet weer eens goed onder loep worden genomen: onderzoeken hoe wij wonen en welke wensen er nu en in de toekomst zijn op het gebied van wonen; -Het woningaanbod dient te passen bij huidige en toekomstige inwoners van onze gemeente; -We zetten in op een gevarieerde, duurzame en innovatieve woningvoorraad die aansluit op de toekomstige woningbehoefte; -We stellen een nieuwe woonvisie op met aandacht voor de leefbaarheid van buurten en wijken. 2.

De nieuwe woonvisie is gebaseerd op een uitgebreide woningmarktanalyse en een volwaardige kwalitatieve en kwantitatieve woningbehoefteraming

De woningmarktanalyse is uitgevoerd op basis van een gemeentebreed onder alle huishoudens en onder inwonende jongeren uitgezette bewonersenquête en op basis van bijeenkomsten met bewoners, stakeholders en raadsleden. Daarnaast is een woningbehoefteonderzoek gehouden op basis van de verwachte demografische ontwikkelingen. Met de inzichten die dit heeft opgeleverd zijn op de verschillende woon-thema’s de opgaven voor de komende tien jaar geformuleerd en de belangrijkste acties voor de eerstvolgende vijf jaar. Op die manier anticiperen wij op de toekomstige ontwikkelingen en kunnen wij zo goed mogelijk tegemoetkomen aan de woonwensen van de huidige èn de toekomstige inwoners van Krimpen, zodat iedereen naar volle tevredenheid in onze gemeente kan (blijven) wonen. 3.

De nieuwe woonvisie voorziet in de behoefte aan een kwantitatief en kwalitatief kader voor toekomstige woningbouw

De belangrijkste trend die van invloed is op de woningbehoefte is de vergrijzing, die gepaard gaat met minder gezinnen, meer stellen zonder kinderen en eenpersoonshuishoudens. Toch streven we ook naar een meer evenwichtige bevolkingsopbouw en bijbehorende woningvoorraad. Daarom zetten expliciet in op het vasthouden van meer jongeren en jonge gezinnen. Bij het ramen van de woningbehoefte is hiermee nadrukkelijk rekening gehouden. Op basis van het ‘minder vertrek van jongeren’-scenario laat de bevolkingsprognose een verwachte groei zien van 555 huishoudens tot 2030. Die groei sluit in grote lijn aan bij ons woningbouwprogramma. De woningbehoefteprognose laat zien dat de vraag naar eengezinswoningen gaat afnemen en dat er steeds meer behoefte ontstaat aan appartementen in de koop, maar vooral naar appartementen (met name voor senioren en starters) en eengezinswoningen in de huur (voor stellen en gezinnen). Ons huidige woningbouwprogramma tot 2030 voorziet in een groei van het aantal woningen met 458 woningen. Om de beoogde groei van 555 woningen te realiseren, zoeken we nog naar ruimte voor de bouw van circa 100 extra woningen. Om aan de groeiende behoefte aan huurwoningen in Krimpen tegemoet te komen, willen we bekijken of een deel van de 100 extra woningen in de sociale huur en/of middenhuur kan worden gerealiseerd.

Bij de beoogde groei van de woningvoorraad zetten we in op doorstroming door levensloopbestendige (wellicht wat kleinere, maar kwalitatieve) woningen te realiseren, geschikt voor senioren, waardoor eengezinswoningen vrij komen. Ook aanpassingen in bestaande woningen -waar zorg en ondersteuning gemakkelijk geleverd kunnen worden- zijn echter nodig, omdat met de nieuwbouw van levensloopbestendige appartementen/woningen niet in de volledige behoefte aan voor senioren toegankelijke woningen kan worden voorzien. Senioren kunnen hierdoor langer zelfstandig thuis blijven wonen. 4.

De nieuwe woonvisie wil Krimpense woningzoekenden een goede kans geven op de vrijkomende sociale huurwoningen in hun eigen gemeente

Naast het sturen op de voorraad sociale huurwoningen, willen ook sturen op de verdeling van die woningen. De Huisvestingswet biedt hiertoe mogelijkheden die we optimaal willen gaan benutten. Hiertoe staan ons twee instrumenten ter beschikking: de mogelijkheid om maximaal 25% van de beschikbaar komende sociale huurwoningen met voorrang aan eigen inwoners toe te wijzen en de verhuur van woningen via ‘directe bemiddeling’ door de woningcorporatie. Met de corporaties - met name met QuaWonen - worden hierover afspraken gemaakt. 5.

De nieuwe woonvisie legt de focus ook op prettig en veilig wonen, sociale cohesie en leefbaarheid

Wonen gaat verder dan vier muren en een dak. We willen dat alle Krimpenaren prettig en veilig (kunnen blijven) wonen in Krimpen. Hoewel de meeste bewoners tevreden zijn over de leefbaarheid, sociale cohesie en het gevoel van veiligheid in de buurt, zijn er toch ook bewoners die een onvoldoende aan de buurt geven. Er zijn ergernissen: rommel in openbare ruimte, rommel in tuinen, toename woonoverlast in bepaalde buurten en onjuist gebruik van woningen. Hier zetten we op in, want we willen dat de leefbaarheid, veiligheid en sociale cohesie in alle buurten intact blijft. Met de ketenpartners gaan we bespreken hoe we dat kunnen borgen. We gaan een sluitende aanpak ontwikkelen om woonoverlast, zo mogelijk preventief maar anders repressief, te voorkomen dan wel adequaat tegen te gaan. Daarnaast vinden wij dat ook kwetsbare personen goed moeten kunnen wonen. Voor het huisvesten van deze mensen zetten we in op een integrale aanpak en samenwerking met de corporaties en zorg- en welzijnsinstellingen. Kanttekening De lange termijn van de woonvisie (tot 2030) vergt continue monitoring en wellicht bijstelling van het woningbouwprogramma

Een dergelijke lange termijn brengt met zich mee dat zich allerlei nieuwe ontwikkelingen kunnen voordoen. Voortdurend dient daarom de vinger aan de pols te worden gehouden en met name ook de doorstroming van senioren moet worden gemonitord. Zo nodig moet het bouwprogramma worden bijgesteld. Financiële consequenties Uw raad heeft via de Begroting 2019 voor het tot stand komen van een nieuwe woonvisie een budget ad Euro 36.000,00 (excl. btw) beschikbaar gesteld. Een deel van dat budget is overgeheveld naar de Begroting 2020 ten behoeve van de werkzaamheden die in dit jaar dienden plaats te vinden. De gemaakte kosten zijn binnen het beschikbaar gestelde budget gebleven. Aanpak / uitvoering / participatie Onder leiding van RIGO is in juli 2019 een projectteam woonvisie ingesteld. In het projectteam zaten de wethouder wonen, de projectleider en nog een 2-tal medewerkers van RIGO, diverse gemeentelijke beleidsadviseurs en een aantal beleidsmedewerkers van QuaWonen. Na het eerste overleg van het projectteam is de gemeenteraad geïnformeerd over het te doorlopen proces. Vervolgens is gemeentebreed een enquête uitgezet onder alle huishoudens in Krimpen aan den IJssel en onder alle inwonende jongeren. Onder andere op basis van de resultaten van die enquête heeft RIGO een brede Krimpense woningmarktanalyse en een woningbehoefteraming gemaakt.

De resultaten daarvan zijn in een tweede overleg van het projectteam besproken en vervolgens in december 2019 gepresenteerd in een stakeholdersbijeenkomst, een bewonersbijeenkomst en een BenenOp-Tafel-sessie (BOT-sessie) met raadsleden. Vervolgens is een voorlopige ontwerpWoonvisie met Uitvoeringsprogramma uitgewerkt en die is in maart 2020 gepresenteerd in het college van burgemeester en wethouders en in een BOT-sessie met raadsleden. Beide sessies hebben geleid tot verdere aanscherpingen van de ontwerp-Woonvisie. Als gevolg van de demissionaire periode gedurende het eerste halfjaar van 2020 kon het proces pas na de zomervakantie 2020 weer worden opgepakt, waarbij in afstemming met de nieuwe wethouder wonen, de externe projectleider en de beleidsadviseur wonen tot een conceptwoonvisie is gekomen. Recent hebben de Adviesraad Sociaal Domein en het Seniorenplatform ook nog een advies met betrekking tot de concept-woonvisie uitgebracht. Dat heeft nog weer geleid tot verdere aanvullingen/aanscherpingen van de tekst van de concept-woonvisie. Betrokken partijen Voor het realiseren van het gemeentelijk woonbeleid zijn samenwerking en afspraken met andere partijen nodig.

Woningcorporatie QuaWonen is daarbij een belangrijke partner voor de gemeente, met name bij het realiseren van sociale huurwoningen, het huisvesten van huishoudens die niet op eigen kracht een woning kunnen vinden en de leefbaarheid in de wijken. De benodigde samenwerking zal volgend jaar door ons worden vastgelegd in nieuwe prestatieafspraken. Duurzaamheid Ook onze gemeente wil, net als de rest van Nederland, in 2050 aardgasvrij en energieneutraal zijn. In de woonvisie is hier een apart hoofdstuk aan gewijd. Urgentie Doordat het proces gedurende de demissionaire periode een half jaar stil heeft gelegen, is de urgentie om weer een actuele woonvisie te hebben toegenomen. Bovendien verloopt eind

2020 het beschikbare budget. Vaststelling van de nieuwe woonvisie in de december-raad is daarom zeer gewenst. Evaluatie De concrete maatregelen uit de woonvisie zijn vastgelegd in een bijlage bij de woonvisie: het uitvoeringsprogramma. Daarin staat wat we gaan doen, wie het gaat doen en wanneer het gebeurt. Het uitvoeringsprogramma dient te worden beschouwd als een dynamisch programma. Regelmatig zal de stand van zaken worden geëvalueerd en zal indien nodig een actualisatie van het uitvoeringsprogramma plaatsvinden. Bijlagen / achtergrondinformatie 1. De concept-Woonvisie Gemeente Krimpen aan den IJssel 2020-2030 2. Het door de Adviesraad Sociaal Domein uitgebrachte advies. 3. Het door het Seniorenplatform uitgebrachte advies. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel, Mr. A. Boele Secretaris

M.W. Vroom burgemeester

besluit De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 3 november 2020; besluit: de Woonvisie Gemeente Krimpen aan den IJssel 2020-2030 vast te stellen. Aldus besloten door de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare vergadering d.d. 10 december 2020.

Voorzitter

griffier

M.W. Vroom

O. Vliegenthart